www.Allah.com
www.Muhammad.com
Ahmed Deedat ake Revealing i te pono
Ko te buka Tuhinga
Ahmed Deedat, Kairanvi, Zakir Naik, Yusuf Estes e ārahi
Ko te Tohea Great
ranei
Heheu mai i te pono o Ihirama ki Karaitiana
Itihara al Haq
Sheikh Ahmed Deedat faaoti ki te ako i te reo Ingarihi Paipera putanga ngā katoa ara putanga Arabic,
I hanga e ia he mahere ako whakatairite o te Gospels, ka kitea e ia i roto i ia te aravihi tonu ki te mahi
no te Call Islamic, me te ki te whakautu ki misionare, na whakaritea e Sheikh ki te waiho atu mahi katoa.
I roto i te Pakistan kitea e ia te pukapuka (Itihara Al Haq: heheu i te parau mau) e Rahmatullah MR Kairanvi
o Agra, India (1854), na mahi Sheikh te mea ia i haapii i tenei pukapuka i roto i te urupare ki misionare,
te toro ia ratou i roto i to ratou mau utuafare i te Sabati katoa. Na ka neke atu ia ki te pa o Durban, Awherika ki te tonga, me te
fehangahangai a whakapumautia maha misionare
Islamic whakatö Centre International
Deedat Free eBookles:
http://www.youtube.com/results?search_query=Islamic+Propagation+Centre+International
http://www.youtube.com/results?search_query=ahmed+deedat+%2B+indonesia
http://www.youtube.com/results?search_query=ahmed+deedat
http://www.ahmed-deedat.net/wps/modules.php?name=myBooks2
http://www.iipctube.com/categories/66/Ahmad-Deedat
Heheu mai i te tautohe Truth
i te 345 nga tohu i (196 tohenga me 149 Täpiringa ki te Bible)
Te uhi 38 Paipera me ngā pukapuka i whakapono ia ki kia pono, me te
tūturu i tata katoa nga Karaitiana
Waenganui i
Rev. C.C.P. Fonder, Head o Ao Christian Misioni
Na te Winner
M.R. Kairanvi, te Scholar o Agra, India 1854
Ko te translation tuatahi English i Urdu e ingoamuna hari Mujawir i Medina
Ko te whakahounga English tuarua, me te whakamutunga e Anne Khadiejah & Ahmad Darwish
i te noho i roto i te Muhammad Ali Clay whare, Chicago, IL, USA
I tuhituhia tuatahi i roto i te Persian, ka iritihia ki Arabic e Ahorangi Abdusabour Shaheen,
Dar al Uloom, University Cairo, Cairo, i Ihipa.
Vakai hoki
Ko e Ngaahi Tefito o te Pihopa o Uramiah
"Muhammad i roto i te Tahito & New te Faufaa"
Ahorangi Rev. Rawiri Pineamine Keldani, B.D. 1904
I whakaputaina e te Kooti o Doha, Qatar
Tohutoro i roto i tenei kōrero i te mau irava Tahito e te Faufaa
E faahiti atu i te Arii James e American Bible Society.
Kua faahiti te (Quran) mau irava Koran i te Koran nāianei
i te Darwish o Allah.com
Ko te kupu Arabic "Allah" Ko te noun tika o te Kaihanga
Ko te kupu Arabic "Ihirama" te tikanga i roto i te reo Pākehā ubmission iho "ki Allah
1 Bible i ngā:
TE PUKAPUKA o TE PIPIRIA
"Ratou he ingoa i homai e koe, me o koutou matua.
E kore i Allah ka tonoa iho he mana mo ratou.
Te whai ratou i whakaaro pāngarau me to ratou wairua Desire ake, ahakoa
kua tae mai te arata'iraa a to ratou Ariki ki a ratou. "[Koran 53:23]
Kua wehea nga pukapuka o te Bibilia i te mau Kerisetiano
me nga Hurai kia rua nga wahi matua: te Faufaa Tahito, e
te Faufaa New.
Kua kī te pukapuka o te Faufaa Tahito ki te kua
riro i roto i nga poropiti i mua i te peropheta
Ihu, i te Karaiti.
Kua whakapono nga pukapuka o te Faufaa New i tuhituhia ki te mea kua
na roto i te faaururaa i muri ia Ihu.
Nga pukapuka katoa o te Tahito me te Faufaa New tahi e
ka karanga te Bibilia. Bible Ko te kupu Kariki nei te tikanga "pukapuka".
Rua nga Faufaa e atu roherohea kia rua nga wahi. Te
wāhanga tuatahi o te Faufaa Tahito i whakapono ki te kia tūturu i
tata katoa te Kalisitiane tahito, ia te tüturu o te
puritia atu wahi ki kia tirengi me te tautohetohe.
2 TE TUATAHI Tuhinga o TE Fuakava Motu'á
Kei roto i tēnei kohinga o te 38 pukapuka:
1 Genesis
Fakamatala'i'e he Tohi a Genesis te hanganga o te whenua, me te
nga rangi, me homai he fakamatala hītori o nga poropiti Arama,
Noa, a Aperahama, ki a Ihaka, a Hohepa. Ko te pukapuka mutu ki te mate
o te peropheta Iosepha. Kei te hoki i huaina tenei te pukapuka o e Fakatupú.
2 Tuhinga
Exodus Ko te nuinga he whakamārama o te ora o te peropheta
Mohi. Kei roto te reira i te mau haapiiraa o Mohi, ana ngā pirihimana ki te
A Parao, a Parao ake paremo i roto i te moana, me te waha
kōrero o te Atua ki a Mohi. Mutu te reira ki nga tama a Iharaira "
noho i roto i te koraha o Hinai. Kei te karangatia e te reira Exodus no te reira
whakaahua i te hui o te "tereraa Iharaira i Ihipa.
3 Leviticus
He he kohinga o nga whakahau, me nga ture i homai ki nga tama a Iharaira
i roto i to ratou kopikopikotanga i roto i te koraha o Hinai. E 27 vahe.
4 Numbers
5 Ko e Tohi o Numbers ngā ngā kaupapa o te tatauranga o te
A Iharaira, to ratou hītori aroaro o ratou haerenga ki Kanaana, me te
whakakitea whakahau o te peropheta a Mohi ki a ia i te pareparenga o te
te awa ki Horano. Kei te reira 36 vahe.
6 Deuteronomy
Ko e Tohi a Deuteronomy ko te kohinga o aua ngā kaupapa, me te
whakahau i tangohia e wahi i i muri i te wā o te Buka o te
Numbers ki te mate o Mohi. Kei te reira 34 vahe.
Ko te kohinga o enei pukapuka e rima, ka huihuia e te te
Pentateuch ture ranei. Ko te kupu Hiperu te auraa "te ture tenei
Hoki wā Kei te whakamahia te kupu ki te tikanga o te m Fuakava Motu'á
rahi.
7 Ko e Tohi'a JOSHUA
I homai nei e te Buka a Hohua ki te Palōfita a Hohua, tama a
Nunu nei ko te pononga pono, me te minita o Mohi. Ko ia
hanga te peropheta o Iharaira i muri i te matenga o Mohi. I hanga e ia
whawhai i runga i nga Amareki, a ko upootia i runga ia ratou. Tēnei pukapuka
fakamatala'i tona ora ki runga ki te wa o tona mate. Kei te reira 24
vahe.
8 Ko e Tohi o mua
Ka kapi i te Buka a Judges te wā i muri i te matenga o
Joshua. I huaina ana tēnei wā ko te te wā o te Judges, no te mea,
e tika ana ki to ratou he, me te kino i te Atua whakaturia nanakia, ke
kingi mo ratou, ki te whiua ratou tae noa ka hoki ratou ki te Atua, e
puta ke o ratou hara. Na ka whakaarahia etahi feia faatere i runga i roto i
haere mai ratou, ka ki ratou faaora. Ko enei te feia faatere Iharaira
e mohiotia ana ko nga Judges. E 21 vahe.
9 Ko e Tohi'a RUTH
Fakamatala'i'e he Tohi a Ruth mau ohipa i roto i te ora o te wahine o te
Ka karanga Moapa Ruth. Ko te whaea o Opereeroma ia te koroua
o te peropheta Rawiri. Heke ia ki Peterehema, ka moea e
Poaha. Whanau ratou i te tamaiti Opere. Tana tama, ko Hehe nei ko te
papa o te peropheta Rawiri. He vahe 4 anake.
10 TE TUATAHI a Hamuera
Ko e Tohi Tuatahi o Hamuera āwangawanga te peropheta a Hamuera nei
Ko te whakamutunga o nga Judges o Iharaira. I hanga a Hamuera kingi o
nga tama a Iharaira i roto i tona wā. Kei roto hoki i te patu o te
Koriata
e Rawiri me ētahi atu heipūtanga ake tae noa ki te mate o Hamuera. He
11 Ko e Tohi a Hamuera
Fakamatala'i e Tohi Hono Ua a Hamuera nga mau ohipa i muri i te
mate o Haora. Kei roto te reira i te kingitanga o Rawiri, me tona whawhai
ki nga tama a Haora. E 24 vahe.
12 TE TUATAHI BOOK O NGA KINGI
Haamata ki te koroheketanga o Rawiri e Tohi Tuatahi o Kings
he ngā te hui o tona mate, te kingitanga o te peropheta
Horomona, tona mate, me te oraraa o ana tama, ki runga tae noa ki te mate o te
Ahapa. Kei te whakaurua hoki te ake whakamārama Palōfita Iraia. E 22
vahe.
13 Ko e Tohi O NGA KINGI
Ko e Tohi Hono Ua o nga kingi ngā nga mau ohipa i te
mate o Ahapa ki te kingitanga o Zedikiah. Ko te Palōfitá Iraia, me
Kua whakahuatia ano hoki Hohia. E 25 vahe.
14 Chronicles
Kei Chronicles ahau whakapapa i Arama ki a Horomona.
Te reira hoki ngā fakamatala hītori poto ārahi ake tae noa ki te
wa o Rawiri, a homai kōrero o Rawiri kingitanga ake i runga i te
A Iharaira. Kei te reira 36 vahe.
15 Crônicas II
Chronicles II fakamatala'i Horomona ake tikanga i roto i te taipitopito me te hoki
homai he pūkete poto o ngā Kings i muri i a Horomona ki runga tae noa ki te
kingi o Zedikiah. Ko hoki te whakaekenga o Nepukaneha
hipoki i te mutunga.
16 TE TUATAHI Tohi EZRA
Fakamatala'i Ezra ahau te hangaia anō o Hiruharama e Hairuha i te
Kingi o Pahia i muri i te whakaekenga o Nepukaneha. Te reira hoki
faahiti i te whakahekenga o Ezra me te hokinga mai o nga tama a Iharaira i
Papurona ki honau fonua tupu'angá. Kei te reira i vahe 10.
17 Ko e Tohi EZRA
Kei te hoki i huaina Ezra II te Buka a Nehemia. Nehemiah ko he
kaiwhakainu o Arataherehe te Kingi o Pahia. A, no te haapii e ia e pā ana ki
te whakangaromanga o Hiruharama e Nepukaneha, i rapu ia i te
ka haere mai whakaaetanga kingi ake, me te ki Hiruharama. Ka tahuri a ia i te reira
ki te awhina o Ezra. Tēnei pukapuka whakaahua ana enei mea katoa, me
nga ingoa o te hunga e tauturu i roto i te hanga ki Hiruharama. Enei
ka mau ngā kaupapa wahi i roto i te 445 BC. Kei te reira i te mau pene 13.
18 Ko e Tohi'a JOB
Na ka mea te Buka a Hopa ki te hei e te Job Palōfita nei
Kei te whakaae hoki te manawanui, me te tikanga mahaki me te whakamoemiti ki e
te Koran Tapu. I whanau ia i roto i te Uhu, he pa ki te rawhiti o te
Moana Tote. Ko te pukapuka te nuinga ngā o kōrero i waenganui i
Hopa, me ona hoa e toru a Eripata Temani, a Pirirara te
Shubite, Zopher te Na "amathite ko wai tohe e te mau ati o
Ko te hua o ona hara Job ia Hopa E whakahe ana tenei. Tenei pukapuka ko te
puritia ki te kia i te kaiaka nui tuhi. Kei te reira 42 vahe.
19 TE pukapuka o nga waiata
Ko te pukapuka o nga waiata, ko te ahua kino o te pukapuka o nei
ta te Koran Tapu, "Kua hoatu e matou te Zaboor ki Dawood."
Ko te pukapuka, ko te kohinga o 150 Psalms, ranei waiata o whakamoemiti, ki te
Te Atua.
20 i te buka Maseli
Ko e Tohi a Maseli ko te kohinga o nga whakahau, me
whakatauki o te peropheta Horomona. Ko te Karaitiana titau e tenei
haaputuhia pukapuka e Horomona ia. E ai ta Kings ahau: "Na ia
e toru mano nga whakatauki i korerotia e "(4: 32).. Kei te reira 31 vahe.
21 Ko e Tohi'a MALANGA
Kei te hoki i huaina ai te Buka a Koheleta te "Tohi o te
Kaikauwhau "Kei te mea. Reira e te ingoa o tetahi o nga tama a Rawiri
ko "te Kaikauwhau". E haamata te reira ki enei kupu: "Ko nga kupu o te
te Kaikauwhau, te tama a Rawiri, ".. (1: 1) Ko te pukapuka, ko te kohinga
o whakahau me tohutohu.
22 Ko e Tohi'a te waiata a Horomona
Na ka mea te Buka o te Song o Horomona ki te waiho i te kohinga o
waiata i tito e Horomona i o ai te Buka a
Kings ta: "korero ia e toru mano Proverbs me ana waiata
ko te mano, me te rima. "E waru vahe.
23 Ko e Tohi'a AISEA
I homai nei e te Buka a Ihaia ki te peropheta a Ihaia, te tama a
Amoho, ko wai te kaitohutohu ki a Hetekia, ko te kingi o Hura, i roto i te
8 BC rau. A, no te Henakeripi, te kingi o Ahiria, whakaekea
Hiruharama, Isaiah o tokoni nui ki a Hetekia, ko te kingi o
A Hura. Tenei pukapuka Ko te kohinga o ona i kitea me matapae o
ngā kaupapa ā meāke nei. Ēnei matapae rite ki nga Karaitiana i
hanga e Isaia i roto i te pule o nga kingi Ataria, Iotama me
Hetekia. E 66 vahe. Kei tēnei pukapuka he maha mau irava
kaiaka tuhi o nui.
24 Ko e Tohi a Heremaia
Jeremiah he apotoro me te tauira o te peropheta Isaia. Te Atua
meinga ana ia e he poropiti i roto i nga ra o Hohua Zedikiah ranei. Ko ia
ka tono tangata ki nga tama a Iharaira ki te ārai ia ratou i to ratou ngaunga ketanga. E ia
kauwhautia ki nga tama a Iharaira otiia kihai ratou i whakarongo ki a ia. Te Atua
whakakitea ki a ia e hohoro i nga tama a Iharaira e waiho i raro ki te
whiu i te Atua i roto i te puka o te whakaekenga i
Nepukaneha. Whakatupato ia ratou a Heremaia o tenei, a tohutohu ia ratou
ki te tuku, engari tawaia iho e ratou ki a ia. I roto i te mutunga, ko Hiruharama
whakangaromia rawatia e e Nepukaneha. Te peropheta Jeremiah
heke ki Ihipa. E ai ki ētahi pūkenga i te Koran Tapu
e pā ana ki tenei take i roto i te Surah 2: 259. He 56 vahe.
25 Ko e Tohi'a Lamentations
Ko e Tohi'a Lamentations ko te kohinga o waiata o
tangi e mea ki Kua whakaemihia e te peropheta
Heremaia i muri i te whakangaromanga o Hiruharama e Nepukaneha.
He vahe 5 anake.
26 Ko e Tohi'a Ezekiel
Kī te Buka a Ehekiera ki te hei e te peropheta Ezekiel,
te tama a Puti. Ko ia he uri o Riwai, te tama a Hakopa.
Whawhai ia toa ki a Nepukaneha. Mea ana tēnei pukapuka ki te
he kohinga o ana ngaahi fakahā i ngā o matapae,
whakahau me faaararaa ki te iwi e pā ana ki te Atua whakawa, ake
ki runga ki a ratou a e pā ana ki te hinga haere mai me te whakangaromanga o Hiruharama.
27 te buka a Daniela
Ko te peropheta a Raniera i roto i te iwi whakaaro nui i
whakahekea atu i Hura, a i tangohia ki te whakarau i te
Nepukaneha. Ko te tikanga o te tahi mau moe o te kingi
i hanga mārama e ia i roto i te mau heheuraa, a ka hanga e te kingi
ia te kawana o Papurona. Kei roto hoki i nga moe o te
Palōfita Daniel no ni'ai te heke mai o nga tama a Iharaira. Enei
Kei roto hoki i moe i te poropititanga e pā ana ki te haerenga mai o Ihu, te
Karaiti. E tekau ma rua vahe.
28 te buka a Hosea
Hosea Ko tetahi o nga poropiti o nga tama a Iharaira. Ko te mea ia ki
Kua noho ana i roto i te wā o Iotama, Ataria me Hetekia, te
kingi o Hura. Mea ana tēnei pukapuka ki te i whakakitea ki a ia
i roto i te wā o ratou kingi. Ko te pukapuka te nuinga ngā o tona
faaararaa ki nga tama a Iharaira ki to ratou ngaunga ketanga. Tana
E te nuinga mau heheuraa i roto i te puka o te whakataukī i roto i te tohu e aore
te reo. Kei a ia ko 14 vahe.
29 Ko e Tohi'a JOEL
Ko te ture (Pentateuch) kerēme e ko Hoera he poropiti o
Te Atua. Tēnei pukapuka e vahe e toru anake ngā o tona
mau heheuraa a ngā ako e pā ana ki te nohopuku, me te mau faaararaa
ki nga mahi kino o nga tama a Iharaira.
30 Ko e Tohi'a AMOS
Kei te mea hoki Amoho ki te waiho i te poropiti. I roto i te timatanga, ko ia he
hepara i roto i te pa o Tekoa. I hanga e ia peropheta e te Atua i roto i te c.
783 BC. Na ka mea nga vahe e iwa o tenei pukapuka e ki te kua
whakakitea ki a ia i roto i te kingitanga o Kingi Ataria. Tēnei pukapuka
Kei roto i ona faaararaa ki nga tama a Iharaira i runga i te pūkete o ratou
mahi kino. Waitohungia hoki te pukapuka te whakaekenga o Hiruharama i
te kingi o Ahiria ano he whiu i te Atua, i te mea
whakahuatia i roto i te Genesis (29: 15)
31 Ko e Tohi'a Oparia
Ngā tenei karaipiture iti o te mau irava 21 anake me te ngā i te
moemoea o Oparia te peropheta. He etahi matapae
e pā ana ki te hinga o Adom, te hoariri o Hura.
32 Ko e Tohi o Hona
Mea ana tēnei pukapuka ki te i heheuhia i te peropheta Hona.
I tonoa e ia ki te iwi o Ninewe. Ko te kōrero i homai e ture
Ko te iti rere ke i te tetahi mohiotia e nga Mahometa.
33 Ko e Tohi'a Mika
Mea ana tēnei pukapuka ki te kia i te peropheta Mika, te
Morahati, ko wai i he poropiti i roto i te wā o te Kingi Hetekia
c. 900 BC. Ua faaara ia nga tama a Iharaira o te Atua riri ake i runga i te pūkete
o to ratou ngaunga ketanga. Ko te kingi, Hetekia, whakaae ana
peropheta, mawehe i te mahi kino. (Kings 32:. 26)
34 Ko e Tohi'a NAHUM
Kei te te whakaaro hoki Nahum rite te Palōfita i te ture. He iti
Kei te mohiotia e pā ana ki tona ora. Tenei pukapuka o te 3 vahe whakamārama ana i te
moemoea o Nahum i ngā matapae o te hinganga o
te City o Ninewe.
35 Ko e Tohi'a Hapakuku
Kei te kī hoki Habakkuk ki te waiho i te Palōfita i te ture. Tatou
E kore e tino pā ana ki tona wā. Te āhua o te ture, ki te hoatu ki a ia i roto i
te wā i mua i te whakaekenga ake Nepukaneha o Hiruharama. Tenei
pukapuka faahiti tetahi o ana moe i a'o nga tama a Iharaira
i runga i a ratou mahi kino, e matapaetia ana te whakangaromanga o Hiruharama i
Nepukaneha. He 3 vahe.
36 Ko e Tohi'a Tepania
Kei te mahara ano Tepania ki te waiho i te poropiti e te
fakanofo e te Atua ki te peropheta e lakanga-i roto i te wā o Hohia, te tama
o Amono, kingi o Hura. Tenei hōtuhi o 3 vahe faaara te
iwi o Iharaira ki te whakaekenga o Hiruharama i
Nepukaneha.
37 Ko e Tohi'a Hakai
E hāngai ana tēnei hōtuhi o 2 vahe ki te peropheta Hakai
i noho i roto i te wa o Tariuha, te kingi o Pahia, i roto i te 500 BC
i muri i te whakaekenga o Nepukaneha. Tohe ia nga tama a Iharaira ki te
hanga a Hiruharama a fakatokanga hunga i faaapiapi i ratou.
38 Ko e Tohi'a Hakaraia
Hakaraia hoki he Palōfita. Me kď hoki i konei e
e kore tenei Hakaraia te tangata e i whakahuatia i roto i te Tapu
Quran. Ko te mea ia ki te waiho i te hoa o te peropheta Hakai i
te wa o te hanga o Hiruharama. Tēnei pukapuka ngā
te nuinga o te moe i ngā kikite fekau'aki mo te heke mai
o nga tama a Iharaira, me te taenga mai o te peropheta, o Ihu He
39 te buka a Malaki
I homai nei e te Buka a Malaki ki te peropheta Malaki. E ia
Ko te peropheta whakamutunga o te Faufaa Tahito. Ko te pukapuka e 4 vahe
a ka whakaahua te thanklessness o nga tama a Iharaira. Te peropheta
E pā ana ki 420 nga tau i ora ai a Malakai ki te aroaro o te peropheta a Ihu, te
E Mīsaiá
E whakapono ēnei pukapuka e toru tekau ma waru ki te kia pono, me te
tūturu i tata katoa nga Karaitiana. Ko te Hamari, Heoi,
te titorehanga o te Hurai, whakapono i roto i te whitu anake o ratou, përa i te rima
pukapuka o Mohi, me te pukapuka o Hohua tama a Nunu, me te
Tohi o Judges. E pā ana ki te pa o Hamaria i roto i to ratou ingoa
Pirihitia. Rerekē ratou i nga Hurai i roto i te rua ngā, te
maha whakaae o nga pukapuka me te mea te tikanga he wahi
o te koropiko.
3 KO TE TUARUA Ko Tuhinga o TE Fuakava Motu'á
He iwa pukapuka i roto i tenei wahi. Ko te motuhēhē o enei
kua pukapuka kua he wāhi o te tautohetia te nui i roto ia Karaitiana.
Ko te whakapono Protestant, mo te tauira, e kore e whakaae i te
takenga hanahana o enei pukapuka, a ka kua whiua ratou ratou i
to ratou Bible. E kore e ratou te hanga i te wahi o te putanga King James o te
te Bibilia. Ko te kohinga o enei pukapuka e iwa, me te tahi atu mau buka e rima
tahi e karangatia te Apokaripha.
1 Ko e Tohi'a ESTHER
Esther he wahine Hurai nei i roto i nga whakarau
i Hiruharama i roto i te Papurona. Ahahueruha, te kingi o Pahia, ko
te pouri ki tana wahine tuatahi, a ka moea e ia a Ehetere. Aman, he
i minita o te kingi, ko etahi rerekētanga ki Mardochaeus, te
papa o Kuini Ehetere. Ia runanga ki te whakangaro i te Hurai. Esther
whakaatu i te kingi ki te aro tenei wahi, a whakaorangia ana nga Hurai. Tenei
pukapuka whakaahua tenei kaupapa i roto i te mau pene 10.
2 Ko e Tohi'a Paruku
Paruku he akonga me te karaipi o te Heremaia poropiti
(Jer 32: 13 - 36, 36:. 4 - 32, 43: 3 - 16, 45: 1 - 3) Ko te
E kore e Palotisani Bible ngā tenei pukapuka.
3 PART o te buka a Daniela
4 Ko e Tohi'a Topia
Tobias he Hurai nei i riro ki Ahiria i roto i te
wā o te te whakarau. Ko te pukapuka whakaahua ana i te haere kino hanga e
ia me tana tama. Kei roto hoki i te kaupapa o tona faaipoiporaa ki te
te wahine ke Hara. He te kaiaka nui tuhituhi tenei pukapuka.
5 Ko e Tohi'a Judith
I homai nei ana tēnei pukapuka ki te wahine tino toa Hurai ingoa
Judith. Ora ia me tona iwi nei i whakaora i te tukino
o te kingi o Ahiria. Kei roto hoki i te aamu o tona aroha.
6 mohio o Horomona
I homai nei ana tēnei pukapuka ki te peropheta a Horomona. Kei reira
kupu whakaaro o te peropheta e he rite i roto i te maha ngā huarahi ki te
Tohi a Maseli.
7 ECCLESIASTICUS
Ko te kohinga o ana kauhau, me whakahau tenei. Ko te reira
pēnei ki Masiah, he kaikauwhau i roto i te c. 200 BC. Ko te hoki tenei pukapuka
kaiaka tuhi o nui.
8 TE TUATAHI BOOK OF MACCABEES
Ana tēnei pukapuka whakaahua i te tutu o te iwi o te
Maccabees.
9 Ko e Tohi MACCABEES
Ana tēnei pukapuka whakaahua ana i te hītori o te wā poto o te wā, me te
kei etahi pūrongo ti'aturi kino ranei.
4 TE PUKAPUKA o te Kawenata Hou
TE TUATAHI Tuhinga o te Kawenata Hou
He rua tekau pukapuka i roto i te wahi tuatahi o te New
Testament. E whakapono e rua tekau enei pukapuka ki te kia pono, me te
tūturu i nga Karaitiana.
1 TE EVANELIA A MATTHEW
E kore ko te Matthew nei ko tetahi o te tekau ma rua pĭpĭ o tenei
te peropheta a Ihu. Whakaaro ana tēnei pukapuka ki te hei i te matamua o te
nga Kōsipelí. Haamata te pukapuka ki te whakapapa o te peropheta
Whakamārama ana a Ihu me tona ora, me te mau haapiiraa ake tae noa ki tona tangohanga
ki te rangi.
2 TE EVANELIA A MARK
Mark ko te tauira o Pita, te Ākonga o te peropheta, o Ihu.
Haamata tēnei evanelia ki nga kikite i hanga e o mua
Peropheta no ni'ai te te haere mai o te peropheta, o Ihu. E whakamārama ana
te ora o Ihu ki runga tae noa tona tangohanga ki ki te rangi. Kei te reira o
16 vahe.
3 TE EVANELIA A LUKE
Luke ko te rata me te ko te hoa o Paora, a
ka haere ki a ia i runga i ona haerenga (Kolose 4: 14 Acts 16) mate ia
i roto i te 70 AD. Haamata Ta'na evanelia ki te whanau o te peropheta John
"Te Kaiiriiri" (ko tona ingoa i roto i te Koran ko Yahya) me e hipokina te ora
o Ihu ki runga tae noa ki tona tangohanga ki ki te rangi. E 24 vahe.
4 te Evanelia a Ioane
Haamata ano hoki tenei pukapuka ki te whanau o Hoani te Kaiiriiri, ka
whakaahua ana i te mau ohipa i te fanauraa o te peropheta a Hoani ki te
Maueraa o te peropheta, o Ihu. Kei a ia ko 21 vahe.
Me kď hoki i konei e Hoani i te tama a Heperi, te
Ko te pono e kore te akonga o Ihu i te kaituhi o tenei pukapuka. Ētahi o
nga Karaitiana titau kia Hoani te te kaituhi o tenei pukapuka
Elder ko tenei take e kore e te rawa e tautokona ana e tetahi hītori
taunakitanga.
E karangatia hoki enei pukapuka e whā nga Evangels e wha.
I ētahi wā kei te whakamahia hoki ki te kupu Evangel mo nga pukapuka katoa o te
Testament hou. Ko te kupu, ko te a te take Kariki me te tikanga pai
rongo me te whakaako.
5 TE Act
Ko te mea te reira i tuhituhia ki tenei hōtuhi e Luke ki Theopheus. Te reira
ngā te mahi, me ngā whakatutukitanga o nga akonga o te peropheta
A Ihu i muri i tona tangohanga ki. Te reira i tino whakaahua ana i te haerenga
o Paora tae noa ki tona taenga i roto i Roma i roto i te 22 AD. E 28 vahe.
6 pukapuka o Paulo i to Roma
Ko te pukapuka i tuhituhia e Paora ki etahi o tona Roma tenei
muimui. Paora he Hurai, me te hoariri o nga pee o
A Ihu i roto i te timatanga. Etahi wa i muri i te tangohanga o Ihu ki
te rangi ia ohorere puta, ka kī ake kua riro
tohutohu i a Ihu.
7 te episetole matamua o Paulo i to Korinetia
Ko ake reta tuatahi a Paora ki te Korinetia tenei a ngā reira
te nuinga o te mau haapiiraa, me whakahau e pā ana ki te kotahitanga i roto i te
Karaitiana. I taua wa i whai wāhi i roto i te ratou ngā tautohetohe.
Chapter 7 ngā tahi mau whakahau mo mārena
whanaunga. I roto i te pene 8 i te kino o te peikani, me nga Karaitiana "
huru ki te hapori peikani e kōrero. Ko te torutoru whakamutunga
vahe ngā he kōrero i runga i whakamarie, me te ake
Chapter 16 whakaahua i te mau haamaitairaa o te atawhai rawakore-homaitanga me ngā takoha
mo Karaitiana.
8 piti o te episetole o Paulo i to Korinetia
I tuhituhia ano hoki tenei pukapuka ki te Korinetia e Paora, ka
16 vahe kei. Whakapono ēnei vahe ngā
tohutohu, te arata'iraa, me whakaaro puaki e pā ana ki te ako
o te Ekalesia. Mai i te pene 10 ki te mutunga korero a Paora o tona
ourneys minita.
9 pukapuka o Paulo i to Galatia
Karatia he kawanatanga o Roma i roto i te raki o Ahia.
I tuhituhia tenei pukapuka ki nga hahi o Karatia i roto i te tīmatanga o 57 AD.
Rongo a Paora i taua i te awe te iwi o Karatia
e te tahi atu haapa'oraa faaroo. I roto i tenei pukapuka tamata ia ki te ārai ia ratou i
te faafariuraa.
10 pukapuka o Paulo i to Ephesia
Epeha, ko te tauhokohoko pa nui o Ahia. He
he whare nui o te koropiko i reira ki te atua Diana. Paora
tahuri ana e ia ki roto ki te pokapū nui o Karaitiana i roto i te toru tau o
kaha nui. (Ngāue 1 (): 19) I roto i tenei pukapuka homai e ia etahi morare
tohutohu ki te iwi.
11 pukapuka o Paulo i to Philipi
Whakatutukihia tēnei pukapuka o Paora ki te iwi o Piripai, i te
pa o Makeronia. Ko te pa tuatahi i roto i Europe i reira a Paora tenei
kauwhautia Karaitiana. I hopukina e ia i reira. I tēnei reta ngā
ana haapiiraa morare, me whakahau mo te kotahitanga i roto i te
Karaitiana.
12 pukapuka o Paulo i to Kolosa
Whakatutukihia tēnei pukapuka o Paora ki te iwi o Korohe, he
pa o Ahia. Kei te akiaki i a Paora ki a ratou ki te noho Karaitiana
a ki te piiraa ki runga ki a ratou mawehe i mahi kino.
13 episetole matamua o Paora ki te hunga o Teharonika
I tuhituhia tenei pukapuka o Paora ki te iwi o Teharonika,
te pa o te kawanatanga o Makeronia i te he wāhanga o Kariki
i teie mahana. Matapaki ia, i roto i tenei pukapuka, te mau parau tumu e kawea
e pā ana ki ake te Atua i pai ai. Te reira korero hoki o te tahi atu tumu parau. E 5
vahe.
14 piti o te episetole o Paora ki te hunga o Teharonika
Tenei pukapuka, kei roto vahe 3 anake, tuku a Paora ake
faaitoitoraa ki te hunga o Teharonika i runga i to ratou mahi pai, me te
te tahi mau tohutohu e pā ana ki to ratou whanonga whānui.
15 episetole matamua'a Paula kia Tīmoté
Timothy he tauira me te akonga o Paora. (Ngāue 14: 17, 16:
1-3) a Paora i whakawhirinaki nui, me te faahiahia no te ia (Korinetia 16:. 10, me te
Phil. 2: 19). Ko te reta kei whakaahuatanga e pā ana ki ngā tikanga
me matatika.
16 piti o te episetole'a Paula kia Tīmoté
Tenei pukapuka tuarua ki Timoti korero o etahi iwi nei
i tahuri ki te tahi atu mau faaroo, e hoki ngā tohutohu ki te
E pā ana ki te kauwhau a Timoti, a hoki etahi matapae mō te whakamutunga
ake. E 4 vahe.
17 pukapuka o Paora ki Taituha
Ko ano ia Taituha hei hoa he o Paora ki runga ki etahi o ana haerenga
(Cal 2:. 1). A Paora nui te aroha mo ia (Korinetia 2:. 13). Paora i mahue
ia ia i roto i te Kariti kia ia i taea e kauwhau i reira. Tenei reta e 3
vahe e apiti hoki kauwhau i ngā tohutohu, me ngā taipitopito o te
titauraa o te mau episekopo.
18 pukapuka o Paulo ia Philemona
Ko ano hoki Philemon he hoa o Paora, a kua ka haere
ki a ia. I tuhituhia te pukapuka e Paora, ka tonoa e ia a Onehimu
ki Philemon (Phil 1:. 10)
19 FIRST pukapuka o Pita
Ko Pita tetahi o nga apotoro tata o Ihu. Ko te ako o
te Faufaa New whakaatu i Paora etahi rerekētanga ki
ia ia i roto i te tau i muri mai. I whakatutukitia e te pukapuka ki nga Karaitiana nei
i marara puta noa i te wahi raki o Ahia përa i te
iwi o Poutus, Karatia, i Kaporokia, i Pitinia. Ko te matua
whakaaro o te pukapuka ko te ki te akiaki i te kaipānui i
e anga whakatoi, me te te mamae mo to ratou whakapono.
20 LETTER FIRST a Hoani
Tuhinga SECOND o te Kawenata Hou
I roto i tenei wehenga o te Faufaa hou i reira e ngā pukapuka e whitu.
Ko te pono, me te hanahana o teie mau pukapuka i ruarua te me
tautohetohe e nga Karaitiana. Ētahi raina i te pukapuka tuatahi o John
Kei te hoki kihai i whakapono ki te e tūturu.
21 i te Episetole a Paulo i to Hebera
E karangatia hoki nga Hurai nga Hiperu. He te kupu kua
pānga ki te "Aber" he taitara i homai ki te Palōfita Hakopa
Kei te whakamahia hoki Hebrews mo Karaitiana. I whakatutukitia e te pukapuka ki te
he rōpū o Karaitiana i runga i te huarahi ki te faaru'eraa i te
Te whakapono Karaitiana. E akiaki ana ia ratou i te kaituhi i roto i to ratou whakapono.
22 TE TUARUA pukapuka o Pita
Tēnei pukapuka i Pita whakatutukihia ki te kau Kalisitiané wawe. Ko tōna
āwangawanga matua, ko te ki te ārai i te mahi o te kaiako teka, me te teka
poropiti. Te reira korero hoki o te hokinga whakamutunga o te Karaiti.
23 TE piti o te episetole a Hoani
Ko te pukapuka tuarua o Hoani i tuhituhia e Hoani ki te "aroha
Lady me ona tamariki ". E ai ki nga Karaitiana i te" Lady "
tu pea mo te hahi rohe.
24 TE TUATORU pukapuka a Hoani
I whakatutukitia e tēnei pukapuka ki a Kaiu, tetahi o nga tamariki o Hoani
me te rangatira hahi. Whakamoemiti te kaituhi i te kaipānui mo tona awhina ki te
atu e kau Kalisitiane, ka fakatokanga ki te tangata, ka karanga e Rioterepi.
25 TE GENERAL pukapuka o Hemi
E kore ko te James apotoro, ko te tama a Heperi, me tenei James
teina o Hoani. Ko te kaituhi ko Hemi, ko te tama a Hohepa te
kāmura. Kei te pinepine whakahuatia e ia i roto i te Buka o te Acts. Te
reta Ko te kohinga o ngā tohutohu mahi me te haapapű i te
faufaa o te mahi arahina ana e te whakapono.
26 TE o te Episetole a Hura
Hura ko te teina o te James nei ko tetahi o te 12
apotoro. Kei te whakahuatia e ia i roto i te John 14: i tuhituhia 22. Ko te pukapuka
ki te whakatupato ki nga kaiwhakaako teka e te hunga e kī ana ki te hei whakapono. Jude
Ko e kore e nga Hura ka mea nei ki kua tukua a Ihu.
27 te heheuraa
Ko te Revelation o Hoani, ko te kohinga o nga putanga, me te
mau heheuraa i tuhituhia i roto i te reo fakataipe. Ko tōna āwangawanga matua, ko te ki te
hoatu ona kaipānui tumanako, me te faaitoitoraa i roto i to ratou mamae mo
i to ratou whakapono.
5 Tuhinga o TE BOOKS e nga Kaunihera
1 He mea nui ki te mōhio e i roto i te 325 i te amuiraa nui o
Theologians Karaitiana me ngā pūkenga faaroo i huihuia i roto i te
pa o Nicaea i raro i te tikanga o te Hiha Constantine ki
titiro me te tautuhi i te mana o enei pukapuka. I muri tino
tūhuratanga i whakaritea e te reira e ko te episetole o Iuda tūturu
me te whakapono. Ko te toenga o enei pukapuka i korerotia whakaaro.
I äta whakahuatia tenei e Jerome i roto i tona whakataki ki
tona pukapuka.
2 [St. He mataotao Kalisitiane nei iriti i te Bibilia Jerome i
ki Latin, i whanau ia i roto i te 340 A.C.]
3 I tū tētahi atu kaunihera i roto i te 364 i roto i te Liodicia mo te taua
whakaaro. Tenei amuiraa o ngā pūkenga Karaitiana me theologians
kihai whakapumautia te whakatau o te kaunihera o Nicaea anake
e pā ana ki te motuhenga o te episetole o Iuda, engari korerotia ano hoki
e me hoki te tāpiri i te pukapuka e ono e whai ake nei ki te rārangi o te
pukapuka tūturu me whakapono: Ko e Tohi a Ehetere, te episetole
o Hemi, te piti o te episetole a Pita, te Tuarua me te Tuatoru
Pukapuka o Hoani, te Episetole a Paora ki te Hiperu. Tenei
amuiraa i korerotia to ratou whakatau ki te iwi whānui. Ko te pukapuka o te
Mau Heheuraa, Heoi, noho i roto i te rārangi o te
whakaae pukapuka i roto i te mau apooraa e rua.
4 I te 397 i tū tetahi amuiraa nui ka karanga te Kaunihera
o Carthage. Augustine, te mataotao nui Karaitiana, W; TS i roto i
te kotahi rau e rua tekau ma ono ako kaiuru. Te
te mau melo o tenei kaunihera whakapumautia nga whakatau o te rua
prevlous Kaunihera a hoki tāpiri nga pukapuka e whai ake nei ki te rārangi
o nga pukapuka hanahana: Ko e Tohi o nga waiata o Horomona, i te
Tohi o Tobit, te Buka a Paruku, Ecclesiasticus, te Tuatahi
a piti Books o Maccabees.
5 I te wa ano i whakaritea e te mau melo o tenei apooraa e te
te tuhaa o te buka o Heremaia no pukapuka o Paruku i
Paruku, ko te kawana o Heremaia. Na reira kihai i ratou i
ngā te ingoa o tenei pukapuka motuhake i roto i te rārangi.
Puritia 6 toru atu hui i muri i tenei i roto i te Trullo,
Florence me Trent. Ko nga mema o te o enei hui whakapumautia
te whakatau o te Kaunihera o Carthage. Ko nga kaunihera whakamutunga e rua,
Heoi, i tuhituhi te ingoa o te pukapuka o Paruku wehe.
7 I muri i enei mau apooraa tata nga pukapuka katoa i kua
taupetupetu i roto i te au Kerititiano i whakaurua ki roto ki te rārangi o te
pukapuka mōhiotia.
6 TE PUKAPUKA whakakinongia hoki e nga Palotisaní,
Tonu te tūnga o enei pukapuka noho tae noa ki te
Protestant Refom1ation. Otira whakakahoretia ana e nga Palotisaní nga whakatau
o nga kaunihera a korerotia i nga pukapuka e whai ake nei
tino ki te kia whakakinongia hoki: Ko e Tohi a Paruku, te Buka a
Tobit, Ko te reta a Iuda, te Song o Horomona, Ecclesiasticus,
Ko te Tuatahi me Tuarua Books o Maccabees. Waho e ratou enei
pukapuka i te rārangi o ngā pukapuka whakaae.
Ano, ka whakaparahako hoki nga Palotisaní, te whakatau o ratou
tųpuna e pā ana ki te tahi mau vahe o te pukapuka o Ehetere. Tenei
Kei o 16 vahe pukapuka. Faaoti ratou e te iwa tuatahi
tino vahe e toru mau irava i te pene 10 i ki kia
paopao e hāngai ana e ratou to ratou whakatau i runga i nga take e ono e whai ake nei:
1 I whakaaro ēnei mahi ki te kia teka noa i roto i te
reo Hiperu a Karari taketake i kore
e wātea ana.
2 kihai whakaae ratou nga Hurai rite pukapuka heheuhia mai.
3 E kore i whakaae ratou katoa nga Karaitiana rite
whakapono.
Na ka mea a 4 Jerome e kore i enei pukapuka pono, me te i
iti ki te whakamatau me te tautoko i te mau parau haapiiraa o te whakapono.
Kua nuitia ka mea a 5 Klaus e kore i takina enei pukapuka, engari
i roto i nga wahi.
Ngā mea 6 Eusebius i roto i te pene 22 o tona pukapuka wha
e kua raweketia enei pukapuka ki, a ke. I roto i te
ngā te e Tohi Hono Ua o Maccabees.
Take e: Numbers 1, 2, me te 6 e tino ki te tuhia e te
kaipānui rite whaiaro-rawaka ngā taunakitanga o te ore e oati teka
o nga Karaitiana o mua. Books i i ngaro i roto i te
taketake, me te e anake vai i roto i te iritiraa i hetia
whakaae e te mano o te theologians rite te heheuraa hanahana
Tenei āhua o te take arata'i te kaipānui kore-Kalisitiané ki te matakana i te
whakatau Kotahi tonu o ngā pūkenga Karaitiana o te Katorika e rua
me nga fakaloto'i Porotetani. Ko nga kau muimui o te whakapono Katorika
whakapono tonu i roto i enei pukapuka i roto i te runga matapo o ratou tupuna.
7 TE Tuhinga o tino IN TE PIPIRIA
1 Ko te fie o te whakapono i roto i te pukapuka tetahi rite fakalangi
whakakitea e te mohiotia te reira na roto i te tohenga whakamamaetanga e te
pukapuka i roto i te pātai whakakitea i roto i te poropiti, a e kua reira
Kua kawea ki a matou ďa i roto i te raupapa taua, kahore tetahi
te huri i roto i te mekameka ore o narrators. Ehara i te mea i
rawaka katoa ki te nā te pukapuka ki te poropiti tetahi i runga i te
pūtake o suppositions me pāngarau. Kīanga e tautokona hanga
i te kotahi e kore e waiho ranei, he torutoru titorehanga o te iwi, a e kore e taea e,
whakaaetia i roto i tenei hononga.
2 Kua kite kē matou e founga Katorika me ngā pūkenga Protestant
rerekē i runga i te pātai o te tüturu o etahi o enei
pukapuka. He ano atu pukapuka o te Bibilia i kua
whakakinongia hoki e Karaitiana.
3 ngā ratou te Buka a Revelation, te Buka a Genesis, te
Tohi o pa'umaraa, te Buka a Mysteries, te Buka a Faufaa
me te Buka a Confession e hoatu katoa ki te peropheta
Mohi.
Waihoki kī he wha o Ezra Tohi ki kia i te peropheta
Ezra me te pukapuka mo Isaiah Maueraa ake, me te te heheuraa e
i homai nei ki a ia.
4 I tua atu ki te pukapuka mohiotia o Heremaia, i reira he tetahi
pēnei pukapuka ki a ia. He maha nei e te hunga
kī ki te kia i te e Hapakuku poropiti. He maha nga waiata i
E mea ki kia i te peropheta Horomona. He neke atu i te 70
pukapuka, i tua atu i nga mea reira, o te Faufaa hou, e
E hoatu ki a Ihu, a Meri, nga apotoro, me o ratou akonga.
5 Kua kī te Karaitiana o tenei ao e enei pukapuka e
teka me he mea tahae. Ko te Kariki Ekalesia, hahi Katorika me
Kotahi i runga i tēnei wā i te Ekalesia Porotetani. Waihoki i te
Kerēme Kariki Ekalesia e te buka toru o Ezra ko te wahi o te
Faufaa Tahito a whakapono ana te reira ki te i tuhituhia e te peropheta
Ezra, i te mea kua korerotia te Porotetani, a Katorika hahi reira
teka me te fabricated. Kua kite kē matou i te totohe o te
Katorika me Palotisaní pā ana ki te pukapuka o Paruku, Tobit,
Na Hura, ko te Song o Horomona, Ecclesiasticus me nga pukapuka e rua o
Maccabees. He wāhanga o te pukapuka o Ehetere he whakapono ki te
Katorika engari tino whakakahoretia ano ia e nga Palotisaní,.
6 I roto i tenei ahua o te āhuatanga he mea he, me te ki tua atu i te
rohe o te take ki te farii i me te whakaae he pukapuka noa hoki
te take kua homai nei ki a te poropiti i te rōpū o
ngā pūkenga, kahore tautoko raima. E rave rahi to tatou i te mau taime
ui pūkenga Karaitiana ingoa ki te whakaputa i te ingoa o
te mekameka katoa o narrators tika i te kaituhi o te pukapuka ki te
whakamatau ratou kereme, engari ratou taea ki te rave i te reira. I te iwi whānui
taukumekume tū i roto i te India, i whaki tetahi o nga misionare rongonui ki
te parau mau e te ngaro o te tautoko mana mo aua pukapuka
Ko e tika ana ki te pouri me te mau ati o te Karaitiana i roto i te
e toru rau, e toru hoki nga tau tuatahi o to ratou aamu. Tatou
te uiui e tatou a Kua whakamatauria e ki o ratou pukapuka, a tangohia ana e mamae nui
ki te kitea tetahi mana taua, engari kihai i to tatou kitenga arahi ki tua atu
pāngarau me te pokanoa. Tatou rapu tōkeke i roto i te mātāpuna
o ratou pukapuka whakakitea e hāngai ana te nuinga o ratou kīanga e ki runga ki
tetahi mea, engari te tikanga.
7 Kua oti mea te reira e poka, me te pāngarau e
o kahore he pai i roto i tenei mea. Te reira e te tino tika ai i runga i to tatou tuhaa
te mea kihai tatou ki te whakapono i roto i enei pukapuka tae noa ki i hoatu matou
te tahi mau tohenga me mana ki te whakamatau ratou pono, me te
motuhēhē. Heoi, no te mea te whakaaro o te pono, e haere tonu tatou i mua
ki te matapaki me te titiro i te mana o enei pukapuka i roto i tenei
pene. Ko reira tino tikanga ki te matapaki i te mana o ia
a ki nga pukapuka o te Bibilia, e te opua nei matou titiro noa etahi
o ratou.
8 te hakari Pentateuch KO NOT he Tohi a Mōsesé.
Ngā te Pentateuch (ture) i roto i te Faufaa Tahito, ko
kī ki te hei i te kohinga o nga heheuraa i te peropheta
Mohi. Tatou mau titau e kore mahi i nga pukapuka o Pentateuch
riro tetahi mana ranei tautoko ki te whakamatau i ratou i roto i te meka
evesled ki Mose me i wrltten ratou e ia i roto i ranei
ia ia. Riro tatou i ngā tohenga tangi ki te tautoko i to tatou kerēme.
9 TE FIRST tautohe:
1 E kore te oraraa o te ture, Pentateuch he hisitōliá,
mohiotia te aroaro o Kingi Hohia [o Hura], te tama a Amono. Ko te hōtuhi o
te Pentateuch i kitea e te tohunga, 18 tau i huaina Hirikia
i muri i kore he whakapono anake Hohia Maueraa ake ki te torona i runga i te
papa whenua i kitea i te reira e te tohunga. I tua atu i tenei mahino
meka, ngaro tenei pukapuka i te aroaro o te ano te whakaekenga o
Hiruharama e Nepukaneha [kingi o Papurona].
2 Ehara te Pentateuch anake, engari ano hoki i nga pukapuka katoa o te Tahito
I ngaro Testament i roto i tenei aitua o mua. History
e kore e evince tetahi taunakitanga o te oraraa o teie mau buka i muri i
tenei whakaekenga.
3 E ai ki nga Karaitiana i tuhia anōtia te Pentateuch i
te peropheta Ezra.
4 whakangaromia ana tēnei pukapuka me ona kape katoa i ano, me te
tahuna e Antiochus [e ahau Maccabees 1:59] i te wa o tona whakaekenga
o Hiruharama.
10 TE TUARUA tautohe:
1 Ko te ariā whakaae o ngā pūkenga Hurai, me te Karaitiana katoa
e nga pukapuka Tuatahi me Tuarua o Chronicles i tuhituhia e
Ezra ki te awhina o nga poropiti a Hakai, ka Hakaraia, ko matou
te tohu ia i nga vahe whitu, me te waru o tenei pukapuka ngā o
whakaahuatanga o nga uri o Pineamine e tahitia
whakahē. Faahapa hoki ēnei whakaahuatanga tauākī i roto i te
Pentateuch, tatau tuatahi i roto i nga ingoa, a tuarua i roto i te
maha o nga uri. I roto i te pene 7: 6 te tai'o nei tatou e Pineamine
e toru nga tama a i roto i te pene 8: 1-3 kitea tatou e ia ia e rima
tama ia te Pentateuch kerēme i ia nga tama kotahi tekau [Genesis
46:21].
2 e rua e loto nga Karaitiana me nga karaipi Hurai ki runga ki
te wāhi e te faahitiraa parau i hanga e te Tohi Tuatahi o Chronicles
Ko te hape, a kua whakatikaia i ratou i tenei hapa na roto i te mea e te
Kihai i taea e 3 Palōfita Ezra wehewehe me te wehe i nga tama i
nga tama, no te mea te 1ables whakapapa i i i ia
faahiti i hapa, me te oti
4 Ko reira parau mau e te poropiti e toru nei te tuhituhi a te Pentateuch)
i tika muimui mau o te Pentateuch. Na, ki te tatou
amo e te Pentateuch o Mohi, ko te taua kotahi i tuhituhia e
enei poropiti, te mea te reira tino kore arotau kia peka ratou
kia a ranei mau hape i roto i te pukapuka hanahana, e kore ia e taea te
e e kua hetia whakawhirinaki Ezra he pahara, me te hapa
tepu o te whakapapa i roto i te mea i taua faufaa o.
5 I te Pentateuch i tuhituhia e Etera i rongonui i te taua
Pentateuch, e kore ratou e mavahe i reira. Enei
fakamo'oni arata'i ia tatou ki te whakapono ko te Pentateuch reira
e kore ano te tangata whakakitea ki a Mohi, ka tuhituhia iho e ia e kore
te tetahi i tuhituhia e Etera i te faaururaa. I roto i te hono mo'oní, ko reira he kohinga
o ngā pūrākau me tuku iho i nga o nāianei i roto i nga Hurai, me te
i tuhituhia iho e ratou pūkenga, kahore he tino tirohanga ki a ratou
mana.
6 ratou kerēme e toru nga poropiti hape mahi hoki i roto i te te tāruatanga
nga ingoa me te tokomaha o nga tama a Pineamine arata'i ia tatou ki
tetahi fakamulituku kitea e, kia rite ki nga Karaitiana, i te
e kore e poropiti tiakina i te mahi he, a taea te whai wāhi
i roto i te raveraa i hara nui, rite taea hanga ratou hape i roto i te
tuhi te kauwhau i te pukapuka tapu ranei.
11 TE TUATORU tautohe:
1 tetahi kaipānui o te Bibilia hanga i te whakarite i waenganui i
vahe 45, e 46 o te pukapuka o Ezekiel, me vahe 28, me
29 o te Buka o Numbers, ka kitea e fepaki ratou ia
te tahi atu i roto i te parau haapiiraa faaroo. E mea papű e te peropheta Ezekiel
Ko te whai o te mau haapiiraa tumu o te Pentateuch. Ki te tatou
te mana'o nei e ia Ezekiel te Pentateuch hakari e founga taea e ia
Kua mahi ki runga ki aua ngaahi tokāteline, kahore raa'tu i reira.
2 Waihoki kitea tatou i roto i te ngā pukapuka o te Pentateuch te
tauākī e nga tama ka noho haepapa mo te hara mahia
e ratou matua ake tae noa ki nga whakatupuranga e toru. Anga ke ki tenei, te
Ta, "E kore e te Tama waha te kino o te: Tohi a Ezekiel (20 18)
te papa, e kore ano te papa e waha i te kino o te tama: ko te
tika, o te tangata tika ka ki a ia, me te
ka ki runga ki a ia kino o te hunga kino. "
3 fakahu'unga tēnei irava e, e kore-tetahi e whiua mo te hara o te
ētahi atu. Na ko te pono tenei. Whakapumautia te Koran Tapu kua reira.
E ai ta te reira:
"No kaimau o pikaunga taea e te pikaunga o tetahi."
12 te tuawha tautohe:
1 Ko te ako o nga pukapuka o nga waiata, ko Nehemia, Heremaia, me te
E whakaatu Ezekiel ki te meka e te kāhua o te tuhituhi i roto i taua ao
He ōrite ki te kāhua hakari o Muslim kaituhi; e ko te mea,
Ka taea e ngā kaipānui wehewehe ngāwari i waenganui i te tirohanga whaiaro
o te kaituhi, me ona mau faahitiraa i te tahi atu kaituhi.
2 Ko te Pentateuch i ngā, he tino rerekē i roto i te kāhua, a
e kore tatou e kitea noa te wahi kotahi ki te tohu e te kaituhi o
Ko tenei pukapuka a Mohi. I te anga ke arata'i te reira ia tatou ki te whakapono e
te kaituhi o te pukapuka o te Pentateuch he tetahi atu nei i
hanga i tētahi kohinga o ngā kōrero o nāianei, me ngā tikanga o nga Hurai.
Heoi, i roto i te tikanga ki te wehe i te faahitiraa parau i whakaaro ia
i te tauākī a te Atua, e Mohi, prefixed ratou e ia ki te
kīanga, "ta te Atua" "ka mea a Mohi" ranei. Kua te tangata tuatoru
whakamahia hoki a Mohi i roto i nga wahi. I te reira i te pukapuka o Mohi,
e kua whakamahia e ia te tangata tuatahi no te ia. I te iti rawa i reira
e kua kotahi wahi i kitea e matou i reira e Mohi korero
i roto i te tangata tuatahi. E kua hanga tino te reira i te pukapuka atu
whai, me te pono ki ona muimuí. Me whakaae te reira
e te tauākī hanga i roto i te tangata tuatahi i te kaituhi te maua e
atu taimaha me te uara atu i tona faahitiraa i hanga e te tētahi atu
i roto i te toru tangata. Tauākī i roto i te tangata tuatahi e kore e taea e
ta, kahore tautohetohe kaha, i te tauākī i roto i te toru
tangata e rapu ki te kia mohiotia pono i te tangata e hiahia ana ki te
nā aua tauākī ki te kaituhi.
Tautohe 13 Ko te tuarima:
1 Kei roto te hakari Pentateuch i roto i ona vahe etahi
tauākī e mua taea ki te nā ki a Mohi.
Ētahi mau irava āta faka'ilonga e kore e taea e te kaituhi o tenei pukapuka
Kua vai i mua i te peropheta a Rawiri, engari me rānei hei
nāianei o Rawiri i muri i te ia ranei.
2 Kua tamata nga kau mataotao Kalisitiané ki te whakatika i te whakaaro e
i tapiritia enei rerenga i muri i runga i te taha etahi poropiti. Ko tenei
Ko te noa te whakaaro teka kahore nei i tautokona e tetahi
tohenga. Ano, kua ake whakahuatia tetahi poropiti o te Bible
e kua tapiritia ia he kupu ki te pene tetahi o tetahi Bok
Na, ki te kore e kore e mohiotia enei vahe me ngā rerenga i roto i
tohenga whakamamaetanga ki te kua tāpiri e te poropiti noho ratou
nga tohi o te tangata i tua atu i te peropheta a Mohi.
14 O te tuaono tautohe:
Kua faahiti i te kaituhi o Khulasa Saiful-Muslimeen
rōrahi 10 o Penny Encyclopaedia (e uri tatou i konei
i Urdu) e Dr Alexander Gides, he Christi whakaae; m
kaituhi mea, kua i roto i tona talateu ki te Bible New:
"Kua tae mai ahau ki te mohio ki toru nga mea i tua atu feaa i roto i
te tahi mau tohenga fakalotoa:
1 ś E kore te mea te reira Pentateuch te pukapuka o Mohi.
2 rānei i Kana tuhituhia tenei pukapuka i "he Hiruharama ranei. Ko
ki te mea, kahore i tuhituhia i roto i te wā, no te nga tama a Iharaira
i noho i roto i te koraha o te koraha.
I tuhituhia 3 te nuinga pea tenei pukapuka i roto i te wā o te
Palōfita Horomona, e ko, a tawhio noa, kotahi mano nga tau i mua i
Te Karaiti, te wā o te Homer pehe. I roto i te poto, tona hanganga
Ka taea te whakamatauria ki te mea e rima rau nga tau i muri i te matenga o
Mohi.
15 Ko te tuawhitu, tautohe:
1 "Kahore puta he rereketanga o appreciable i waenganui i te aratau
o whakapuaki o te Pentateuch me te kďwaha o te tahi atu mau buka
o te Faufaa Tahito i tuhituhia nei i muri i te tuku o te
Tama a Iharaira i te whakarau o Papurona, ia e wehea atu e ratou
e kore e iti iho i te iwa rau nga tau i i ia te tahi. Human
wheako e whakaatu ki te meka e awe reo, me te
te huri tere ki te paahitanga o te wā.
2 Hei tauira, ki te whakarite tatou i te reo Ingarihi i tēnei wā ki te
te reo o te wha rau nga tau ki muri kite tatou i te nui
rerekētanga i roto i te kāhua, faaiteraa me te kīwaha i waenganui i te rua
reo. Na te ngaro o tenei rerekētanga i roto i te reo o
enei pukapuka Luselen, he mataotao ako, nei i te kupu nui i runga i
Hiperu te reo riro i tuhituhia enei pukapuka katoa i roto i te kotahi
me te wā kotahi.
16 te tuawaru tautohe:
1 Te tai'o nei tatou i roto i te pukapuka o Deuteronomy (27: 5) "Na reira
me hanga e koe he aata ki te Ariki, ki tou Atua, hei te aata o
kohatu. E kore e ara koe ki te rino ki runga ki a ratou. Na, ko koe
Ka tuhituhi ki runga ki nga kohatu i te mahi katoa o tenei ture kia marama tonu,
2 puta tēnei irava i roto i te translation Persian whakaputaina i roto i te 1835 ln
enei kupu:
3 "Na tuhituhi nga kupu katoa o te Pentateuch (ture) i runga i te
kohatu rawa mārama. "
4 I roto i te translation Pahia o 1845, te āhua rite tenei:
5 "Hiki nga kupu o tenei ture (Pentateuch) i runga i te kohatu i roto i te
reta kanapa. "
Na, ko te Tohi a Hohua te kupu:
6 "Na hanga ana e Hohua tetahi aata ma te Ariki te Atua o Iharaira, i roto i
Maunga Epara, pera me Mohi i, i whakahau ai te pononga a te Ariki i te
tama a Iharaira "(8: 30,31).
Na ka irava 32 o te pene taua kei:
7 "Na tuhituhia ana e ia i reira i runga i te kohatu i te kupu o te ture o
Mohi i tuhituhia ana e ia i roto i te aroaro o nga tama a Iharaira. "
(Josh 8:. 32).
8 enei tangohanga katoa fe'unga whakaatu e te ture o Mohi ranei
I rite tonu te nui rite taea te tuhituhia te Pentateuch i runga i nga kohatu
o te aata.
9 Na, ki te mana'o tatou e ko te reira te Pentateuch hakari e ko te
ki roto i te mau irava i runga e kia taea tenei.
17 te iwa o nga tautohe:
1 Norton, he misionare, ka mea, "E kore te Writing i pupau i roto i te
wa o Mohi, "tohu ki te kahore i tuhituhi i roto i te whakamahi i roto i te
wā o Mohi, kihai i taea e ia hei te kaituhi o te Pentateuch. Ki te
nga pukapuka tūturu o te aamu confirrn tona tauākī e taea e tenei
he tautohe kaha i roto i tenei hononga. Ko te hoki tenei e lea
tautoko e te pukapuka "History English" tāngia e Charles
Dallin Press, London i te 1850. ta te reira:
2 "te iwi o nga tau o mua ki te one'oné ni'ai te mau api o te
parahi, te rakau, me te te ware pi, me ngira o te rino, ki te parahi koikoi ranei
wheua. I muri i tenei ka hanga e whakamahi o nga rau o te nga Ihipiana
kakaho kakaho. Ko te kore e tae noa ki te rau tau 8 i te pepa
hanga i te kakahu. Whakaaro te pene i roto i te rau tau whitu
AD. "
3 Ki te manakohia ki Kalisitiane tenei kōrero, i hanga te kerēme
e Norton te makona whakapumautia.
18 Ko te tekau tautohe:
1 Kei roto i te hakari Pentateuch he maha nui o ngā hapa
ia kuo pau kua noa o tenei nga kupu o te peropheta a Mohi
koha. Genesis 46: 15 ta:
2 "enei nga tama a Rea i whanau ia ki a Hakopa i roto i kia
Paranaarama ki tana tamahine, ko Rina: nga wairua katoa o ana tama, me te
tamahine toru tekau ma toru. "
3 Ko te ahua 33 he he. Ko te tau tika, ko te 34. Ko te
kaikōrero rongonui Horsely, uru ano hoki tenei hape. E ia
ka mea:
4 "Ki te tatau koe i te ingoa, tae atu Rina, te katoa mai ki te
34 a Rina Me whakauru i te mea he kitea i te maha o
nga tama a Zilpha, no te mea ko Hara tetahi o nga ono.
Waihoki i te Buka a Deuteronomy 23: 2 Kei tenei
tauākī:
5 "E kore e uru te poriro ki roto ki te whakaminenga a te Ariki;
noa ki te kore e tomo te tekau o ona whakatupuranga, ki roto ki te whakaminenga
o te Ariki. "
6 tēnei tauākī, ko kore e tika ano hoki. I te pūtake o tenei
parau a te peropheta a Rawiri, me ona matua katoa ki runga ki a Parete
e kia ki waho i te whakaminenga o te Ariki, no te mea
Ko Parete, he tama poriro a Hura. Ko te tino kitea i tenei
te whakaahuatanga i roto i te pene 38 o te Buka a Genesis. Na te
Tupu te peropheta a Rawiri ki te hei i roto i tona whakatupuranga kia rite te tekau
ki nga whakaahuatanga whakapapa o Ihu i roto i nga Kōsipelí o
Matthew me Luke. Takekore ki te mea e, ko te peropheta Rawiri
te rangatira o te whakaminenga o te Ariki; me te rite ki te
Psalms o Rawiri, ko ia te matamua whanau a te Atua.
19 hapa i roto i TE CACULATION O nga tama a Iharaira "NUMBER.
1 Te tai'o nei tatou i roto i te pukapuka o Numbers (1: 45 - 47) i teie parau:
"Na, ko te hunga katoa i taua o nga tamariki o Iharaira
i te whare o to ratou matua, e rua tekau, he maha atu,
katoa i kaha ki te haere ki te whawhai i roto ia Iharaira; ara ratou katoa e
i taua e ono rau e mano e toru mano e rima
rau me te rima tekau. Ko nga Riwaiti i muri i te iwi o o ratou matua
kihai i taua i roto ia ratou. "
2 Ko enei mau irava fakahu'unga e te tokomaha o nga tangata whawhai o te
Ko Iharaira neke atu i te ono rau mano. Tēnei tau
katia te tangata, nga wahine, me nga tamariki a te iwi o Riwai, me nga mea katoa
nga wahine o te tahi atu iwi o nga tama a Iharaira, me te hunga katoa tangata
nei i raro i rua tekau tau o te tau. Ki te ngā tatou i te maha o
waho nga iwi katoa o Iharaira i tenei tatau, ratou
E kore e katoa e iti iho i te rua tekau ma rima rau mano. Tenei
he he mo te rima take tauākī.
20 TE FIRST PŪTAKE.
1 Ko te katoa i taua o te tangata, me nga wahine o nga tama a Iharaira
e whitu tekau i te. ia te wa o to ratou taenga ki roto ki Ihipa. Ko te kitea i tenei
Genesis 46: 27, Exodus 1: 5 a Deuteronomy 10: 22. Ko te
rahi wā o to ratou noho i roto i te Ihipa taea ko te 215 tau. Te reira
e kore e taea e atu.
Kua 2 Kua whakahuatia te reira i roto i te pene matamua o te Buka o te
Exodus e nga tama a te iwi, o Iharaira, patua i me o ratou
mahue tamahine ki te ora, 80 tau i mua i to ratou whakaoranga i te
Ihipa.
3 e pupuri i ś Na i roto i te ngakau to ratou tokomaha katoa i to ratou taenga mai i roto i
Ihipa, ko te roanga o to ratou noho i roto i te Ihipa, me te patu o
a ratou tama i te Kingi, ki te amo tatou i muri i nga rua tekau ma rima
tau rererua ratou i roto i te maha, me te kore i a ratou tama i patua i te katoa,
ara ka kore e to ratou maha tae e rua tekau ma rima mano i roto i te
wā o to ratou noho i roto i te Ihipa tukua anake e rua tekau ma rima rau
mano! Ki te puritia e tatou i roto i te tirohanga ki te patunga o ratou tama, tenei tau
riro te mea o te ore tinana.
21 TE TUARUA PŪTAKE:
1 Me waiho te reira matara atu i te parau mau i nui haere to ratou tokomaha i
e whitu tekau ki roto i te taua wā poto e rua tekau ma rima rau mano,
ia i waiho i raro ratou e ki kino o te hamani i te huru, e
ngaahi faingata'a i te kingi o Ihipa. I roto i te faaauraa, te Ihipiana
nei fiefia nga tamahanahana katoa o te ora kihai i faarahi i i taua tere.
2 i ora ai nga tama a Iharaira i te ora ngātahi i roto i Ihipa. Ki te he e ratou
whakapono ki te kua neke atu i te rua tekau ma rima rau mano reira
e riro i te tauira ahurei i roto i te aamu o te taata e te taupori o
tukinotia tenei rahi, ka whakatoia ana, ka patua ratou tama i te aroaro o
o ratou kanohi, kahore he tohu o te ātete, me te tutu i a ratou.
Ahakoa kararehe whawhai, ka tu atu ki te whakaora i to ratou uri.
22 TE TUATORU PŪTAKE:
1 Tohi o Exodus pene 12:39 whakaahua ana te pēhea te te
Tangohia Iharaira i ki a ratou nga kau kararehe, me hipi, me te
taua pukapuka 5:19 ano, haamaramarama mai ia tatou i to ratou whitinga atu i te awa i roto i te
po kotahi; a e whakamahia ratou ki te haere i nga ra katoa 13:21, me
e whakamahia e Mohi ki te whakahau waha ki te haere 14 hoatu ki a ratou: 1.
23 te tuawha PŪTAKE:
1 Ki te mea i tika i te tau ka tika i te reira e ia ratou
he wahi mo te nui nui to ratou puni ki te hāngai e rua tekau ma rima
rau mano o te iwi me a ratou kau kararehe ranei. Te
meka Ko e te rohe e karapoti ana Maunga Hinai, a te rohe o te
e kore e rawaka te nui ki te whai rua nei nga puna i roto i te Erimi
ū nga tama a Iharaira, me a ratou kararehe.
24 TE TAKE Tuarima:
1 kitea e tatou i te faahitiraa parau i muri i roto i te Deuteronomy 7:22.
"Na, ko te Ariki, ka maka atu i aua iwi i tou Atua, ki a koe i te aroaro o e
iti me te iti: e kore e ahei ia koe te huna wawe ia ratou, kei te
kirehe o te hua mara ki a koe. "
2 Ko reira fakasiokālafi pono e whakaputa Pirihitia meimei 200
maero i roto i te roa, e iwa tekau maero te whanui. Na, ki te mea te maha o
Ko tino nga tama a Iharaira e rua tekau ma rima rau mano, a ratou
i riro Palestine i muri i te patu i ona noho katoa katoa i kotahi,
me pehea te taea reira mo nga kararehe ki te mea kua hinga ia te maha o
nga tama a Iharaira, no te mea kua nui iti i roto i te maha atu i to ratou
kī, ara na, e kua kua ratou nui ki te huri i taua
he wāhi iti.
3 Ibn Khaldun hoki, whawhati i tenei tau i roto i tona
"Introduction: Muqaddimma" e mea ana e, kia rite ki te mea kua rapua
hanga e nga karaipi, ko anake te āputa i waenganui i a Iharaira, a Mohi
e toru nga whakatupuranga. Ko reira maere e i roto i te wā o te anake
whakatupuranga e toru i taea faarahi i ratou ki taua tau.
4 I roto i te tirohanga o nga tautohetohe i runga, he mea tht kitea "nga iwi
o te Buka "(Ko e Karaitiana me nga Hurai) e kore e riro i tetahi
Tohenga ki te whakamatau ratou kerēme e nga pukapuka o te Pentateuch
i tuhituhia i kawea atu e te peropheta a Mohi ranei.
E kore 5 Ko reira, Na, here ki runga ki a matou ki te whakapono i roto i teie mau buka
tae noa ki a te kore te hua ratou tohenga papű ki te tautoko i
thetr clalm.
25 te mana o te buka a Iosua
1 Kua kite kē matou e te Pentateuch, e pai te
mana o te he fundanlent: ll pukapuka o te whakapono Karaitiana,
callnot
kia mohiotia ai ki te kia tūturu, me te whakapono. Kia puta ia tatou ki
kitea i roto i te parau mau no ni'ai te Buka a Hohua, te pukapuka muri i roto i te
faufaa.
E kore ko 2 Tuatahi o te katoa, te nallle o te kaituhi o tenei pukapuka
mohiotia ki te tino, a ka he ano hoki te wā o tona hanganga
unknown.
3 Ko nga kau mataotao Kalisitiané parau e rima rerekē whakaaro:
1 Gerrard, Diodat Huet, Albert Patrick, Tomlin me Dr Gray
whakapono e te Joshua Palōfita ia i tuhituhia i te reira.
Kerēme 2 Dr Lightfoot e Phineas [mokopuna o Palōfita Arona]
Ko te kaituhi o tenei pukapuka.
3 Calvin ta e Eleazer i tuhituhia i te reira.
4 Moldehaur a Van Til whakapono reira ki te i tuhituhia e
Hamuera.
5 Henry kī i te peropheta Heremaia i tuhituhia i te reira.
4 Readers kia kite i te whakaaro whakahē o enei
Pūkenga Karaitiana, tautautefito ki e pupuri i roto i te ngakau te meka e Hohua
a kua wehea Heremaia i te wā o te 850 tau. Ko te aroaro
o tenei taa-nui i roto i te whakaaro ko te, i roto i te ano, te kaha
taunakitanga e kore te te pukapuka i whakapono ki te kia tūturu e ratou.
E te tikanga e hāngai ana ratou whakaaro i runga i to ratou tātaitanga tautokona
e te tahi mau fakakaukau nuinga ki indicatingthat ai te tangata tetahi e te
kaituhi o te pukapuka tetahi. Ki te hanga e tatou i te whakarite i waenganui i
Joshua 15: 63 a Samuel 5: 6-8, ko reira mārama tino e tenei pukapuka
i tuhituhia i mua i te whitu o nga tau o te Maueraa o te
Palōfita a Rawiri ki te torona. Joshua 15: 63 ta, "rite mo te
Iepuhi nga tangata o Hiruharama, nga tama a Iharaira
kihai i taea e pei atu ia ratou i roto i; engari noho ana nga Iepuhi me nga tamariki
o Hura i Hiruharama ki tenei ra. "kia te tauākī i runga
whakaritea ki te faahitiraa parau i hanga e te e Tohi Hono Ua o Hamuera
e haapapu e, i noho i te Iepuhi i roto i Hiruharama, ki runga tae noa ki
te whitu o nga tau o te Maueraa o Rawiri ki te torona (5: 6-8), te
kaituhi o Hohua tauākī ake ka mea i noho nga Iepuhi i roto i
Hiruharama "ki tenei ra" oia hoi te whitu o nga tau o Rawiri ake
Maueraa ki te torona. Mārama uhinga a tenei e no te kaituhi
ki taua wā.
5 Waihoki i te pukapuka taua ngā teie nei faahitiraa parau, "Na ratou
kihai i peia atu i nga Kanaani i noho i roto i Ketere, ko te
Noho Kanaani i waenganui o Eparaima a taea noatia tenei ra. "" I mau ia matou
tetahi tauākī i roto i te i ahau Kings 9:16 e aia i te a Parao i roto i
nga Kanaani i Ketere i te wa o Horomona. Arata'i tēnei ki
te mutunga i tuhituhia te pukapuka i te aroaro o te wa o te
Horomona. G.T. Menley reira, kua uru e te faaauraa
o Josh. 15: 63 ki 2 Samuel 5: 7-9 me o Josh. 16:10, ki ahau
Kings 9: 16 ahu ki te mutunga i tuhituhia ki tenei pukapuka i
i te aroaro o Rehobo "Vakai, 2-Samuel 1:18 aam.
6 I roto i te tirohanga o tenei taunakitanga, he mea arorau ki te faaoti e, i te
Me kua ora ai i muri i te peropheta kaituhi o te pukapuka o Hohua
Rawiri.
26 TE MANA O TE BOOK o mua
1 Ko te pukapuka o Judges te pukapuka tino whakaaro te toru o te Tahito
Testament. Ano e fehangahangai ia tatou e te taa-nui o te whakaaro
e pā ana ki te kaituhi o te pukapuka, me te wā o te taea tona
haaputuputuraa.
2 ētahi kaituhi Kalisitiané titau ki reira hei te pukapuka o Pinehaha,
ia etahi atu whakapono reira ki te i tuhituhia e Hetekia. I roto i te
e kore ano o enei take e taea ai e mea ki te waiho i te pukapuka whakakitea no te
e kore Phineas e kore Hetekia he poropiti. Ko Hetekia te
Kingi o Hura. (2 Kings 18 me Fkmtl. 32)
3 Kua tohe ētahi atu kaituhi e taua i tuhituhia ki tenei pukapuka
Ezra. Kia kď hoki, e rerekētanga o te wa i waenganui i Ezra me
E kore te mea iti iho i te iwa rau nga tau i Phineas.
4 E kore e taea e tenei rerekētanga o te whakaaro ara ki te nga Karaitiana
e nohoia ana tetahi tūturu taunakitanga mo te reira. E ai ki nga Hurai
He he enei kerēme katoa, tāpaetanga. Ratou, i runga i te kaupapa o
pāngarau, nā reira ki a Hamuera. Na i reira e ono rerekē
whakaaro e pā ana ki te reira.
27 Ko e Tohi'a RUTH
1 tenei pukapuka, rawa, ko te tumu parau o ngā rerekētanga nui o te whakaaro.
Whakaaro ētahi Kalisitiane mea i tuhituhia e Hetekia, i roto i nei
take ehara i te mea i te pukapuka heheuhia mai. Ētahi ētahi atu mau te whakaaro e
te kaituhi o tenei pukapuka ko te Ezra. Atu Kalisitiane katoa me nga Hurai
nā reira ki a Hamuera.
2 Kei te kī te reira i roto i te talateu ki te Bible tāngia i roto i te
Strasbourg i te tau 1819 e te pukapuka o Ruth ko te kohinga o te utuafare
kōrero me te Buka a Hopa, ko te korero anake.
28 Ko e Tohi'a Nehemia
1 Ko te taua ahua o te rerekētanga ko reira e pā ana ki te kaituhi
me te wā o tenei pukapuka. Ko te whakaaro tino e te reira
i tuhituhia e Nehemia. Athanasius, Epiphanius me
Chrysostome whakapono i te reira ki te i tuhituhia e Ezra. Aecording
ki te whakaaro rongonui e kore e taea te manakohia ano he pukapuka heheuhia mai.
2 He rerekē i te toenga o te mau irava matamua 26 o te pene 12
o te pukapuka o Nehemia i roto i te mau pene matamua tekau ma tahi Nehemiah mai
Kei te tuku ki roto i te tangata tuatahi, ia i roto i tenei pene te tuatoru
Kei te whakamahia te tangata hoki e kore take kitea. I tua atu, te ite nei tatou
Te whakahuatia Drius, te Kingi o Pahia roto i te irava 22 o te
taua chpter, ka i roto i te meka i ora ai ia, kotahi rau nga tau i muri i te
mate o Nehemia. Ko te commeIltators Kalisitiané i ki te whakapuaki i
tenei Pākatokato ana kia rite ki te tua i muri. Ko te iriti Arabic o te
Mahue Bible kua reira altogetl1er.
29 Ko e Tohi'a JOB
1 Ko te ara atu kerekere, me te hītori o te pukapuka o te Hopa
pahuhu atu i te tahi atu mau buka. E pā ana ki e rua tekau ma wha
whakahē whakaaro e pā ana ki tona ingoa me te wā.
Maimonides, he mataotao whakanui me te Kaiwhakaako o nga Hurai, Michael
LeClerc, Semler, whakangonge a, Isnak tohe ratou hea, atu Kalisitiane e Hopa
Ko te ingoa tekateka noa, e he kaua e nui ake i te tito i te pukapuka o Hopa.
Kua whakahe i hoki Theodore te reira. Luther, te rangatira o te
Te whakapono Protestant, te mau te reira rite pono he kōrero rūpahu.
2 Kua te pukapuka kua pēnei ki ngā ingoa i runga i te kaupapa o
pāngarau. Heoi, ki te amo tatou i te mea i tuhituhia i te pukapuka
Erihu [tama a Pae "Akerama te Puti] ranei i tetahi tangata unknown
ko wai he nāianei o Manahi, ehara i te mea e manakohia rite te
kuputuhi poropiti a whakakitea.
30 nga waiata, o Rawiri
1 Ko te hītori o tenei pukapuka, rawa, he rite ki te hītori o te
pukapuka o te Hopa. E kore matou e kitea e tetahi taunakitanga ā-tuhi ki te whakaatu i te
te tangata ngā ki te hei tona kaituhi. Ko te wā o te kohinga o te katoa
e kore te mohio ano hoki te waiata. Ahakoa nga ingoa o nga Psalms e
Fakaepalōfita kore ranei he unknown hoki. Ko te Karaitiana i tahito ra i
rerekē whakaaro e pā ana ki te reira. Ko te kaituhi, Oliseni, Chrysostome me
Augustine whakapono i te reira ki te i tuhituhia e te peropheta Rawiri
ia ia. I te tahi atu i te ringa, kaituhi rite Hilary, Athanasius,
Kua tino whakaatu i Jerome me Eusebius tenei. Horne te kupu:
2 "te feaa ko rawa he te tauākī fomler".
E ai ki te whakaaro o te rōpū muri, neke atu i te toru tekau
himene mai unknown kaituhi. Tekau himene mai i te 9 () ki te 99 e
mahara ki te kia i Mohi, e whitu tekau ma tahi nga waiata tapu e kī ki
kia i Rawiri. E pēnei ana Psalm 88 ki Hemana, a ki a Etana [e rua
i rata], ia Psalms 72, e 177 e mea ki kia i
Horomona.
E whakapono 3 Na e toru himene ki te kia i Ierutunu, e kotahi
rau, e rua tekau nga waiata i Ahapa, ko etahi Karaitiana
turaki e Psalms 74, e 79 kua oti te tuhituhi e ia. Kotahi tekau ma tahi himene
[42 ki 49, e 84,85 me 87] kua mahara kua tuhituhia ki te mea kua
e toru nga tama a Kore.
4 ara whakaaro ētahi kaituhi e te kaituhi o enei mau salamo ko he
tino rerekē tangata nei pēnei i teie mau salamo ki te ngā
āwangawanga kaituhi, ia ano etahi atu o nga waiata i tuhituhia e
tetahi tangata unknown. Calmat ta e wha tekau ma rima anake himene
i tuhituhia e Rawiri, ia te toenga he i te tahi atu te iwi.
5 rarangitia nga kau mataotao Hurai tawhito nga ingoa e whai ake nei rite
nga kaituhi o te Psalms: te Palōfitá Arama, a Aperahama, ki a Mohi;
a Ahapa, ko Hemana, ko Ierutunu, me nga tama tokotoru a Kore.
Rawiri ka anake tahi kohia ratou. E ai ki a ratou
Rawiri, ia ia e kore e ko, te kaituhi o tetahi o nga Psalms; he tika ia
te kaiwhiwhi o ratou:
Na ka mea a 6 Horne e te whakawa o Karaitiana hou, me te Hurai
mataotao ko e te kaituhi e whai ake nei i tuhituhia ki tenei pukapuka:
nga poropiti a Mohi, a Rawiri, a Horomona; a Ahapa, ko Hemana,
Etana, ko Ierutunu, me nga tama tokotoru a Kore.
Kitea 7 te taua totohe me te whakama te pā ana ki te
wā o tona haaputuraa. Mau ētahi pūkenga ki te kua ratou kua
i tuhituhia me te fakatahataha'i i roto i te wa o Rawiri; whakapono etahi e ratou
i kohia e te tahi mau hoa o Hetekia i tona wā; ia
etahi whakaaro i fakatahataha'i ratou i roto i te wā rerekē.
E faaite hoki ngā rerekētanga e rite e pā ana ki te ingoa o te
Psalm. Ētahi titau e whakakitea ratou, ētahi atu i te wā whakaaro e
i karangatia e ratou te tangata kahore i nei i te poropiti, ki enei
ingoa.
8 Psalm 72, irava 20 te kupu, "Ko e pure a Rawiri, ko te tama a
E mutu Hehe. "Tenei irava i mahue, kua i roto i te Arabic
whakamāoritanga āhua ki te whakaaro o te tautoko i te whakaaro
o te rōpū tuatahi i te Tohi katoa o nga Waiata i tuhituhia
te peropheta a Rawiri. I te tahi atu i te ringa e taea ano hoki te reira e tenei
irava ai i tāpiri i muri ki te tautoko i te rua o te rōpū ake
whakaaro e kore e ko te peropheta Rawiri te kaituhi o tenei pukapuka. I roto i te
e rua wā i te āhua o te tuhinga kei te mohiotia e te mahuetanga rānei
o tenei irava ranei i te tua o te reira.
31 i te buka Maseli
1 Ko te huru o tenei pukapuka, kihai rawa te mea, nui rerekē i te
pukapuka kua kōrerohia matou na tawhiti. Kua kī te kaituhi ruarua e
te kaituhi o tenei pukapuka katoa, ko te peropheta Horomona ia.
Ko te teka tenei take i te mea o ngā rerekētanga i roto i te wetereo kīwaha, me
kāhua, me te tāruarua o te mau irava e rave kitea i roto i tenei pukapuka
2 I tua atu i tenei i nga mau irava matamua o te mau pene 30, e 31 hoki
turaki i tēnei whakaaro.
3 Ahakoa ki te whakaae tatou e, e nehenehe i te tahi wahi o tenei pukapuka
e Horomona i tuhituhia e te mea pea pono mo te 29 vahe, enei
kihai i kohia haaputuhia i roto i tona wā ranei no te mea kahore he
feaa e rave rahi o ratou i kohia e Hetekia i te mea he kitea
i 25: 1:
4 "He whakatauki ano enei o Horomona, i nga tangata o
A Hetekia, te Kingi o Hura, tuhi. "
Mahi tenei i 270 nga tau i muri i te mate o Horomona.
5 Ko ētahi kaituhi o te whakaaro e te vahe matamua iwa o
e kore te pukapuka i tuhituhia e Horomona. Vahe 30, e 31 e
pēnei ki Akuru me Lemuela, rite me hua, engari te maere i te
e kore körero i kitea i roto i te hunga i enei kaituhi e rua
e kore e mohio ratou o ratou poropiti he.
6 I runga i te pūtake o ratou te tikanga mua ratou mau e ratou
he poropiti. Heoi, e kore e manakohia tenei ahua o te pāngarau
ki te kaipānui tōkeke.
7 whakaaro etahi o ratou e ko Lemuela te ingoa tuarua o Horomona,
engari kāwanatanga Henry me Scott:
8 "paopao Holden kua te whakaaro i ko Lemuela tetahi
te ingoa o Horomona, a ka kua whakamatauria e ia ko Lemiuela he motuhake
tangata. Mahalo kua rawaka tohu e te pukapuka o ka e ia
Lemuela me te pukapuka o Akuru e whakakitea pukapuka. Kore ratou
kihai i taea e i ngā i roto i te pukapuka kēnana. "
Ta 9 Arama Clarke i roto i tona kōrero:
"E kore tēnei take e tautokona ana e tetahi taunakitanga e ko Lemuela
Horomona. I tuhituhia tenei pene te wā roa i muri i tona mate.
Ko te kīwaha o te reo Karari e kitea i roto i te
timata o tenei pukapuka turaki ano hoki tenei take.
Na korero ana ia i runga i pene 31:
10 "He pono i taea e kore i tuhituhia i tenei pene e
A Horomona. "
Veesi 25 o teie pene te kupu:
"I reira he whakatauki a Horomona hoki i nga tangata o
Tārua Hetekia i. "
11 veesi 30 i roto i te putanga Pahia o te Bibilia tāngia 1838
te kupu: "Ko nga kupu Aglr, te tama a Iakehe, ara te Prophecy: te
te tangata i korero ki a Itiere raua ko Ukara. "
Na te Bible nene'ihia i roto i te reo Pahia i roto i te 1845 kei roto
tenei: penei e te tangata, "Ko nga kupu a Acur, tama a Jafa, i
korero ki a Itiere, evn Itiere raua ko Ukara. "
12 Ko te nuinga o ngā kaituhi i farii e, ua i te buka
haaputuhia e te iwi maha, tae atu a Hetekia, a Ihaia, a pea
Ezra.
32 Ko e Tohi'a MALANGA
1 ś tēnei pukapuka, rawa, he hītori o ngā rerekētanga nui. Ētahi
Kua kī kaituhi i ko Horomona tona kaituhi. Rabbi Kammchi, he
mataotao nga Hurai rongonui, ka mea i Ihaia i tuhituhia i te reira. Te
mataotao o te Talmud nā reira ki a Hetekia ia Grotius ta
i tuhituhia ki tenei pukapuka e Herupapera mo tana tama, Ebihud. John,
he mataotao Karaitiana, me etahi pūkenga Gerrnan te tatau i te reira ki te whai
i tuhituhia i muri i te tukunga o nga tama a Iharaira i Papurona.
33 Ko e Tohi'a te waiata a Horomona
1 Ko te ara atu kerekere, me te papű ore te hītori o tenei pukapuka.
Ētahi o nga kaituhi ahua ki a te peropheta a Horomona ranei etahi
tangata, no ki tona wa. Dr Kennicot me etahi kaituhi
e haere mai ana i muri ia ia i te whakaaro e te kereme o tona oranga
i tuhituhia e Horomona i mua he, me te mea i tuhituhia
he roa te wa i muri i tona mate. Theodore, he misionare i noho i roto i
te rima o AD rau, i ata whakahe i tenei pukapuka, me te Buka o te
Hopa, i te mea kahore i Haimona, a LeClerc whakaae te reira, ano he pono
pukapuka. Na ka mea a Whiston ko he waiata poke, a kia
waho i nga pukapuka tapu o te Faufaa Tahito. Ētahi ētahi atu
Kua hanga te whakawa i taua e pā ana ki te reira. Mau Semler te reira, ano he
titoa e a fa'u pukapuka. Ko te Katorika, Ward, kua kī atu
e korerotia Castilio ki reira hei waiata wairangi, a faaoti e te reira
kia ki waho i nga pukapuka o te Faufaa Tahito.
34 te buka a Daniela
1 Ko te Kariki Translation o Theodotion, te translation Latin me
nga whakamāoritanga katoa o nga Katorika Roma ngā te Song o
E toru ngā tamariki, me vahe 13, e 14 o tenei pukapuka. Ko te Roma
E whakaae ana te whakapono Katorika tenei waiata, me nga vahe e rua, engari
E whakahe ana nga Palotisaní o taua mea, a kaua e whakaaro te reira tūturu.
2 Ko e Tohi'a ESTHER
3 Ko te ingoa o te kaituhi o tenei pukapuka i te wa o te me te tona
haaputuputuraa i te mōhiotia. Whakapono ētahi mataotao Karaitiana e te reira
e mataotao noho i roto i te wā i waenganui i Ezra, a ka tuhituhia
Haimona. He Hurai Scholar Philon [he nāianei o Paora] whāinga e
e Iehoiakini i tuhituhia, ko te tama a Hohua [te tama a
Jehoakin], i haere mai ki Hiruharama i muri i te tukunga i
Papurona. Whakapono St Augustine reira ki te waiho i te pukapuka o Ezra.
4 huanga ētahi atu kaituhi ki a Murdoch me Ehetere. Ētahi atu
taipitopito o tenei pukapuka, ka muri e aparauhia i roto i te pene 2 o
tenei pukapuka.
35 Ko e Tohi a Heremaia
1 E etahi e vahe 52 o tenei pukapuka e taea te kore e te kī tatou
ki te i tuhituhia e Heremaia. Waihoki ko te tekau ma tahi irava o
vahe 1 () e kore e taea te pēnei ki a Heremaia. I roto i te take o mua,
no te mea te irava 64 o te pene 51 o te Pahia Version 1838
Kei: "Ko te kupu tawhiti ko nga kupu a Heremaia". Ahakoa te Persian
Translation o 1839 AD te kupu: "mutu nga kupu a Heremaia
i konei. "
2 I roto i te take whakamutunga i te take, ko taua veesi 11 o te pene 10 Ko
i roto i te reo Karari, i te mea kei roto i Hiperu te toenga o te pukapuka.
E kore e taea ki te ahu nei i whakaurua ratou ki roto ki te kuputuhi. Te
Kua hanga körero e rave rahi pāngarau e pā ana ki te
tangata hanga i tēnei kōkuhunga. Ko nga compilers o Henry me Scott
parau e pā ana ki tenei pene:
3 "puta te reira e whakaurua Etera te tahi tangata atu ranei ki a
fakamahino'i e nga matapae ka puta i roto i te pene o mua. "
E ai ta Horne i te whārangi 194 o te Vol. 4:
4 "I tapiritia tenei pene i muri i te matenga o Heremaia, me te
te tuku i te whakarau o Papurona, etahi o nei e kitea e tatou
whakahuatia i roto i tenei pene rawa. "
5 I tua atu i roto i tenei pukapuka te kupu ia:
"He pono ko nga kupu o tenei Palōfita i roto i te Hiperu
reo engari vahe 10:11 Ko roto i te reo Karari. "ahau
Na ka mea te minita Venema:
"Tenei irava ko te tua i muri."
36 Ko e Tohi'a AISEA
Tū 1 He tautohetohe tūmatanui i waenganui o Karkaran, he rangatira whakapono
o nga Katorika Roma, a Warren e pā ana ki tenei pukapuka. Tenei
whakaputaina kōrero i roto i te 1852 i roto i te Agra (Inia). Karkaran
tuhia i roto i tona reta toru e Stapelin, he kaituhi Gerrnan ako,
i mea taua vahe 40, me nga vahe katoa ki runga ki te pene 66 o
e kore te pukapuka o Ihaia i tuhituhia e Ihaia. Tenei fakahu'unga e
e rua tekau ma whitu vahe o tenei pukapuka e kore ko nga tohi o
Isaiah.
37 te Kawenata Hou, TE MANA O TE WHĀ Kōsipelí
THE evanelia a Mataio, LUKE AND MARK.
1 kaituhi katoa te tawhito Karaitiana, me te tokomaha nui o hou
Kotahi i runga i te wāhi kaituhi e te Evanelia o Mataio
Ko te tuatahi i roto i te reo Hiperu, a kua tino
haamohimohi e tika ana ki distortions me whakarereke i hanga e nga Karaitiana.
Ko noa te Evanelia hakari he translation, a kahore te tautokona e te
tetahi tautohe mana ranei. Ahakoa e kore e ko te ingoa o tona translator
mohiotia tino. He pāngarau anake e pea tenei ranei
Kua ai e tangata liliu reira. E kore e taea e tenei ahua o te tautohe
kia manakohia ki te kaipānui kore-Kalisitiané. E kore e taea e te pukapuka e
pēnei ki tona kaituhi anake i runga i te kaupapa o te papű ore
tātaitanga.
2 kihai i taea e te kaituhi Karaitiana o Meezan-ul-Haq hua i tetahi
mana e pā ana ki te kaituhi o tenei pukapuka. Ia anake conjectured
a ka mea kia pea kua tuhituhia Matthew te reira i roto i te Kariki
te reo. I roto i te tirohanga o tenei meka e kore e manakohia tenei translation
a ka he tika ki te paopao.
3 Ko te Penny Encyclopedia ta fekau'aki mo te Evanelia o
Matthew:
4 "I tuhituhia tenei Evanelia i roto i te reo Hiperu, i roto i te
te reo i te i roto i te pupau a Hiria ki a Karari i te 41
E wātea ana AD anake te translation Kariki. Na, ko te whakahere totokore
Putanga Hiperu ko te noa he liliu o te putanga taua Kariki. "
5 Thomas Ward, he kaituhi Katorika, ta i roto i tona pukapuka:
"Märama Jerome i roto i tona pukapuka e etahi tawhito
i tūpato e pā ana ki te pene hopea o te Evanelia o ngā pūkenga
Mark; a i etahi o ratou i feaa e pā ana ki te tahi mau irava o te pene
23 o te Evanelia o Luke; a ko taupetupetu etahi atu kau mataotao
e pā ana ki te vahe tuatahi e rua o tenei Evanelia. Ēnei vahe e rua
Kua kore i whakaurua e te Marchionites [e kore e whakaae nei
th kawenata tawhito, me te whakapono i roto i te rua atua, tetahi o te pai, e tetahi o
kino] i roto i to ratou pukapuka. "
Papa'i 6 Norton i roto i tona pukapuka tāngia i roto i te 1837 i roto i te Boston:
"Kei roto i tēnei Evanelia he irava rere i te irava e iwa ki
te mutunga o te pene hopea e karanga mo te rangahau. Ko te reira
maere e kore kua Griesbach maka tetahi tohu o te feaa e pā ana ki ona
kuputuhi, kua kawea ano mai ia te tini tohenga ki te whakamatau e tenei
wahi ko te tua i te tahi mau iwi i muri. "
7 I muri i roto i tona pukapuka, hoatu etahi atu tohenga, ka mea ia:
"Tenei fakamo'oni'i e te irava i roto i te pātai he whakaaro,
rawa, ki te puritia e tatou i roto i te ngakau i te peu o te kaituhi i roto i taua ratou
te tikanga hiahia ki te tāpiri ki te tuhinga, kaua ki te ki te waihotia i reira. "
Griesbach Ko tetahi o nga karaipi tino pono o te Protestant
te faaroo.
38 TE INAUTHENTICITY O te Evanelia a Ioane
1 Kahore he mana mo te kerēme e te Evanelia o Hoani, ko te
te pukapuka o te Aposetolo John e kua pēnei te reira ki te. I
te anga ke, i reira e rave rahi tohenga e kaha turaki tenei
kerēme.
39 TE FIRST tautohe:
1 I mua a muri iho i te wā o te peropheta Ihu, te kāhua o
tuhituhi me te tikanga o te pukapuka te whakahiato i rite ki te kāhua
o nga kaituhi reira. Ahakoa ko Hoani tenei Evanelia ake puta te reira
e kore ko Hoani ia te kaituhi o te reira.
2 E kore e taea ki te turaki i te taunakitanga kitea e te
kuputuhi ano tuku te kahore e te aroaro o tohenga kaha ki te pēpēhia
te reira.
40 TE TUARUA tautohe:
1 Kei tēnei Evanelia i teie parau i roto i te 21:24:
"Ko te akonga tenei e whakaatu nei i enei mea: a matou
e mohio e tika ana tana whakaatu, "whakaahua i te Aposetolo John.
Tenei ďa e kore ko Hoani ia te kaituhi o tenei tuhinga. Te reira
arata'i ia tatou ia feruri e, kua kitea e te kaituhi etahi hōtuhi i tuhituhia e
Kua whakaahuatia John me nga tirotiro i tona reo ake hanga etahi
awerenga me ngā tāpiritanga ki te tirotiro.
41 TE TUATORU tautohe:
1 I te rua o nga AD rau i te kihai nga mana ki te
farii i tenei Evanelia rite te pukapuka o Hoani [te akonga],
Ileniasi - he akonga o Polycarp, te akonga o Hoani, - ko
ora.
2 kihai i hanga e ia tetahi tauākī ki te pēpēhia te hunga kihai nei i pai ki te
farii i te buka, a kihai i whakaatu, i rongo ia Polycarp
e mea ana i ko tenei Evanelia i te pukapuka o Hoani, ko te Aposetolo. Me i reira
kua te pukapuka o Hoani, me kua mohio Polycarp te reira. E kore e taea e te reira
te parau mau i rongo ia Polycarp mea maha ngaro, me te hohonu
mea i pā ana ia a kahore i rongo i te kupu kotahi e pā ana ki te
mea taua faufaa o.
3 A ko te kua rongo te reira noa atu unbelievble e ia, me te
wareware, mai e matau ana tatou ki a ia i a ia e whakawhirinaki nui i roto i te kōrero
tauākī a whakamahia ana ki te tamau aau ratou. Ko kitea i te tenei
parau i muri nei o Eusebius e pā ana ki te whakaaro o Ileniasi
e pā ana ki ngā tauākī ā-waha:
4 whakarongo ahau ki enei kupu ki te tiaki nui i te aroha noa o te Atua,
a ka tuhituhi ratou ki runga ki te pepa kahore anake, engari ano hoki i runga i toku ngakau. Hoki te
te wa roa, kua hanga e ahau taua mea i toku'ulungāanga ki te pupuri i te tai'oraa i a ratou ".
5 Ko te rahi hoki te reira e ka mahara e ia, a kihai
kāwanatanga
te reira no te te wehi o ona hoariri. Ano whakaora nei ia tatou tenei tautohe i
te whakahenga o fakafisi te pono o tenei Evanelia i
whakatoihara whakapono. Kua kite tatou e, i kihai te reira i roto i te rua
kihai i taea e te mau rau AD, i te taha o nga Karaitiana i tahito ra.
Celsus, ko wai i he mataotao ke o te rua o nga AD rau,
ta'emanavahē korerotia e kua hē nga Karaitiana ratou Kōsipelí
toru, ka wha nga wa, neke atu rānei. Tenei huringa distortion ranei ke te
tirotiro o te tuhinga.
6 Petuha, te rangatira o nga Manichaeans me te mataotao nuitia
ua faaite i roto i te 4 AD rau:
7 "Kua whakapumautia te reira e te pukapuka o te Faufaa New
Ko nga pukapuka o te Karaiti e kore, e kore e ratou nga pukapuka o tana
Kua tuhituhia ratou apotoro engari unknown iwi, ka pēnei
ratou ki nga apotoro me o ratou hoa. "
42 te tuawha tautohe:
1 Ko te Catholic Herald, tā i te tau 1844, ngā te tauākī i roto i
vol. 3 i te api 205 i mea a Stapelin i tona pukapuka e te Evanelia
o John i te kore i tuhituhia e te ākonga o te kura i roto i
Alexandria. Nana, tope kerēme e ia ki te waiho i te pukapuka o te
ākonga.
Tautohe 43 Ko te tuarima:
1 Bertshiender, he mataotao nui, ka mea:
"Ko e katoa o tenei Evanelia, me nga pukapuka katoa o Hoani
tino i kahore i tuhituhia e ia, engari i etahi tangata atu i roto i
te rua o nga tauatini e rautau "
44 O te tuaono tautohe:
1 Grotius, he mataotao rongonui, uru:
"He whakamahia ki te kia rua tekau vahe i roto i teie nei Evanelia. Te
pene e rua tekau-tuatahi i honoa i muri i te matenga o Hoani, i te
hahi o Epeha. "
45 Ko te tuawhitu, tautohe:
1 ś Ko te Allogin, he titorehanga o te Karaitiana i roto i te rua o nga AD rau,
whakakahoretia tenei Evanelia me nga tohi katoa o Hoani.
46 e waru tautohe:
1 E kore e te mau irava matamua ma tahi o te pene 8 whakaaetia e tetahi o
nga kaituhi Karaitiana, a ka whakakitea hohoro e ngaahi veesi ko
e kore e te tīariari i roto i te putanga Hiriani.
Ki te reira i ki tetahi tohu tūturu tautoko i te reira te nuinga o te
Kaituhi Karaitiana kihai i pai i hanga taua tauākī. Na reira
Ko kore pono te whakaaro o Bertshiender me Stapelin.
47 te iwa o nga tautohe:
1 Horne, i roto i te pene e rua o te vol. 4 o tona kōrero te kupu:
"Ko e ngā mōhiohio kua tuku ki a tatou e te
kōrero o te hahi e pā ana ki te wā o te Evanelia e maha
Ko te hapa me te tuatau. E kore e tauturu te reira ia tae tatou ki tetahi
mutunga e whai hua ana. Kua whakapumautia e te theologians onamata
tauākī heahea a tuhituhia ana ratou ki raro. Te iwi i muri whakaae
ratou tika i roto i te faatura ki a ratou. Ēnei tauākī teka tenei i
kōrero i tetahi kaituhi ki tetahi. Roa o te wā A wā
He haere, a ka riro te reira kua tino uaua ki te kitea i roto i te
te parau mau. "
2 I tua atu i roto i te pukapuka kotahi ta ia:
"I tuhituhia te Evanelia tuatahi rānei i te 37 AD 38 AD rānei
i roto i te 43 AD ranei i roto i te 48 AD ranei i te 61,62,63, e 64 AD te tuarua
I muri i te reira ake i tuhituhia Evanelia i roto i te 56 AD ranei i tetahi wa tae noa ki 65
AD me te tino pea i roto i te 60 63 ranei AD, ko te tuatoru Evanelia
i tuhituhia i roto i te 53 ranei 63 ranei 64 AD i tuhituhia te Evanelia wha i roto i te
68,69,70 ranei i roto i te 89 98 e aore tauatini e "
3 e whai ake nei tauākī o Eusebius e pā ana ki te whakaaro o te
Ileniasi e pā ana ki ngā tauākī kōrero:
4 whakarongo ahau ki enei kupu ki te tiaki nui i te aroha noa o te Atua,
a ka tuhituhi ratou ki runga ki te pepa kahore anake, engari ano hoki i runga i toku ngakau. Hoki te
te wa roa, kua hanga e ahau taua mea i toku'ulungāanga ki te pupuri i te tai'oraa i a ratou ".
5 Ko te rahi hoki te reira e ka mahara e ia, a kihai i kī
te reira no te te wehi o ona hoariri. Ano whakaora nei ia tatou tenei tautohe i
te whakahenga o fakafisi te pono o tenei Evanelia i
whakatoihara whakapono. Kua kite tatou e, i kihai te reira i roto i te rua
kihai i taea e te mau rau AD, i te taha o nga Karaitiana i tahito ra.
6 Celsus, ko wai i he mataotao ke o te rua o nga AD rau,
ta'emanavahē korerotia e kua hē nga Karaitiana ratou Kōsipelí
toru, ka wha nga wa, neke atu rānei. Tenei huringa distortion ranei ke te
tirotiro o te tuhinga.
7 Petuha, te rangatira o te Manichaeans44 me te mataotao nuitia
ua faaite i roto i te 4 AD rau:
8 "Kua whakapumautia te reira e te pukapuka o te Faufaa New
Ko nga pukapuka o te Karaiti e kore, e kore e ratou nga pukapuka o tana
Kua tuhituhia ratou apotoro engari unknown iwi, ka pēnei
ratou ki nga apotoro me o ratou hoa. "
48 te tuawha tautohe:
1 Ko te Catholic Herald, tā i te tau 1844, ngā te tauākī i roto i
vol. 3 i te api 205 i mea a Stapelin i tona pukapuka e te Evanelia
ofJohn i te kore i tuhituhia e te ākonga o te kura i roto i
Alexandria. Nana, tope kerēme e ia ki te waiho i te pukapuka o te
ākonga.
Tautohe 49 Ko te tuarima:
1 Bertshiender, he mataotao nui, ka mea:
"Ko e katoa o tenei Evanelia, me nga pukapuka katoa o Hoani
tino i kahore i tuhituhia e ia, engari i etahi tangata atu i roto i
te rua o nga tauatini e rautau "
50 O te tuaono tautohe:
1 Grotius, he mataotao rongonui, uru:
"He whakamahia ki te kia rua tekau vahe i roto i teie nei Evanelia. Te
pene e rua tekau-tuatahi i honoa i muri i te matenga o Hoani, i te
hahi o Epeha. "
51 Ko te tuawhitu, tautohe:
1 ś Ko te Allogin, he titorehanga o te Karaitiana i roto i te rua o nga AD rau,
whakakahoretia tenei Evanelia me nga tohi katoa o Hoani.
52 e waru tautohe:
1 E kore e te mau irava matamua ma tahi o te pene 8 whakaaetia e tetahi o
nga kaituhi Karaitiana, a ka whakakitea hohoro e ngaahi veesi ko
e kore e te tīariari i roto i te putanga Hiriani.
2 Ki te mea i reira i tetahi tohu tūturu ki te tautoko i te reira te nuinga o te
Kaituhi Karaitiana kihai i pai i hanga taua tauākī. Na reira
Ko kore pono te whakaaro o Bertshiender me Stapelin.
53 te iwa o nga tautohe:
1 Horne, i roto i te pene e rua o te vol. 4 o tona kōrero te kupu:
"Ko e ngā mōhiohio kua tuku ki a tatou e te
kōrero o te hahi e pā ana ki te wā o te Evanelia e maha
Ko te hapa me te tuatau. E kore e tauturu te reira ia tae tatou ki tetahi
mutunga e whai hua ana. Kua whakapumautia e te theologians onamata
tauākī heahea a tuhituhia ana ratou ki raro. Te iwi i muri whakaae
ratou tika i roto i te faatura ki a ratou. Ēnei tauākī teka tenei i
kōrero i tetahi kaituhi ki tetahi. Roa o te wā A wā
He haere, a ka riro te reira kua tino uaua ki te kitea i roto i te
te parau mau. "
2 I tua atu i roto i te pukapuka kotahi ta ia:
"I tuhituhia te Evanelia tuatahi rānei i te 37 AD 38 AD rānei
i roto i te 43 AD ranei i roto i te 48 AD ranei i te 61,62,63, e 64 AD te tuarua
I muri i te reira ake i tuhituhia Evanelia i roto i te 56 AD ranei i tetahi wa tae noa ki 65
AD me te tino pea i roto i te 60 63 ranei AD, ko te tuatoru Evanelia
i tuhituhia i roto i te 53 ranei 63 ranei 64 AD i tuhituhia te Evanelia wha i roto i te
68,69,70 ranei i roto i te 89 98 e aore tauatini e "
54 TE tohi AND te heheuraa
1 Ko te episetole ki nga Hiperu, te episetole Tuarua o Pita, te
Tuarua, me te Tuatoru episetole o Hoani, ko te episetole o Hakopa, te
Episetole o Iuda, e rave rahi mau irava o te episetole Matamua a Ioane e
hetia pēnei ki te apotoro. Enei pukapuka i te tikanga
mahara ki te kia tirengi ake tae noa ki 363 AD, ka tonu ki te waiho
whakaaro teka, me te kino ia ki te nuinga o Karaitiana
kaituhi ake taea noatia tenei ra. Ko e ngaahi veesi o te episetole matamua a Hoani
Kua mahue i roto i te putanga Hiriani.
2 Kua paopao nga hahi Arapi te tuarua episetole o
Pita, e rua nga episetole o Hoani, ko te episetole o Hura, me te
Revelation. Waihoki kua paopao nga hahi o Hiria ki a ratou
i te timatanga o to ratou aamu.
Ta 3 Horne i roto i te rōrahi tuarua o tona fakamatala (1822)
i runga i ngā whārangi 206, me te 207 :)
4 "Kua kore i ngā te mau episetole o me te mau irava i muri nei i roto i
te putanga Hiriani, me te taua ko te take ki te Arapi
hahi: ko te tuarua episetole o Pita, te episetole o Iuda, e rua
nga pukapuka o Hoani, ko te Revelation, te mau irava i 2-11 o
pene 8 i roto i te rongopai o Hoani, me te pene 5 irava 7 o te tuatahi
Episetole o Hoani. Ko te reo o te putanga Hiriani mahue enei
mau irava no te mea kihai ia i whakapono ki a ratou ki te kia pono. Ward fakapapau◊i mai
tenei i roto i tona pukapuka (1841) i runga i te whārangi 37: "Rogers, he mataotao nui o
kua whakahuatia i te whakapono Protestant i te ingoa o te maha o
Pūkenga Palotisani na wai i whakaatu i nga pukapuka e whai ake nei rite teka, me te
waho ratou i te mau papa'iraa tapu: ko te episetole ki te Hiperu,
te episetole o Hakopa, ko te tuarua, me te tuatoru episetole o Hoani,
me te Revelation. "
5 Dr Bliss, he mataotao ako o te whakapono Protestant parau:
"E kitea te pukapuka katoa ki runga tae noa ki te wā o Eusebius
e manakohia, "a ka vili ia i runga i te tata e:
6 "Ko e episetole o Hakopa, ko te tuarua episetole o Pita, me te
tuarua, me te tuatoru episetole o Hoani he kore nga tohi o te
Aposetolo. Ko te episetole ki nga Hiperu paopao tonu hoki te roa
wā, rite kihai i whakaae te hahi Hiriani nga
tuarua Episetole o Pita, tuarua, me te tuatoru o nga episetole o Hoani, THC
Episetole ki Hura, me te Revelation. "
7 Na ka mea Lardner i roto i te vol. 4 o tona fakamatala i te whārangi 175:
"Kihai i Cyrillus me te Ekalesia o Hiruharama whakaae
te pukapuka o te Apokalupo i roto i to ratou wā. I tua atu i tenei, ko te ingoa
o tenei pukapuka e kore e ara tupu i roto i te rārangi o ngā pukapuka Kōsipeli Mo'oní
i tuhituhia ana e ia. "
8 I te api 323 o te taua rōrahi ia atu mea:
"E kore te Revelation te wahi o te putanga Hiriani.
Kihai i Barhebroeus me Hakopa ngā tenei pukapuka mō ngā tākupu i roto i
ratou kōrero. Mahue Abedjessu te tuarua episetole o Pita,
tuarua, me te tuatoru o nga episetole o Hoani, ko te episetole o Hura, me te
Revelation i tona rārangi. Atu Hiriani katoa i te taua whakaaro
e pā ana ki enei pukapuka. "
9 Kei roto i te Katorika Herald (1844) i te faahitiraa parau i muri
i te whārangi 206 o te vol. 7: "i tuhituhia Rose kua i te whārangi 161 o tona pukapuka
e whakaaro maha mataotao Palotisani te pukapuka o te Apokalupo ehara
whakapono. Whakaputaina Ahorangi Ewald kua tohenga kaha ki
whakamatautau e te Evanelia o Hoani, me nga mau episetole o o Hoani me te
Mau heheuraa o John e kore e taea e nga karaipiture a te tangata kotahi.
10 Eusebius hanga te faahitiraa parau i muri i roto i te pene 25 o te vol.
7 o tona aamu:
"Ta Rionaihia i waho etahi kaituhi tawhito te pukapuka
o Revelation i te mau papa'iraa mo'a, e whai completelv
ta te reira. Na ka mea ia e tenei pukapuka he horihori me te nui
tauira o te kuwaretanga. Tetahi pānga o tenei pukapuka ki a Hoani, e aore
ki te tangata tika ranei ki tetahi Christian he he. I roto i te hono mo'oní, tenei
pēnei pukapuka i ki a Hoani e he, ka kotahi Cerinthus. E hiahia ana ahau i ahau
nga mana o hāunga i te reira i te mau papa'iraa mo'a. Pera i te matara toku
Ko te āwangawanga whakaaro ake, whakapono ahau ki a ra tena e waiho te tangata nei
i faauruhia. Ko te aha e kore e taea e ahau te ngāwari whakapono ko e te kaituhi
Ko tetahi o nga apotoro, ko ia te tama a Heperi ranei, ranei
teina o Hakopa. "
11 I te anga ke te kďwaha o te tuhinga, me tona kāhua kaha
tohu e kore e taea e kua te Aposetolo John i te kaituhituhi nei ko
whakahuatia i roto i te Buka o Acts no tona aroaro i roto i te Ahia
e kore te mohio. Ko te tino tenei Hoani he tangata rerekē nei ko te
Āhia. E rua urupa i roto i te pa o Epeha, whanau e rua
te tuhituhinga o Hoani. Ko te tirotiro me te kāhua o tenei pukapuka
tohu e Hoani, ko te Kaikauwhau e kore ko te kaituhi o tenei pukapuka,.
Mai te kuputuhi o te Evanelia, me nga mau episetole o te mea rite parakore rite ki te
kāhua o te Kariki. Anga ke ki tenei te pukapuka o te Apokalupo
Kei te kuputuhi rawa rerekē i roto i te kāhua i te Kariki, ki tonu i te
kīanga nohinohi.
12 Haunga tenei nga Evanelia i te mahi noa i roto i taua
e kore e whāki ratou o ratou ingoa i roto i nga Evanelia e kore i roto i te
Pukapuka, engari te whakaahua ratou i roto i te tangata tuatahi ranei i roto i te
tangata tuatoru, i te whakahuatia te kaituhi o tenei pukapuka kua tona ake
ingoa. Ta ahau e ia i roto i te whakakitenga mai o Ihu i roto i te pene: "Ko e
whakakitenga mai o Ihu Karaiti i homai e te Atua ki a ia, ki te whakaatu i ki tona
pononga nga mea meake nei rite ki te haere mai; a ka tonoa e ia, ka
whakaaturia ana e ia e tona anahera ki tana pononga, ki a Hoani. "
13 e ia papa'i hoki i roto i te pene 4:
"Hoani ki nga hahi e whitu i Ahia." I roto i te pene 9 ia
ta: "1, Hoani, ko wai ahau to koutou teina, me te hoa i roto i te tukinotanga
a i roto i tenei kingitanga, ka manawanui o Ihu Karaiti "ano i roto i te 22:. 8
e ai ta ia: "ahau i kite a Hoani i enei mea, ka rongo ratou."
14 faahiti e ia tona ingoa i roto i te mau irava i runga ake katoa e poka ke ana i te
mahi whānui o te Evanelia. Ko te whakamārama e te
kaituhi kua whäkina tona ingoa ki tona mahi noa i roto i te raupapa
ki te whakamōhio kore e taea e ia manakohia no te mea kua i tenei
e kua whakamahia tona ahanoa ia kupu tauwhāiti tahi me tona ingoa
te tāutu i tona hiahia. Hei tauira, i taea kua tuhituhia e ia a Hoani,
te tama a Heperi teina o Hemi ranei. Ia anake te whakamahi i etahi
kupu whānui rite "tou teina", hoa i roto i te manawanui etc.
e kore e nei i mahi i te whakaaro o tona introduction
Hoki tenei a 15 Eusebius i roto i te pene 3 o te vol. 3 o tona pukapuka:
"Ko te tuatahi Episetole a Pita he tūturu, engari tuarua tona episetole
e kore kia whakaurua ki roto i te karaipiture Tapu. Kotahi tekau ma wha episetole
o Paora he, Heoi, te tai'o. Ko te episetole ki te Hiperu kua
waho e te tahi mau iwi. "
16 ia atu te faa'ite mai i roto i te pene 25 o te pukapuka kotahi:
"Ua riro te reira i te wāhi o te taupatupatu ranei nga episetole ki Hemi,
a Hura, ko te tuarua episetole o Pita, me nga mau episetole o o John e ahau
me 11 i tuhituhia e nga Evanelia etahi atu kaituhi o te ranei
taua ingoa. Kia mohio ki te reira e te Acts o Paora, te
Revelation o Pita, te episetole a Panapa, me te pukapuka e tika ana,
"Ko e MoE o te mau pĭpĭť e paopao pukapuka, me tenei e taea e
kia mohiotia ai. Kia hoki kia whakaurua te Revelation i roto i tēnei rārangi. "
Taiku hoki 17 Eusebius te tauākī o Oliseni mo te
Episetole ki nga Hiperu i roto i te pene 25 o te vol. 6 o tona pukapuka:
"Ko te ariā rongonui i roto i te iwi e tenei episetole
E Keremeneta o Roma (150-22 ()), me etahi (Hiperu) i tuhituhia
whakaaro te iwi e Luke i tuhituhia i te reira. "
18 Lyon (178) me Hippolitus (220) te Airihi misionare, me te
Nouclus, te misionare o Roma (251), i pai ki te farii i te
pono o te episetole ki te Hiperu. Turtullien, te episekopo
o Carthage (d. 200) ta e no tenei episetole ki Panapa.
Kaiu, te Presbyter o Roma (d. 251) kiia ma toru mau episetole o o
A kihai i taua e Paora tenei episetole. Cyprien, te episekopo o
E kore e Carthage (248), e mahi i tetahi e whakahuatia o tenei episetole. Te
Tonu te kore hahi Monophysite ki te whakaae i te tuarua
Episetole o Pita me te tuarua, me te tuatoru o nga episetole o Hoani.
19 Scaliger whakakahore i te episetole ki nga Hiperu i te mea e
te tangata i hemo te kaituhi o tenei episetole i tona wa.
Eusebius, i roto i te pene 23 o te vol. 2 o tona pukapuka te kupu:
"Ko te tikanga mahara tenei episetole ki te kia teka, me te maha o ngā
Kua whakahuatia kaituhi tahito tenei. Tatou whakaaro e pā ana ki te episetole
o kore he rerekē Jude engari ngāue maha hahi tonu rite ki
te reira. "
Kei 20 Ko te History o te Bible (1850) i teie parau:
"Grotius ta e tenei episetole, e ko, ko te episetole o Iuda
i tuhituhia e Jude Oskolf (Archbishop) te 15 o Oskolf o Hiruharama
noho i roto i te wā o te Hiha Hadrian. "
Kua kī 21 Eusebius i roto i te vol tona aamu. 6, pene 25:
"Ka mea a Oliseni i roto i te Vol. 5 o tona fakamatala ki runga ki te Evanelia o
John e kore ta Paulo i tuhituhi tetahi ki nga hahi, a ki te ia
i tuhituhi ki tetahi hahi, ko reira kore ake atu i te torutoru rārangi. "
22 E ai ki a Oliseni, nga pukapuka katoa e pēnei ki
Paora, kihai i tuhituhia e ia. E hypothetically nā ratou
ki a ia. Pea hoki ai he rārangi torutoru o Paora reira i roto i enei
Tohi.
23 Pupuri ana i ēnei tauākī katoa i roto i te ngakau, e arahina ia tatou ki te whakapono
te parau mau o te faahitiraa parau i muri i hanga e Petuha:
"Ko e kaituhi o te Faufaa New ko e kore Ihu Karaiti e kore
i tuhituhia ana apotoro, ko tetahi tangata o te tuakiri unknown kua
ratou, a nā ratou ki nga Evanelia. "
24 Ko te parau mau o teie faahitiraa parau, kua tohu i. Tatou
Kua whakaaturia kua mua i roto i tenei pukapuka e enei mau episetole o e ono me te
e kore te Buka a Revelation i whakapono i roto i a tonu paopao
ake tae noa ki 363; a kihai i whakaae ratou ara i te kaunihera
o Nicaea i te 325. Na i te 364 te mau melo o te apooraa o
Whakaae Liodesia nga episetole e ono. Ko e Tohi a Revelation
tonu waho ara i roto i tenei hui, engari i muri ki runga ki i roto i te 397 i
whakaae e te Kaunihera o Carthage.
25 E kore e taea e te whakatau o nga kaunihera e rua e pā ana ki enei pukapuka
whakaaro hei tautohe mō ngā take kitea. Tuatahi te katoa
whakaae kaunihera i te Buka a Iuda. Ko te Kaunihera o
Na ka whakaae Liodesia te mau irava kotahi tekau o te pene 10 i te Buka
o Ehetere, me nga vahe ono muri ki te pene 10. Ko te
Song o Horomona, Tobit, Paruku, Ecclesiastes me Maccabees
i whakaae e te kaunihera o Carthage, ia te katoa
whakapumautia kaunihera muri i te whakatau o te runga ake e toru
kaunihera.
26 Na, ki te whakaturia te whakatau o enei mau apooraa i runga i
tohenga whakamotuhēhē, e tino pono kihai ratou, ka
nga Palotisaní e kua manakohia ratou, engari ki runga ki te tahi i te ringa,
ki te he te noho ratou mau faaotiraa, pera me i roto i te meka i te take, ko reira
tika hoki ki nga Palotisaní te whakakahore i katoa o enei pukapuka. E tatou
tino nui miharo ki te kite i manakohia ai ratou i te Kaunihera "
whakatau e pā ana ki te mau episetole o me te ono i te Buka o te
Revelation paopaongia ake e mo te tahi atu pukapuka, rawa
te pukapuka o Judith i i te taatoaraa whakaae e
nga kaunihera katoa. Ko te kupu tenei whakatau te noho ano a kahore he
tika.
27 ratou take anake na'e, e nga putanga tuatahi o
enei pukapuka i ngaro, e kore e taea e manakohia no te Jerome
whakapumautia te meka i kitea e ia nga putanga taketake o Hura, me te
Tobit i roto i te reo Karari, me te pukapuka taketake o
Ecclesiasticus i Hiperu, me enei pukapuka kua whakamaoritia
i te putanga taketake. I tenei kaupapa, kia nga Palotisaní,
i te iti rawa farii i teie mau pukapuka, a kia ratou i roto i te meka whakakahore i te
I ngaro Evanelia o Mataio mai te taketake o taua pukapuka.
28 Ko te tauākī o Horne, kua faahiti i mua, io te
meka e kore i nga Karaitiana i tahito rawa ngā pā ana ki
titiro ki te tüturu o ratou tuku iho. Ratou whakamahia ki te
farii i a tuhituhi nga mea katoa o te kōrero namata, me te mīharo, me te
ngā kōrero i aru nei, ka mahi i runga i te taha ki te iwi o
ngā wā o muri mai. I roto i te tirohanga o tenei, i te mutunga tino manakohia
Ko te e me kua rongo nga mataotao o enei mau apooraa etahi o
enei tuku iho, e, i muri i te mea kua paopao mō ngā rau tau,
i whakaae e ratou, kahore tetahi motuhēhēnga)
29 No te mea ka atawhai te mau papa'iraa mo'a e te taha i te Karaitiana i roto i
te ara ano i rite mau pukapuka o te ture, me te whakahaere ā-,
ratou tonu ke, ka puta nga tuhinga ki te ō rātou hiahia.
He tahi mau hi'oraa o tenei ka ranea ki te haamau i to tatou take.
30 I ngā wā katoa whakaae te translation Kariki rite te
kuputuhi mana i te wa o te mau Aposetolo ki te 5 1
rau. I whakapono te putanga Hiperu ki te kua ngangahu
a ka whakaaro te translation Kariki ko te putanga tika.
I muri ke i te tūranga o enei pukapuka i rawa.
I whakaae te putanga hē rite te tika, me te
tika tetahi rite fakakehei.
31 Ko e Tohi a Raniera i roto i te putanga Kariki he pono i roto i te
kanohi o te tīmatanga o nga karaipi, engari i muri i Oliseni korerotia ko reira
hē, paopaongia ake e ratou, ka whakakapia a reira ki te putanga o te
Theodotion.
32 noho te Episetole a Aristias i runga i te rārangi o te Tapu
Mau papa'iraa engari i roto i te rautau tekau mā whitu i te tahi mau whakahe
whakaarahia ki reira, a whakarere tahuri ana e ia ki roto ki te tuhinga teka i roto i
nga kanohi o te] l nga karaipi Porotetani.
33 Na whakapono ana te putanga Latin te tūturu i nga Katorika katoa
i te te whakaaro te reira fakakehei, me te maere i te
Palotisaní.
34 noho te pukapuka iti o Genesis tūturu me whakapono
ake tae noa ki te rau tau 15 te wā e korerotia te pukapuka ano i teka
a paopao i roto i thel6th rau.
35 Ko te tuatoru e Tohi a Etera te whakaae tonu e te Kariki
hahi, engari kua whakakahoretia ano ia e nga Katorika e rua, me te
Palotisaní. Waihoki whakaaro te Song o Horomona i
pono me te wahi o te karaipiture Tapu, a taea tonu e kitea i roto i
te Codex Elexandrine, ano te paopao i te reira i teie nei.
36 Ko te ite äta o te fakakehe'i reira i roto i te tau
o ratou pukapuka tapu herea ki te arahi i nga Karaitiana, e maoro,
muri, ki te whakaae ki te pono o te take i te wahi nui o te
Kua whakatutukihia e te mau papa'iraa mo'a faka-Kalisitiané huringa nui, me te
distortions.
37 Kua whakaaturia matou e kore e riro i te mau Kerisetiano tetahi
pūkete tūturu ranei tohenga manakohia mo te tüturu o
nga pukapuka o rānei te Faufaa Tahito i te estament New T ranei.
55 faaino AND hapa i roto i TE Bibilia KUPU
"I te reira i te Koran Tapu) mai te tahi atu i te Atua,
e kua e ratou kitea he pono ki reira
nui rerekētanga. "(Koran 4:82)
Kei roto i nga tuhinga o te mau papa'iraa mo'a Judaeo-Kalisitiané katoa poitirere
prisingly maha faaino me hapa e ngāwari
purepure e te kaipānui nui o te Bibilia. Oti rawa i tēnei wāhanga kua
ki te tohu i roto i te tahi o teie mau contradictionsl i roto i te raupapa tau.
Ka te hapa kitea i roto i enei tuhinga e kōrero motuhake i roto i
te wāhanga e whai ake nei.
1 te whakateka, No. 1
Tetahi kaipānui tino hanga he whakarite i waenganui i vahe
45 me te 46 o te pukapuka o Ezekiel, me vahe 28, e 29 o te
pukapuka o Numbers ka kite totohe nui i roto i te
whakahuatia doctrines2 reira.
2 totohe No. 2
He whakarite i waenganui i te pene 13 o te Buka a Hohua, a
pene 2 o Deuteronomy mo te kainga tupu o te
whaki nga tama a Kara, he totohe mania. Ko tētahi o te rua
tauākī kua ki te kia he.
3 totohe No. 3
Chronicles ahau vahe 7 me 8 mo nga uri o
Hanga Pineamine te tauākī e fepaki pene 46 o
Genesis. Kua i ngā pūkenga o te Judaeo-Kalisitiané ki te whakaae e
te faahitiraa parau i hanga e Chronicles he hape. Tenei ka aka-
aparauhia i muri.
4 totohe No. 4
He he rerekētanga nui i roto i te whakaahuatanga o te whakapapa
ingoa i roto i te i ahau Chronicles 8: 29-35, e 9: 35-44. Tenei totohe
i ite e Arama Clarke te tangata e mea i roto i te rōrahi 2 o tona mau
mentary:
Ko nga kau mataotao nga Hurai titau i kitea Ezra rua
pukapuka i roto i enei rerenga ki te
whakateka ingoa a kihai ia i ahei te hiahia tetahi ki te
te atu, ngā ia raua o ratou.
5 totohe No. 5
I te 2 Samuel 24: 9, te reira ta:
Na ka homai e Ioapa te tokomaha o te iwi i ki te
kingi: a ki reira i roto i te waru rau mano Iharaira
tangata marohirohi i unuhia ana i te hoari, me nga tangata o Hura,
i rima rau mano nga tangata.
I te tahi atu i te ringa, e ite tatou i roto i te i ahau Chronicles 21: 5:
Na ka homai e Ioapa te toputanga o te tokomaha o te iwi
ki a Rawiri. Na ko nga katoa ratou o Iharaira i te mano tauasini
onepu me kotahi rau mano nga tangata unu hoari: a ka
Ko Hura, e wha rau e ono tekau, e tekau mano
tangata, he hunga mau hoari.
Ko te rerekētanga i roto i ēnei tauākī moni ki te mau nui
tradiction i roto i te maha o te iwi. He he rerekētanga o te toru
rau mano i roto i te maha o nga tama a Iharaira ia te kehekehe
amuiraa i roto i te maha o nga iwi o Hura, ko te toru tekau mano.
6 te whakateka, No. 6
Te tai'o nei tatou i roto i te 2 Samuel 24:13:
Na ka haere a Gadl ki a Rawiri, a ka korero ki a ia, ka mea ki a
ia e haere mai e whitu nga tau o te matekai ki a koe i roto i te tou
te whenua?
Heoi ka korerotia e matou i roto i te 1 Fkmtl. 21:12:
E toru nga tau ranei matekai .... ranei
Ko te tino kitea te totohe, mai te parau o mua
korero Tuhinga o e whitu nga tau o te matekai ia te tauākī muri
faahiti e toru noa nga tau o te matekai uhinga ki te nakí taua
Hiona. Ko te körero a te Bibilia i uru e te hapa
Ko te hape tauākī Imera.
7 whakateka No. 7
I te 2 Kings 8:26 kitea tatou i teie parau:
E rua, e rua tekau nga tau o Ahatia i te ia
ka anga ki te kingi; a kotahi te tau i roto i te kingi ai i Hiruharama.
I roto i te rerekē ki te tauākī i runga i kite matou i roto i te 2 Fkmtl. 22: 2:
E wha tekau ma rua nga tau o Ahatia i te ia
ka anga ki te kingi ...
Korero tenei totohe hoki ano. Ko te tauākī whakamutunga ko
mārama he, me nga körero i runga i te Bible i
uru tenei ki te hei i te take. He ki kia no te mea i te tau he
o ake matua Ahatia, Iehorama, i te wa o tona mate, ko 40
ka timata nga tau, me te Ahatia kingi i muri noa i te mate o tona
papa rite mohiotia i te pene o mua te. I roto i tenei take, ki te tatou
kihai i pēpēhia i te tauākī muri e te auraa e te tama
Ko te rua tau pakeke ake i tona papa.
8 totohe No. 8
I te 2 Kings 24: 8 Kei te kī te reira e:
Waru nga tau o Iehoiakini i tona ki
kingi ...
Whakakahore tēnei tauākī e 2 Fkmtl. 36: 9 e mea nei:
E waru nga tau o Iehoiakini i tona ki
kingi ...
Ko te totohe, ko te neke atu i te kitea. Ko te parau tuarua
Ko te hape ment kia rite, ka whakaaturia i muri i roto i tenei pukapuka. He tēnei
Kua uru e te körero Bible.
9 totohe No. 9
He he totohe kitea i waenganui i te mau faahitiraa parau o
2 Samuel 23: 8l
["Ko nga ingoa enei o nga tangata marohirohi a Rawiri, nei: te
Tachomonite e
noho i roto i te nohoanga, tino i roto i nga rangatira; te taua, ko Arino te
Eteni: ara ia ake
tona tao ki nga rau e waru, patua iho e ia i te whakaekenga kotahi. "]
a 1 Chronicle 11: 112
["Na ko te tokomaha o nga tangata marohirohi a Rawiri, nei tenei,
Iahopeama, he
Hakamoni, te rangatira o nga rangatira; i ara ake tana tao
ki nga rau e toru
slam e ia i te whakaekenga kotahi. "]
Kei te korero o nga tangata marohirohi a Rawiri. Arama Clarke,
te kōrero i runga i nga tauākī mua o 2 Samuel, kua
faahitihia Dr Kennicot rite mea e te irava i roto i te pātai kei roto
e toru distortions nui. Titau kahore atu kōrero tēnei.
10 totohe No. 10
Kei te kī te reira i roto i te 2 Samuel 5 me te 6 i kawea mai a Rawiri i te aaka ki te
Hiruharama i muri i te patunga i nga Pirihitini, i te vahe 13, me te
14 o 1 Chronicles, whakaahua i te kaupapa kotahi, kia Rawiri
kawe i te aaka ki te aroaro o te mate o nga Pirihitini.
Kia e taha o te mau faahitiraa parau e rua he.
11 totohe No. 11
I roto i te Genesis 6: 19,20, e 7: 8,9 te tai'o nei tatou:
A, o nga mea ora katoa o nga kikokiko katoa, e rua o nga
ahua koe kawe e koe ki roto ki te aaka, a ratou ki te pupuri i ora
ki a koe; ka waiho ratou tane, he wahine.
O manu o ia ahua, me te kararehe i muri i to ratou
ahua, o nga mea ngokingoki katoa o te whenua o ia ahua,
e rua o ia ahua, ka haere mai ki a koe.
Engari kia rite ki te haere tatou i te iti atu ki te pene i muri o tenei pukapuka
kitea rawatia ake tatou e haere mai ki tēnei tauākī.
O nga kararehe pokekore tango ano e koe ki a koe e te
takiwhitu, te toa me tana uha, a o nga kararehe e
e kore e poke i te rua, i te toa, me te wahine.
A, no te haere tonu tatou i ki te irava i muri mai ta te reira: "Me nga manu ano hoki o te
rangi, kia takiwhitu ... "
Korero te totohe hoki ano.
12 totohe No. 12
Kei te mohio ki te reira i te Buka a Numbers 31: 7
["Na ka whawhai ratou ki a Miriana, ka pera me te Ariki cornmanded
Mōsese- me
patua ana e ratou nga tane katoa "31:. 7]
e patua nga tama a Iharaira nga tangata katoa o Miriana i roto i te
ora o Mohi, l, me anake a ratou kotiro taitamariki tukua i ki te ora
i roto i se ei. Tēnei tauākī faahape te whakaahuatanga i homai i roto i
Judges 6
["A ka kaha te ringa o Miriana ki a Iharaira." Judges 6: 2
"Na ko a Iharaira kua rawakore noa iho nga Miriani."
Judges 6: 6]
Kei te mohio ki reira i te mea e i roto i te wa o Judges te
I pera kaha, me te puai e te nuinga ratou i nga Miriani
A Iharaira i te mua i te rerekētanga wā i waenganui i te rua
e kore te mea neke atu i te kotahi rau nga tau i wā.
Ka oti rawa te muru i roto i, me pehea e taea nga Miriani
Kua makona kaha, me te kaha ki te pupuri i nga tama a Iharaira
i raro i to ratou faatîtîraa e whitu nga tau i roto i te wā poto
o tetahi anake rau nga tau i? 2
13 totohe No. 13
Exodus 9: 6 pehē:
Na ka meatia e te Ariki i runga i te aonga ake taua mea, me nga mea katoa
ka mate nga kararehe o Ihipa: ko o nga kararehe o nga tama
o Iharaira kihai i mate tetahi.
Fakahu'unga tenei e mate nga kararehe katoa o Ihipa i engari ko te reira mau
tradicted e tetahi atu faahitiraa parau o te pene taua o te taua
pukapuka e ai ta nei:
Ia e wehi i te kupu a te Ariki i roto i te mau tavini
mau tao'ai o Parao i hanga ana tangata, me ana kararehe kia rere
ki te whare:
Na ia e te whakaaro mahue kihai te kupu a te Ariki
ana serants me ana kararehe i roto i te parae [Exodus 9: 20,21].
Ko te rerekētanga i roto i te tauākī i runga hiahia kahore kōrero.
14 totohe No. 14
Genesis 8: 4.5 kei i teie parau:
A i tau iho te aaka i te whitu o nga marama, i runga i te ohipa i
enteenth ra o te marama, ki runga ki nga maunga o
Ararata.
Me te heke haere tonu o nga wai, a taea noatia te tekau
marama: i roto i te tekau o nga marama, i te ra tuatahi o te marama,
ko nga tihi o nga maunga i kite.
Kei roto i tēnei tauākī, he totohe nui o ngā meka, mai
te aaka kihai i taea e tau iho ki runga ki te maunga i roto i te whitu
marama rite whakaahuatia i roto i te irava matamua ki te nga tihi o nga maunga
kihai i taea e te kite i tae noa ki te ra tuatahi o te tekau o nga marama, rite
fakamatala'i e te irava i muri mai.
15 ketanga Nama 15 - 26
He whakarite i waenganui i 2 Samuel 8 me te l Chronicles 18, aka-
kati te tokomaha nui o hapanga, me ketanga i roto i te
putanga taketake i roto i te Hiperu te reo, ahakoa te iritiraa
Kua tamata tupuna ki te whakatika i etahi o ratou.
Ka taea e koe te whakaputa uri etahi o ratou i roto i tīwae whakarara
te whakamahi i te kōrero o Arama Clarke i runga i Hamuera.
I taea te kite i reira e maha ketanga i roto i enei
e rua vahe.
16 2 Samuel vs. Chronicles
17 2 Samuel vs. Chronicles
18 2 Samuel vs. Chronicles
19 2 Samuel vs. Chronicles
20 2 Samuel vs. Chronicles
21 2 Samuel vs. Chronicles
22 2 Samuel vs. Chronicles
23 2 Samuel vs. Chronicles
24 2 Samuel vs. Chronicles
25 2 Samuel vs. Chronicles
26 2 Samuel vs. Chronicles
27 2 Samuel vs. Chronicles
28 2 Samuel vs. Chronicles
29 2 Samuel vs. Chronicles
30 2 Samuel vs. Chronicles
31 2 Samuel vs. Chronicles
32 2 Samuel vs. Chronicles
33 totohe NO. 33
1 Kings 4:26 Kei tenei faahitiraa:
A, o nga hoiho e wha tekau mano nga turanga a Horomona mo
ana hariata, a kotahi tekau ma rua mano nga kaieke hoiho.
Kei te mārama ana tēnei tauākī whakakahore e 2 Chronicles 9:25,
e ai ta:
Na e wha mano nga turanga a Horomona mo nga hoiho, me te
hariata, a kotahi tekau ma rua mano nga kaieke hoiho;
Urdu me whakamāoritanga Pahia i te tau kotahi, engari ko te
Ke liliu Arabic kua wha mano ki te wha tekau mano.
Arama Karaka, te kōrero, ka tohu i te contro-
, ka mea versies o ngā urianga me kōrero, kua, e
i roto i te tirohanga o te ngā hapanga, e te mea pai ki te whakaae
e kua puta ke nga tau (i roto i te pukapuka o nga kingi), me te
fakakehei.
34 totohe No. 34
Whakatauritenga o 1 Kings 7:24, e 2 Chronicles 4: 2-3 hoki ore
kati te totohe i roto i te tauākī o meka.
I roto i te tuhinga e rua i te natatorium (moana, he mea whakarewa) i hanga e Horomona he
whakahuatia. Ko te kuputuhi o te pukapuka o nga kingi, ko tenei:
A, i raro i te niao o te reira a tawhio noa i reira i
puku nana i karapoti, kotahi tekau i roto i te whatianga, i karapotia ai te moana
a tawhio noa: ko te puku, i whakarewaina e rua nga rarangi i roto i te, i te reira
i maka.
Ko te kuputuhi o Chronicles kei tenei whakaahuatanga:
I hanga e ia he moana, he mea whakarewa, tekau nga whatianga o tetahi pareparenga ki
niao, a taka noa i roto i te mea porotaka ...
A, i raro i te reira, ko te rite o te kau, i mea ai
taka noa: kotahi tekau nga i roto i te whatianga kotahi, i karapotia te
moana, a taka noa. E rua rarangi o nga kau i, i te reira
i maka.
Ko te aha te reira i ta i roto i nga putanga Urdu me te reo Ingarihi ia tenei
te translation Arabic o 1865 fakamatala'i e kore puku e kore kau
mea, engari tino rerekē, he ahua o te kūkamo. Puku! Kau! ranei
Kūkamo! Ka taea e kitea e koe tetahi whanaunga i waenganui i enei kehekehe rawa
noa'ei te mea?
Arama Clarke, te kōrero i runga i te kuputuhi o Chronicles,
tohu i roto i te whakaaro o ngā pūkenga nui, ko ki te farii i te
kuputuhi o te pukapuka o nga kingi, a ko reira taea e te kupu
"Bakrem" ai i whakamahia i roto i te wahi o "bakem". "Bakrem"
tohu te puku, me te "bakem" te kau. Ki te kia poto, te commenta-
Kua uru Tor te aroaro o te whawhe tangata i roto i te kuputuhi
o Chronicles. Kua takoha nga compilers o Henry me Scott ki
mea ko tenei rerekētanga i roto i te kuputuhi tika ki te huringa i roto i te
alphabets.
35 totohe No. 35
2 Kings 16: 2 e:
E rua tekau nga tau o Ahata ia ia ia ki te kingi,
a tekau ma ono nga tau i roto i te ki Hiruharama kingi ai ...
E ite tatou i te tahi atu parau i roto i te pukapuka kotahi i roto i te 18: 2 e pā ana ki
tana tama, a Hetekia:
E rua tekau ma rima nga tau i ia ka timata ia ki te
kingi; a ae rua tekau ma iwa nga tau i roto i ia
Hiruharama.
Te tikanga o tēnei tauākī muri me kua i Hetekia
whanau i te tona papa, Ahata tau tahi anake tau i te
tinana impossible.l Käore e he he tetahi o nga tuhinga e rua.
Ko te kaikōrero i uru e te tauākī mua ko te
he. Fakamatala ki he vahe 16 nga compilers o Henry me te
Scott mea kua tuhituhia āhua e toru tekau i muri o
e rua tekau iwi, kua tohutohu ki te kōrero ki te 18: 2 o te taua
pukapuka.
36 totohe No. 36
2 Chronicles 28: 1 te kupu:
Rua tekau nga tau o Ahata i tona ki kingi,
a tekau ma ono nga tau i roto i te kingi ai ki Hiruharama:
Chapter 29 o te pukapuka kotahi tīmata ki enei kupu:
Timata a Hetekia (te tama a Ahata) ki te kingi, ka ia
Ko a rua tekau ma rima nga tau o ...
Here rawa (rite i roto i te No. 35) e tetahi o nga tuhinga e rua ki te kia he
a āhua Ko reira te kuputuhi tuatahi i te mea hape.
37 totohe No. 37
He whakarite i waenganui i 2 Samuel 12:31, e 1 Chronicles
20: 3, he hakari tetahi totohe kitea i waenganui i te rua
tuhinga. Kua tuhia hoki Horne tenei rerekētanga me kua fokotu'u
kia puta ke te kuputuhi o te 1 Chronicles kia ki te fehoanaki
ki te kuputuhi o te Buka a Hamuera. E ai ta ia, "Ko te kuputuhi o te
He tika a Hamuera, Na kia te au i te kuputuhi o Chronicles
ua e puta ke. "
Te aha ki te tuhia i tenei tauira, ko te faatītī, me
huru noho o nga theologians Karaitiana ki to ratou tapu
te mau papa'iraa mo'a. Ko te take i nui ake maere i roto i tenei whakaaro, ko e tenei
aru mana'o e te translator Arabic i te tau 1844 i roto i te
ahunga ritenga ki tenei whakaaro. Ko te mea, puta ke ia
te kuputuhi o te Hamuera ki te fehoanaki ki te kuputuhi o te Chronicles me
e kore te tahi atu ara a tawhio rite i fokotu'u e Horne.
E kore kia miharo e tenei nga kaipānui o tenei pukapuka. Ratou
Ka hohoro kia haere mai ki distortions auau o te natura tenei - he
mahi mua o nga Karaitiana.
38 totohe No. 38
Te tai'o nei tatou i roto i te 1 Kings 15:33:
I te toru o nga tau o Aha kingi o Hura i timata a Paaha
te tama a Apia ki te kingi katoa ki a Iharaira ki Tirita,
E rua tekau ma wha nga tau i.
Anga ke ki tenei 2 Chronicles 16: 1 te kupu:
I roto i te ono me te toru tekau o nga tau o te kingitanga o Aha
Paaha, ka haere mai Kingi o Iharaira ki runga ki a Hura, ...
Ko te totohe i waenganui i nga tuhinga, ko te neke atu i te mārama. Kotahi te
o nga tuhinga e rua kia no te mea rite ki te tuatahi he
mate kuputuhi Paaha "i roto i te rua tekau ma ono o nga tau o Aha kingitanga ake kia
i roto i te toru tekau ma ono o nga tau o Aha kingitanga ake kua mate ia mō te tekau
tau. E kore e taea Oia Paaha whakaekea a Hura kotahi tekau nga tau i muri i
tona mate.
Ko nga compilers o Henry me Scott, kōrero i runga i te kuputuhi
o kua mea Chronicles, "kua Ahera, he mataotao nui Karaitiana,
ka mea, "E kore te mea tenei rua tekau ma ono o nga tau o te tau o Aha kingitanga ake, engari
Ko te tau o te wehenga o te kingitanga i te i roto i te tenei
wā o Ieropoama. "
Ko te mataotao Karaitiana, Heoi, kua uru e te kuputuhi
Ko hape o Chronicles - rānei te tau toru tekau ma ono kua
Kua whakakapia e rua tekau ma ono i te parau e aore "te wehewehenga o te
rangatiratanga ", kia maka ia i roto i te wahi o Aha.
39 totohe No. 39
Ko te tuhinga o te 2 Chronicles 15:19 Ko tenei:
Na kahore he whawhai ki te toru tekau tau, me te rima
o Aha.
Kei te whakateka, ano tenei kuputuhi te kuputuhi o te 1 Kings 15:33 rite
Kua whakaaturia kua i roto i te tautohe o mua i raro i te whakateka
No. 38.
40 totohe No. 40
Titiro Ko te tokomaha o nga rangatira Horomona ake i muri i ko i te mahi
fakamatala'i rite e toru mano e toru rau i roto i te 1 Kings 5:16
i roto i te 2 Chronicles 2 te mea: 2 whakahuatia tenei tau kia rite ki toru
Kua puta mano, e ono rau nga tuhi Kariki
tenei tau hanga i te reira e ono rau.
41 totohe NO. 41
Ko te kuputuhi o te 1 Kings 7:26 hoatu i te whakaahuatanga o te
"Moana whakarewa" i hanga e Horomona te kupu, "Tei roto te rua tauasini
onepu pati ", ia te kuputuhi o te 2 Chronicles 4: 5 kerēme," te reira
riro, ka puritia e toru mano pati o ".
Ko te translation Pahi, 1838, korero o te aravihi o te rua
mano "whakapakoko". Ko te translation Pahi, 1845, kei, "rua
mano oko, "Na te translation Pahia, 1838, kei,
"E toru mano nga whakapakoko". Ko nga maioro me hapanga
o enei tuhinga ngā korero hoki ratou.
42 totohe NO. 42
A, no te pene 2 o te Buka a Etera whakaritea ki te pene
ter 7 o Nehemia, e rave rahi hapanga, me ketanga i roto i te
Ka taea te kite i te tuhinga. I tua atu i ngā rerekētanga tuhi, i reira e
hapa i roto i te maha o nga tama a Iharaira.
I roto i te mau pene e rua ki reira e rua tekau faaino tau
me te tini ke atu, he āwangawanga i reira ingoa. Ka taea e koe te kite
nga hapa mo nga tau o te tukua
A Iharaira.
Ko te kupu whakahē i rua i te whai ake:
6 Ko nga tamariki Pahath- 11 Ko nga tama a Pahata
A Moapa ... e rua mano e waru Moapa ... e rua mano e waru
rau kotahi tekau ma rua. rau kotahi tekau ma waru.
8 Ko nga tama a Tatu, e iwa 13 Ko nga chilren o Tatu,
rau e wha tekau ma rima. e waru rau e wha tekau ma rima.
12 Ko nga tama a Atakara, he 17 Ko nga tama a Azad
mano e rua rau e rua tekau ma rua mano e toru rau
me rua. e rua tekau ma rua.
15 Ko nga tama a Arini, e wha 20 Ko nga tama a Arini, e ono
rau e rima tekau ma wha. rau e rima tekau ma rima.
19 Ko nga chlldren o Hahumu, 22 Ko nga tama a Hahumu
e rua rau e rua tekau ma toru. e toru rau e rua tekau me
28 Ko nga tama a Peteere waru.
a Hai, e rua rau e rua tekau 32 Ko nga tangata o Peteere, o Hai,
me toru. kotahi rau e rua tekau ma toru.
Whakaae tuhinga e rua i runga i te te maha o nga tama a Iharaira nei
ka tae ki a Hiruharama i muri i te tukunga i te whakarau i Papurona.
Ko enei vahe titau i ratou e wha tekau ma rua mano, e toru
rau e ono tekau. Otiia ki te tāpiri tatou ratou tatou, e kore e meatia e matou
whiwhi i tēnei tau e kore i Ezra ranei i Nehemia. Te
katoa kia rite ki a Etera mai ki e rua tekau ma iwa mano e waru
rau kotahi tekau ma waru, ia i roto i te Nehemiah tāpiri reira ki runga ki te toru
kotahi mano, e waru tekau ma iwa.
Kore he tika tenei tau katoa kia rite ki te kōrero.
Joseph (Eusephius) ta i roto i te pene matamua o te vol. 2 o tona hisitōlia
Tory:
Nga tama a Iharaira i haere mai i Papurona tatau ki
e wha tekau ma rua mano, e wha rau e ono tekau ma rua.
Kua mea te kaimahi o Henry me Scott kōrero ake i raro i
nga kōrero i runga i te tuhinga a Etera:
Kua tētahi rerekētanga nui, kua meinga i waenganui i tenei
pene me te pene 7 o Nehemia i te moe.. I
te wa e o ratou tāhuahua ki Ingarihi, i te mau faatanoraa
i hanga i roto i te kape e wātea ana. Ko te wahi hoki i te
kihai i taea e tārua e kitea, ko te translation Kariki
meinga i runga i te Hiperu.
Ka taea te kď hoki te pehea e pera nga tuhinga o te karaipiture Tapu
ngāwari mio'i i roto i te ingoa o te te ako, a ka pehea te tuhinga e
tonu whakaae hoki mau tenetere memeha rawa i te
pukapuka. Na tonu noho nga pukapuka ki tonu i te hapa, me te mau
tradictions.
I roto i te hono mo'oní, he te whai wāhitanga o te huānga tangata i roto i enei pukapuka
kua reira i to ratou take rawa. He unjustifi- nga moe.
tōtikatia whakahengia mō te hanga hapa. Ahakoa tenei ra he lau whakatairite
mau o teie mau pene e rua, ka whakakitea atu atu i te rua tekau hapa
me faaino.
43 totohe No. 43
E ite tatou i tenei tauākī i roto i te 2 Chronicles mo te ingoa
o te whaea o Kingi Apia:
Tona ingoa ake whaea ko Mikaia, he, te tamahine
o na Uriere no Kipea. (13: 2)
Anga ke ki tenei kitea e tatou tetahi tauākī i roto i te pukapuka kotahi ki
te pānga e:
Ka mau ia Maaka ki te tamahine a Apoharama; nei
whanau ia Apia ... (11:20)
Ano whakakahore i teie faahitiraa muri e te pukapuka o te 2
Samuel 14:27 e ta i Apoharama kotahi anake te tamahine
tona ingoa ko Tamara.
44 totohe No. 44
Kei te mohio ki te reira i te pene 10 e te Buka a Hohua
Ka mau a Iharaira ki runga ki Hiruharama i muri i te patu i te kingi, ia 15:63
o te pukapuka taua whakakahore ana ki te hopu o Hiruharama i te
Israelites.2
45 totohe No. 45
2 Samuel 24: 1 te kupu:
Na ka mura ano te riri o Ihowa i
ki a Iharaira, a ka whakatutehu ia ia Rawiri ki a ratou ki te mea,
Haere, taua a Iharaira raua ko Hura.
Kei te marama tēnei tauākī whakakahore e ahau Chronicles 21: 1
te wahi e ta te reira e whakapataritari tenei whakaaro i te taha o Hatana. Mai,
kia rite ki nga Karaitiana, e kore ko te Kaihanga o te kino Atua, tenei
tahuri ki te totohe tino nui.
Faaino IN te whakapapa
O Ihu NO. 46-51
He pānui whakatairite o te whakapapa o Ihu rite
ki te Evanelia o Matthew, me te whakapapa rite ki Luke
heheu mai te maha o ngā:
46 totohe No. 46
Fakamatala'i Matthew Hohepa rite tama a Hakopa 1:16, ia Luke ta
Hohepa tama a Eri 3:23
47 totohe No. 47
E ai ki a Matthew 1: 6, ko Ihu he uri o Horomona,
te tama a Rawiri, ia Luke 3:31 e ia ki roto ki te aho o Natana,
te tama a Rawiri.
48 totohe No. 48
Kerēme Matthew e nga tupuna o Ihu tika i Rawiri
ki te whakahekenga o nga tama a Iharaira nga kingi katoa o te ingoa nui,
ia Luke ta e anake Rawiri, a Natana tetahi o ratou kingi.
Kihai i ara mohiotia e ratou kia rite ki tuakiri rangatira o to ratou
wā.
49 totohe No. 49
Ako tatou i Matthew 1:12 e ko Haratiera te tama a
Jeconias ia Luke 3:27 haamaramarama mai ia tatou e, ko ia te tama a Neri.
50 totohe No. 50
Te tai'o nei tatou i roto i te Mataio 1:13 e "ko Herupapera ko Apiuru," ia
E ai ta Luke 3:27, "i ko i te tama a Reha i ko i te tama a
Herupapera "Ka riro te reira i maere ake ranei, kaua rawa ngā.
mo te kaipānui ki te mohio e ahau ki Chronicles faahiti i nga ingoa katoa
o nga tama a Herupapera, a e kore Reha e kore ta Apiuru puta.
Puta te reira e ingoa e rua e teka.
51 totohe No. 51
E ai ki a Matthew reira e rua tekau ma ono nga whakatupuranga mai i
Rawiri ki a Ihu, ia rite ki Luke reira e wha tekau. Ka rite ki te
wā o te wā i waenganui i a Rawiri, a Ihu, ko te kotahi mano tau,
te āputa i tetahi whakatupuranga ki tetahi, kia rite ki Matthew he
wha tekau nga tau, me te rite ki Luke rua tekau ma rima nga tau i. Tenei te mau
Ko na mārama tradiction e titau te reira i kore kōrero. Ua riro te reira i te
take o te whakamā nui ki nga theologians Karaitiana, me te
ngā pūkenga i te omuaraa ihoa o enei Kōsipelí e rua.
He rōpū o ngā pūkenga rite Eichhorn, Kaiser, Heins, De nui
Wett, Winner Fritsche me ētahi atu kua marama uru e
tino e enei Kōsipelí e rua i roto i ketanga o te unjusti-
natula fiable. Mai ta te Evanelia e rua i roto i hapanga i roto i
te tahi atu wahi, pera i konei rawa e rerekē i ia te tahi ratou. Ahani
kua noa ratou i te hapanga i puta noa, etahi tika
ai kua hoki te rerekētanga i roto i te whakaahuatanga whakapapa kua
kitea.
Arama Clarke, Heoi, te kōrero i runga i te pene 3 o
Luke, kua ēngari faahiti te tahi mau ai e tahi ki
ana parau o te miharo e pā ana ki a ratou. Kei a ia, mo te tauira,
faahitihia Harmer i te whārangi 408 o te vol. 5 hanga tenei te kiko o
kupu:
I pai te puritia e nga Hurai nga tepu whakapapa.
Kei te mohiotia te reira ki te katoa e Matthew me Luke i
pohehe i roto i te taua ara rite ki te faahaamā i te tahito katoa, me
pūkenga hou. Tena ko e rave rahi whakahe whakaarahia i
i roto i te mua ki te kaituhi, mō ētahi ngā whakaaro
o nga pukapuka, a, i enei ngā, i muri i runga i, ka tahuri i roto i
ki te waiho i roto i tona manakohia, rite tenei whakahe rawa, e
haere mai ki tona āwhina. A ka tino mahi wā i te reira.
Heoi, ko te pera mamafa tenei totohe kua meinga reira
whakamā nui ki e rua kau mataotao tawhito, me te ao hou. Ratou
kerēme e pupuri i nga papa whakapapa i haumaru e nga Hurai, ko
teka rite reira kua mua mohiotia i whakangaromia ratou
i roto i te akoranga o te mau ati, me aituā meapango e
Kua whaia te hītori o nga Hurai. No tenei take kitea
hapa e kitea i roto i te tuhinga o Ezra enei Gospels me te.
Na, ki te mea i tenei ko te huru o te mau papa'iraa mo'a i roto i te Etera wa ake,
e taea e tetahi whakaaro i te huru o teie mau tuhinga i roto i te wa o te
akonga. Ki te ki nga whakapapa o nga tuakiri nui, me te
e kore i taea te tiaki i nga tohunga, e nehenehe te nui o te faarava'iraa e maka ki runga ki
te whakapapa o te rawakore Hohepa nei ko te tamuta noa. Ko te
whakaaro taea ai kua tangohia te mau haapii evanelia
e rua nga tepu rerekē whakapapa mo Hohepa, ko te taokotaianga
penter, kahore he whakaaro tika ki to ratou tika. Harmer ake tumanako
e huri i taua wa tenei whakahe i roto i te manakohia o te kaituhi
mea tino tawhiti atu i te ite mai i iwa rau tau
Kua haere ki waho o te Evanelia e rātou e i roto i tenei
mea.
I te reira taea ki te rave i te reira, te reira e kua mahi i te roa
wā i mua, te kitenga o hanga e i roto i nga rau tau e toru whakamutunga Europe kua
taua mua faahiahia i roto i te manga katoa o te pūtaiao me te tekinolosia
tekinolosiá, kua whakaemi te-whare taonga o ngā rauemi ki te
tauturu i roto i te rapu mo te pono. Ka rite ki te hua o te pūtaiao
rangahau
i roto i te mara o te karakia, i hanga tuatahi e ratou etahi hanganga i roto i to ratou
te faaroo a ka paopao ëtahi he tokomaha o nga haapiiraa whakapumautia
me mau ti'aturiraa o to ratou karakia.
Waihoki ko te Pope, i whakaaro whakamamaetanga, me te
mana teitei o nga Karaitiana katoa i runga i te ao, i
korerotia te hara, me te tau o te whakawhirinaki. I tua atu, i roto i te
ingoa o hanganga, ka roherohea nga Karaitiana ki te maha
titorehanga, ka tonu ki te hanga pera-ka karanga hanganga tae noa ki ratou i te pae hopea
i rite ki te katoa, kahore ake atu i te ki te whakapuaki i taua Karaitiana
kohinga o ngā whakaaro rivet me ngā kōrero mīharo. Homai tenei
e kore e āhuatanga tukua te heke mai ki a tatou tumanako hoki tetahi pai
hua
Ko te whakamārama anake mo tenei totohe te aroaro e te
te tahi mau karaipi, ko te ki te mea e whakaahuatia pea kua Matthew te
kia whakapapa o Hohepa te mea Luke kua tuhituhia te
whakapapa o Mary. I roto i tenei take e riro Hohepa i te tauira
i roto i te-ture o Eri nei ko ia, kahore he tama. Hohepa, mou
mua, kia kua i whakaahuatia rite te tama a Eri. Tenei expla-
iwi he Kāore me te paopao mō ētahi take.
Tuatahi no te mea i roto i tenei take e kore e Ihu e te uri o
He uri o Natana Horomona engari, pera me ia e te whakauru
i roto i te whakapapa i runga i te taha ake tona whaea, kahore i a Hohepa, i te
kāmura. Ki te mea i pera tenei, i taea e kore pea i a Ihu i te
Karaiti, mai i te Karaiti nei i tohuhia e te
i poropiti ki te waiho i te uri o Horomona. Ko te aha he nui tenei
rangatira o te whakapono Protestant i whakakahore i tenei whakamārama e mea ana ki te
te pānga e, "te tangata katia te Karaiti i te
raina whakapapa o Horomona, arai te Karaiti i te te
te Karaiti. "
Tuarua e kore he manakohia tenei whakamārama te mohiotia tae noa ki reira
na roto i te pūrongo o mua tūturu i ko Meri pono te
tamahine o te rārangi ake Eri, a Natana i te i roto i a ia. Mere
he whakapae o kahore he pai i roto i tenei fekau'aki mo rawa i roto i te aro
hoź o te mau parau hoariri o Calvin me Arama Clarke. I
te anga ke, kei te hangai whakahuatia te reira i roto i te Evanelia o Hoani e
te mau metua o Meri ko Jehoachim me Hoana. A ahakoa
e kore tenei Evanelia mohio e nga Karaitiana hou rite te
pukapuka whakakitea tuhituhia e Hoani, i te akonga o Ihu, ko reira,
kore te tuhinga o te uara nui hītori. Ko tōna kaituhi maitai
no tainly ki nga wa wawe o Karaitiana. Ko te maitai pukapuka
uara atu kōrero atu te pukapuka tino pono o tainly kua
hītori. E kore e taea, Na, kia whakakahore te reira i te Kāore
pūrongo.
Na ka mea a St. Augustine i kitea e ia he tauākī i roto i te pukapuka tetahi
e ko Meri he Riwaiti. Tenei haere ki te ia i te huaai
dant o Natana. Haunga, te ite nei tatou i te faahitiraa parau i muri i roto i te
Te Buka a Numbers:
Na nga tamahine, ia ratou nei tetahi kainga tupu i roto i
tetahi iwi o nga tama a Iharaira, ka hei wahine ki tetahi
o te hapu o te iwi o tona papa, e nga tamariki
o Iharaira kia oaoa i te kainga tupu o nga tangata katoa i tana
matua.
E kore ano e tango i te kainga tupu o tetahi iwi i
ki tetahi atu iwi; engari nga tangata katoa o nga iwi o te tamarii
te mau o Iharaira e tiaki ia ia ki tona kainga tupu ake.
(Numbers 36: 8,9)
A, i roto i te Evanelia o Luke te tai'o nei tatou:
He ko tetahi tohunga, ko Hakaraia te ingoa, o te
wiki o Apiata: ko tana wahine ko o nga tamahine o
Arona.
Kei te mohiotia te reira i te mau Evanelia i ko Meri tata e pā ana
ki te wahine o Hakaraia (Erihapeti) e uhinga e Mary
Ko ano hoki he uri o Arona. Kua kite i tika matou i te faaueraa
faaueraa o te ture (Pentateuch) e tetahi tamahine o te tamarii
kia moea e te mau o Iharaira ki a ia iwi ake, reira
Hohepa kia hoki he uri o Arona. A Ihu, i roto i tenei take,
e riro i te uri o Rawiri.
Ki te karo i tenei whakama whakapapa e rua rerekē i tataia ki
kotahi tekau. Mai i kahore i mohio ki enei Evanelia tae noa ki te mutunga o te
rau tuarua, unknown noho te kaituhi o te kotahi whakapapa
ki te atu whakapapa. Ko te take kitea mo te faaineine tenei
ka unga totohe i roto i te Evanelia e rua.
Tuatoru, i Meri i te tamahine a Heri, me whai i te reira
i roto i te matauranga o kaituhi onamata, e kore nei e te ite o
ua i te aroaro taua ti'aturi whakamārama i,
muri i runga i, i paopao a kata i te taha kaituhi hou
Fourthly, te Evanelia a Mataio te kupu:
Ta Hakopa ko Hohepa, ko te tahu a Meri, o nei
I whanau a Ihu, e kiia nei ko te Karaiti.
Ahakoa e ai ta Luke:
Ko te tama a Hohepa, i te tama a Eri.
E rua mārama whakaatu nga tauākī e tuhituhi i te kaituhi
te whakapapa o Hohepa.
Fifthly, ki te mana'o nei tatou e, ko Meri te tamahine a Heri,
E kore e tauākī ake Luke kia pono te kore te mohiotia te reira e te reira
tikanga i roto i nga Hurai e ratou, i roto i te ngaro o te mau
tama, whakamahia ki te whakauru i te ingoa o to ratou tama-i roto i-ture i roto i to ratou
whakapapa. E kore tenei kua pera tawhiti kua mohiotia e tetahi tūturu
Tohenga. Pera i te matara o te kerēme unauthentic o nga mataotao o te
Kei te āwangawanga te whakapono Protestant, noho ratou tautokohia ki a matou
i runga i te tikanga o to ratou kore o te tohu, me he tohenga whai mana.
E kore matou e whakakahore i te rave'a o te tangata tetahi te
e pā ana ki tetahi atu tangata e pā ana ki a ia i roto i tona
papa, he wahine, he ara he tona kaiwhakaako ranei tona tohunga, a kia ia
kia pā ana ki te ingoa o tētahi atu tangata. Ko ki te mea tatou
kia, hei tauira, tirohia ki a ia kia rite ki te iramutu kingi ake ranei te
ake tama-i roto i-ture kingi i roto i te tikanga ki te mohio ki a ia i roto i te mōhiotia
tuakiri. Tenei ahua o te rōpū ko te mea tino rerekē
i te tahi taata e whakaurua i roto i te rārangi whakapapa o tetahi
tangata. Ko taea ai kua reira kua he tikanga i roto i
nga Hurai ki te mea ko te tangata i te tama a tona papa,-i roto i-ture,
engari tonu te reira ki te kia o mua mohiotia e te ritenga pera
vai.
Ko tētahi atu wāhi ki te kia tuhia i konei ko e te Evanelia o Mataio
Ka taea e kua kore i mohiotia whakaae i roto i te wa o Luke ranei.
Penei e kore e mea kia i reira taea hoki ki a Luke contra-
vakaí, Matthew kia tope i hua kua reira i roto i te mau ti'ao te tino
rassment ki nga kaitautoko o Karaitiana i tahito ra, me te pouwhanga.
52 ketanga No. 52 - 53
53
He pānui whakatairite o Matthew 2 me Luke hakari ki te
totohe nui ki te kaipānui, e whangai ana ki te tohu e eiaha
Metua o te Evanelia e rua e faauruhia e te Atua.
Kei te mohio ki te reira i te whakaahuatanga i roto i te Mataio e te metua
mau o te Karaiti i noho i roto i te Peterehema noa i muri i tona whanautanga. Ko te reira
I hanga ano e mārama i tetahi atu whakaahuatanga i Mataio e te peri-
ko te od o to ratou noho i roto i te Peterehema rua nga tau i. Nā ki te domina-
raa o te Magians ratou i muri iho heke ki Ihipa, a noho ana
i reira i roto i te ora o Herora, l, i muri iho i tona mate, ratou
retumed ki te ora i roto i te Nahareta. Luke, i te tahi atu te ringa, homai ki a matou i te
whakamārama rerekē. E ai ta ia e haere ana a Ihu "mau metua ki
Hiruharama i muri i a Meri herehere ake, 2, me te i muri i te whakahere i te
patunga tapu ka haere ratou ki Nahareta, ka noho ana i reira. Heoi ratou
whakamahia ki te haere ki Hiruharama, i tenei tau, i te hakari o te kapenga.
E ai ki a ia, kahore he pātai o nga Magians "faaueraa
raa ki Peterehema. Waihoki, e kore e taea e te mau metua o Ihu
haere ki Ihipa, a ka noho ki reira, kia rite ki te mea te reira mārama i te mea i mea te
e kore mahue Joseph a Hura i roto i tona ora e kore hoki a Ihipa e kore hoki
tetahi atu wahi.
'Oku Tau ako mei he te Evanelia o Mataio e Herora, me te
kihai i mōhio o te whanau o Jesus4 tangata o Hura, tae noa ki te
Korerotia Magians reira ki a ia.
I te tahi atu i te ringa ta Luke e i muri Mary herehere ake
no ka haere a Ihu "mau metua ki Hiruharama, ki te whakahere i te patunga tapu
tutaki ratou Himiona, ko wai he tangata tika, me te ki nei i te reira
kua whakakitea e te Varua Maitai, e kore ia e mate ra ano ia ia
i kite i te Karaiti. Ara ia Ihu tiketike i roto i ona ringa, a ka korerotia
te iwi o tona 'ulungaanga nui. Waihoki Anna, he poropiti,
ano ka korerotia e te iwi e pā ana ki te haere mai o te Karaiti, a
whakawhetai ki te Atua. Na, ki te whakaae tatou i a Herora, me tana iwi
hoariri o Ihu, e kua Himiona kore mōhio te iwi
e pā ana ki a Ihu i roto i te temepara i reira i nga mea katoa a taka noa ona hoariri,
e kore e te poropiti, Anna, kua whākina te tuakiri o
ki te iwi o Hiruharama i te Karaiti.
Ko te mataotao Norton, ko wai te mea he kaitaunaki nui o nga Kōsipelí,
Kua uru te aroaro o te totohe mau i roto i te tuhinga e rua,
a faaoti e ko te kuputuhi o Matthew hape, me e o
Ko tika Luke.
54 totohe No. 54
Kei te ako te reira i te Evanelia o Mark e ui te Mesia i te
whakaminenga ki te haere atu i muri i tona a'oraa o whakarite, l, me te
Ko te tupuhi moana i taua wa. Otiia i te Evanelia o Mataio tatou
ako e ka mau enei mea te wahi i muri i te A'oraa i ni'ai te
Mount.2 tenei aha Matthew fakamatala'i nga kupu whakarite i roto i te pene
13 o tona Evanelia. Tenei malanga, Na, kua whakamatauria ki te kua
he roa te wa i muri i enei mea, kia rite ki e wehea nga a'oraa e rua
e te wā roa. Ko tētahi o nga faahitiraa parau e rua, Na, kua ki te kia
tino he. Ko te kaituhi e rua, te hunga e titau ia riro nga tangata o
faaururaa ranei e whakaaro e te iwi ki te kia pena e kore e kia,
hanga tauākī hape.
55 totohe No. 55
Ko te Evanelia o Mark fakamatala'i te tautohetohe o Ihu ki te
Hurai rite tango wahi i nga ra e toru i muri i tona taenga ki Hiruharama.
Te papa'i nei Mataio e, ka mau te reira i wahi i te rua o nga ra.
Ko tētahi o te tauākī e rua mārama kua ki te kia he. Horne
ta i roto i tona kōrero (Vol. 4 p. 275 1822 putanga) e pā ana ki
tenei totohe me te tetahi kōrero i mua i te reira e: "Te vai nei te
kahore he ara o te whakamārama ki ēnei rerekētanga,. "
56 totohe No. 56
Ko te raupapa o ngā kaupapa i muri i te Malanga i runga i te Maunga rite
hoatu e Matthew 8: 3,13,16 he rerekē i te tetahi i hoatu e
Luke 4:38 5:13, 7:10
Hei tauira, i te mau ohipa rite ki Matthew tupu i roto i tenei
kia; he repera te whakaora i, a Ihu, "taenga ki Kaperenauma, te whakaora i te
pononga o te āpiha Roma, me te whakaora i a Pita ake whaea-mau
ture. Ko te Evanelia o Luke tuatahi nei ka whakaaturia te kaupapa o te ake a Pita
te whaea-i roto i te-ture, ka i roto i te pene whakaahua i te te whakaora o te
repera, i roto i te pene i te te whakaora o te pononga o te Roma
āpiha. Tino e te hoę o te mau faahitiraa parau e rua ki te kia erro-
neous.
57 totohe No. 57
E ai ki te Evanelia o John 1: 19-21 etahi o nga tohunga, me te
Na ka tukua nga Riwaiti e nga Hurai ki a Hoani, ki te ui ki te ko ia ia Iraia.
Ka mea ia, "E kore ahau Iraia." Ko te tino hangai contra- tenei tauākī
te taeraa mai e te a Ihu rite ki Matthew 11:14 te wahi a Ihu, ko te
faahitihia rite mea "A, ki te pai koutou i te reira, ko te Iraia tenei e
Ko hoki ki te haere mai. "Na ka hoki kitea e tatou i teie parau i roto i te Mataio
17: 10-13:
Na ka ui ana akonga ki a ia, ka mea, He aha ka mea
nga karaipi e Iraia kia matua puta?
Na ka whakahoki a Ihu, ka mea ki a ratou, Ko Iraia ano
e te tuatahi mai, a ka whakahokia mai nga mea katoa.
Ko taku kupu tenei ki a koutou, haere mai e te Iraia kua, a
kihai ratou i mohio ki a ia, heoi meatia ana ki a ia nga mea katoa
ratou i. Ka ano te Tama a te tangata te mamae ia Waihoki o
ratou.
Katahi ka mohio nga akonga i korero ia ki
ratou o Hoani, ko te Kaiiriiri.
E rua faka'ilonga enei tuhinga e Hoani Kaiiriiri i te i fafauhia
Iraia, me te hua e te mau faahitiraa parau o John, a Ihu mau
tradict tahi i te tahi.
He pānui tupato o nga pukapuka o Karaitiana hanga reira
tata e taea ki te whakapono i a Ihu i te i fafauhia
Karaiti. Ki te kōhanga tatou tautohe, te whai ake e wha ngā
tuatahi kia tuhia:
Tuatahi, kia rite ki te pukapuka o Heremaia ka Iehoiakimi,
tama a Hohia, tahuna te karaipiture e Paruku i tuhituhia
i Heremaia taki ake, riro te fakahā e whai ake Jeremiah
fakahā mai i te Atua:
Ko te kupu tenei a te Ariki, o Iehoiakimi kingi o Hura; E ia
ka whai kahore ki te noho i runga i te torona o Rawiri i [Jeremiah 36:30]
E ai ki te kupu a Kapariera, rite faahitihia e Luke ko reira titauhia
titauhia no te ki a te Karaiti noho i runga i te torona o Rawiri:
A ka hoatu ki a ia e te Ariki e te Atua te torona o
tona papa, e Rawiri [Luke 1:32]
Tuarua, i here i runga i te te mai o te Karaiti
haere mai o Iraia i mua ki a ia. Ko tētahi o te nui tautohetohe o te
Hurai ki te tautoko i to ratou ti'aturi ore i roto ia te Karaiti i e kore a Iraia
haere mai, te mea tana haerenga mai i mua ki ko i te Karaiti pai
tika kia rite ki o ratou pukapuka. A Ihu ia ia whakapumautia e
Me haere mai a Iraia te tuatahi, engari i te wa ano ka mea ia i a Iraia
kua tae mai, engari kihai i te iwi mohio ki a ia. I te tahi atu
Kāore ia ite i tēnei whārangi.
ki te kahore e kua puta ke te putanga mua i.
64 ketanga No. 64-67
65
66
67
Fehangahangai ia te tahi nga tuhinga e whai ake nei:
(1) Matthew 2: 6 a Mika 5: 2.
E ai ta te kuputuhi Matthew:
A koe, e Peterehema, i te whenua o Hura, ehara rawa i te
iti i roto i nga nga rangatira o Hura: no te i roto ia koe ka
haere mai i te kawana, hei hepara mo taku iwi, mo Iharaira.
I roto i te kuputuhi o Mika, whakahuatia Peterehema te rite iti.
(2) Acts 2: 25-28, me te mau irava e wha o Psalm 15, kia rite ki
te putanga Arabic, e 16 Psalm: 8-11 rite ki atu iritiraa
lations.
(3) te episetole ki 10 te Hebrews: 5-7 aita Psalm No.
39 (Arabic) me Psalm No. 40: 6-8 rite ki atu iritiraa
mau. Ko te kuputuhi o Hiperu kua:
Na reira ka haere mai ia ki te ao, ka mea ia,
Patunga tapu, me Kihai i matenuitia e koe te whakahere, ia koe he tinana
rite koe ki ahau: I roto i te tahunga tinana, me nga patunga tapu mo
kahore ahuareka hara koe i. Na ka mea a ahau, Tenei: haere mai ahau ki te
te mea i tau i pai ai, e te Atua!
Notemea i roto i te Psalms reira te kupu:
Te patunga tapu me te whakahere e koe te Kihai i matenuitia e; oku
taringa, kua whakatuwheratia e koe: tahunga tinana, me te whakahere hara
e kore koe e koe hiahiatia.
Na ka mea ahau, Tenei ahau te haere: i roto i te pukapuka o te pukapuka i te reira
te o ahau tuhituhia,
He oranga ngakau ki ahau ki te mea i tau e, e toku Atua: ae ra, tau ture he
i roto i toku ngakau.
(4) Acts 15: 16,17 he maiorooro ki Amos 9: 11,12.
I roto i te Ohipa 15 reira ta:
I muri i tenei ka hoki mai ahau, a ka hanga ano e te
tapenakara o Rawiri, kua hinga nei; a ka ahau
hanga ano e nga ona wahi kua horoa; a ka whakaturia e ahau a reira ki runga, e te
Kia rapu toenga o nga tangata i muri i te Ariki.
He Amos:
I taua ra ka ara i ahau te tapenakara o Rawiri
kua hinga nei, ka tutakina ano e ahau ona wahi pakaru; a ahau
ka ara ake ona wahi i, a ka hanga e ahau kia rite ki nga ra o
tawhito. Kia riro ai ia ratou te toenga o Eroma, me te o
katoa te iwi, e te hunga kua huaina e toku ingoa.
Ko te körero Kalisitiané kua uru te aroaro o
ketanga i roto i teie mau tuhinga me kua whakaae e te
Kua putanga Hiperu kua rāwekeweke.
68 totohe No. 68
Paora ake reta tuatahi ki Corinthians 2: 9 ta:
Engari kia rite ki te mea i tuhituhia, kihai hoki te kanohi i kite, e kore i rongo te taringa,
kihai ano i tomo ki roto ki te ngakau o te tangata, nga mea
i rite mo te hunga e aroha ana ki a ia i te Atua.
Kua mutu nga rapua o nga theologians Karaitiana e
ahu i teie parau i Isaiah 64: 4 i tenei:
No te, mai o te timatanga o te ao, tangata i
e kore e rongo, kihai i mohiotia e te taringa, kihai hoki te kanohi
kite, e te Atua, ko koe anake, he aha i rite hoki ia
ia tangata e tatari hoki ia ia.
Ko te rerekētanga i waenganui i nga tuhinga e rua, ko te tino kitea. Te
körero o te Bibilia whakaae te aroaro o incompatibili-
ty i roto i te tuhinga i runga, me te mea e kua te tuhinga o Ihaia kua ore
torted.
69 totohe No. 69
Ko te Evanelia o Matthew 9: 27-31 whakaahua i roto i te pene 9 e Ihu
haere i Heriko i muri i, ka kite e rua nga tangata matapo i runga i te ara, me te
ora ratou o ratou matapo. Ka whakateka, tenei, Mark tuhi
i roto i te pene 10 o tona rongopai:
..blind Bartimaus, te tama a Timiuha, e noho ana i te
ara te taha tono mea ana mana.
Na ka whakahuatia i roto i te Mark te te te whakaora o tetahi anake te tangata e Ihu.
70 totohe No. 70
Whakaahua Matthew tenei kaupapa i roto i te pene 8:28:
... Ki te whenua o Kerekehini, ka tutaki ki a ia e rua
e nohoia ana e nga rewera, e haere mai i roto i nga urupa.
Na ka whakaahuatia a Ihu te rite te whakaora ia ratou. Tēnei tauākī Ko
maiorooro ki te tuhinga o Mark S vahe me Luke vahe
8, i tenei ko:
He tutaki ki a ia ki waho o te pa, tetahi tangata e
i rewera ... [Luke 8:27]
Na ka ka whakaorangia ia e Ihu. Tokorua nga tangata i roto i te faahitiraa parau tuatahi
riro tetahi i roto i te rua.
71 totohe No. 71
Puta te reira i te pene 21: 7 o Mataio i tonoa e Ihu e rua o
ana akonga ki te kawe i te kaihe, me te kuao i te kainga, me te
akonga:
... Kawea te kaihe me te kuao, a whakanohoia ki runga ki a ratou i to ratou
kakahu, a ka whakaturia e ratou ki a ia ki runga.
I mea te toenga o nga Evanelia e ui a Ihu ki tona
akonga ki te kawe i te kuao anake te kaihe ranei, e, no te haere mai te reira
eke ia ki runga ki taua mea.
72 totohe No. 72
Mark 1: 6 ta i roto i tona pene tuatahi "Na i kai a Hoani ... mawhitiwhiti
me te honi koraha.
I Matthew 11: 18,19 pehē e: "haere mai a Hoani, kihai i kai, kihai
inu. "
73 totohe Nos. 73-75
74
75
He whakarite i waenganui i nga tuhinga o Mark pene kotahi,
Matthew pene e wha, me te John pene kotahi, heheu mai inconsisten-
ngaahi fekau'aki mo nga tūkunga-i roto i nei i te akonga
awhi i te whakapono hou. Ko e Ngaahi Kōsipelí o Mataio, a Mareko
tuhituhi:
A, ia Ihu e haere ana i te taha o te moana o Kariri, ka kite e rua
teina, ka karanga a Haimona Pita, a Anaru, tona teina,
e maka ana i te kupenga ki te moana ... a ka mea ia ki a ratou
I muri i ahau ... ka aru ratou ia ia ... ka kite ia te tahi atu
e rua teina Hemi, tama a Heperi, me Hoani tana
Te taea'e, nga korenga oa ratou kupenga ... ka karanga ia ki a ratou. a ratou
aru ia ia [Mataio 4: 18-22]
Ko te tuhinga o Hoani he rerekē i te kuputuhi i runga e toru i roto i
ara. Tuatahi e kore e Ioane i faahiti i te ingoa o Hemi
Tuarua fakamatala'i te reira e kite ana ratou e Ihu ki te haunga o te
John i runga i te pareparenga o te Horano (e kore Kariri). Tuatoru e John
e kore e korero o ratou kupenga. Ko te tirotiro o Hoani ake kuputuhi whakamōhio ia tatou
e tutaki a Ihu Hoani, a Anaru i runga i nga pareparenga o te Horano ka
I tonoa e Pita e Andrew. A, i te aonga ake ka haere mai a Piripi, ka
A Natanahira. E kore te James whakahuatia [John 5: 22,23]
76 totohe No. 76
He rite o te pene 9 o Matthew ki te pene 5 o
Mark heheu ketanga i roto i te pūrongo o te evanelia e rua
mo te tamahine ake rangatira. Pūrongo Matthew:
He haere mai tetahi rangatira .... mea toku tamahine he
ara kua mate inaianei.
I Mark 5: 22,23 te kupu:
Hinga ia ki ona waewae ... ka mea, takoto taku tamahine nohinohi i
te tata o te mate.
I tua atu ta ia i haere a Ihu i ki te rangatira, engari i runga i te ara
ka haere mai te iwi i te whare karakia, ka mea, "tau tamahine, ko
Ētahi pūkenga wawe kua uru taua Incompatibility exist-
ikuiku i waenganui i nga tuhinga e rua. Ki te titiro atu ki te tuhinga o etahi o ratou
atthew ia etahi meinga te tuhinga o Mark. Luke ake
Ko rite ki te tuhinga o Mark kuputuhi anake e tohi ia e te
pūrongo o te mate ake tamahine i hoatu noa i te tangata kotahi [8:49]
Kua wā kua te mate o te tamahine ake rangatira, he
mata o te whakama i roto i ngā pūkenga o te Bibilia. He ore
whakaaetanga i runga i te pātai o mehemea i mate ranei i te tamahine
I tika titiro me te mea kua mate ia. Ko te mataotao ako Nander
Ko e kore e whakaaro i te mate ia. Na ka mea ia e, i roto i te hono mo'oní, ko ia
e kore e mate, engari anake titiro me te mea ko ia. Ko te mataotao Balish,
He hoki Sliemasher me Sassoon o te whakaaro, e kore ia
mate, engari mauri anake. Kei te tautokona hoki tenei e te parau
Tuhinga o Ihu [rite ki 8:52]
Kaua e tangi, e kore e he mate, engari e moe ana ia.
Rite tonu ki enei whakaaro e kore e tenei hui mahi i te
whakaaro o ia ia e whakakite te semeio o te aranga o te hunga mate.
77 totohe No. 77
Kei te mohio ki te reira i te Mataio 10:10, a Luke e ka Karaiti
ka tonoa ana akonga ki te kauwhau, riria e ia ki a ratou ki te pupuri i amo i te
ratou, ia i runga i te anga ke te tuhinga o Mark 6: 8 Ka mea a e Ihu
tukua ki a ratou kia mau ratou amo.
78 totohe No. 78
**
Kei te mea te reira i roto i te pene 3:13 o Mataio e:
Na ka haere a Ihu i Kariri ki Horano, ki a Hoani,
kia iriiria e ia. Otira ka whakakahore a Hoani ki a ia, ka mea, ahau
E Me ki kia iriiria o koe, a ka haere koe ki te
i ahau?
I tua atu i roto i te pene i te reira te kupu:
A Ihu, ka na'e papitaiso ia, ka haere ki runga afaro
ara i roto i o te wai ... a ka kite ia i te Wairua o te Atua,
e heke iho ana, ano he kukupa, ...
Na, ko te Evanelia a John 1: 32,23 whakaahua tenei kaupapa i roto i enei
kupu:
Na ka whakaatu a Hoani, ka mea, I kite ahau i te Wairua
e heke iho ana i te rangi, ano he kukupa, a noho ana i runga
ia ia. A kahore ahau i matau ki a ia: ko te tangata ia e ahau i tono mai ki te iriiri
ki te wai, ka mea te taua ki ahau, ki runga nei e koe
ka kite i te Wairua e heke iho, a ka noho ana ki runga ki a ia,
te taua, ko ia tena te kaiiriiri ki te Wairua Tapu.
Ko te Evanelia o Matthew 11: 2 Kei tenei tauākī i roto i te pene
Na, i te rongonga o Hoani i roto i te whare herehere ki nga mahi o
Te Karaiti, ka tonoa e ia e rua o ana akonga, ka mea ki a ia.
Ko koe ia e kia tae mai, e aore râ e rave titiro tatou ki tetahi atu.
Homai te tauākī tuatahi ia tatou ki te matau i mohio a Hoani
A Ihu i te aroaro o te heke o te Wairua ki runga ki a ia. Anga ke ki te
taiku tenei te tuarua tauākī nga kupu a Hoani, "i mohio ahau ki a ia
e kore ", tera e John kihai mohio ki a Ihu i te aroaro o te heketanga
o te Wairua ki runga ki a ia. Ahakoa te tuatoru e te tūranga waenganui.
Totohe No. 79
Korerotia te Evanelia o Hoani kua Karaiti rite mea:
Ki te hei whakaatu i aku ahau, e kore taku i te whakaatu pono.
(5:31)
Na ka korerotia te taua Evanelia a te Karaiti rite contradict-
raa tenei:
Ahakoa e mau ahau record o ahau, he pono ano toku record.
(8:14)
Totohe No. 80
Puta te reira i he Mātiu vahe 15:22 e te wahine nei
ka haere mai ki a Ihu, ka karanga hoki i te tana daughterl i Kanaana. Tenei
whakakahore ngā mōhiohio e te Evanelia o Mark pene 7:26
te wahi e pūrongo ia ko ia he Kariki, me te Hairopinihia
te iwi.
Totohe No. 81
Te tai'o nei tatou i roto i te Evanelia o Mark 7:32:
Na ka kawea mai e ratou ki a ia he turi, a ka i
whango i roto i tona kupu.
Kei te mārama mohio ki reira i tenei e te hunga ko te tangata turi
me te wahangu, ko te tangata kotahi, engari ko te whakaahuatanga i roto i te Evanelia
o Matthew 15:30 marama aita tenei, ka mea,
Na rahi hoki te hui i haere mai ki a ia, ia
ratou te hunga e nga kopa, nga matapo, nga wahangu, nga mutu, me te
te tini ke atu, a ka maka ia ratou ki raro ki a Ihu, "waewae, a ia
ora ratou.
Ko rite ki te kotahi i hanga e John 21:25, tenei te faarahiraa i te
kaituhi o te tuawha Evanelia nei i ta i te mutunga o te pukapuka:
Na reira atu ano tona tini mea i mea ai a Ihu
i, te nei, kia ki te i tuhituhia e ratou nga tangata katoa, e ahau
whakaaro e kore i taea e roto noa i te ao ake te
pukapuka e tuhia.
He aha kia whakaaro ki tetahi o taua mau faahitiraa? He patururaa ratou
fai ki te hei tangata o te faaururaa i tua atu i tetahi faaino.
Totohe No. 82
Te tai'o nei tatou i roto i te Evanelia o Matthew 26: 21-25 e Ihu, te whakatutuki
tona
akonga, ka mea:
... Taku e mea nei ki a koutou, e tetahi o koutou ahau e tuku.
Na ka pouri noa iho ratou, ka anga ka nga
tetahi o ratou, ki te mea ki a ia, e te Ariki, he mea e ahau? Na ia
ka whakahoki, ka mea, ia e toutou tahi tona ringa ki ahau, i roto i
te rihi, mana ahau e tuku, ... ka Hura
ka whakahoki, ka mea, E te Kaiwhakaako, ko ahau ranei? Na ka mea ia ki a ia,
Tau i mea koe.
Fakamatala'i te hui taua e John 13: 21-26 i roto i te ara e ko te
nui
rerekē i te i runga:
He pono, he pono, taku e mea nei ki a koutou, e kore tetahi o koutou
tuku ahau, Na ka titiro nga akonga tetahi i runga i tetahi,
ka pohehe ko wai tana i korero ai. Na i te whakawhirinaki i runga i
Ihu "uma tetahi o ana akonga, i aroha ai a Ihu.
Haimona Pita, Na ka tawhiri atu ki a ia, e kia ia
ui ko wai kia waiho o nei korero e ia. Ia ka Iying 13
i runga i a Ihu ake ka mea te uma ki a ia, e te Ariki, ko wai te mea te reira? Ihu
Ka whakahokia e, Ko e ia ki a wai e hoatu e ahau he taro, ka ahau
Kua toua ana ki. A, no ka toua iho e ia te maramara taro, e ia
hoatu ki a Hura Ikariote, tama a Haimona.
Totohe No. 83
Ko te Evanelia o Mataio, whakaahua i te hui o te puke o
Ka mea a Ihu i roto i te pene 26: 48-50:
Na, ia ia e kaituku ia ia tetahi tohu ia ratou, i mea ia,
Taku tangata e kihi ahau, e taua ko ia: mau nohopuku ia.
Na tika tonu ia ki a Ihu, ka mea, Tena koe, e te Kaiwhakaako;
a kihi ia ia ... Na ka haere mai ratou, ka pa o ratou ringa ki runga ki
A Ihu, a ka tangohia e ia.
Homai te Evanelia o Hoani te kōrero ano i te taa nui
mau i roto i te pene 18: 3-12
Na ka, ka riro a Hura tetahi ropu o nga tangata, me te mau taata
pere- i nga tohunga nui me nga Parihi, haere mai ki reira
me nga roherohe, me nga rama, me nga patu. Na Ihu,
i mohio hoki nga mea katoa e haere mai ki a ia, ka haere
puta, a ka mea ki a ratou, Ko wai e rapu koutou? Ratou
, a Ihu o Nahareta ka whakahoki ki a ia. Ka mea a Ihu ki a ratou,
Ko ahau ia. Na hoki, i kaituku ia ia, tu Hura ki
ratou. Na, i tana i mea ia ki a ratou, Ko ahau ia,
haere ana ratou ki muri, hinga ana ki te whenua. Na ka ui
ano ia ki a ratou, Ko wai ta koutou e rapu? Na ka mea ratou, a Ihu o
Nahareta. Ka whakahokia e Ihu, Kua korerotia e ahau ki a koutou, Ko ahau ia:
ki te mea e rapu ana koutou i ahau, tukua enei kia haere kainga te ara .... Na
ka mau te taua ope, me te rangatira ratou ko nga katipa o nga Hurai
A Ihu, a ka herea e ia.
Totohe No. 84
Hoatu nga Evanelia e maha katoa he whakaahuatanga o Pita whakakahore ana
Jesusl i muri i tona puke. Ko he rerekē i te ia whakaahuatanga
te tahi atu i roto i te waru te tikanga.
1. E ai ki nga pūrongo a Mataio 26: 6-75, e Mark 14: 66-72
i reira
e rua nga kotiro nei kī ko Pita tetahi o te ite
mau parau o Ihu, me etahi atu tangata e "tu i te taha". Ahakoa
Kerēme Luke ake whakaahuatanga e reira ko te kotahi pononga, e rua
tangata atu.
2. E ai ki a Matthew, i te korero o te kotiro tuatahi ki
Pita e noho ana ia i runga i te waho o te whare, i te
kia rite ki Luke 22:55, ko ia "i te waenganui o te marae," me te
kia rite ki Mark, ko "raro i roto i te whare" ia, a ka
kia rite ki a Hoani whakakahore ia ki a ia ia ia i roto i te
te whare kingi.
3. Ko rerekē te kupu o te pātai kotiro ake ki a Pita
i roto i nga Kōsipelí katoa e wha.
4. E ai ki nga pūrongo o Mataio, Luke me Hoani, i te
tikaokao anake kotahi i muri i a Pita ka whakakahore i a Ihu e toru
wa, i te rite ki Luke, te tikaokao e toru nga wa;
kotahi i muri i tika i te whakakāhoretanga tuatahi o Pita, ka rua, i muri i te
whakakāhoretanga tuarua.
5. E ai ki a Matthew me Luke, a Ihu tomu'a i
Pita e whakakahore ia Ihu toru i mua i te tikaokao
i taua po, i te korero Mark kua rerekē, i mea
e mea a Ihu ki a Pita e whakakahore ia ia toru nga wa
i mua i te tikaokao rua i taua po.
6. Pita whakahoki ake ki te kotiro nei wero tuatahi a Pita he
korerotia e Matthew 26:70 rite: "Kahore ahau e mohio ki tau e koe."
I rite ki John 18:25 ia anake ka mea, "E kore ahau e ahau." Mark 15:68
i runga i te tahi o nga ringa, kua korerotia i roto i enei kupu: "E matau ana ahau
e kore, e kore ahau matau ki tau e. "Na ka Luke 22:57 Kua
pani ai i tenei ara: ". E tai, e kore e mohio ki ahau ki a ia"
Kei te hoki korerotia 7. Pita ake whakahoki tuarua rerekē e te katoa
te mau haapii evanelia. E ai ki a Matthew 26:72 ..Peter whakakahore
ia ia ki te oati, ka mea, "E kore ahau e mohio ki te tangata," me te
kia rite ki a Hoani, ko 18:25 tona whakahokia e, "E kore ahau," 6 ia Mark
14:70
He tika ka mea, "Na ka whakakahore ano ia i te reira," me te rite ki
Luke 22:58 tona whakahoki ko, "te tangata, e kore ahau e ahau."
8. Ko nga iwi nei "tu i te taha" i te wa o Pita ake haamo'eraa
i, kia rite ki Mark, i waho i te whare, ia Luke
pūrongo ratou rite te, "i roto i te waenganui o te whare".
Totohe No. 85
Te whakaahua i te hui o te ripekatia o Ihu Luke 23:26 ta:
A, e arahi ana ia ratou, ka mau ratou ki tetahi
A Haimona o hairini,, e haere mai i roto i te whenua, a ki runga ki
whakatakotoria ana ia e ratou ki te ripeka, kia amohia i muri ia Ihu.
Whakakahore tēnei tauākī e te Evanelia o John 19:17, i reira
te reira ta e Ihu amo ana i tona ripeka ia, ka haere, puta ana ki te
te wahi o te ripekatia.
Totohe No. 86
Ko te tuatahi e toru [Mataio 27:45, Mark 15:23, Luke 23:44] Gospels
whakaae
e ko te Karaiti i runga i te ripeka i te ono o nga haora i runga i te ra o te
faasatauroraa,
engari ke i ki tenei te Evanelia o John 19:14 pūrongo ia ki te kia i roto i
te marae
o Pirato rite i te ono o nga haora i runga i te ra kotahi.
Totohe No. 87
Ko te Evanelia o Mark 15:32 ta No runga i nga tahae nei i
ripekatia ki a Ihu:
A e i ripekatia e ratou ki a kohukohu ki a ia ia ia,
ia Luke 23:43 pūrongo e tawai tetahi o ratou a Ihu, ka te
Na ka mea a etahi atu,
Mahara ki ahau e te Ariki, ina haere koe ki te tou leia
dom. Na ka whakahoki a Ihu ki a ia, teie mahana e koe
ki ahau ki Pararaiha.
Ko nga kaiwhakamäori Urdu o nga putanga 1839, 1840, 1844, me te
1846 ke nga tuhinga o Mataio, a Mark ki te karo i tenei
rerekētanga ki te pānga i reira ko te kotahi anake te tangata nei i
i ripekatia ngatahitia me Jesus.6 Ko te mahi noa o te kuo Karaitiana
Pea ki te huri i te tuhinga o ratou mau papa'iraa Tapu nga wa ratou
whakaaro kia ratou.
Totohe No. 88
Kei te mohio ki te reira i te vahe 20:29, e 21: 1 ś o Mataio e
Tae mai a Ihu i roto i te Hiruharama haere i Heriko i muri, i te
i John 11:54; 12: 1 ś tau ako e Ihu, haere i Eparaima,
tae mai
i roto i te Petani, te wahi i noho ai ia mo te po.
Totohe No. 89
Ko te raa o Ihu:
'Oku Tau ako mei he Mātiu 27:56; 28: 5,6 e ka Meri Makarini, me
Meri, i te whaea o Hemi, ka tae tata te urupa, i te anahera o
Heke iho te Atua i te rangi, a hoki whakataka atu te kohatu i
te urupa, a noho ana ia ki runga ki taua mea, a ka mea ki nga wahine e kore e ki te wehi
a kia hohoro te haere ki te kāinga.
Ko te Evanelia o Mark 16: 1-6 fakamatala'i teie ohipa e whai ake:
Meri Makarini, a Meri, i te whaea o Hemi
a Haromi .... Ka haere ki te urupa, .... me ka
titiro ratou, ka kite ratou kua hurihia atu te kohatu ....
Na ka tomo ki roto ki te urupa, ka kite ratou i tetahi taitamariki
e noho ana i runga i te taha ki matau, te kakahu i roto i te ma roa
kakahu.
Luke ake whakamārama o tenei ko te 24: 2-4:
Na ka kitea e ratou kua hurihia atu e te kohatu i te
urupa, a tomo ratou i roto i a kihai i kitea te tinana o te
te Ariki, a Ihu ...... na, e rua nga tangata e tu ana i to ratou taha i roto i
uira tonu nga kakahu.
Totohe No. 90
Kei te hangai whakahuatia te reira i roto i te Mataio 28: 8-10 e muri i te mau melahi
mōhio te wahine o Ihu "aranga, ka hoki ratou i te
i reira, a i runga i te huarahi ka tutaki ratou a Ihu. Kaiwānanga o Ihu ki a ratou, ka
ka ui ki a ratou ki te korero ki te iwi ki te haere ki Kariri, ki te wahi i pai ratou
kite ia ia.
Ko Luke 24: 9-11 rerekē i tēnei tauākī, ina mea ia:
Na ka hoki mai i te urupa, ka korero i enei mea katoa
mea ki te tekau ma tahi, a ka ki te era atu katoa. Ko te Meri
Makarini ratou ko Hoana, ko Meri, ki te whaea o Hemi
a te tahi atu wahine i ki a ratou i korerotia e enei
mea ki nga apotoro. A ko te ahua o ratou kupu ki a ratou
rite tito noa, a kihai i whakapono ratou ki a ratou.
I te tahi atu i te ringa ako tatou i te Evanelia a John 20: 13-15 e
Tutaki a Ihu ki a Meri Makarini tata te urupa.
Totohe No. 91
E ai ta te Evanelia o Luke i roto i te pene 11:51:
Mai i te toto o Apera, ki te toto o Hakaraia
i mate nei ki waenganui o te aata, me te temepara: pono
Mea ahau ki a koutou, E rapua he o tenei generation.S
Ko tai'o tatou i tenei i roto i te Buka a Ezekiel 18:20:
Ko te wairua e hara ana, ka mate i te reira. E kore e te tama
waha i te kino o te papa, e kore ano te papa
waha i te kino o te tama. Ko te tika o te
tika e ka ki a ia, me te kino o te
kia ka kino ki runga ki a ia.
Heoi i roto i te tahi atu mau vahi i roto i te Faufaa Tahito i reira e te ohipa i
mau irava rahi e fakahu'unga e, e te tama a te tangata
fakamatala mo nga hara o to ratou papa ki runga ki te toru, ka wha nga itehia
kehé.
Totohe No. 92
Paora ake reta tuatahi ki Timoteo 2: 3,4 kei i teie parau:
No te mea he pai, me te manakohia i roto i te aroaro o te Atua i tenei,
to tatou Kaiwhakaora, ko wai e whai i nga tangata katoa kia ora, ka
ki te haere mai ki te matauranga o te pono.
Ko te kupu tenei tauākī hotokore ki, a ka fepaki, a Paora ake
tauākī i roto i tona pukapuka tuarua ki Thessalonians 2: 11,12:
A mo tenei take, ka tukua atu e te Atua ki a ratou delu- kaha
Hiona, kia whakapono e he teka, kia waiho ratou katoa
mala'ia nei kihai i whakapono ki te pono, i ahuareka ke i roto i
he.
Ka taea te kď hoki e founga a Paora ake faahapa e rua tauākī ia
te tahi atu. Homai te kuputuhi tuatahi ia tatou ia ite e te Atua ake whāinga ko te ki
hoko i nga tangata katoa, ka tango ia ratou ki te matauranga o te pono,
ia e whai i te tauākī muri whakapono tatou e te Atua e tuku
kaha horihori ki a ratou kia whakapono ratou i roto i te teka, ano te
te pono; a ka whiua ratou e te Atua mo taua. Ko te Palotisaní whakaara
te whakahe ano ki tahi atu mau faaroo. E ai ki a ratou
Te Atua deludes mua ia ratou ki te meinga e kotiti ratou i te ara tika,
a ka utu ratou mo te he.
Ketanga No. 93-6
Acts 9: 1-5,22 me 26 hoatu he whakamārama o te faafariuraa ake Paora ki
Karaitiana. He rerekē i roto i nga tuhinga o te katoa vahe e toru
te maha. Hiahia ana matou ki te hoatu e toru anake hapanga i roto i
tenei pukapuka.
1. Te tai'o nei tatou i roto i Te Ohipa 9: 7 i teie parau:
Na, ko nga tangata i haere tahi ia ia, tu
reokore ana, rongo i te reo, kahore ia i kite tangata.
Whakakahore tēnei tauākī e nga Ture e whai ake 22: 9
tauākī:
A ka kite ratou ko ona hoa ki ahau i te marama
a ka mataku; otiia kihai i rongo ratou i te reo o te ia e
korero ki a ahau.
Ko te totohe i waenganui i "rongo i te reo" me te "rongo e kore e te
reo o te ia "e korero hoki iho.
2. ano i roto i te Pene 9: 7 kitea tatou Paora faahiti i teie mau parau o
Ihu:
ratau ka mea te Ariki ki a ia, Whakatika, ka haere ki te
te pa; a ka korerotia ki a koe, me aha do.t koe
Chapter 22 Kei tenei ano hoki:
Whakatika, ka haere ki Ramahiku; a ki reira ka waiho te reira
ka korerotia e koe o nga mea katoa e kua whakaritea hoki ia koe ki te
e rave.
Otiia i roto i te Chapter 26 e korerotia e tatou i te aamu rerekē:
Ko whakatika, ka tu ou waewae ki runga; no te mea kua puta ahau
ki a koe mo tenei whakaaro, ki te meinga koe hei kaimahi, me te
whakaae e rua o enei mea, kua kite nei koe, me o
i roto i te e kitea e ahau te hunga mea ki a koe.
Ka whakaorangia koe i te iwi, a i nga Tauiwi,
ki nei inaianei tonoa koe e ahau ki te whakatitiro io ratou kanohi, me te ki
tahuri ia ratou i te pouri ki te marama, a i te Mālohi o
Hatana ki te Atua, kia whiwhi ai ratou ki te murunga o
hara, me te wahi tupu i roto ia ratou kua oti te whakatapu
na roto i te whakapono e he i roto i ahau.
Kia kď hoki, e rite ana ki te tuhinga e rua tuatahi, a Ihu
kihai i tautapa tetahi ohipa ki a Paora i tenei take, engari ko ia
i korero e kia e korerotia e ia i muri ia ia ka tae atu i roto i Ramahiku,
ia te tauākī muri whakaatu e faataa Ihu ana ngaahi fatongia
i te wa o tona ahua.
3. Kei te mohio ki te reira i te tuhinga tuatahi e te iwi nei
i ki a Paora i reira e tu fakalongolongo, ia nga whakaaturanga kuputuhi tuatoru
ka hinga ratou rite ki te whenua, a ka tuarua i te tuhinga e
e kore e whakahua i te reira i te katoa.
Totohe No. 97
Mau ia matou i roto i te a Paora ake rata tuatahi ki Corinthians 10: 8:
Kaua hoki tatou e moepuku, kei pera me etahi o ratou i
mahia, l, a hinga i roto i te ra kotahi e rua tekau ma tauatini toru me te
onepu.
Whakakahore tēnei tauākī e te pukapuka o Numbers 25: 1.9:
Na, ko te hunga e rua tekau i mate i roto i te whiu, me te
e wha mano.
Kia kotahi o enei tuhinga e rua he.
Totohe No. 98
Te tai'o nei tatou i teie parau i roto i te pukapuka o te Ohipa 7:14:
Na ka tono tangata a Hohepa, a ka karanga i tona papa, ia Hakopa ki a ia,
me ona huanga katoa hoki, e whitu tekau ma rima nga wairua, me te.
Ko te kuputuhi i runga hangai tohu e Hohepa, me tona tamarii i
E noatia mau nei i ki a Hohepa i roto i te Ihipa waho
i tenei tau. I roto i te hono mo'oní, pā ki a Hakopa, me tona hapu, engari
i roto i te
Genesis 46:27 te tai'o nei tatou:
Na, ko nga tama a Hohepa i whanau nei o ia i roto i
Ko Ihipa, e rua nga wairua. Nga wairua katoa o te whare o
Hakopa i haere nei ki Ihipa, ko e whitu, me te tekau.
me te rite ki te kōrero o D "Oyly me Richardment
te maha o te whare o Hakopa mai ki te whitu tekau anake, no te
Hohepa, me ana tama tokorua kua whakaurua ki roto i reira. Rarangitia ratou rite
e whai ake nei: ko te tama a Rea toru tekau ma rua nga wairua, o Tiripa ono,
o Rahera tahi, a o Piriha whitu. I ratou i roto i te ono tekau ma katoa
e ono nga wairua. Riro ratou e whitu tekau, ka Hakopa, a Hohepa, me ona rua
Kei ngā tama. Te tikanga o tēnei e te kuputuhi i runga o te pukapuka o te
Acts Ko te tino hape.
Totohe No. 99
Fakamatala'i te mate o Hura Ikariote te rua e Matthew me
Acts. Whāki te tuhinga e rua ketanga nui i roto i te rua
mihi. Tuatahi rite ki Matthew 27: 4,5,6,7 Hura "haere ana,
a
haere ana, tarona ana ia ia. "
Ahakoa te kupu Acts 1:18:
Na hokona ana e taua tangata (Hura) he mara ki te
utu o te kino; a taka tupou iho; pakaru ia asun-
der i te waenganui, pakaru katoa ki waho ona whekau.
Tuarua, e matau ana tatou i te tuhinga tuatahi, e tohunga nui o
hokona te temepara i te mara ki te moni i mahue e Judas3 ia
mārama te rua o nga kuputuhi ta e hokona te mara a Hura ia ia
ki taua moni. Pita i roto i te kuputuhi whakamutunga tāpiri hoki:
A ka mohiotia tenei e ki te hunga katoa e noho ana i Hiruharama.
He maha ngā take ki te whakapono i hanga i te parau
e Matthew he hape he mea whakarite ki a Luke, e kia
pono. Aparau i tatou e rima o enei take konei:
1. Ko te mārama i te tuhinga o Matthewl e Hura i
hinapōuri e pā ana ki tona hara o te tinihanga, i mua i iri
ia ia, engari ko tenei e kore e taea e pono rite a Ihu, i taua haora,
i te marae o Pirato, a kahore ano tautea ki
mate.
2. E whakaatu ana te kuputuhi i hoki mai a Hura i te moni ki
nga tohunga nui, me nga kaumatua o te temepara. Ko te hoki tenei
he i runga i te whenua ano i nga tohunga nui, me te
i nga mea katoa nga kaumatua ki a Pirato i taua wa, me te kore i faaineine
ka unga i te temepara.
3. Ko te horopaki o Matthew ake kuputuhi mārama tohu e
te irava tuku ki, i takoto i waenganui i te rua
me te iwa mau irava, e kore e hāngai ki te era atu o te
kuputuhi.
Mate 4. Hura i runga i te ata o te po i roto i te ai a Ihu
I mauheretia. E au ra pea e, i roto i te poto taua
wā, kia puta ke ia, ka patu ia ia, no te ia
i mohio, ara ki te aroaro o te hopu a Ihu, e Ihu e
kia patua e nga Hurai.
5. Kei roto i te iwa o irava o tenei kuputuhi te hapa nui
Ka e aparauhia i roto i te wāhanga matapaki i te
hapa o te Bibilia.
Totohe No. 100
Ko te reta Tuatahi ki John 2: 1,2 ta:
Ihu Karaiti, ko te tika: a e ia ko te whakamarie
mo o tatou hara: a kihai mo o tatou anake, engari ano hoki mo nga hara o te
te ao katoa.
Anga ke ki tenei tai'o nei tatou i roto i te pukapuka o Proverbs 21:18:
Ka te tangata kino utu mo te tangata tika, a ka
te kopeka hei whakakapi mo te tika.
I konei Me kore kōrero te totohe.
Totohe No. 101
Kei te mohio ki te reira i te tuhinga o te pukapuka ake Paora ki te Hiperu
7:18
e tetahi o nga whakahau a Mohi he ngoikore, me te unprof-
mo'emo'e, e reira hapa, ia Psalm No. 18 ta i roto i te irava
7, "Ko te ture o te Ariki haohaoa ko."
Totohe No. 102
Ko te Evanelia o Mark fakamatala'i nga wahine e haere mai ana ki te
urupa o Ihu "tino wawe i roto i te ata", ia te Evanelia o
Parau ia tatou John i haere mai anake a Meri Makarini ki te urupa
"No te mea ka pouri ano."
Totohe No. 103
Ko te tuhia superscribed i runga i te ripeka i te Pirato, ko
hoatu rerekē i roto i te katoa e wha Kōsipelí. I roto i te Mataio 27:37 Ko reira,
"Ko tenei
Ihu, e te kingi o nga Hurai. "
I roto i te Evanelia o Mark 15:26 puta te reira rite anake, "te kingi o te
Nga Hurai ".
Luke 23:38 ta e tuhituhia i roto i te pukapuka o te reo Kariki, ki te reo me te Hiperu
ko, "Ko te kingi o nga Hurai tenei." "
Na, ko te Evanelia o John 19:19 e te reira i roto i enei kupu, "a Ihu o
Nahareta, te kingi o nga Hurai. "
He mea ke e kore te mau haapii evanelia i ahei te tuhi i te poto taua
kiia e ngā wā katoa. Me pehea e ratou pūkete te whakawhirinaki hoki
āmiki me te roa pūrongo.
Totohe No. 104
'Oku Tau ako mei he te Evanelia o Mark 6:20 i whakapono a Herora i roto i te
tika o Hoani te Kaiiriiri, ka i pai ki a ia.
Hopukia ia, ka patua e ia te whakaaro o Heroriaha anake hoki (tana
ake te wahine tuakana).
Luke 3:19, i te tahi atu te ringa, pūrongo e kore i tukino ana Herora
John anake hoki te whakaaro o Heroriaha, engari ano hoki mo nga tawai o
John e pā ana ki tona anuanu ake.
Totohe No. 105
Te mau haapii evanelia e toru, Matthew, Mark me Luke e loto
e pā ana ki te whakaahuatanga o te ingoa o tahi o nga akonga o
Ihu, ko te toru katoa te kore e pā ana ki te ingoa o te
tekau ma rua akonga. Ko nga ingoa o nga akonga tekau ma tahi te taatoaraa
korero, ko: Pita, Anaru, ko Hemi, tama a Heperi, ko Hoani,
Piripi, ko Patoromu, ko Tamati, Matiu, a Hemi tama a Arapiu,
Haimona te Kanaani raua ko Hura Ikariote. E ai ki a Matthew,
te ingoa o te tekau ma rua te akonga ko Lebbeus nei o ona ingoa
ko Tariu. Mark ta ko reira Tariu. Kerēme Luke ko reira
Hura, ko te teina o Hemi.
Totohe No. 106
Ko te Evanelia e toru tuatahi e whakahua o te tangata nei i
e noho ana i te wahi tango takoha, a ka aru mai ia Ihu
ka karangatia e ia ki a ia. He, Heoi, disagree- nui
ta'na i roto ia ratou e pā ana ki tona ingoa. E ai ki a Matthew
Ko tona ingoa ko Matthew, l ia Mark ta ko ia ia Riwai, te tama a
Arapiu, 2, me te Luke tuhi Riwai, kahore tona name.3 ake papa
Totohe No. 107
Te tai'o nei tatou i roto i te Mataio i whakaaro a Ihu rite te pai Pita
o ana akonga, ka rite ki a Ihu ki a ia ka mea.
Ka hari koe Haimona: .... ka mea ahau ki ano ki a koe,
Ko Pita koe, a ka hanga e ahau taku ki runga ki tenei kamaka
hahi; me nga kuwaha o te reinga e kore ano e taea taua.
A ka hoatu e ahau i te mau taviri o te basileia o te ki a koe
te rangi: a ka mea katoa e here koe ki runga ki te whenua, ka waiho
herea i te rangi; a ko au e wewete i runga i
ka wetekina a te whenua i roto i te heaven.4
I tua atu i roto i te pene kotahi, korerotia a Ihu ki kua mea, ki
Peter:
Haere ki muri i ahau e Hatana: he tutukitanga waewae koe ki ahau:
no te mea ou ngakau ki e kore nga mea a te Atua, engari
te hunga e kia o te taata nei.5
Kua tāruatia ngā pūkenga Palotisani maha tauākī o te
pūkenga tahito e pā ana ki a Pita ake whakawakia. Hoani, i roto i tona commen-
te Maraurau i te Matthew, ka mea i te whakakake, me te tangata o Pita
"Maramarama ngoikore". Na ka mea a St Augustine, e kore ko ia tu'u
a tino, i te kotahi wa e whakapono ia, i tetahi atu ia i pai
feaa.
Ehara ianei i te ke, me te wawau e te tangata o te mau aravihi he
i korero ai "te mau taviri o te basileia o te rangi"?
Totohe No. 108
Whakaahua te Evanelia o Luke akonga e rua o Ihu tono
ia, "ranei koe kia korerotia e maua he kapura kia heke iho i te
te rangi, a ka pau ratou, i pera ano me Iraia? "riri a Ihu ki
nga akonga e rua ka mea, "E matau ana koutou e kore e aha te tikanga o te wairua e koutou
Ko o. Kei te hoki te Tama a te tangata e kore e haere mai ki te whakangaro tangata ake oraraa,
engari ki te whakaora ia ratou. "" l atu i runga i roto i te Evanelia i taua kitea e tatou
tetahi atu tauākī o Ihu, e tino fepaki tenei. Te reira
ta, "Kua haere mai ahau ki te maka kapura ki te whenua: a ka pehea ahau, ki te mea
mura kua? 2
Totohe No. 109
Korerotia Matthew kua i te whaea o te ake tama Heperi
tono a Ihu ki:
Homai ki kia noho enei tama tokorua aku, te tetahi i runga i tou
ringa matau, a te tahi atu i runga i te maui i roto i tou kingdom.3
Mark i te tahi atu i te ringa pūrongo i hanga te tono i
Heperi ake tama themselves.4
Totohe No. 110
Ko te Evanelia o Mataio ngā tetahi kupu whakarite o te tangata nei
whakatokia he mara waina. I te mutunga o te kupu whakarite e kitea e tatou:
"A, no te te ariki haere mai te mara waina Na o,
aha e meatia e ia ki aua kaimahi? Mea ratou ki a
ia, Pouriuri ana whakangaro ia aua tangata kino, a ka
Ka tukua i roto i tona mara waina ki etahi atu kaimahi i
ka hoatu ki a ia nga hua i nga po. ""
Luke, Heoi, kua i te mutunga o te kupu whakarite:
Na ka mahi i te ariki o te mara waina ki a
ratou? Ka haere mai ia, ka whakangaro i aua kaimahi,
a ka hoatu te mara waina ki etahi atu. A, i to ratou
rongo reira, ka mea ratou, forbid.2 te Atua
E mārama whakahē nga tuhinga. Ko te mau kuputuhi tuarua
tradicts te tuatahi, mā te tāpiri, ", no ka rongo ratou ki reira, ka mea ratou, te Atua
e riria! "
Totohe No. 111
Ko te hui o te wahine o Petani, nana ra i riringi kakara
hinu i runga i te matenga o Ihu fakamatala'i, kei roto i te toru gospels.3
He maha ngā ketanga i waenganui i te rerekē
pūkete.
Pūrongo 1. Mark4 i tangohia e tenei hui wahi e rua nga ra i te aroaro o
te hakari o te kapenga, l pūrongo ia Hoani ki a reira i hap_
tei tupu, SlX ra i mua ki te festival.2 ko Matthew puku
e pā ana ki te wā o tenei ohipa.
2 Mark a Matthew whakaae ko Ihu i roto i te whare o
Slmon te repera, i te taenga o te wahine, pūrongo ia John
ki a ia i roto i te whare o Raharuhi, te teina o Mary.
3. Matthew a Mark whakaae e ringihia te hinu i
ki runga ki te matenga o Ihu, 3 i te John aita tenei me ta
i whakawahia ia nga waewae o Ihu.4
4. Mark ta i te iwi nei i riria te wahine
i roto i te iwi nei i reira i reira i taua wa,
ia ka mea a Matthew e ratou nga akonga o
A Ihu, a Hoani putanga ake ko e whakaarahia te whakahe i
e Hura.
5 Kua faahiti te toru Evanelia a Ihu "kupu ki tona aka-
clples i runga i tenei take rerekē.
Ko nga whakaputanga ketanga a nui te aroaro e enei tuhinga e kore e taea e
whakakorea e te kī e tenei hui o Ihu "anointment
ai kua wahi i tangohia i te maha o nga wa, me ia e ongoongoleleí
ai kua korerotia i te aamu rerekē. Ko te kaupapa mārama te ko
taua i roto i ia take, me nga ketanga i roto i te rerekē
pūkete he mārama tohu o te whawhe mua i roto i te
kuputuhi.
Totohe No. 112
He rite o nga tuhinga o Matthew 22, Luke 26 me Mark
14 e pā ana ki te whakaahuatanga o te Tamaaraa Hopea, l heheu mai e rua
faaino tino
1. E rua kapu whakahuatia i roto i te Luke ake whakamārama, kotahi
i mua i te kai, me te tahi atu i muri i te reira, ia Mataio me Mark
korero o tetahi anake kapu. Te āhua he erro- Luke ake whakamārama
neous, no te mea tenei whakaahuatanga ngā whakahe tino
ki te whakapono o nga Katorika e whakapono e te waina, me te
te taro mau tahuri ki te kikokiko, me te tinana o te Karaiti.
2 E ai ki a Luke, i patu te tinana o te Karaiti i anake
mo nga akonga, 2 ia Mark reira ki te i patu whakahere pūrongo
Kei te hoatu hoki he tokomaha, 3, me te matau i te Mataio tatou e eiaha
Metua i te tinana, e kore ano te toto o Ihu kua whakaheke i, engari ko te toto o te
te Faufaa New ko te mea e whakahekea ana mo te ētahi atu. Kia pehea te
Ko te kai i te toto o te Faufaa New te te whakaheke.
Ko tatou miharo ki te mōhio e te Evanelia o Hoani
whakaahua ngā hui noa rite Ihu e noho ana i runga i te kaihe ranei, tono
tahu whakakakara ki ona kakahu, engari e kore e hanga i tetahi e whakahuatia o rite
nui te hui rite te Tamaaraa Hopea e mau i te faufaa i taua
tuu i roto i te tikanga Karaitiana.
1. Ko te Tamaaraa Hopea Eucharist ranei ko te tikanga oro'a o te
Karaitiana. E ai ki te
e Kōsipelí, ko te take o tenei sākalamēnití ha me'a i tangohia e
tuu i runga i te po
mua a Ihu, hopu ", i kai ia i te kai ki tona
akonga. Ka mau ia ki te taro
a takina te mau haamaitairaa, me te whakawhetai ki runga i taua mea, ka hoatu ki te
akonga ki te faaite i roto i
ratou. Na ka mea ia, "" rhis Ko toku tinana tenei e hoatu ana mo koutou,
tenei mahi i roto i te haamana'o
oraa o ahau. "Afler te hapa ka mau ia ki te kapu ki te waina i roto i taua mea, ka
ka mea, "" rhis kapu ko
kawenata hou i roto i oku toto, e ringihia nei mo koutou. "Ko e kau Kalisitiane
Kua hanga e ia he rite
kia tangohia e ratou i te kapu o te waina, me te whakahere a ratou whakawhetai, ka whatiia te
taro, me te whakahere ratou
whakawhetai ki runga ki taua mea. Whakapono ana te Katorika e te taro me te waina
mau Tum ki te tinana
me te kikokiko o Ihu. Te ingoa o te hui i Eucharist, e
auraa "thankful-
te akakore ", e Paora.
2. "Ko taku tinana tenei e hoatu ana mo koutou tenei." 22:19
3. "Ko taku toto o te kawenata hou, e whakahekea ana mo te tini."
14:24
Totohe No. 113
Te tai'o nei tatou i teie irava i roto i te Mataio:
No te mea ko te kuwaha kuiti, me kuiti ko te ara,
e tika ana ki te ora, a he tokoiti te hunga e kite.
Otiia atu i roto i te taua Evanelia e tai'o tatou i te Ihu "ka mea:
Tangohia taku ioka ki runga ki a koutou, a ka ako i te ahau, ... hoki toku
he ngāwari ioka, e he light.2 toku pikaunga
Totohe No. 114
Te tai'o nei tatou i roto i te pene 4 o Mataio i tangohia e te tuatahi te rewera
Whakaturia ia e Ihu ki te pa tapu, a ki runga ki te keokeonga o te hiero
Ei, ka tangohia e ia e ki runga, ki te tihi o te maunga. A Ihu ka
haere ana ki Kariri. Na ka haere mai ka mahue a Nahareta ki Kaperenauma, a
noho ana i reira.
Ta Luke i roto i te pene 4 o tona Evanelia i tangohia e te tuatahi te rewera
A Ihu ki te maunga ka ki Hiruharama, a ka ko ia
tu ana i runga i te keokeonga o te temepara, ka hoki mai a Ihu ki te
Kariri, a ka whakaako i reira, ka haere ia ki Nahareta,
te wahi i ia i kawea mai ki runga.
Totohe No. 115
Pūrongo Matthew i haere mai he āpiha Roma ia ia ki a Ihu
a ka tono ia ia ia ki te whakaora i tana pononga, ka mea:
Te Ariki, e kore ahau e tau kia haere mai koe ki
ki raro i toku tuanui, engari korero ki te kupu anake, me taku pononga
ka healed.3
Ihu, e whakapai i te whakapono o te rangatira, ka mea:
I kua whakapono koe, e mea ai ki a koe. Na
ora tana pononga i roto i te hour.l pu
Pūrongo Luke tenei hui rerekē. E ai ki te ia
keneturio ia kihai i haere mai ki a Ihu, engari i tonoa e etahi kaumatua o
nga Hurai. Katahi ka haere a Ihu ki a ratou. A, no ka tae ia tata te
whare:
... Ka tono te keneturio i etahi hoa ki a ia, ka mea ki a ia,
Te Ariki, raruraru e kore koe: e kore e hoki ahau e tau e koutou
e tomo ki raro i toku tuanui. Na reira e kore
ahau i ahau e tika ki te haere mai ki a koe whakaaro: engari e mea i roto i te
kupu, a taku pononga, ka e healed.2
Na ka whakamoemiti ki a Ihu i te katipa, a ka te iwi i tonoa
i hoki mai te rangatira ki tona whare, kua ora te pononga i.
Totohe No. 116
Pūrongo Matthew i roto i te pene 8 e haere mai i te karaipi ki a Ihu, me te
ui whakaaetanga tona ki te whai ia ia ki nga wahi katoa i haere ia. Na he
ka mea akonga ki a ia e te tuatahi kia haere ki ia, ka tanu i tona papa,
a ka whai i a Ihu. Fakamatala'i Matthew maha ngā kaupapa i muri i
tenei, a i roto i te pene 17 pūrongo i te kaupapa o te Transfiguration3
o Ihu. Luke, i te tahi atu te ringa, pūrongo te tono o te
kaituhituhi i roto i te pene 9 i muri i te Faahuru-. Ko tētahi o te rua
Me kia he tuhinga.
Totohe No. 117
Ka kōrero a Matthew i roto i te pene 9 o te tangata wahangu e nohoia ana e
rewera nei whakaorangia e Ihu. Na i roto i te pene 10 fakamatala'i ia
te misioni o nga akonga, a Ihu whakahau ki a ratou ki te
te whakaora i te turoro, meinga kia ma nga repera, whakaarahia nga tupapaku, me te maka ki waho Tiapolo
ils. Na i roto i te tahi atu mau pene fakamatala'i ia maha era atu meatanga a
ka i roto i te pene 17 i te hui o te Faahuru-. Luke, i runga i
atu te ringa, tuatahi nei ka whakaaturia te misioni o nga akonga, ka
te Faahuru-o Ihu i roto i te pene kotahi, a ka i muri i
te whakaahuatanga o te maha era atu meatanga i roto i te mau pene 9, 10, me te 11 e ia
te pūrongo o te tangata wahangu whakaorangia e Ihu.
Totohe No. 118
Mark kī e ripekatia nga Hurai te Karaiti i te toru o nga haora o te
te day.l whakakahore ana tēnei tauākī e te Evanelia o Hoani
e pūrongo e ko Ihu i roto i te marae o Pirato tae noa ki te ono o
haora o te day.2
Totohe No. 119
Kei te mohio ki te reira i te whakaahuatanga o Mataio, a Mareko
e nga hoia nei taunu a Ihu, ka hoatu te taura ngangana i runga i
ko ia ia hoia ake a Pirato e kore e Herora ake, i te faahitiraa ake Luke
he tika te ritenga.
HE Hapa
Kei tēnei wāhanga o te hape hapa, me faaino
o te Kuputuhi Fakatohitapu e i roto i te tua ki te hunga kōrero
i mua.
Hapa No. 1
Kei te kī te reira i roto i te Buka a Exodus e te wā e te
Ko 430 tau Iharaira noho i roto i Ihipa, i te he. Te
wā ko te 215 years.l tēnei hapa uru e nga kōrero
me nga körero te Bibilia.
Hapa No. 2
Puta te reira i roto i te Buka o Numbers e te tapeke maha o
nga tama a Iharaira, nana nei i 20 tau o te tau i runga i ranei, ko e ono hanere
dred mano, ia nga tane katoa, me wahine o nga Riwaiti
a kahore e nga wahine, me nga tamariki a te tahi atu iwi katoa
i roto i tenei tau. Tēnei tauākī te tino rere
me te hape.
Hapa No. 3
Ko te tauākī o Deuteronomy 23: 2, e kore e "te poriro
tomo ki roto ki te whakaminenga a te Ariki ... "he he, i rite ki ta
kua kōrerohia i roto i te Wāhanga One.
Hapa No. 4.
I roto i te Genesis 46:15 te parau "e toru tekau, e toru" ko tino
he, e toru tekau ma wha Ko te tau tika. Ko nga kōrero o tenei hapa
Kua hoatu i roto i te wahi kotahi i raro i te tekau tohenga i te whārangi
e rua tekau ma whitu.
Hapa No. 5
Kei ahau a Hamuera i teie parau "... e rima tekau mano, e toru
score me nga tangata kotahi tekau. "" Ko e tau e rima tekau mano i roto i teie irava, ko te
he rite ka kōrero i muri.
Hapa No. 6 me te 7
2 Samuel 15: 7 Kei te mau parau "e wha tekau nga tau" me te i roto i te
irava i muri o te pene taua te ingoa "Kehuru" whakahuatia te
E rua e he. Ko nga kupu tika e "tau e wha" me te
"Adom" anō.
Hapa No. 8
Kei te kī te reira i roto i te 2 Chronicles:
Na, ko te whakamahau i te i runga i te mua o te whare, te
roa o te reira rite ki te whanui o te whare,
e rua tekau whatianga, a ka tiketike kotahi rau me te twenty.2
Ko ha fakamatala te tiaturi, e hape o te teitei tenei.
E ai ki te 1 Kings ko te tiketike o te whakamahau e toru tekau whatianga 3
Arama Karaka i roto i te rōrahi 2 o tona kōrero hangai admit-
Ted te hapa i roto i tēnei tauākī, ka mea ko te teitei
e rua tekau whatianga.
Hapa No. 9
Ko e Tohi a Hohua, whakaahua i te rohe o te whenua i hoatu e ahau ki "
ki nga tama a Pineamine, pehē:
Na ka whakatakotoria atu te rohe i reira, a karapotia ana te
kokonga o te southward.l moana
Ko te kupu "te moana" i roto i teie nei faahitiraa parau, ko he rite reira kahore he moana
tata to ratou whenua. Ko te körero D "Oyby me Richardment
whakaae tenei meka, ka mea, e te kupu Hiperu i
ua iritihia rite "te moana" mau whakaaturanga "hauauru".
Hapa No. 10
I roto i te Chapter 19 o te Buka a Hohua, i raro i te whakaahuatanga
o nga rohe o Napatari, te tai'o nei tatou:
Na ka tutuki atu ki to Ahera, i runga i te taha ki te hauauru, me te ki Hura
ki runga ki Horano ki te ra rising.2
Ko te he ano hoki tenei e lea rite te whenua o Hura atu
ki te tonga. Tohu ano a Arama Clarke i tenei hapa i roto i
tona kōrero.
Hapa No. 11-13
Ko te kaikōrero Horseley parau e te mau irava 7 me te 8 o
Chapter 3 o te Buka a Hohua he he.
Hapa No. 12
Kei roto i te Buka a Judges i teie parau:
A i reira ko tetahi tangata taitama i roto i o Peterehema-Hura,
o te hapu o Hura, he Riwaiti.
I roto i teie nei faahitiraa parau i te parau, "he Riwaiti", e kore e taea e pono
no te mea e kore e taea e te tangata, no te hapu o Hura e
Riwaiti. Hoki whakaae tenei te kaikōrero Horseley
hapa, me te Houbigant ara waho tenei irava i tona kuputuhi.
Hapa No. 13
Te tai'o nei tatou i teie parau i roto i te 2 Chronicles:
Na ka whakatikaia e Apia nga ngohi ki te ope o te
he hunga maia mo te whawhai ara e wha rau mano, whiriwhiri
whakaturia ano Ieropoama te whawhai i roto i te ngohi hei whawhai ki a ia,: tangata
ki e waru rau mano, he hunga whiriwhiri, he marohirohi,
nga tangata o te toa. 1
I tua atu i roto i te pene taua hoatu ana e ia tenei whakaahuatanga:
Na patua ana ratou e Apia ratou ko tona iwi, he nui te
parekura: a na reira hinga ana o Iharaira e rima hanere
dred mano men.2 whiriwhiri
Ko nga tau whakahuatia i roto i te tuhinga e rua e he. Ko te mau
mentators o te Bibilia i uru te hapa. Ko te iritiraa Latin
ke mau pero- e wha rau mano ki nga mano e wha tekau, a ka
e waru rau mano e waru tekau mano, e rima rau
mano ki te rima tekau mano nga tangata.
Hapa No. 14
Kei te kī te reira i roto i te 2 Chronicles:
Kawea mai hoki te Ariki i whakaiti a no te mea o Ahata Hura,
Kingi o Iharaira. l
Ko te kupu a Iharaira i roto i tēnei tauākī, ko te tino he, no te mea
Iehoahata, ko te Kingi o Hura, a kihai te te Kingi o Iharaira. Te
Whakamāoritanga Kariki me te Latino, Na, kua whakakapia a Iharaira
ki a Hura i he āhua tuwhera o te tuhinga o to ratou Tapu
Te mau papa'iraa mo'a
Hapa No. 15
E ite tatou i tenei tauākī i roto i te 2 Chronicles:
... A ka hanga a Terekia, tona tuakana, kingi mo Hura
a Hiruharama.
He hē i roto i teie nei faahitiraa parau e te mau parau "tona teina". Te reira
kia mea i tona matua keke ranei i tona papa, ake brother.2 te Arabic me te
Kua whakakapia tuhi Kariki "tona tuakana" ki "tona papa ake
teina ", te tahi atu hi'oraa o te whawhe whēnako o te tuhinga o
te mau papa'iraa mo'a Tapu. Ta Ward i roto i ana kupu pukapuka ki tenei pānga,
"Mai kihai i reira tika, i te reira kua puta ke ki te matua keke i roto i te
Kariki me ētahi atu te whakamāori. "
Hapa No. 16
Kei te hetia rai te ingoa "Hararetere" i roto i te 2 Samuel
1O: l6-l9 i roto i te toru nga wahi, i roto i te 1 Chronicles 18: 3-10 i roto i te whitu
wahi, notemea i te tuhi tika, ko te Hararetere (rite hoatu i roto i te
te tahi atu mau faahororaa katoa i roto i te Faufaa Tahito).
1.2Chr.28: 19.
2. mahi tatou i te ite i te mau parau, "ake tuakana tona papa" i roto i te 2 Kings 24:17,
a ko te tika tenei
no te mea ko Iehoiakini te tama a Iehoiakimi. E kua e ia kua
e mohiotia ana ko
Terekia, ko te tama a Iehoiakimi, i te roto i te meka te karangatia e ia
Terekia, ko te tama a Hohia.
Vakai, Jen 26 1 me 27: 1.
Hapa No. 17-19
Te tahi ingoa "Akana" hoatu te hetia i roto i te Buka o te
Joshua. "Ko te ingoa tika Akara, me te" r "i te end.2
Hapa No. 18
Mau ia matou i roto i te 1 Chronicles 3: 5 ki raro i te whakaahuatanga o nga tama
o Rawiri, "Patahua, te tamahine a Amiere". Ko te tika
Ko te ingoa, "Patehepa, te tamahine a Eriama, ko te wahine o
Uria ".3
Hapa No. 19
Homai e Tohi Hono Ua a Kings4 te ingoa "Ataria" e
Ko te tino he. E tika ana kia "Utia", rite ki e taea te kitea
i ētahi atu sources.5
Hapa No. 20
Ko te ingoa "Iehoahata", e puta i roto i te 2 Chronicles, e kore e 6 he
tika. E tika ana kia "Ahatia". Horne'Okú e te ingoa
Kua tuhu tatou i roto i roto i te hapa No 16 20
- He he te katoa, me te reira
tānaki mai ki ai reira e te tahi atu mau vahi i roto i te mau papa'iraa mo'a i reira
Kua oti te tuhituhi ingoa hetia.
Hapa No. 21
Homai 2 Chroniclesl ha fakamatala o e founga Nepukaneha, te
kingi o Papurona, herea Iehoiakimi i roto i nga mekameka, ka whakahekea ia
ki Papurona. Ko te pono e kore tenei e lea pono. Ko te meka Ko e
patua iho e ia ia ia i roto i Hiruharama, ka whakahau tona tinana ki te kia maka
i waho te taiepa te pa, me te mahue e putu.
E ai ta te kōrero Josephus i roto i te Pukapuka 10 o tona pukapuka:
Ka haere mai te Kingi o Papurona, ki te nui te ope, me te
horo te pa, kahore he ātete. Patua ana e ia nga mea katoa i te
taitama o te pa. Ko Iehoiakimi tetahi o ratou. E ia
maka tona tinana i waho o te taiepa te pa. Tana tama, ko Iehoiakini,
i hanga e te kingi. Herea e ia e toru mano nga tangata.
Ko te peropheta Ezekiel i roto i nga whakarau.
Hapa No. 22
E ai ki nga putanga Arabic o 1671, e 1831, te
(: 8 7) kei tenei tauākī Tohi a Ihaia:
... Me te i roto i toru score, e rima nga tau ka Hiria
kia whati.
Ahakoa te translation Pahia me te reo Pākehā putanga ta:
... Me te i roto i toru score, e rima nga tau ka Eparaima
kia whati.
Mua i whakamatauria tenei poropititanga teka, kia rite i roto i te ono
tau o Hetekia kingitanga ake, 2 whakaekea te Kingi o Ahiria Eparaima,
tei papa'ihia i roto i 2 Kings i roto i te he vahe 17, e 18. Ko te kupu ko Hiria
huna i roto i te rua tekau ma tahi nga tau i. l
Vitringa, he mataotao Karaitiana rongonui, ka mea:
Kua he hape i roto i te tārua i te kuputuhi i konei. I roto i te
Ko hono mo'oní, ko te tekau ma ono, e rima nga tau, me te wā
ki te tekau ma ono nga tau i muri i te kingitanga o Ahata, me
e rima i muri iho i te o Hetekia.
Kahore he tika mo te whakaaro o tenei kaituhi, engari i
te iti rawa, kua uru ia ki te hapa i roto i tenei tuhinga.
Hapa No. 23
Ko e Tohi a Genesis te kupu:
Ko o te rakau o te matauranga ki te pai, ki te kino,
e kore e kainga e koe o taua mea: no te i te ra e kai ai koe
ona, koe rawa die.2
Ko te āta he mai Arama tenei tauākī, i muri i te kai i
e rakau, kihai i mate i taua ra rawa, engari i ora ai hoki neke atu i te iwa
rau nga tau i muri i te reira.
Hapa No. 24
Mau ia matou i roto i te pukapuka o Genesis: 3
E kore e whakawa tonu i toku wairua ki te tangata, mo te taua
Ko ano hoki ia kikokiko: ona ra ka kotahi rau e rua tekau
tau.
Hei te mea e, te tau o te tangata ko te kotahi rau, e rua tekau nga tau i te
hape ta tatou i ite e, i ora nga tangata o tau mua tawhiti
roa - Noa ake tau, hei tauira, ko te iwa rau, e rima tekau,
I ora ai a Hema, tona tama, mo te ono rau nga tau, me te Arapahata hoki
e toru rau e toru tekau ma waru nga tau; te ora-whanganga o te mua ia
-ra ka unga tangata te tikanga ko te whitu tekau waru tekau ranei nga tau.
Hapa No. 25
Pūrongo Genesis tenei wāhitau o te Atua ki a Aperahama,:
A ka hoatu e ahau ki a koe, a ka ki ou uri i muri ia koe,
te whenua e koe ai koe i te manene, i te whenua katoa o
Kanaana, hei kainga pumau mo, a ka waiho e ahau o ratou
Te Atua.
Ko ano mua he tenei tauākī, mai te whenua katoa
o Kanaana kore i nohoia e Aperahama e kore kua reira
i raro i te ture tonu o ana uri. I te anga ke
kua kite tenei whenua revo- tōrangapū, me te matawhenua tini
lutions.
Hapa No. 26, 27, 28
Ko e Tohi a Heremaia te kupu:
Ko te kupu i puta mai ki a Heremaia, mo te katoa
tangata o Hura i te wha o nga tau o Iehoiakimi, ko te tama
o Hohia, kingi o Hura, ko te tau tuatahi tera o
Nepukareha, kingi o Papurona.
urther i roto i te pene taua ta te reira:
A ka waiho tenei whenua katoa ururua, a hei
miharotanga: a enei iwi ka mahi i te kingi o
Papurona, e whitu tekau nga tau. A ka haere mai ki a tika, ka
E rite whitu nga tau, ka whiua e ahau te
kingi o Papurona, me taua iwi, e ai ta te Ariki, no ratou
kino, me te whenua hoki o nga Karari, a ka meinga a reira-raa
desolations.l petual
A atu i roto i te Chapter 29 o te pukapuka kotahi, pehē te reira:
Na ko nga kupu o te pukapuka enei e Heremaia
ka tonoa te peropheta i Hiruharama ki nga morehu o te
kaumatua i whakaraua atu nei, a ki te
tohunga, a ka ki nga poropiti, a ka ki te iwi katoa nei
Kawea atu ana etahi whakarau e Nepukaneha i
Hiruharama ki Papurona; (I muri i Hekonia, te kingi, me te
nga kuini, ko nga unaka, nga rangatira o Hura, me te
Hiruharama, a nga kamura, me nga parakimete i
whakahekea i Hiruharama;) 2
Na atu i roto i te pene taua te tai'o nei tatou:
Ko te kupu hoki tenei a te Ariki, e nga tau e whitu e
rite i Papurona, ka tirohia koutou e ahau, ka mahi i
taku kupu pai ki a koutou i roto i te ai e koe ki te hoki mai ki tenei
I roto i te translation Pahia o 1848 matou kitea enei kupu:
I muri whitu Kia rite nga tau i roto i te Papurona, ahau
Wlll tahuri ki a koutou.
I tua atu i roto i te pene 52 o te pukapuka kotahi e matou kitea te whai ake
tauākī:
Ko te iwi nei e kawea Nepukareha tenei
i whakaraua atu i roto i te whitu o nga tau, e toru mano nga Hurai
a e rua tekau ma toru, me: I te waru o nga tau o
Nepukareha, whakaraua atu e ia i
Hiruharama e waru rau e toru tekau ma rua nga tangata: i roto i
a rua tekau ma toru o nga tau o Nepukareha
Neputaraarana te rangatira o kawea atu e te kaitiaki akaari i
ia ti◊ai te o nga Hurai i e whitu rau e wha tekau ma rima nga tangata: katoa
ko nga tangata e wha mano e ono hundred.l
I muri i te pānui tupato o nga mau irava e rave rahi faahitihia i runga
Kua whakapumautia nga ngā toru e whai ake nei:
1. Nepukaneha kake te torona i te wha o nga tau o
te kingitanga o Iehoiakimi. Ko tika mua. Ko te Hurai
ka mea kōrero Josephus i roto i te Vol. 10 me te Chapter 5 o tona hītori
e kake Nepukaneha i te torona o Papurona i roto i te
wha o nga tau o Iehoiakimi. Ko, reira, e tika ana e te
tuatahi
Me hāngai te tau o Nepukaneha ki te wha o nga tau o
Iehoiakimi.
Ka tonoa e 2. Jeremiah ana kupu (te pukapuka) ki nga Hurai i muri i te
whakahekenga o Hekonia, te kingi, nga kaumatua o Hura, me ētahi atu
kaimahi ki Papurona.
3. Ko te tokomaha tāpiripiri o nga whakarau i roto i te whakarau e toru
Ko e wha mano e ono rau, me e te tuatoru whakahekenga i
Ka mau Nepukaneha wahi i roto i te rua tekau ma toru o nga tau o tona kingitanga.
Tenei heheu toru hapa kitea. Tuatahi, kia rite ki te
kōrero, Hekonia, te tuakana o Hura, e te tahi atu kaimahi i
whakaraua ki Papurona i roto i te 599 te Mesia Ko te kaituhi o Meezan-ul-Haq
tāngia i roto i te tau 1849 ta i te whārangi 60, e tangohia e tenei i whakaraua atu wahi i roto i te 600
Te Mesia a ka tono tangata a Heremaia i te pukapuka i muri i to ratou haerenga ki te
Papurona. E ai ki te tuhinga Paipera faahitihia i runga i to ratou noho
i roto i te Papurona kia tau e whitu tekau, i te mea pono e kore e pono,
no te mea ka tukua nga Hurai i te taha o te tikanga o te kingi o
Pahia i roto i te 536 te Mesia Tenei te tikanga e ko ratou e noho manene i roto i Papurona
e whitu tekau e ono tekau ma toru nga tau noa, a e kore e tau. Kua faahiti tatou
enei whika i te pukapuka Murshid-ut-Talibeen tāngia i roto i te
Beirut i te 1852 i te rerekē s i te tānga tāngia i roto i te
1840 i roto i te maha o nga wahi. E ite tatou i te ripanga e whai ake i roto i te 1852
edltlon.
TE TAU te putanga TE TAU
O mua
Tuhinga MESIA BC
3405 Jeremiah ake tuhituhi ki te 599
whakarau o Papurona
3468 Ko te mate o Tariuha, i te matua keke o te h
Koreish, te tangohanga o Hairuha TC
te torona o Papurona, Madi me
Pharus. Ana whakahau ki te tuku i te
Hurai, ka tonoa ratou e whakahokia ki te
Hiruharama
Tuarua, ko te tokomaha tapeke o te hunga e whakahekea i roto i te
whakahuatia e toru whakarau te rite e wha mano e ono rau mau taata
Ei, ia rite ki 2 Kings te maha o whakarau, mai te
mau i te rangatira, me nga tangata maia hoki o Hiruharama, i te wa o te
te whakahekenga tuatahi, ko e toru mano, nga kaimahi, nga parakimete
e kore e whakaurua i roto i tenei tau. Ahau
Tuatoru, i faahiti te tuhinga i runga, i matau ai tatou e te
1. "A kawea atu ana e ia a Hiruharama katoa, me nga rangatira katoa, me nga mea katoa
nga tangata marohirohi o
he marohirohi, ara e toru mano nga parau, me nga kaimahi katoa, me
kamura. "2 Kings
24: 14
r
, Ka mau te toru o whakarau wahi i roto i te rua tekau ma toru o nga tau o
Whakakahore Nebuchadnezzars kingitanga te mea tenei i roto i te 2 Kings
e ta e ka mau a Neputaraarana ratou whakaraua i roto i te mā ngā
- Teenth tau o Nepukaneha.
Hapa No. 29
Kei roto i te Buka a Ezekiel nga kupu e whai ake nei:
ś Na ki te tekau ma tahi o nga tau, i roto i te tuatahi
ra o te marama, i puta mai te kupu a te Ariki ki a
me.2
Na i muri i roto i te pene taua kitea tatou:
Ko te kupu hoki tenei a te Ariki, te Atua,; Nana, ka kawea mai e ahau
ki runga ki Taira a Nepukareha, kingi o Papurona, i te kingi o
kingi, i te raki, ki te hoiho, a ka ki te hariata,
a ki te nui te iwi nga kaieke hoiho, me kamupene, a.
Ka patua e ia ki te hoari au tamahine i roto i te
f1eld, a ka hanga e ia he taumaihi hei tatau ki a koe, a ka maka he
Maunga ki a koe, a ka ake ara te puapua ki a koe;
A ka whakaturia ano e ia nga engines o te whawhai ki ou taiepa,
a ki ana titaha ka whatiia ou pourewa ia ki raro.
I o te tini o ana hoiho ratou puehu
ka hipokina e koe, ka ngarue ou taiepa i te haruru o te
kaieke hoiho, a ka o nga wira, me o nga hariata, i te
ka tomo ia ki ou kuwaha, kia rite ki te tangata e tomo ki te pa,
hanga ai te he pakaru.
Ki te nga paua o ana hoiho, ka takahia e ia ki raro katoa
ou ara; ka tukitukia e ia tou iwi i te taha o te hoari, me te
ka haere nga pou o tou kaha ki raro ki te whenua.
A ka hanga e ratou he taonga o ou taonga, a ka hanga
he parakete au mea hokohoko, a ka whatiia e ratou iho
ou taiepa, ka pakaru ou whare e matenuitia ana, a ratou
ka takoto ou kohatu, ou rakau, me tou puehu i roto i te
waenganui o tou wai. "
History whakamatauria tenei matapae teka no te Nebuchad-
tamata Nebukanesa tona pai ki te hopu i te pa o Taira, a ka pupuri i te
pa i roto i te āhua o te whakapaea ana mo te kotahi tekau ma toru nga tau, engari i ki te haere hoki
kahore he angitu. Mai te mea te reira ia feruri e, te Atua kupu whakaari ake
kihai i pai kia rite, me te mea e te matapae iho ko
misreported.
I roto i te Chapter 29, te ite nei tatou i te mau parau i muri nei pēnei ki
Ezekiel:
ś Na i te whitu, me te rua tekau o nga tau, ki te, i roto i
te marama tuatahi, i te ra tuatahi o te marama, ki te kupu a te
Ka haere mai te Ariki ki ahau, i mea,
Te tama a te tangata, Nepukareha, kingi o Papurona, meinga
tona ope ki te mahi i te mahi nui ki a Taira; nga mahunga
Ko hanga pakira, a pahore katoa nga pokohiwi i: heoi i ia
kahore he utu, e kore ano tana ope, mo Taira ...
... Te kupu tenei a te Ariki, te Atua, Nana, ka hoatu e ahau te whenua o
Ihipa ki a Nepukareha, kingi o Papurona; a ka ia
tangohia ona mano, ka tango ia ia taonga, a ka tango ia ia taonga; a
ka waiho nga utu mo tona ope.
Kua hoatu e ahau ki a ia te whenua o Ihipa, mo tona mahi e parau
ki mahi ai ia ki a reira ... 2
Ko te kuputuhi i runga hangai kī e mai Nepukaneha
e kore e taea e te tiki i te utu o tona whakapaea ana o Taira, fafau te Atua ki te
hoatu ki a ia te whenua o Ihipa.
Hapa No. 30
Kei roto i te Buka a Raniera i teie parau:
Katahi ka rongo ahau i tetahi anahera tapu e korero, me tetahi atu anahera tapu
ka mea ki taua etahi tapu i korero, kia pehea te roa e
Kia te kitenga mo te patunga tapu tuturu, me te
he o te ururua, kia hoatu e rua i te wahi tapu
me te ope kia takatakahia waewae?
Na ka mea ia ki ahau, ki te rua mano, e toru
rau ra; na ka te wahi tapu e cleansed.l
Nga karaipi Judaeo-Kalisitiané, i te timatanga rawa,
Kua miharo e pā ana ki te hiranga o tenei tohu. Tata
Ko o te nga körero Judaeo-Christian katoa o te Bibilia
whakaaro e he reira Antiochus, te kairauhī o Roma i whakaeke
Hiruharama i roto i te 161 BC, ko wai e whakahuatia ki roto i tenei kite, 2, me te
te tikanga o nga ra i nga ra mua o to tatou maramataka. Josephus, te rongonui
autaua hoki, whakaae ki tenei whakaaro.
Ō mua, Heoi, tenei whakaaro e kore e mau te wai,
no te mea i te mahi o te wahi tapu, me te ope, roa hoki
tau e toru me te hawhe te mea te wā o te rua mano, a
e toru rau nga ra ki mai ki e ono nga tau e toru nga marama,
kotahi tekau ma iwa nga ra. No te taua take paopao Issac Newton
te whakaaro i Antiochus ki te mahi i tetahi mea ki tenei
vlsion.
Thomas Newton nei i tuhituhi i te kōrero i runga i te predic-
te mau me poropiti o te Bibilia tuatahi faahiti e rave rahi atu mau
mentators i runga i tēnei wā, a ka, rite Ihaka Newton, tino
paopao te taea o te reira te Antiochus nei tuku ki
i roto i tenei kite o Hetekia. Ka kī a ia e nga fetaulaki'anga Roma
a ko te kawemai o te kite nga Popes.
I tuhituhia ano e Snell Chauncy he kōrero i runga i te matapae
o te Bibilia i whakaputaina i te tau 1838. kī ia e i roto i
tona fakamatala whakauru ia te ngako o te waru tekau ma rima atu
kōrero. Fakamatala ki he tenei kitenga ka mea ia i te
kua mau tau matamua kua tino uaua mo nga karaipi ki te
ascer-
ie, e tautuhi i te wa o te timatanga o te kaupapa ki te
e tenei refers.l kite
Ko te nuinga o nga karaipi i faaoti e te wa o te
Ko te pono tona timatanga tetahi o wā e wha i roto i te wha nei
whakahau te kingi i whakaputaina e te kingi o Pahia:
1. Hairuha, nana nei i puta tona tikanga i roto i te 636 te Mesia
2. Ko te Kingi Tariuha, nana nei i puta i ana whakahau i roto i te 815 BC
3. Ardashir, nana nei i homai tona whakahau e pā ana ki Ezra i te 458 BC
4. Ko te kingi Ardashir, nana nei i puta i tona ritenga ki Nehemiah
i roto i te rua tekau o nga tau o tona kingitanga i roto i te 444 te Mesia
Ia tapiritia ano e kore e nga ra whakahuatia i roto i tenei kitenga
ra kia rite ki te tikanga i matau, engari ra whakaatu tau. E rongoa nei
tenei whakaaro i roto i te mea Snell Chauncy, te faaotiraa o te wā o tenei
e kia e whai ake nei kitenga:
1. E ai ki te tuatahi o Hairuha e mutu te reira i roto i te whakahau
1764 tauatini e
2. E ai ki te tuarua o Tariuha e mutu te reira i roto i te 1782
Tauatini e
3 .According ki te kupu tuatoru o Ardashir e te mea
1. I tae noa ki mahino tatou Snell Chauncy whakamārama i nga ra o
tenei kite rite tau
Kua pokanoa e tomu'a te kite i te realpearance o te
Karaiti Ihu. Ko te rua
E riro mano e toru rau nga ra ki te hei tau. Tēnei tau
kia o tau
kiia i tetahi o nga taime, ina kua riro a Hiruharama
i roto i te e riro
Tuhinga o muimui Judaeo-Kalisitiané.
4. E ai ki te tikanga tuawha e mutu te reira i roto i te 1856.
Rite te haere ki waho o te poropititanga enei rā katoa
a, i roto i tetahi take, ko te tenei tikanga illogically whakarite
e kore e manakohia.
Tuatahi ko te he-tauākī mis ki te mea e, e mea fifi
hoki ki te pūkenga rapu i te wā o tona timatanga. Te
takoto uaua te meka e kia tīmata i te wā anake i roto i
matau
i te wa e, i whakakitea tenei kitenga ki a Raniera kore i
tetahi wā i muri i te reira.
Muri i te tauiraa te noho i roto i te auraa o te ra ki nga tau ko
e kore e manakohia, no te mea te kupu, tonu "ra" ki te tikanga o te
wā mua o te 24 haora te kore te kore tohua e te tataia ki
er ia. Whakamahia te kupu i roto i rua i te Tahito me te New
Faufaa i roto i tona tikanga mua, me te kore tikanga "tau". Ahakoa
ki te whakaae tatou e te kupu ai i whakamahia ki te tikanga o "te tau"
e kua te reira i roto i te tikanga whakarite; engari te whakamahi fakaefakatātā o
he kupu titau kaha o reira etahi tohu. I roto i te aamu o te
tenei whakakitenga i te kupu "ra" Kua whakamahia mo te whakaaro o te
tautuhi i te wā o te wā, me te kore tatou e kitea e tetahi tohu e
kia riro te reira i roto i te tikanga fakaefakatātā. Te nuinga o ngā pūkenga i,
Na, manakohia i roto i tona auraa mua te kore pūkenga
rite Ihaka Newton, Thomas Newton me Snell Chauncy pai
kihai i whai ai ki te hoatu mua taua whakamārama huanane.
Hapa No. 31
Ko e Tohi a Daniell pehē:
A, i te wa e ka i te patunga tapu tuturu,
tangohia atu, me te mea whakarihariha, te mea whakangaro
whakaturia ake, i reira ka kia he mano e rua rau e iwa tekau
ra.
Ka hari te tangata e tatari ana, a ka haere mai ki te tauasini
onepu e toru rau e rima, e toru tekau nga ra i.
Ko rite ki te kotahi i mua kōrero tēnei poropititanga
e kore ka haere pono. E kore te Karaiti e kore te Karaiti o te
Puta nga Hurai i roto i tenei wā.
Hapa No. 32
Kei roto i te Buka a Raniera i teie parau:
Whitu tekau nga wiki kua oti te whakarite ki runga ki tou iwi, me te
ki runga ki tou pa tapu hoki, e whakaotia ai te poka ke, a ka ki
hanga i te mutunga o nga hara, a ka ki te whakamarie mo te iniq-
uity, a ki te kawea mai i roto i te tika mau tonu, a ki te
hiritia ai te kite, me te poropititanga, a ki te whakawahi i te tino
Holy.l
Ko te he ano hoki rite kihai i te Karaiti puta i roto i tenei poropititanga
tenei wā. Tetahi o nga whakamārama atu i te Karaitiana
ngā pūkenga i roto i tenei whakaaro tika tetahi whakaaro nui, tetahi wahi
mo nga take kua matou kōrero me tetahi wahi i runga i te pūkete
o te maha o nga meka aparau i tatou i raro: -
Tuatahi i te wā i waenganui i te tuatahi o nga tau o te kingitanga o Hairuha,
te tau o te tuku o nga Hurai rite whakapumautia e Ezra2 me te
whanau o te peropheta, o Ihu he tata e ono rau nga tau rite
ki Josephus, e rima rau e toru tekau ma ono nga tau i roto i te Snell
Chauncy i whakarite ake.
Tuarua, ki te farii tatou i tenei ano he fakamatala tika, pai reira,
te tikanga kua tae mai katoa moe pono ki te mutunga ake ake, e te mea
mārama puremu. Watson, i roto i te wahi tuatoru o tona pukapuka, kua
tāruatia Dr. Grib reta ake nei ka mea, "E na nui nga Hurai
mio'i te tuhinga o tenei poropititanga kua utu te reira ta'efe'unga
plicable ki a Ihu. "tenei whaki e Watson he nui ki te mau
to i to tatou totohe e tenei matapae, kia rite ki te origi-
tārua mure o te Buka a Raniera, tonu ka ora ki nga Hurai,
i te mea noa i te whakahe o te ahua o te whawhe tetahi,
e tenei poropititanga he Narrow ki a Ihu.
Tuatoru, ko te kupu "te Mesia", meaning i whakawahi ai, kua whakamahia
mo nga kingi katoa o nga Hurai ahakoa o ratou huru e aore
mahi. Puta te reira i roto i te Psalm 18 veesi 50. atoa, he tane Rawiri
taiku- rite te whakawahi ai i roto i te Psalm 131. A hoki 1 Samuel mau
e haa- tenei tauākī o Rawiri e pā ana Kingi Haora, ka mea nei te
ki te kua tetahi o nga kingi kino o nga Hurai:
Nana, kua kite ou kanohi i tenei ra e founga e te
Te Ariki, kua homai nei hoki koe ki toku ringa i roto i te ana: a ka
ta etahi ahau kia whakamatea koe; otiia i tohu toku kanohi ia koe; a
Ka mea ahau, E kore e hoatu toku ringa atu ahau ki toku ariki, no te
Ko ia te Ariki anointed.l ake
Kei te kitea hoki te taua tono o tenei kupu i roto i te 1 Samuel
24, e 2 Samuel 1. Haunga, e kore te iti noa tenei kupu ki te
kingi o nga Hurai. I mau ia matou te whakamahia te reira no te tahi atu nga kingi rawa. Ko te reira
kī i roto i te Isaia:
Ko te kupu tenei a te Ariki, ki tana i whakawahi ai, ki a Hairuha, nei
ringa matau i ahau holden.2
Whakahuatia Hairuha, te kingi o Pahia, kua rite te Atua i whakawahi ai ake ranei
te Karaiti i roto i tenei tuhinga. Hairuha Ko te tangata e tukua nga Hurai
i to ratou whakarau, a tukua te temepara kia hanga.
Hapa No. 33
Hoatu te parau i muri nei na roto i te peropheta a Rawiri
i roto i te 2 Samuel:
Na maku e whakarite he wahi mo taku iwi, mo Iharaira,
a ka whakatokia ratou, kia noho i roto i te wahi o to ratou
ake, a ka neke a muri ake nei; e kore ano nga tama a
tetahi atu te kino e tukino ia ratou, ka rite ki mua.
A, kia rite ki mai te wa i whakahaua e ahau he kaiwhakarite
mo taku iwi Israel.l
Puta te matapae i taua i roto i te kupu paku rerekē i roto i
te translation Pahia o 1835. E ai ki tenei kuputuhi i te Atua
i korero ia ratou e, e ora ratou i roto i te te rangimarie ki reira, kahore he tetahi
mate ki a ratou i te ringa o te iwi kino. I fafauhia tenei
wahi ko Hiruharama, ki te wahi i hanga e ratou o ratou nohoanga, me te
i ora ai. Kua whakamatauria History e kore i rite ki tenei kupu whakaari.
I tino ratou e tukinotia ana i nga ringa o te maha o ngā rangatira.
Te whakaekenga a Nepukareha ratou e toru nga wa, me te patua
ratou, riro ana ia ia, a whakahekea ana ratou e ia ki Papurona. Taituha, 2 te
Emperor o Roma, ka whakatoia e pera barbarously e ratou tetahi miliona
raiona o nga Hurai i patua, ko te kotahi rau mano tangata
taronatia a iwa tekau ma iwa mano i mauheretia. Whakatika ki tenei
Kei te ora ra ratou uri i roto i te kinonga a tawhio noa te
te ao.
Ngakuku Hapa No. 34
I te 2 Samuel e tai'o tatou i te kupu whakaari e whai ake nei o te Atua ki a Rawiri:
A, no ka tutuki ou ra, me koe moe
ki ou matua, a ka whakaarahia e ahau tou uri i muri ia koe, e
ka puta mai i roto i ou whekau, a ka whakapumautia e ahau tona
rangatiratanga.
Ka hanga e ia he whare mo toku ingoa, a ka stab- ahau
ha'oha'onga te torona o tona kingitanga a ake ake.
Ka ahau hei tona papa, a ka hei ia taku tama. Ki te ia
mahi i te kino, ka whiu ahau ia ia ki te whiu a te tangata,
a ki te whiu o nga tama a te tangata;
Otiia e kore e mutu toku aroha atu i a ia, ka rite ki ahau
ki a Haora i peia atu na e ahau ki atu ki a koe i te aroaro o.
A ka mau fare tou whare me tou kingitanga
na'ina'i e hoki ake ake, ki tou aroaro; Ka tou torona e haamau
ua mo te ever.l
, 1 homai tētahi atu faahitiraa o te natura rite i roto i ahau Chronicles:
Nana, ka whanau he tama ki a koe, ko wai e waiho he
a ka hoatu e ahau ki a ia kia okioki i ona hoariri katoa: te tangata o te okiokinga
a tawhio noa: ko tona ingoa ko Horomona, a ka ahau
homai te rongo me te rangimarie ki a Iharaira i roto i ona ra.
Ka hanga e ia he whare mo toku ingoa: a ka waiho ia
taku tama, ... a ka whakapumautia e ahau te torona o tona kingitanga
mo Iharaira hoki ever.2
Ahakoa, i korero ai te Atua i kingitanga tonu i roto i te
te utuafare o Rawiri, kihai i rite ki tenei kupu whakaari, kia rite ki te hapu o te
I tangohia e Rawiri o te kingitanga, he wa roa i mua.
Hapa No. 35
Korerotia a Paora te kupu ake te Atua e pā ana ki te te roo o Ihu
i runga i nga anahera i roto i tona pukapuka ki nga Hiperu: ahau
Ka waiho e ahau ki a ia i te papa, a ka waiho ia ki a ahau i te son.2
Kua kī ngā pūkenga Karaitiana e ko te tohutoro ki te tenei
mau irava i roto i te 2 Samuel, e 1 Chronicles kōrero i roto i te o mua
kōwae. E kore te mea e manakohia ana hoki e rave rahi mau tumu tēnei kerēme.
1. Ko te tuhinga o Chronicles he kupu unambiguous e te
Ka hei te ingoa ake tama, a Horomona.
Mea 2. rua nga tuhinga e hanga e ia he whare i roto i te ingoa
o te Atua. E taea anake te tono tenei ki a Horomona i hanga i te
whare o te Atua, mai tei fafauhia. , I whanau i runga i te atu te ringa a Ihu i
kotahi mano e toru nga tau i muri i te hanga o tenei whare
a ka whakamahia ki te kōrero o tona whakangaromanga. Ka tenei e kōrero i raro i
Hapa No.79.
Tomu'a 3. matapae e rua e, e riro ia ia he kingi, e parau
rite kihai a Ihu i te kingi, ko ia i runga i te anga ke te tangata rawakore rite
ia ia i mea:
Na ka mea a Ihu ki a ia, Ko nga pokiha, he kowhanga, me te
he kohanga o nga manu o te rangi; te tama a te tangata i ko
E kore te wahi ki te takoto ki tona head.3
1. Heb. 1: 5.
2. Ki te whakamatautau i te nui o Ăšesus i runga i nga anahera, tohe a Paora
e kore ka mea te Atua ki
tetahi o nga anahera e ko te tana Tama tetahi o ratou. Ia ka mea te reira anake ki
A Ihu e, "E pai ana ahau
waiho ki a ia he papa, a ka waiho ia hei tama ki ahau. "
3. MT: 8: 20.
4. Kei te mārama ana te tuhi te reira i roto i te matapae tuatahi e:
Ki te mahia e ia te he, ka whiu ahau ia ia ki te tokotoko
o te tangata, me ki nga whiu o nga tama a te tangata.
Fakahu'unga tenei e waiho e ia he tangata o te natura kino.
e whaipaanga ana ki te Karaitiana - a kei tawhiti atu i te parau mau ratou -
Ko Horomona te tangata o taua āhua, ka hoatu ana ake te peropheta
a ka he tutu i roto i ona ra whakamutunga, te raveraa i roto i te whakapakoko taau
kaipuke. langa e ngaahi temipalé mo nga whakapakoko, me te mahi i ia ki
heathenism.l mea a Ihu i tino harakore, a taea
e kore e mahia e te hara o te ahua i tetahi.
5. I roto i te kuputuhi o Chronicles reira āta te kupu:
Ko wai e waiho te tangata o te okiokinga, a ka hoatu e ahau ki a ia kia okioki
i ona hoariri katoa a tawhio noa.
Heoi, e Ihu, kia rite ki nga Karaitiana, i kore i roto i
tika te rangimarie i ona ra wawe ki runga ki te wa o te ripekatia.
I noho ia i roto i te wehi tamau o nga Hurai, a mahue te wahi kotahi mo te
tetahi tae noa ki ka hopukina ia e ratou, ka, mea ana ratou, patua.
A Horomona, i te tahi atu te ringa, rite te huru o te ora i roto i te
okioki i ona hoariri.
6. I roto i te matapae o Chronicles nga tama a Iharaira e korerotia e:
Ka hoatu e ahau te rongo mau, me te quieteness ki a Iharaira i roto i tona
ra.
Notemea kua mohio mua reira ki te katoa i nga Hurai
te kaimahi ki a nuinga e nga Romans i roto i te wa o Ihu.
7. Ko te Palōfita Horomona, kua kī ia e te predic_
I hanga raa e pā ana ki a ia. Ko te mārama i te 2 Chronicles.l tenei
Ahakoa whakaae nga Karaitiana i enei rongo hoki
Horomona. e mea ana ratou ko reira i roto i te meka mo Ihu rawa, ia ia he
uri o Horomona. Tatou totohe i te mea he kerēme teka tenei
no te mea me hāngai te mau huru o te tama tohu ki
te whakaahuatanga o te poropititanga. Kua whakakitea matou e
E kore e Ihu te whakatutuki i te whakaritenga o te matapae.
I tua atu i tenei, e kore e taea a Ihu e te tumu parau o tenei predic-
raa, ara i rite ki nga karaipi Karaitiana. I roto i te tikanga ki te
tango i te totohe i waenganui i nga whakaahuatanga whakapapa
o Ihu i roto i te Mathew me Luke, kua mea ratou e Matthew
fakamatala'i te whakapapa o Hohepa o Nahareta, ia Luke
fakamatala'i te whakapapa o Mary. Heoi, e kore e te ko Ihu
tama a Hohepa, engari te tama a Meri, a kia rite ki a ia
whakapapa Ihu Ko te uri o Natana, tama a Rawiri, a ka
e kore te tama a Horomona.
Hapa No. 36
Kei te mea te reira e pā ana ki te peropheta a Iraia i roto i te i ahau Kings:
Na ka puta mai te kupu a Ihowa, ki a ia, ka mea,
Haere atu i konei, a ka tahuri ki a koe te rawhiti, a ka huna ha'tu
whaiaro i te awa, o Keriti, e ko te aroaro o Horano.
A ka waiho taua mea, e inu koe o te awa;
a kua nga raweni te whakahau e ahau hei whangai ia koe ki reira.
Na haere ana ia ki a rite tonu ki te kupu a te i
E te Ariki: no te mea ka haere ia, ka noho i te awa, o Keriti, e ko te
1. "Na ka mea te Ariki ki a Rawiri, ki toku papa, I te mea i un
tou ngakau ki te hanga i te
whare mo toku ingoa, he pai tau, i roto i taua i te reira i roto i tou ngakau:
Kāore i te pato◊iraa i
e kore koe e hanga e koe ki te whare; engari tau tama e puta mai
i roto i tou hope. ia
Ka hanga i te whare mo toku ingoa. Na kua te Ariki
mahi ana i tana kupu, e
e ia korero: no te mea kua ara tenei ahau i roto i te ruma o toku papa, ki a Rawiri ".
2 Fkmtl. 6: 8-10.
i te aroaro o Horano,
Na ka kawea mai nga raweni ia he taro, he kikokiko i roto i te
ata, he taro, he kikokiko i roto i te ahiahi, a ia
inu o te brook.l
I roto i te kuputuhi i runga i te kupu "he raweni" Ko te translation o te orig-
te kupu tumu "arem". Nga kaiwhakamäori katoa anake Jerome i iritihia
tuati te reira rite "raweni", anake Jerome iritihia rerekē rite kua reira
"Arab". Mai kihai i riro i tona whakaaro rongonui, hono kau muimuí
mio'i nga tuhinga i roto i te whakamāoritanga Latin ka ke te kupu
"Arab" ki te raweni. Kua kata nui tēnei i te taha o ehara
Pūkenga Karaitiana. Horne, he mataotao rongonui, nui'ohovale
moku i reira, ka ka, i roto i te hono mo'oní, i tahuri ki te whakaae ki a Jerome i roto i
e te kupu "arem" pea auraa "Arab" a kihai i raweni.
Ia nui whakahē te tahi atu tuhi, ka hoatu e toru te aimaroraa e
mau ki te whakamatautau i te absurdity o ratou whakaaro. Na ka mea ia i te whārangi
639 o te rōrahi tuatahi o tona kōrero: 2
Ia'o mai te tahi feia faahapa i te tuhi e mea ana i te mea te reira
matara atu i te parau mau e kia whakarato tangihanga oranga ki te
Te peropheta. Ki te i kite ratou i te kupu taketake, kihai i pai to ratou
tawai ratou, no te mea te kupu taketake ko e "Heorimi" nei
te auraa o te "Arab". Whakamahia tēnei kupu te mo te whakaaro ano
i roto i te 2 Kings 21 me te i roto i te Nehemiah 4.
Haunga, kua mohio ki te reira i "Perechat Riba", he exegesis
o te Buka a Genesis, i whakahaua e tenei poropiti ki
ora me te huna ia ia i roto i te wahi i roto i te takiwā o "Butshan".
Na ka mea a Jerome i te "no Heorimi" nga noho o taua pa
i te i roto i nga rohe o Arapia. Whakaratohia e ratou kai hoki
tenei poropiti.
Ko te tino kitenga, me te taunakitanga mō te Jerome tenei. Ahakoa
nga whakamāoritanga Latin roto i te kupu "raweni", te Buka a
Chronicles, te Buka a Nehemia, a Jerome kua liliu
te reira rite "Arab". Waihoki te tohua i te reira e te translation Arabic
whakaaturanga tenei kupu tangata, a kahore tangihanga. Ko te Hurai rongonui
autaua Jarchi iriti hoki tenei kupu kia rite ki "Arab". Ko reira papu
e kore tainly pea taro kua e whakaratohia te Atua, me te kikokiko
ki tona peropheta i roto i taua manu poke. He poropiti ano he Iraia,
ko wai te na tino i te whai o te mau faaueraa a te Atua
e kore e makona i te kikokiko, e whakaratohia ana e te tangihanga o te kore ia
i mohio mua e kore i te tangihanga o te mau mai kia ekara.
Whakaratohia a Iraia i ki taua kikokiko taro, mo te tau katoa.
Kia pehea te taea e tenei ahua o te mahi kia pēnei ki tangihanga? Ko te reira
nui atu pea nga tangata o "Orbo" "Arapi" ranei takoha
tenei mahi ki a ia. "
Ko ake ki te Palotisaní, i teie nei ki te whakatau i o te rua
Ko te tika whakaaro.
Hapa No. 37
E ite tatou i te faahitiraa parau i muri i roto i te i ahau Kings:
... I roto i te wha rau e waru tekau nga tau i muri i te
mai nga tama a Iharaira i roto i te whenua o Ihipa, i roto i
te wha o nga tau o Horomona kingitanga ake mo Iharaira, i roto i te
marama Tiwhi, ara i te rua o nga marama, i timata ia ki te
hanga i te whare o Lord.l
E ai ki nga kōrero, he hē i teie parau. Adamu
Clarke, hei tauira, ka mea, ka kōrero i runga i teie irava i roto i
Vol. 2 o tona kōrero:
Kua differred te hītori i tenei kuputuhi i roto i te
e whai ake nei ngā taipitopito: te kuputuhi Hiperu homai 480, Latin 440,
Glycas 330, Melchior Canus 590; Josephus 592,
Slipicius Severus 585, Clement Alexander 570,
Cedrenus 672 Codomanus 598, Vosius Capellus 580,
Seranius 680, Nicholas Aperahama 527, Mastlinus 592,
Petavius me Watherus 520.
I te tau, fakamatala'i e te kuputuhi Hiperu i tika, me te
whakakitea e te Atua, te reo Latin me na he tokomaha o te
Hītori Judeao-Kalisitiané kihai i pai whakakahore i te reira.
Rerekē hoki Josephus me Clement Alexandrianus i te
Kuputuhi Hiperu, ahakoa mohio raua o ratou e rite pūmau
whakapono i roto i to ratou haapa'oraa. Tenei, fakanatula, arata'i ia tatou ki te whakapono
e ko te kuputuhi te Bibilia ki a ratou e kore e tika ake o te faatura
atu i tetahi atu pukapuka o te aamu. Kore e kore to ratou
ara whakaaro o rātou i reira.
Hapa No. 38
Kei te kī te reira i roto i te Mataio:
Na nga whakatupuranga katoa o Aperahama tae noa ki a Rawiri
ma wha nga whakatupuranga; a i a Rawiri tae noa ki te amo
atu ki Papurona tekau ma wha nga whakatupuranga; a i
te whakahekenga atu ki Papurona ki a te Karaiti tekau ma wha nga
generations.l
E ai ki tēnei tauākī te whakapapa o Ihu i
Kei te wehewehea a Aperahama ki toru ngā rōpū, ia ngā o
kotahi tekau ma wha nga whakatupuranga. Ko te märama nei, ehara te reira tika, no te mea mai
te rōpū tuatahi i Aperahama ki a Rawiri, ngā Rawiri i roto i reira, e ia
Me ki waho i te rua o nga rōpū rite kore e taea e ia e
kiia rua. Kia tīmata te rōpū tuarua ki a Horomona, me te
mutu ki Jeconias, hāunga ia te kupu i te toru o te rōpū. Te
kia tīmata te toru o te rōpū i Haratiera, e rau 13 anake
whakatupuranga i roto i te rōpū whakamutunga. Katoa o te tahito oraraa me te
Kua whakahē ngā pūkenga onopōní tenei hapa, ko nga mataotao Karaitiana
E taea ki te whakaputa i tetahi whakamāramatanga fakaloto'i mo reira.
Hapa No. 39-42:
E ai ki te translation Arabic paaki i roto i te 1849, describ-
mau i te whakapapa o te Karaiti, i te Evanelia o Mataio pehē:
Ta Hohia ko Jeconias me ona teina, i roto i te
o Babylon.l whakarau
Ka taea te mohio ki te reira i tenei kuputuhi e Jeconias me tona
whanau teina i roto i te wā o te whakahekenga atu i roto i te Papurona, e
mārama uhinga e ora Hohia i roto i taua wā.
Heoi e kore e taea e tenei e te take mo nga take e whai ake nei e wha:
Mate 1. Hohia i kotahi tekau ma rua nga tau i mua i te whakahekenga atu, no te mea i muri
tona mate ka tana tama, Iehoahata kingi, a tona kingitanga hoki e toru
marama. Na ka Iehoiakini, tetahi atu tama a Hohia kingi hoki
kotahi tekau ma tahi nga tau i. A ko te anake, no te Jeconias, te tama a
Iehoiakimi. kua i kingi e toru nga marama i Hiruharama, e
Whakaekea a Nepukaneha Hiruharama, ka herehere ia ia haere
ki atu a Iharaira katoa, a whakahekea ana ratou e ia ki Babylon.2
2. Jeconias Ko te mokopuna o Hohia, a kihai tana tama, kia rite ki te mea
mārama i te tauākī i runga.
3. I te wa o te whakahekenga atu, ko 18 nga tau, 3 Na Jeconias
Ko roto i te pātai tona whanautanga i roto i tenei wā.
4. Jeconias i kahore teina engari e toru teina i tona papa.
I roto i te tirohanga o te mau fifi tuhi i runga, i te kōrero
Korerotia Adarn Clarke i ona kōrero e:
Fokotu'u Calmet kia kite i tenei irava rite
e whai ake nei: "Ta Hohia ko Jehoiakin, me ona teina,
Whanau ake Jehoiakin Hekonia e pā ana ki te wa o te e mau
atu ki a Papurona. "
Tenei suggestionl o raweke i te tuhinga o te mo'a tapu
mau te tahi mea ki te tuhia e te kaipānui. Ahakoa i muri i tenei
tauiraa, kōrero tatou whakahe i roto i kore. 3 mau tonu i runga unaf-
maitai.
I roto i to tatou whakaaro, etahi tohunga, kakama i āta
mukua te kupu Jehoiakin i te tuhinga ki te karo i te whakahe
e Ihu, he uri o Jehoiakin, e kore e e taea ki te
noho i runga i te torona o Rawiri, 2, me te e i roto i tenei take i pai i te reira e kore
roa kia taea hoki ia e ia ki te Karaiti.
Kihai i ratou i mauruuru i te pānga ki te hoko i
rite ki te hua o tenei huringa iti i roto i te kuputuhi. Mahalo ratou whakaaro
te reira
1. Kua tēnei whakaaro i wāhanga kawea i roto i. Ko te whakaaro
mea e Iehoiakini
kia whakaurua ki roto i te tuhinga, me e hei utu mo o te parau
"I roto i te whakarau" te reira
kia, "e pā ana ki te wa o te ..." Na i te kaiwhakamäori
rāwekeweke i te kuputuhi, me i roto i
tata nga whakamāoritanga katoa te kuputuhi i teie nei na ô: "Ta Hohia ko
Jeconias me ona teina,
e pā ana ki te wā i kawea atu ratou ki a Papurona. "
Mā te tāpiri i te parau "e pā ana ki te wa" i tamata ratou ki te karo i te
whakahe e
te kaituhi whakaarahia i roto i te Nama 3 i runga.
I roto i te translation English whakaputaina e te Ekalesia Mihinare i roto i
1961, tenei fifi
Kua tikai kua faatiti'aifarohia te bit rerekē. I roto i tenei translation i te
irava pānui:
"Na ko Hohia te papa o Jecohias me ona teina, i te
wā o te whakahekenga
ki Papurona.
2. "Mo reira, ko te kupu tenei a te ariki o Jehoiakin kingi o Hura, ia
kahore e whai ki te noho
i runga i te torona o Rawiri. "Jer. 36:30
3. E ai ki a Bible he mea tika hoki ki a te Karaiti hei
uri o Rawiri.
Ko māmā ki te takoto whakahenga i te Mataio i te ki te haafifi a Ihu kōkiri
he te uri o Rawiri, i tona he i te Karaiti.
Hapa No. 43
Ko te whakamārama whakapapa i roto i te Mataio tuhi e whitu ua
erations o Hura ki a Haramono, l, e rima whakatupuranga i
Salmon ki a Rawiri. Ko te wā i Hura ki te Haramono ko e pā ana ki
e toru rau nga tau, me te, i te Haramono ki e wha rau Rawiri
tau. Ahakoa e mau ana i roto i te ngakau i te oraraa roa o aua iwi, tenei
e kore e taea e tauākī e pono, rite te tau o te rōpū tuatahi o to'u
roa atu i te rua o nga rōpū, ko te mau. Matthew ake whakamārama
e whitu nga whakatupuranga i roto i te toru rau nga tau, me te rima u'i
mau i roto i te wha rau nga tau i.
Hapa No. 44
Ko te tuarua o nga rōpū e toru o ma wha nga whakatupuranga
fakamatala'i e Matthew i roto i te whakapapa o Ihu, kua roto i te meka
waru whakatupuranga, e kore te tekau ma wha i whakahuatia i roto i te toru
pene o ahau Chronicles. Newman faaite āwangawanga nui e pā ana ki
taunu reira tenei me te mea e pera i tawhiti i noa kua reira e tika ana
ki te whakapono i roto i te parity o tetahi, e toru, i teie nei i te reira tika ki
whakapono i roto i te parity o waru, e wha, no te mea te tapu
e kore e taea te whakaaro te mau papa'iraa mo'a o rite ki te hē.
Hapa No. 45 & 46
I roto i te irava taua o Mataio te tai'o nei tatou:
1. E ai ki tenei nga whakatupuranga mai i Rawiri ki Jeconias he rite
e whai ake nei: a Rawiri.
Horomona, Rehopoama, Apia, Aha, a Iehohapata, Iorama, Utia,, a Iotama,
Ahata, Hetekia.
Manahi, Amono, ko Hohia, Iehoiakini, a Jeconias, te mea Matthew
pūkete kotahi tekau ma toru
whakatupuranga i te he. Matt. 1: 6-11
Whanau ake Iehorama Utia.
He hē hoki e rua take tenei e lea:
1. kerēme reira e ko Utia te tama a Iehorama e kore e he nei
pono, no te mea ko Utia te tama a Ahatia, te tama a Ioaha nei
Ko te tama a Amatia, tama a Iorama. Ko te ua e toru enei
erations i i mahue i roto e Matthew pea ki te hanga
ratou ma wha. E toru enei kingi o ingoa. E tane ratou
lau roto i te Pene 8, 12 me te 14 o te e Tohi Hono Ua o nga kingi,
a roto i te Pene 22-25 o 2 Chronicles. Kahore he ara o
i mohio he aha i mahue enei whakatupuranga i e Matthew
i te tätai. Te āhua noa ki te kia kotahi o tona misioni nui
e.
2. He te ingoa tika Utia Utia ranei, rite huaina e ia e 2
Kings me ahau Chronicles?
Hapa No. 47
I roto i te irava taua kitea tatou i teie parau ano:
Na ka Haratiera ko Zorobabel.l
Ko te hē ano hoki tenei no te mea ko Herupapera te tama a
Pedaiah2 me te irāmutu o Haratiera ko te mea hangai whakahuatia
i roto i te i ahau Chronicles 3.
Hapa No. 48
Ko te taua irava o te whakapapa i roto i te Mataio kī:
2 ahau Fkmtl. 3:19 ta: "Na Tuhinga nga tama a Peraia, ko Herupapera arld
Himei. "
Ta Herupapera ko Abiud.l
Tenei, rawa, he he mai i rima anake nga tama a Herupapera, i te mea he
whakapumautia e ahau Chronicles. Tetahi o nga tama e rima, ko o tenei
name.2
He i roto i te hapa katoa tekau ma tahi i roto i te whakapapa tuhia e
Matthew. Ki te nga rerekētanga o Luke me Matthew, kōrero tāu-
Kei roto hoki mana i tāpeke ratou whitu hape. Tenei poto
irava o Matthew ko, Na, hape i roto i kahore iti iho i te ohipa i
wahi enteen.
Hapa No. 49
Fakamatala'i Matthew te hui o etahi tangata whakaaro nui i te rawhiti
i kite nei i te whetu, ko te tohu o te whanautanga o te Karaiti.
Haere mai ratou ki a Hiruharama, a, arata'ihia e te whetu, tae ratou
Peterehema i reira te whetu totitoti runga ake i te mahunga o te tamaiti.
Astronomically he wawau, me te tautokohia tēnei tauākī.
Ko te kaupapa o te whetu, me etahi kē rite kite i te whenua
Ko i te Te Tai Rāwhiti ki te Te Hau-ā-uru, me etahi o nga kē neke tei
trarily i te Te Hau-ā-uru ki te Te Tai Rāwhiti. Tū ana Peterehema ki te
tonga o Hiruharama. Haunga nga tangata e haere mai ana i te rawhiti, taea
e kore e kite i pea te kaupapa o te whetu i te puhoi rawa ki te kia
kite e te kanohi tahanga. A i roto i tetahi take e founga taea te pokarekarenga
whetu, ki te i ake mai te reira ki te mutu i roto i te rangi, ka mea kia ki i
mutu i te matenga o te child.3 whanau hou
Hapa No. 50
I roto i te Chapter e taha o Matthew te tai'o nei tatou i teie parau:
Na i meatia tenei katoa, kia rite ai i te reira
i korerotia o te Ariki i te poropiti, i mea ai,
Nana, ka waiho he wahine ki te tamaiti, a ka kawea mai
puta he tama, a ka huaina e ratou tona ingoa ko "" Emanuera "". l
E ai ki nga kaituhi Karaitiana e whakahuatia te peropheta ki roto i
i teie irava, ko te peropheta Ihaia, no te mea i mea ia i roto i tona pukapuka:
Na reira, ka te Ariki ano e hoatu ki a koutou i te tohu:
Nana, ka hapu he wahine, ka whanau hoki he tama, a ka
karanga tona ingoa "Emmanuel.2
He hē ano hoki nga take e whai ake tenei:
1. Ko te kupu taketake kua whakamaoritia rite "wahine" e
Matthew me te liliu o te pukapuka a Ihaia ko e "alamah"
i te mea te ahua wahine o "Alam" e rite ana ki te
Pūkenga Hurai, te auraa te "kotiro" marenatia ranei takakau.
Kei te whakamahia tēnei kupu ano, ka rite ki te mea ratou, i roto i te Buka o Proverbs,
Chapter 30, te wahi e whakamahia ana e ia mo te kuao wahine faaipoipo. Te
"wahine taitamariki" toru whakamāoritanga Latin rongonui mea. Enei
whakamāoritanga Ko te tuatahi whakamāoritanga e mōhiotia ana, e mea ana ki
Kua hanga i roto i te 129.175, a 200. I roto i te tirohanga o enei tawhito
whakamāoritanga me te whakaaro o nga karaipi Hurai, ake Matthew
whakaaturia tauākī ki kia hape.
Frier, i roto i tona pukapuka i runga i te Etymology o kupu Hiperu, he pukapuka
kē me nga whetu rite faataa e te kaituhi i whakaaetia ki runga ki te
Tauatini e rau 18
Raraunga pūtaiao Modern, Heoi, kua hua ake fakalotoa
whakamārama o te
tohutohu me ara o nga whetu.
whakaaro e te mahi tino tūturu i runga i te tumu parau, ka mea
e te kupu, "alamah, i te tikanga e rua:" wahine ", me te" taitamariki
wahine ". tona whakaaro, he mea whakarite ki nga kōrero o te
Hurai e kore e manakohia,, a tae noa ki te whakaae tatou ki tenei whakaaro, i te
kupu e kore e taea te tangohia ki te tikanga o te wahine ki tetahi tautohe
ki te tikanga whakapumautia whāngai e te körero
me nga tuhi onamata. He pono nui nga meka i runga
ki te whakamatau te mahaki o te tauākī o te kaituhi o Meezan-ul-
Haq, ko wai kī i te kupu, kahore tikanga atu i te
"Wahine".
E kore ko 2. Ihu i huaina e te Emanuera te ingoa, kihai ano tona
tangohia fatherl hoatu tenei ingoa ki a ia:
Ka korerotia e tona papa te anahera ki te karanga ia ia ki te ingoa o
Jesus.2
Ko te hoki reira he meka e haere mai a Kapariera, ki tona whaea, ka mea:
Ka hapu koe i roto i tou kopu, ka kawe mai he
tama koe a huaina e tona ingoa ko Jesus.3
I tua atu i tenei Ihu e kore ia kī e ko tona ingoa
Emanuera.
3. Ko te irava i reira puta tenei kupu, arai tona faaohipa-
raa ki a Ihu. E kīia ana, e Retini, te kingi o Hiria, a Peka,
te kingi o Iharaira, ka haere ki te whawhai ki a Ahata, te kingi
o Hura. Ko ia te tino mataku, ka tonoa e te Atua i te hoź heheuraa ki
Isaiah rite te whakamarie mo Ahata, e mea ana kia kaua e ia
, Wehi F rite kore e ona hoariri e taea ki te taea e ki
ia ia. a kia kia ratou kingitanga ngaro, a e te
tohu o to ratou whakangaromanga, ko e e kawe tetahi wahine taitamariki
puta he tama, me te aroaro o tupu te tamaiti ake ratou kingitanga pai
kia destroyed.l
I roto i te meka whanau a Ihu i muri i 721 nga tau o te whakangaromanga o
nga kingitanga i ngaro nei tau 21 anake i muri i te
runga ake Prophecy. Te kore pūkenga Judaeo-Kalisitiané i runga i tenei
1 ira. Etahi o ratou i kī e whakamahia Ihaia te kupu
wahine taitamariki "mo tana wahine ake nei e hapu, ka hoatu
whanau ki te tamaiti. Na, ko te iwi o nga kingi e rua o nei
wehi, e kia ngaro me ta ratou kingitanga i mua i
tupu te tamaiti ake. I mea tenei e Dr. Benson, e mea ana ki
E arorau, me te waha pono.
Hapa No. 51
Tera atu ano tetahi tauākī i roto i te Mataio no ni'ai te Hohepa, te
kāmura
Na ko reira tae noa ki te mate o Herora, e kaha te reira
ka rite i korerotia o te Ariki i te
Te peropheta, i mea i o Ihipa i karangatia e ahau toku son.2
Parau ra te Peropheta ki roto i tenei tuhinga, ko te Hosea me Matthew
hanga tohutoro ki te irava matamua o te Chapter 11 o tona pukapuka,
Ko tino hē nei rite taua irava kahore ki te mahi
ki a Ihu. Ko te irava, kia rite ki te iritiraa Arabic, Tā-
ikuiku i roto i te 1811, na ô rite tenei:
I a Iharaira e tamariki ana i aroha ahau ki a ia, ka karangatia e
ana tama i roto i a Ihipa.
Tenei irava, he i roto i te meka, he faaiteraa o te Atua te aau maitai ake ki
nga tama a Iharaira foaki ki runga ki a ratou i roto i te wa o Mohi.
Matthew hanga e rua ngā rerekētanga i roto i te kuputuhi. Ke ia te takitini,
ake ake ", ki te motuhia, ake i runga i", a ka tahuri te tuatoru tangata "tona"
ki te tangata tuatahi hanga i te reira "e taku tama,".
I muri mai i te hi'oraa o Mataio, te liliu Arabic o
1844 ke te tuhinga ki te whakauru i tēnei whakarerekētanga.
Haunga, e kore e tenei huringa e taea te wareware te mea atu i roto i
tenei pene te iwi nei i karangatia e i Ihipa he tane
lau i roto i enei kupu:
E karanga ana ratou ia ratou, a ka haere ratou i a ratou, e ratou
i patu whakahere ki a Baalim.l
E kore e taea te tono i tēnei tauākī ki a Ihu.
Hapa No. 52
Kei te kī hoki te reira i roto i te Mataio:
Na ka Herora, no te kitenga o ia i taunu ia o te
tangata whakaaro nui, rahi rawa tona riri, ka tono tangata, a patua
nga tamariki katoa i roto i Peterehema, a i roto i te katoa
rohe reira, i te rua tau, me te i raro i, rite
ki te wa e ata i ui ia o te hunga whakaaro nui
men.2
Ko te he tenei tauākī e rua arorau me mua.
Mua no te mea kahore o nga kōrero kore-Kalisitiané'a e
lau tenei hui o te patu o te kohungahunga e Herora.
Kihai hoki tauira i mea a Josephus tetahi mea e pā ana ki tenei
. Waihoki nga karaipi Hurai hui, ko wai e tino kaikiri me te
faahapahapa ki a Herora, a kua tino i ngā i roto i
te whakaahua i tetahi ngā ngoikore o Herora e taea e keri e ratou i roto i
i te aamu, e kore i tetahi mea i roto i tenei whakaaro ka mea. Me i tenei
e kua peke ratou maiki i pono ki reira, a whakaahuatia ana e ia
rite tōraro ka taea. Ki te mea i tetahi kōrero Karaitiana ki te
whakaahua i te reira, e pono niu ia tona whakaahuatanga i runga i te parau
ta'na i roto i te Evanelia o Mataio.
A arorau ehara i te mea e manakohia no Peterehema, i taua
wā, ko te kainga iti e tata ana ki Hiruharama. Herora, he
i taea kua kitea ngāwari te kawana i roto i te whare i te wahi i te
noho nga tangata whakaaro nui i. Ko te hoki ia ia tino tikanga ki te
mahia e te taua mahi rawa rite te patu tamariki harakore.
Hapa No. 53
Kei hoki te Evanelia o Mataio i teie parau:
Katahi ka rite ta te mea i korerotia e
Heremaia te peropheta, i mea,
I rangona ki reira he reo, he uhunga, a
tangi, me te aue nui, ko Rahera, tangi hoki a ia
tamariki, kihai i pai kia whakamarietia, no te ratou
not.2
Ko te ano tenei he tāhuahua mārama mio'i o te tuhinga o
Jeremiah. Tetahi kaipānui e taea ia titiro ake te irava i roto i
Heremaia, "ka kite hoki ia ia e te irava i runga kahore
ki te mahi ki a Herora. Kei te mārama e pā ana te reira ki te kōrero rongonui
aitua o te whakaekenga ake Nepukaneha o Hiruharama. Ko te mau taata
ei o Rahera iwi ake i roto i nga tama a Iharaira te hunga i whakahekea
ki Papurona. I tangi tona wairua i runga i te i mate o tona iwi.
Te Atua, Na, i korero e kia tukua ona tamariki ki te
haere hoki ki to ratou ake whenua.
Hapa No. 54
E ite tatou i tenei tauākī i roto i te Mataio:
Na ka haere mai ia, ka noho i roto i te pa, ko Nahareta te ingoa:
e rite ai i korerotia e te
poropiti. Ka karangatia e ia he Nazarene.2
Ko te hoki tenei pono hē, kia rite ki te kore e kitea i tēnei tauākī
i roto i tetahi o nga pukapuka o nga poropiti. Nga Hurai whakakahore i te mana
o tenei ahua o te tohu. E ai ki a ratou he mea noa, he teka
kerēme. I te anga ke i ratou i te ti'aturiraa papū e kore te poropiti
e tonu mai i Kariri, kaua e ki te korero o Nahareta, i te mea he
hangai kī i roto i te Evanelia o Hoani:
Na ka whakahoki ratou, ka mea ki a ia, Ko koe ano hoki o
Kariri? Rapu, a ka titiro; hoki i roto i o Kariri panga e kore
Prophet.3
Kua hoatu e te kau mataotao Karaitiana forward4 whakamārama ngoikore
Oregarding tenei, e kore e nei i tika i tetahi whakaaro nui.
Ka Readers f kua tuhia e te reira e whitu hapa i roto i
nga vahe e rua tuatahi o Mataio.
Hapa No. 55
E ai ki nga whakamāoritanga Arabic paaki i roto i te 1671, 1821,
1826, 1854, me te 1880, i reira he he tauākī i roto i te Mataio i
na ô mai e:
I aua ra ka haere mai a Hoani Kaiiriiri, ka kauwhau i roto i te
wildemess o Judaea.l
A, i roto i nga whakamāoritanga Pahia paaki i roto i te 1671, 1821, 1826,
1854 me 1880, e ite tatou i te tauākī taua:
I aua ra ka haere mai a Hoani Kaiiriiri, ka kauwhau i roto i te
koraha o Huria.
I roto i teie irava i te parau, "i roto i aua ra" e pā ana ki te ra
ka i Arakerauha te kingitanga i roto i te Huria, no te mea noa i mua i te
irava i roto i te pātai, kua whakaahuatia e Matthew i muri i te matenga o
, Ka Herora Arakerauha te kingi o Huria, me Hohepa, te
kāmura, ka mau te tamaiti (Ihu) me tana wahine ki Kariri me te faaauraa
Hono i roto i te pa, i Nahareta, me e i tenei wa ka haere mai a Hoani, i te
Kaiiriiri.
Ko te tino he tenei tauākī no Hoani, i te Kaiiriiri
tukua tona a'oraa kauwhau i te iriiri ripeneta hei
te murunga o nga hara ma waru nga tau i muri i te mau ohipa kōrero
i runga, mai te mea mārama i Luke e Hoani, i te'ū Kaiiriiri
ua tenei malanga ia Ponotia Pirato e kawana te o
Huria, a ko reira te tekau ma rima o Taipiria kingitanga "te tau. Ko te
Timata Emperor Taipiria tona kingitanga tau tekau ma wha i muri i te whanautanga
o Ihu. (Britannica page 246 Vol. 2 i raro i Taipiria) tenei
fakahu'unga e, haere mai a Hoani Kaiiriiri rua tekau ma iwa nga tau i muri i te
whanau o Ihu. I te whitu o nga tau i muri i te whanautanga o Ihu,
Mahue Arakerauha i tona torona o Huria. (Britannica 246 vol. 2
i raro i Arakerauha) Ki te amo tatou e te timatanga o Arakerauha
kingitanga me te taenga mai o Hohepa i roto i te Nahareta i te aroaro o te whanau
o Ihu, te mai a Hoani, ka te Kaiiriiri kia whakamatauria ki te whai
kua rua tekau ma waru nga tau i muri i te whanautanga o Ihu.
Hapa Nama 56: Ko te ingoa o Heroriaha "te tane
Mau ia matou i roto i te Mataio:
Hoki a Herora i hopukia ki runga ki a Hoani, ka herea ia, a
maka ia ia i roto i te whare herehere mo te "whakaaro Heroriaha, tona tuakana, a Piripi ake
wife.l
Ko te mua he ano hoki tenei e lea, no te mea te ingoa
o Heroriaha "ko tane Herodius, kia rite ki kī e Josephus i roto i
Chapter 12 o Vol. 8 o tona aamu.
Hapa No. 57
Kei te kī te reira i roto i te Mataio:
Na ka mea ia ki a ratou, Kahore koutou i kite i ta Rawiri
i, ia ia e hiakai ana, a ratou ko ona hoa
ia ia;
Kia pehea te tomo ia ki te whare o te Atua, a i kai
te taro aroaro, kihai nei i tika kia kainga e ia, a Lazaro
Metua hoki ratou i ki him.2
Ko e kupu'i lea "mo ratou i ki a ia e kore" Ko ruaraa
Iy he rite, ka kōrero i raro i Hapa No. 92.
Hapa No. 58
Matthew kei i teie parau:
Katahi ka rite ta te mea i korero ai e Jeremy
te poropiti, i mea ai, ka mau ratou ki nga hiriwa e toru tekau o
hiriwa, i whakaritea te utu o ia e, e ratou o
i value.l nga tama a Iharaira
Ko te he ano hoki tenei tauākī kia rite, e whakakitea i muri i roto i te
pukapuka.
Hapa Nama 59: Ko te Earthquake i runga i a Ihu "Faasatauroraa
Kotahi atu te ite nei tatou i roto i te Mataio:
Na, Na, ko te arai o te whare tapu i waenganui pu,
i te runga ki te raro; ka ru te whenua, a ka
pakaru ana nga kamaka;
Na ka whakatuwheratia nga urupa; a he maha nga tinana o te
hunga tapu kua moe i ara.
Na ka puta mai i roto i nga urupa i muri iho o tona aranga mai,
a haere ana ki roto ki te pa tapu, a puta ana ki many.2
Ko te kōrero pokanoa tenei. Norton, ko te tangata whakao rongonui,
ahakoa he ahua ia nga evanelia, ka mea, Me whakamatau ano te mahaki o tenei
kōrero ki te maha tautohetohe, "Ko ha talanoa rawa teka tenei. reira
mea i lahi i roto i nga Hurai i taua kōrero i te
te wa o te whakangaromanga o Hiruharama. Pea kia whai te tangata
i tuhituhia i tenei kōrero ano he tuhipoka haurokuroku i roto i te Evanelia o Mataio,
a muri ki runga ki taua mea, kia kua i ngā i roto i te kuputuhi, te iritiraa
Tor kua whakamaoritia ai i te reira i taua text.l
Kitea te teka o tenei kōrero ko te mō ētahi take:
Haere 1. nga Hurai ki a Pirato, ki te ra i muri i te Faasatauroraa o te
Te Mesia, a ka mea ki a Pirato,
E mara, kei te mahara matou i mea i taua tinihanga, ia ia ia
Ko e ora ana ano. I muri e toru nga ra ka ara ano i ahau.
Na reira, whakahaua atu kia tiakina te tanumanga,
tae noa ki te toru o day.2
Ano, Matthew, i roto i te pene taua hangai kī e
A Pirato me tana wahine kihai i pai ki te ripekatia o te Karaiti.
E kore e nga Hurai maia haere ki a Pirato i roto i ēnei āhuatanga,
tautautefito ki he taimi ko te ru ki reira, me nga urupa whakatuwheratia
a ka pakaru ana nga kamaka. Ko te meka i kore a Pirato pai i te
ripekatia o te Karaiti, e kua maka e ia ki te riri ki te
Nga Hurai. Ratou kihai i taea e haere ki a Pirato, ki te mea e, ko te Karaiti
he "tinihanga", te Atua e riria.
2. I roto i te aroaro o enei merekara he maha nui o
tangata o taua wa e ua farii i te whakapono hou, kahore
toe veiveiua, notemea i, kia rite ki te Bible, e toru mano kakaí
ei i farii i te whakapono hou, engari anake, no te te Wairua Tapu
heke i runga i nga akonga, ka korero ratou e rave rahi reo
i mua i te iwi. Kei te äta whakahuatia tenei kaupapa i roto i te Acts.3
Ko nga ngā hui fakamatala'i e Matthew i mārama o te nui
natura atu mālohi atu nga akonga korero i roto i te maha o ngā
reo.
3. He teka ianei ofo tetahi o nga kōrero o taua wā
a o te wa e angitu ana i te reira, a tetahi o nga evanelia anake
atthew, kua oti te tuhituhi te kupu kotahi e pā ana ki ēnei mahi o na
nui i te faufaa o mua?
Ko reira kahore he pai o ki te mea e hoariri i āta ape nei
ed tetahi tohutoro ki enei mau ohipa. Ko te aha te mahi i to ratou ki te mea
o te ngaro o tetahi pūkete o enei mau ohipa i roto i te pukapuka o
aua kōrero Karaitiana e whakaaro ana ki te hei kaitaunaki o
Karaitiana. I roto i ngā te ngaro o tetahi whakamārama o
enei mau ohipa i roto i te Evanelia o Luke he tino poitirere, kia rite ki te mea ia
mohiotia te tikanga mo te pūrongo i te rarities o te ora o Ihu, ka rite ki
Ko mārama i te vahe matamua o tona evanelia, me o te Buka o te
A TS
c.
E kore e taea e tatou e matau he aha te mau haapii evanelia katoa, ranei i te iti rawa
te nuinga o ratou kihai i tuku, ki enei mau ohipa ka whai ratou
homai korero katoa o ngā kaupapa o kahore iti ranei, mahu'inga. Mark
a Luke, rawa, anake te korero o te wāwāhi o te arai, me te kore o
tetahi atu.
4. Mai i hanga te arai i roto i te pātai o te hiraka, e kore e taea e tatou
mahino e founga taea te haehae i te arai ngohengohe o te hiraka, ano tenei, a
ki te parau mau te reira, e founga te whare o te temepara i taea e noho unaf-
maitai. Atu te tatau tenei whakahe ki evanelia katoa.
5. tupu te tinana o te hunga tapu e haere mai ana i roto i o nga tanumanga
ki te kia i roto i te totohe mārama ki te tauākī o Paora, i roto i nei e ia
mea e, ko te Karaiti te matamua o te aranga i te mate.
Ko te mataotao ako Norton pono ka mea e tenei evange-
Te āhua rārangi ki te hei i roto i te peu o te hanga i tona ake matapae, ka ko
e kore tonu e taea e ki te wherawhera i te parau mau i te rakau e wātea ana o
ngā kaupapa. Ka taea te whakawhirinaki te tangata penei ki te kupu a te Atua?
Hapa No. 60,61,62: te raa o Ihu
Ko te Evanelia o Mataio pūrongo a Ihu "whakahoki ki etahi
nga karaipi:
Na ka whakahoki ia, ka mea ki a ratou, he kino, me te
whakatupuranga puremu rapu ana i muri i te tohu; a ki reira
e hoatu he tohu kia ki reira, engari ko te tohu o te peropheta
Jonas:
Hoki Hona i toru nga ra, e toru nga po i roto i te
tohorā ake kopu; ka pera ano te Tama a te tangata kia toru nga ra, me te
e toru nga po i roto i te ngakau o te earth.2
E ite tatou i te tauākī rite i roto i te rongopai kotahi:
Te whakatupuranga kino, puremu rapu ana i muri i te
haina; a reira e kore tetahi tohu e hoatu ki a reira, ko te
tohu o te peropheta Jonas.3
Ko te taua kua mohio ki i te tauākī o nga Hurai
korerotia e Matthew:
E mara, kei te mahara matou e, e mea tinihanga ia ia ia
ano e ora ana, e toru nga ra, ka ara i ahau again.4
f Ko hē mo te meka enei tauākī katoa ko taua fakatatau
te mau ki te evanelia a Ihu i ripekatia i runga i te Paraire i roto i te ahiahi
a mate i pā ana ki iwa i roto i te ahiahi. Ui Joseph a Pirato hoki
tona tinana i roto i te ahiahi, ka whakaritea tona hunaraa, he mārama rite
i te Evanelia o Mark. I reira tanumia ia i roto i te po
o Paraire, a ka mea tona tinana ki kua ngaro i runga i te pongipongi
mau o te Sabati, hangē ko hono fakamatala'i e John. E ai ki tenei taipitopito,
kihai i noho tona tinana i roto i te whenua mo te ra ake i te kotahi me te
e rua nga po. Na reira tona tauākī o noho mo i roto i te whenua
e toru nga ra, e toru nga po i whakamatauria ai te hē.
Kitenga i te hapa i roto i teie mau faahitiraa parau, Paley me Channer
uru e kore i te tauākī i roto i te pātai o Ihu, engari ko
te hua o Matthew ake ake whakaaro. Ka mea e rua o ratou
kupu ki te pānga i e kua te auraa a Ihu ki te riria
ratou anake i roto i ona kauhau, kahore to ratou tono i te tohu
i ia, kia rite ki te iwi o Ninewe, nana nei i farii i te hou
te whakapono, kahore i te tohu i Hona.
Rite tonu ki enei pūkenga e rua ko tohu o te tenei tauākī
kore o te māramatanga i runga i te wahi o Mataio. Te reira fakamo'oni'i hoki e
Kihai i Matthew tuhituhi i tona evanelia na roto i te faaururaa. E kore e tana mahino
e tu ana i te hiahia o Ihu i roto i tenei take, whakaatu e taea e ia
pai kua tuhituhia meimei tatau fakamatala hape i roto i te tahi atu mau vahi.
Ko, Na, he fakamulituku maori e te evanelia o te
Matthew e kore e taea, i roto i tetahi ara, ka karangatia e te heheuraa, engari ko te nui rawa te
kohinga o te awe e te taiao o te rohe pūkete, me te
te hua o te whakaaro tangata.
Hapa Nama 63: Ko e piti-raa mai o Ihu
Kei te kī te reira i roto i te Mataio:
Hoki te tama a te tangata e haere mai i roto i te kororia o tona
Matua ki ona anahera; a ka ka utu e ia nga
te tangata e rite ki ana mahi.
He pono taku e mea nei ki a koutou, Tenei ano etahi e tu i konei,
e kore e pangia e te mate, kia kite ra ano ratou i te tama a
te tangata e haere mai ana i runga i tona kingdom.l
Tēnei tauākī Kua tino kua hetia pēnei ki
Ihu, no te mea te hunga e tanding ake katoa konei ", i mate tata e rua tauasini
tau onepu i ma'iri a'e nei, a ka kite i tetahi o ratou te Tama a te tangata e haere mai
ki tona rangatiratanga.
Hapa No. 64: Te tahi matapae o Ihu
Pūrongo Matthew Ihu ka mea ki ana akonga,:
Otira, ki te whakatoia koutou i roto i tenei pa, rere koutou ki
tetahi, no te mea he pono taku e mea nei ki a koutou, e kore e whai koutou riro
mo nga pa o Iharaira, noa come.2 te tama a te tangata e
Ano ko te mārama he rite ki nga akonga i, roa tenei,
roa i mua, mahi ratou hopoi'a o te haere i runga i nga pa o Iharaira, engari
te Tama a te tangata e kore ka haere mai ki tona rangatiratanga.
Hapa No. 65 - 68
Kei te pukapuka o te Heheuraa i teie parau:
Nana, ka hohoro toku haere atu: 3
Ko te taua kupu e kitea i roto i te pene 22 irava 7 o te taua
pukapuka. Na ka irava 10 o te pene taua kei i teie parau:
Kaua e hiritia nga kupu o te poropititanga o tenei pukapuka: no te
nga ls wā i te ringa. "
I tua atu i roto i te irava 20 te reira ano te kupu:
He pono, hohoro ahau i haere mai.
I te pūtake o enei tauākī o te Karaiti, i te muri nei mua
mau o Karaitiana tū te whakapono u e te tuarua haere mai o
E riro te Mesia i roto i to ratou ake te wa. Whakapono ana ratou e ratou
noho i roto i te ao whakamutunga, me te ko rawa te ra o whakawa
e tata ana i te ringa. Kua whakapumautia e te kau mataotao Karaitiana e ratou
tū i tēnei whakapono.
Hapa No. 69 - 75
Ko te Episetole a James kei tenei faahitiraa:
Kia marie ano hoki koutou; kia uo koutou ngakau: hoki te mau
mau o te Ariki kumea tata.
Te reira i puta hoki i roto i te i ahau Pita:
Ko te whakamutunga o nga mea katoa i ringa: na reira kia koutou
mataara, me te mataara ki prayer.2
Na kei roto i te episetole Matamua a Pita enei kupu:
E nga tamariki nonohi, ko te reira i te ta'engatá.3 whakamutunga
Na i te episetole Matamua a Paora ki te hunga o Teharonika pehē:
Matou korero hoki tenei ki a koutou, i te kupu a te Ariki,
e tatou e te hunga noho ki te haerenga mai o te ora, me te
e kore e te Ariki aukati i te hunga e te hunga moe.
No te te Ariki ano e heke iho i te rangi ki te
he hamama, me te reo o te tino anahera, me te ki te
tetere a te Atua; me te hunga mate i roto ia te Karaiti e ara i mua
Na ka tatou e te hunga noho ora, me te kia mau
ngatahitia atu ai me ratou i roto i nga kapua, ki te whakatau ki te Ariki i roto i
te rangi: a pera tonu ano tatou ki te Ariki.
Na ka mea a Paora i roto i tona pukapuka ki a Philipi:
Ko te Ariki i te hand.2
A i tona Tuatahi episetole ki te Corinthians, ka mea a Paora:
Na kei te tuhituhi ratou hoki hei whakatupato ia tatou, nei ki runga ki
Kei te muri a◊e.3 nga pito o nga ao
I muri i roto i te pukapuka ano i mea ano a Paora:
Nana, e whakaatu ahau ki a koutou i te mea ngaro; E tatou e kore e katoa e moe,
engari e whakaahuatia ketia tatou katoa,
I roto i te te taime, i roto i te kimo kau te kanohi, i te whakamutunga
tetere: no te mea te tetere ka tangi a ka waiho i te mate
piraukore, a ka waiho matou changed.4
Ko te whitu tauākī i runga ko nga tautohetohe mo to tatou kerēme
e puritia nga kau Kalisitiané wawe te whakapono u i roto i te rua mai
o te Mesia i roto i to ratou iho oraraa,, me te hua e katoa te
e whitu tauākī e whakamatauria teka.
Hapa No. 76 - 78: Ko te tohu o te Whakamutunga o te Ao
Fakamatala'i Matthew i roto i te Chapter 24 e nga akonga o Ihu
ka ui te Karaiti, ia ratou e ki runga ki te maunga o nga Oriwa,
e pā ana ki te tohu o te whakangaromanga o te temepara, me te tuarua
haere mai o Ihu, me te e pā ana ki te mutunga o te ao. Ka korerotia e Ihu ki a ratou
nga tohu katoa, tuatahi o te whakangaromanga o te Whare o te Ariki,
o
tona ake ano e haere mai ki te whenua, me te o te ra o whakawa.
Ko te whakamārama ki runga ki te veesi 28 mau a'oraa o te whakangaromanga o te
Temepara; me te irava 29 ki te mutunga o te pene ngā o te
ngā hui e pā ana ki te tae-piti-o te Mesia, me te Day o
Whakawa,. Ētahi mau irava o teie pene rite ki te Arabic
translation "tā i roto i te 1820, i kite i tenei:
I muri tonu iho i te whakapawera i aua ra, e
kia pouri te ra, a kore e te marama hoatu ia
marama, a ka taka iho nga whetu i te rangi, me te mana
ka mau o nga rangi ngaueue.
A reira ka puta te tohu o te Tama a te tangata i roto i te
te rangi: a ko reira ka tangi nga iwi katoa o te whenua,
a ka kite ratou i te tama a te tangata e haere mai i roto i te kapua
o te rangi me te kaha, me te kororia nui.
A, e tonoa e ia ana anahera me te tangi nui o te
tetere, a ka huihuia e ratou ana i whiriwhiri ai i te
e wha nga hau, i tetahi pito o te rangi ki te other.2
A i roto i te mau irava 34, e 35 i te reira te kupu:
He pono taku e mea nei ki a koutou. E kore e tenei whakatupuranga e pahemo,
kia rite ra ano enei mea katoa.
Te rangi me te whenua e pahemo atu ko aku kupu
e kore e pahemo atu.
Ko te kuputuhi o te translation Arabic paaki i roto i te 1844 ko te rite
te taua. Heoi, ko te whakamāoritanga Pahia o 1816, 1828, 1842
I muri tonu iho i te whakapawera i aua ra, i te ra
ka whakapouritia.
Irava 34 o teie nei mau iritiraa he ōrite ki te kotahi faahitihia
i runga. Ko reira, Koia i tika ai te ra o whakawa
kia haere mai i te wa i te i te Whare o te Atua, kua
ngaro a tomokia ana a Ihu kua runga i te whenua, "... immediate-
tikai i muri i te raruraru o aua ra, "kia rite ki te tauākī o
A Ihu. Waihoki he tika ano hoki te reira e te fakakaukau whakatupuranga
'ongá ki te Karaiti, kia kaua e mate tae noa ki i kite ratou i enei
kaupapa me o ratou kanohi, pera me ko te whakapono o nga Karaitiana wawe.
Heoi i rau tau mate i mua ratou me te rangi, me te whenua tonu
tonu ki te tīariari.
Te mau haapii evanelia, hoki ngā Mark me Luke rite
whakaahuatanga i roto i te he vahe 13, e 21 aua o ratou Gospels.
Ko te evanelia e toru rite kawenga mō tenei historical-
whakamatauria-teka te au tauākī.
Hapa No. 79 - 80: Ko te whakatikatika o te temepara
Ko te Evanelia o Mataio pūrongo tenei tauākī o te Karaiti:
He pono taku e mea nei ki a koutou. E kore e toe ki konei
tetahi kohatu i runga i tetahi, e kore e taua e maka down.l
Kua Na ka mea nga kau mataotao Porotetani e tetahi mau
kia hanga paturaa i runga i nga turanga o te temepara e kia
tahuna ki te whenua rite i tomu'a e Ihu. Ko te Author
o Tehqeeq-e-Deen-ul-Haq, (te uiui ki te True Tuí)
nene'ihia i roto i te 1846, ka mea i te whārangi 394:
Kingi Julian, e noho e toru rau nga tau i muri i
Te Mesia, a kua riro te taiva, te tikanga ki te hanga
te temepara o Hiruharama, kia tenei ia i taea e turaki i te
matapae o Ihu. A, no te haamata e ia te hanga
whakarere peke he ahi i roto i ona turanga. Katoa te
i wehi kaimahi, a rere atu ana i reira. Tahá
tetahi i muri ia ia ake tonu atu i maia ki te turaki i te kupu o te
pono, i mea nei, "Ko te rangi me te whenua ka
pahemo atu otiia e kore e aku kupu pahemo atu. "
I tuhituhi e te tohunga Dr. Keith he pukapuka i roto i te faaru'eraa i te te ite
whakapono i roto ia te Karaiti i whakamāoritia Persian e Rev.
Mirak totonu "Kashf-ul-Asar-Fi-Qisas-e-Pani Iharaira" (He
te amuitahiraa o te poropiti Iharaira), ka tāngia i roto i te Edinburgh i roto i
1846. hua i tatou i te translation o te irava i te whārangi 70:
Kingi Julian tukua nga Hurai ki te hanga a Hiruharama
me te temepara. Ia i korero ai hoki e pai kia ratou
whakaaetia ki te ora i roto i te pa o ratou matua, i nga Hurai
i kore iti pouri i te he pai te kingi. Ratou
tīmata te mahi o te temepara. Mai te mea ki te
poropititanga o te Karaiti, nga Hurai, i roto i te Ahakoa o ratou tautooraa pai
me te tauturu katoa taea i te kingi e kore e taea e manuďa
i roto i to ratou misioni. Kua korerotia ētahi kōrero ke
e pakaru nga mura nui o ahi i roto i tenei wahi, me te
tahuna i te kaimahi tu rawa i te mahi.
Thomas Newton, i roto i te vol 3 (te mau api 63, e 64) o tona commen-
te Maraurau i runga i nga kikite o te karaipiture Tapu tāngia i roto i te London
i roto i te 1803 ka mea, e iriti i tatou i konei i Urdu:
Omar, te tuarua caliph nui o Ihirama, wherahia ana totonú
pikikaa i te katoa i runga i te ao. I kingi ai ia no te tekau me te hawhe
tau. I roto i tenei wā poto i hanga e ia toa nui, me te
patua nga whenua katoa o Arapia, Hiria, Iran, me
Ihipa. Fakafo'ituitui whakapaea te caliph Hiruharama, i roto i
Hainatia 637 AD i te kawenata o te rongo ki nga Karaitiana
nei i ngenge o te whakapaea ana auroa. Ko te Karaitiana
tukua a tukua atu e te pa, ki a Omar.
Patua ana Omar ngā atawhai ki nga Karaitiana. E ia
kihai i tangohia e tetahi hahi ki tona kainga, engari ia
tono e te tohunga nui mo te wahi o te whenua ki te hanga i te
Korāna. Whakakitea e te tohunga i te ruma o Hakopa ki a ia,
A Horomona ake te hiero. Hipoki te Karaitiana i tenei wahi
ki te paru me te poke i roto i to ratou mauahara mo nga Hurai. Omar,
ia ia, ma te wahi ki ona ringa ake.
I muri mai i te hi'oraa o Omar, nga rangatira nui o tana
ope whakaaro te reira i to ratou ohipa no te faaroo, a ma te
tuu i te ngakau whakapono, ka hanga te whare Korāna i reira. Tenei
Ko te Korāna tuatahi hanga ake i roto i Hiruharama. Ētahi hisitōlia
Kua tāpiri hoki torians e i roto i te whare Korāna taua Omar
i kohurutia e te pononga. Abdul Malik, tama a Marvan,
i atu i te tekau ma rua caliph tenei te whare Korāna i roto i tona
kingi.
Ahakoa, e kore e ko te whakamārama i runga o tenei kaikōrero
pono i roto i te maha o nga wahi, kua farii ia e te Korāna tuatahi hanga
i te wahi o Horomona ake temepara i hanga e te caliph
Omar, a i whakatakotoria atu te e Abdul Malik me te vai tonu
i roto i te Hiruharama i muri i runga i 1200 years.l pehea e kua reira
taea hoki ki a Omar angitu i roto i te paturaa i te hoę Korāna i reira, ki te reira
i tino kua ki te poropititanga o te Karaiti?
Mai te hoki korerotia tenei e lea o Ihu i te Mark me
Luke, Ko ratou rite te kawenga mō tenei whakaahuatanga teka.
Hapa No. 82: A matapae teka
Pūrongo Matthew i teie parau rite te mea kua mea e Ihu
ki ana akonga,:
Na ka mea a Ihu ki a ratou, He pono taku e mea nei ki a koutou,
. Kua haere mai tenei hui Neke atu i te 1400 tau i teie nei.
Ko koutou i aru nei i ahau, i roto i te houtanga, te wa
te tama a te tangata e noho i roto i te torona o tona kororia, koutou
Ka noho ano i runga i nga torona kotahi tekau ma rua, ki te whakawa i te tekau ma rua
iwi o Israel.l
Ko reira tino kitea i tenei e fakapapau'i Ihu tona tekau ma rua
akonga, o te angitu mure ore, me te e huhu'í fafau ratou ki
noho ki runga ki nga torona kotahi tekau ma rua i runga i te Day o whakawa,. Tenei peropheta
Kua ic kaiwhakaatu o te angitu mure ore, kua mohiotia e te he
Kōsipelí ratou. Kua kua seen2 matou e tetahi o te pĭpĭ
mau o Ihu, ara Hura Ikariote, tukua a Ihu, ka meinga
he mo'oní, me pehea, na e taea reira ki a ia mo noho i runga i te tekau ma rua
torona i runga i te Day o whakawa,?
Hapa No. 83
Mau ia matou i roto i te Evanelia o Hoani:
Na ia (a Ihu) mea ki a ia, He pono, he pono taku e mea nei
ki a koutou. Tera koutou e kite i te rangi e tuwhera ana, me te
anahera a te Atua e piki ake ana, e heke ki runga ki te tama a
man.3
Ko te hoki tenei mua teka, me te hē, mo te, i mea tenei
e Ihu i muri i tona bapetizoraa e i muri i te heketanga o te Tapu
Wairua ki runga ki a ia, 4 ia e matau ana tatou e tetahi mea rite ki tenei oaoa ake
tupu i roto i te aamu i muri i tenei. Ko enei kupu poropiti e kore i
haere mai pono.
nei i ngenge o te whakapaea ana auroa. Ko te Karaitiana
tukua a tukua atu e te pa, ki a Omar.
Patua ana Omar ngā atawhai ki nga Karaitiana. E ia
kihai i tangohia e tetahi hahi ki tona kainga, engari ia
tono e te tohunga nui mo te wahi o te whenua ki te hanga i te
Korāna. Whakakitea e te tohunga i te ruma o Hakopa ki a ia,
A Horomona ake te hiero. Hipoki te Karaitiana i tenei wahi
ki te paru me te poke i roto i to ratou mauahara mo nga Hurai. Omar,
ia ia, ma te wahi ki ona ringa ake.
I muri mai i te hi'oraa o Omar, nga rangatira nui o tana
ope whakaaro te reira i to ratou ohipa no te faaroo, a ma te
tuu i te ngakau whakapono, ka hanga te whare Korāna i reira. Tenei
Ko te Korāna tuatahi hanga ake i roto i Hiruharama. Ētahi hisitōlia
Kua tāpiri hoki torians e i roto i te whare Korāna taua Omar
i kohurutia e te pononga. Abdul Malik, tama a Manan,
i atu i te tekau ma rua caliph tenei te whare Korāna i roto i tona
kingi.
Ahakoa, e kore e ko te whakamārama i runga o tenei kaikōrero
pono i roto i te maha o nga wahi, kua farii ia e te Korāna tuatahi hanga
i te wahi o Horomona ake temepara i hanga e te caliph
Omar, a i whakatakotoria atu te e Abdul Malik me te vai tonu
i roto i te Hiruharama i muri i runga i 1200 years.l pehea e kua reira
taea hoki ki a Omar angitu i roto i te paturaa i te hoę Korāna i reira, ki te reira
i tino kua ki te poropititanga o te Karaiti?
Mai te hoki korerotia tenei e lea o Ihu i te Mark me
Luke, Ko ratou rite te kawenga mō tenei whakaahuatanga teka.
Hapa No. 82: A matapae teka
Pūrongo Matthew i teie parau rite te mea kua mea e Ihu
ki ana akonga,:
Na ka mea a Ihu ki a ratou, He pono taku e mea nei ki a koutou,
Ko koutou i aru nei i ahau, i roto i te houtanga, te wa
te tama a te tangata e noho i roto i te torona o tona kororia, koutou
Ka noho ano i runga i nga torona kotahi tekau ma rua, ki te whakawa i te tekau ma rua
iwi o Israel.l
Ko reira tino kitea i tenei e fakapapau'i Ihu tona tekau ma rua
akonga, o te angitu mure ore, me te e huhu'í fafau ratou ki
noho ki runga ki nga torona kotahi tekau ma rua i runga i te Day o whakawa,. Tenei peropheta
Kua ic kaiwhakaatu o te angitu mure ore, kua mohiotia e te he
Kōsipelí ratou. E tatou seen2 akeady e tetahi o te pĭpĭ
mau o Ihu, ara Hura Ikariote, tukua a Ihu, ka meinga
he mo'oní, me pehea, na e taea reira ki a ia mo noho i runga i te tekau ma rua
torona i runga i te Day o whakawa,?
Hapa No. 83
Mau ia matou i roto i te Evanelia o Hoani:
Na ia (a Ihu) mea ki a ia, He pono, he pono taku e mea nei
ki a koutou. Tera koutou e kite i te rangi e tuwhera ana, me te
anahera a te Atua e piki ake ana, e heke ki runga ki te tama a
man.3
Ko te hoki tenei mua teka, me te hē, mo te, i mea tenei
e Ihu i muri i tona bapetizoraa e i muri i te heketanga o te Tapu
Wairua ki runga ki a ia, 4 ia e matau ana tatou e tetahi mea rite ki tenei oaoa ake
tupu i roto i te aamu i muri i tenei. Ko enei kupu poropiti e kore i
haere mai pono.
Hapa Nama 84: Ko te Maueraa o te Karaiti
Kei te mea te reira i roto i te John:
Kua kake Na ka kore te tangata ki runga ki te rangi, ko ia e
heke iho i te rangi, ara ko te tama a te tangata i te mea
i roto i te heaven.l
Ko te kupu tenei hē ano hoki, i te mea he kitea i te rima o te pene o te
Genesis2 me 2 Kings Chapter 2.3
Hapa No. 85
E ite tatou i tenei tauākī i roto i te rongopai o Mark:
He pono hoki taku e mea nei ki a koutou, Ko e mea e tetahi
ki tenei maunga, Kia ranga atu koe, a ka hei maka koe
ki te moana; e kore hoki e ruarua i roto i tona ngakau, engari ka
whakapono e ka tae mai aua mea e mea ia ki
haere; ka whai ia nga mea katoa e saith.4
E ite tatou i tetahi atu e fakamatala rite i roto i te pukapuka kotahi:
A enei tohu e whai i te hunga e whakapono; I roto i te
toku ingoa ka maka e ratou ki waho nga rewera; ka korero ratou ki a
reo hou;
Ka tango ake ai ratou i nga nakahi, a ki te inu ratou i tetahi
mea whakamate, e kore ratou e ahatia; ka pa o ratou ringa
i runga i te mate, a ka recover.5 ratou
A, i roto i te rongopai o Hoani te tai'o nei tatou i te parau i muri nei:
He pono, he pono taku e mea nei ki a koutou, ia ia e whakapono i runga i
ahau, ko te mahi e mahia nei e ahau, ka meatia e ia ano e, a nui
mahi atu i enei ana e mea ai; no te mea e haere ana ahau ki toku
Father.l
Ko te kupu whakaari poropiti i hanga i roto i te tuhinga i runga ko te whānui
tauākī e kore e particularise tetahi tangata iwi ranei, ihoa
putuputu i te parau, "e mea te tangata ki tenei maunga"
i te mea tino herekore, a ka taea te tono ki tetahi iwi
o tetahi wā. Waihoki i te faahitiraa parau, "ia e whakapono ana ki ahau,"
Ka taea e ngā tetahi whakapono i roto ia te Karaiti o tetahi wa. Kahore he aimaroraa e
ta'na ki te tautoko i te kerēme i metua nga matapae i runga
makehe hanga i roto i te faatura o te Karaitiana wawe. Ko te reira te reira,
e tika ana mō te maunga ki te neke me te kia maka ki te moana, ki te he
Ka mea a tui kia ki reira, o te akoranga, ki te whakapono u i roto ia te Karaiti.
Te tangata i mohio ai e ara tupu kahore rite tenei i roto i te hisitōlia
Tory. E hiahia ana matou nui atu ki te mohio ki te mea he Karaitiana, i roto i ranei
i muri i te wa o Ihu, i te mahi "mahi nui atu i te Mesia"
hanga kia rite ki te kaikauwhau mea a Ihu tenei i roto i te predic- i runga
no.
Kua uru te Palotisaní, nui atu i taua i muri i te wa
e kore kua o Ihu i te takanga o te merekara, me mea whakamiharo
mohiotia i roto i te aamu. Kua kite matou i nga tohunga e rave rahi i roto i te Inia, ko wai, i roto i
e kore e taea e noa'tu o te ōna kaha mō ngā tau e maha
korero tika i roto i te Urdu, kia anake tango ake i nga nakahi, inu paihana
a ka whakaora te hunga mate.
TE FALLIBITY o Luther AND Calvin
Pea ai ke tukua tatou i konei, mo te moni
o nga kaipānui, ki te whakaputa uri e rua mahinga e pā ana hāngai ki
Luther a Calvin, nga kaiwhakatū o te whakapono Protestant. Tatou
Kīanga tenei i te pukapuka e tika ana Mira "atus Sidq i te iritiraa
tuati ki Urdu i te mataotao Katorika, me te tohunga Thomas Inglus
a tāngia i roto i te 1857. E pā ana ia i te mahinga e whai ake nei i runga i ngā whārangi
105-107:
I te 1543 tamata Luther ki te pei ki waho i te rewera i te
tama o mua, me te hua rite ki nga Hurai nei
kotahi tamata ki te pei ki waho i rewera rite fakamatala'i e te Buka
o Acts i Chapter 19. Hatana, i roto i te ara ano ka whakaekea
Luther a tukitukia ana ia, me ona hoa. Stiffels
te kitenga e tona rangatira wairua, i te kowaowaotia Luther
a notia e Hatana, tamata ki te rere atu, engari i roto i
kihai i taea e ki te whakatuwhera i te kohao o o te kuwaha wehi nui
a i ki te wahi i te tatau ki te hama e
I maka ki a ia i te waho i tana pononga
i roto i te hāora.
E pā ana tētahi atu raruraru te o Calvin, te rangatira nui
o nga Palotisaní, i tetahi kōrero. Calvin kotahi
utua te tangata, ka karanga Bromius, ka korero ki a ia ki te takoto ki raro, i roto i
mua o te iwi, me te whakaahua ki te mate. Whakaritea e ia
ki a ia e, no te rongonga o ia Calvin mea i nga kupu,
"Bromius, ara i te hunga mate, me te kia ora," me ia
ara i te moenga i rite te mea i kua e ia mate, ka i
tika ara, he kua semeio kawea ki te ora. Te
wahine o Bromius ka korerotia ano ki te tangi me te tangi i runga i te
te tinana o tana tane.
Bromius me tana wahine mahi i runga i me te iwi,
rongo ona tangi, me te tangi, huihuia reira hoki ia
whakamarie. Ka haere mai Calvin, ka mea ki te tangi
wahine, "Kaua e tangi. ka ia i te hunga mate ara ano i ahau."
Ka anga ia ki te taki i te tahi mau pure, e ka e mau i te
ringa o Bromius, ka mea, "Whakatika i te ingoa o te Atua." engari
tana hoahoa o te tangata teka ki te ingoa o te Atua, ko
e kore e tino i mate i te angitu rite Bromius. A te Atua
nga utu, Calvin mo tona tinihanga me te kino. Bromius "
te wahine, te kitenga o e kua mate tana tahu i roto i te hono mo'oní te haamata
e karanga ana, me te Reinga i Calvin.
E rua enei feia faatere i te whakaaro ki te hei i te varua rahi
al te feia faatere o to ratou wa. Ki te taea te whakahengia ratou mo mahi taua he aha
noho tonu ki te mea o te Whānui o te iwi.
Pope Alexander VI, te upoko o te hahi Roma, me te
māngai o te Ariki i runga i te whenua, kia rite ki te
Te whakapono Katorika, i rite etahi paihana mo etahi atu taata
tama, engari inu i te reira ia i te pohehe i mate ia. E kore e taea e te hoę
te karo i haere mai ki te mutunga e nga rangatira o rua te tāwhai
e kore e whai titorehanga riro tetahi o nga mau huru whakahuatia i roto i te mua
kupu me i raro i kōrero.
Hapa No. 86
Ko te evanelia o Luka e kī ana:
Nei ko te tama a Hoana, i ko te tama a
Reha, i ko te tama a Herupapera, i ko te
tama a Haratiera, i ko te tama a Neri.l
Tenei whakaahuatanga whakapapa o te Karaiti kei toru
hapa:
1. Kua whakaahuatia nga tama a Herupapera Herupapera ranei rawa
mārama i roto i te 1 Chronicles Chapter 3 me te kahore o ratou tenei
ingoa. Kua tenei mua, me te haunga tenei kōrero matou, te reira
Ko ki te whakamārama o Mataio.
Ko 2. Herupapera te tama a Peraia, e kore e Haratiera. Ko ia,
Heoi, i tona iramutu.
Ko 3. Haratiera te tama a Jeconias, kahore o Neri. He Matthew
whakaae hoki ki tenei.
Hapa No. 87
I roto i te aamu o te whakapapa o Ihu tona, pehē Luke:
... Ko te tama a Haraha,
Nei ko te tama a Kainana i te tama a
Arapahata ... l
Ko te hoki e kore tenei e lea tika rite ko Sala te tama a
Arapahata, a kihai tona mokopuna, i te mea mārama i te pukapuka o te
Genesis2 me i ahau Chronicles.3
Ko te putanga Hiperu kua tonu te hiahia i runga i tetahi iritiraa
no rite ki te liliu Protestants.4 No taea e te faaineineraa
tei tuuhia i ki te putanga Hiperu taketake noa no te hi- reira
mene ki te whakaahuatanga o Luke. I te anga ke, taua te
translation e te whakaaro kino ia i runga i nga papa whenua
kua whakarerekētia te reira.
Hapa No. 88
Te tai'o nei tatou i te parau i muri nei i roto i te Luke:
ś Na i aua ra, ki, i haere ki reira
i roto i te tikanga e Hiha Akuhata kia te ao katoa
kia tuhituhia,
(Na ka hanga te tuhituhinga tuatahi tenei i te wa ko Kuirinia
kawana o Hiria), Ngakuku
Tenei, rawa, he hē no te parau "te ao katoa"
Kei te tapeke taupori o te aora◊i Roma. No kōrero
i mua ki te, o nāianei ranei ki a Luke tonu whakahuatia tenei pupirikana
i mua i te whanau o Ihu i roto i tona aamu.
Kōrero muri mai, i te whakaahua i te reira, e rave anake na te whakamahi i Luke rite
to ratou puna i te mea Kāore. I tua atu i tenei, te mea te reira
e taea e Kuirinia, ko wai te kawana o Hiria ma rima
tau i muri i te whanautanga o Ihu, i taea kua mahi i te tatauranga i
i rite ma rima nga tau i mua ki te whanautanga o Ihu.
'Oku Maere Ko te ariā i whanau nei a Ihu i roto i
te wa o tona Kawanatanga, no te mea i roto i tenei take e tatou
e hiahiatia ana ki te whakapono i noho a Meri i te āhua o te hapū
hoki rite te roa rite ma rima nga tau. Ko reira na no te uru Luke kua
i roto i te pene piti i hapu te wahine a Hakaraia i roto i te
hapu kingitanga o Herod2 me e Mary Ihu e ono marama i muri mai.
Kitenga "uaua" tenei etahi mataotao Karaitiana i
korerotia e veesi 2 Ko te tua i muri, a kihai i tuhituhia e Luke.
Hapa No. 89
Luke t t -
s he es.
Na i roto i te tekau ma rima o te Taipiria Hiha te tau,
Ia Ponotia Pirato e kawana ana i Huria, a Herora
e tetaraki ana i Kariri, a tona tuakana a Piripi, e tetaraki ana
o Ituria, o te wahi o Tarakonaiti, ko Raihania
te tetaraki o Abilene.3
Ko te hē tenei rite i whakakahore o reira taata i te hītori
tetahi rangatira o Apirini ingoa Lysaneas i te wa o Herora, me
Ponotia Pirato.
Hapa No. 90
I roto i te pene taua o Luke kitea tatou i teie parau:
Ko Herora te tetaraki, tona riringa ia mo
Heroriaha, tana wahine ake tuakana a Piripi, a mo nga kino katoa
i i done.l Herora
Ko te tino he tenei, kia rite ki te mea kua whakaaturia matou i raro i Hapa No.
56 a rite ka kōrero i muri i roto i te pukapuka. Ko te hape i
hanga e Luke, a kihai i te copier, kua rite kua mea e etahi
exegetes E whakaaetia ana te aroaro o te hape i roto i te kuputuhi.
Hapa No. 91
Mau ia matou i roto i te Mark:
Hoki taua Herora, i tonoa e ia, a hopukia ana ki runga ki
A Hoani, a ka herea e ia i roto i te whare herehere mo te "whakaaro Heroriaha, tona
tuakana a Piripi ake te wahine ... 2
Tēnei tauākī rawa, he hape, rite to tatou kua ite
aparauhia. Ko nga evanelia e toru katoa rite te kawenga mō tenei
hapa. Ko te reo o nga putanga Arabic paaki 1821 me te
1844 Kua rāwekeweke nga tuhinga o Mataio, a Luke me te delet-
ed te kupu a Piripi, ia kahore i te whai i ētahi atu kaiwhakamāori tona
tauira.
Hapa No. 92-94: I a Rawiri kai taro?
Puta te reira i roto i te Mark:
Kiano koutou i kite i ta Rawiri i, ka i ia
Me, a ko te hiakai, ia, ratou ko ona ki
ia ia?
Kia pehea te haere ia ki roto ki te whare o te Atua, i roto i nga ra o
Apiatara, te tohunga nui, a i kai i te taro,
kihai nei i tika kia kainga, engari mo nga tohunga, a ka hoatu e
hoki ki a ratou i nga ki a ia? l
I mua i roto i te pukapuka whakakitea matou e ko ano hoki tenei e lea
hē, mai a Rawiri i taua wa ko ia anake, 2 Na, i te
parau "ratou ko ona hoa ia ia" Ko te-tauākī mis. Haunga, te reira
Ko te hē ki te mea ko te tohunga nui i taua wa Apiatara,
notemea, i roto i te hono mo'oní, ko Ahimereke te tohunga nui. Ko te mahaki o te
taea hoki te mohio ki tenei e lea i te timatanga o te 1
Samuel 21 me te 22.
E toru nga hapa i roto i te rua i te mau irava o Mark. Ko te hapa tuatoru
Ka kōrerohia hoki i muri. Ko nga kau mataotao Kalisitiané i marama
uru hanga e kua Mark i te hape i roto i tenei tuhinga.
Hapa No. 95 - 96
Ko te Evanelia o Luke fakamatala'i hoki te kaupapa kotahi ki
kupu tohu e haere tahi a Rawiri i taua wa,
ka, ka rite ki ta matou i tika whakakitea, ko ia anake.
Hapa No. 97
Ko te Tuatahi te episetole ki Corinthians kei te sētesi e whai ake nei
matamua:
Na, i reira i kite ia o Kipa, o te twelve.l
Ko te tino mārama he tenei tauākī, mai tetahi o te
kotahi tekau ma rua, i mate i mua Hura Ikariote ki tenei hui, whakaiti i te
tokomaha o nga akonga ki te tekau ma tahi. Mark, Na, ta i roto i
Chapter 16:
Puta ia ki te tekau ma tahi e noho ana ratou i te meat.2
Hapa No. 98-100
Matthew te kupu:
A, no ka tukua koutou e ratou, kaua e manukanuka ki te pehea
ranei ta koutou e korero ai: no te mea ka hoatu ki a koutou i roto i taua
taua wa ta koutou e korero ai.
E kore hoki te mea koutou e korero, engari ko te Wairua o to koutou
Matua te korero ana i roto i te you.3
Luke hoki pūrongo tenei i roto i nga kupu e whai ake:
A, no ka kawea e ratou ki a koe ki nga whare karakia, me te
ki nga rangatira, me mana, kaua e manukanuka, me pehea
te aha ranei koutou e whakahoki, ki ta koutou e mea ranei:
Hoki te Wairua Tapu hoki koutou e ako i roto i te taua haora
e tika ana koutou ki te say.4
Kei te hoki i homai te tauākī rite i roto i te Mark i te pene 13. Ko te
rānei o te tuhinga i roto i roto i te evanelia e toru ko e
Korerotia e Ihu ana akonga, e nga mea katoa ka mea ratou ki te mau taata
pere- e te faauruhia ki a ratou e te Wairua Tapu, i roto i te tahuri
whakaaturia mai e kore e ta ratou kupu, a ratou ake kupu, engari ko te
kupu o te Varua Maitai.
Whakaaturia ana tēnei tauākī ki te kia hē i roto i te marama o te ka aru mai
te peeraa i irava o te Buka a Acts:
Na ka titiro pu a Paora, te runanga, ka mea, E nga tangata
me oku teina, kua noho ana ahau hinengaro pai katoa i roto i te aroaro o
Te Atua, a taea noatia tenei ra.
Na ka whakahau te tohunga nui Anania ratou e
tu e ia ki te patu ia ia i runga i te mangai.
Na ka mea a Paora ki a ia, ka papaki te Atua ia koe, e koe
pakitara te paru ma: koe hoki noho ki te whakawa i ahau i muri i te ture
a ki ahau te whakahau ano kia patua e poka ki te ture?
Na ka mea te hunga e tu, E whakamanumanu ana koe i te Atua ake
tohunga nui?
Na ka mea a Paora, Kihai ahau i matau, brethern, i ko ia te
tohunga nui: oti hoki te tuhituhi, E kore e koe e korero kino o
te rangatira o tou iwi ".
I te tauākī o Mataio, a Luke kua pono, ratou vaerua
rangatira pae Paora, whakaaro nei te rite i roto i te mana ki te ore
mau a ko wai ia kerēme ki te kia rite ki a Pita, te rahi
o nga akonga katoa, 2 kihai i taea e mea tetahi hape i mua i
te council.l whakauru ake a Paora ki tona kino te he nui ki te whakamatau i te
kuputuhi hē. Ka tatou i muri i te whakaatu e te mataotao Karaitiana
Kua uru te aroaro o te hapa i roto i tenei tuhinga. Mai i tēnei kuputuhi
kua puta i roto i te Evanelia e toru, tenei hanga e toru hapa i roto i te
kuputuhi.
Hapa No. 101 & 102
I roto i te Luke kitea tatou:
... I roto i nga ra o Iraia, i te tutakina te rangi i runga
e toru nga tau, e ono nga marama ...
a i roto i te Episetole a Iakobo:
... A kore ake he ua ki runga ki te whenua i te wāhi o te toru
tau, e ono nga months.2
Te mea hē hoki tenei kia rite ki te mea i matau i te reira i ahau Kings
ko ua i roto i te toru o year.3 reira
Mai He puta i roto i Luke rite te mea e teie nei faahitiraa parau
A Ihu, ia ia i roto i te Episetole a Iakobo, kia rite ki te tauākī o James
ia ia, i tenei, i roto i te meka, hanga ana e ia e rua hape.
Hapa No. 103: a Ihu, me te Torona o Rawiri
E ai ta te Evanelia o Luka i roto i te pene 1:
A ka hoatu ki a ia e Ihowa, e te Atua i te torona o tona
papa, a Rawiri:
A ka kingi ia mo te whare o Hakopa ake ake,
a o tona rangatiratanga reira ka kore end.4
Ko hē hoki te take e whai ake nei e rua tenei:
1. No te mea a Ihu, kia rite ki te whakapapa i homai e
MaKhew, Ko te uri o Iehoiakimi, me tetahi o tona huaai
itohia i taea e noho i runga i te torona o Rawiri rite ki te tauākī
o te peropheta Jeremiah.l
2. Tuarua no te mea mua e matau ana tatou e, o Iesu kore
noho ana i runga i te torona o Rawiri, tae noa hoki te meneti kotahi; e kore ai ia
ake hei rangatira mo te whare o Hakopa. I te anga ke, nga Hurai
ka kino ki a ia ki te whānuitanga i hopukina ratou ki a ia, ka
ka mau ia ia ki a Pirato, nana nei i kohukohu ki a ia, a ka tukua e ia hei rangatira mo
ki nga Hurai ki te ripekatia.
Haunga, he mea mārama i te Evanelia o Hoani i kino ki a Ihu
te whakaaro o te he kingi, 2, me te, ano, he mea ti'aturi e
E kino a Ihu, te tahi mea no te mea i tonoa e ia e te Atua.
Hapa No. 104
E ite tatou i te irava i muri nei i roto i te Mark:
Ka whakahoki a Ihu, ka mea, He pono taku e mea nei ki a koutou,
Kahore he tangata i te whare maui, ranei teina, ranei
tuahine, e aore papa, he whaea, he wahine, he tamariki, he whenua,
he whakaaro ki taku, me te evanelia ake,
Otiia ka riro ia ia, tataki rau nga i roto i tenei wa,
whare, a ka teina, me tuahine, he whaea, me te tamarii e
mau, a ka whenua, me te whakatoi; a i roto i te ao ki te
haere mai mure ore.3
Na ka pūrongo Luke enei kupu i roto i te horopaki taua:
... E kore e mea tini noa atu farii i roto i tenei mua
ka unga tangata te wā, me te i roto i te ao, ki te haere mai, te ora tonu.
E kore e taea e tenei e parau mau no te mea, rite tonu ki o ratou ture i te
E kore e taea e kau Kalisitiané ki te marena neke atu i te kotahi te wahine. Te reira
e kore, Na, e taea hoki te tangata e mahue tana wahine hoki
te whakaaro o Ihu, ki te riro ia "rau-taiepa i te iti rawa te maha o ranei
wahine i roto i tenei ao. "
Haunga te parau, "whenua me te whakatoi", ko roto i te wahi
i konei, ia Ihu e te korero o te utu e kia hoatu ki
ratou e te Atua, e kore e he ora- konei te parau "me te whakatoi"
fekau-, a kahore e pai ki te horopaki.
Hapa No. 105: Ihu Healing te tangata e nohoia ana e te rewera
Ko te Evanelia o Mark fakamatala'i te hui o te tangata e nohoia
e nga wairua kino, me te te whakaorangia e Ihu, ka mea:
Na ka inoi nga rewera katoa ki a ia ka mea, Tonoa matou ki
te poaka, kia tomo matou ki a ratou.
A tonu a Ihu i hoatu waiho ratou. Na te
haere wairua poke i roto i, a ka tomo ki roto ki te poaka; a
rerenga o te kahui te wahi paripari ki te sea.l iho
Ko te hē tenei, mo te take kore i nga Hurai
whakaaetia ki te pupuri i poaka, he inadmissible mo ratou i raro i te
ture.
Hapa No. 106
Pūrongo Matthew Ihu ka mea ki nga Hurai:
Mea ahau ki a koutou, Tenei ake ka kite koutou i te tama a te tangata
e noho ana i runga i te ringa matau o te kaha, e haere mai ana i roto i te
kapua o te heaven.2
Ko reira he kore no te mea kua kite i nga Hurai te Karaiti mai
i roto i te kapua o te rangi i mua i muri i tona mate ranei.
Hapa No. 107
Korerotia Luke kua i roto i te pene 6:
E kore te mea te akonga i runga i tona rangatira, ko nga tangata katoa
e he tino ka rite ki tona master.l
Puta tenei ki te e he rite reira e maha tuakiri
nei i tino nui atu i to ratou kaiwhakaako.
Hapa No. 108: mātua: He honore ranei ratou hoariri?
Kua korerotia te parau i muri nei a Ihu kua e Luke:
Ki te haere mai tetahi tangata ki a ahau, a kihai i kino tona papa, a ka
whaea, a ka wahine, me nga tamariki, me teina, me mau tuahine
ae, me tona ora ake ano, ia e taea e kore e toku disciple.2
Ko,, whakaponohia ki te whakaaro i te atu katoa e te parau taua
i taea kua kua e Ihu, ka i mea ia i hanga, tawai
nga Hurai:
Hoki te Atua i whakahau, ka mea, Whakahonoretia "y papa, me te
whaea, a ka, e te kohukohu hoki papa, tona whaea ranei ia, kia ki a ia
mate i te death.3
E kore e taea e tatou e kite i te aha i taea e Ihu i mea i tenei.
Hapa No.109
Ko te Evanelia o Hoani te kupu:
Na tetahi o ratou, ko Kaiapa, ko te tiketike
te tohunga i mea taua tau ki a ratou, Kahore koutou e matau ki tetahi mea i
katoa.
Te whakaaro, he pai mo tatou ki, e te tangata kotahi
kia mate mo te iwi, a e te iwi katoa taata
e kore e tangata.
A e kore e o ia korero ia i tenei, engari ko te nui
te tohunga e tau, ka poropiti ia kia mate a Ihu mo
i taua iwi;
A e kore e anake, engari e kia ia mo taua iwi hoki
huihuia i roto i te kotahi nga tamariki a te Atua, i nga
abroad.l marara
E kore e tēnei tauākī taea te manakohia rite pono mo te whai ake
hë i roto i te kuputuhi.
Tuatahi, no te mea fakahu'unga i teie parau e te tohunga nui
kia tika, kia he poropiti i te kore e tino tika.
Tuarua, ki te te tauākī o te tohunga nui e manakohia rite
poropiti, tika hoki kia waiho hei te mate o Ihu
whakamarie anake mo te Jews2, a kihai hoki te ao katoa,
i te mārama ki te whakapono whakapumautia me ngā kerēme o
nga Karaitiana. Na, ko te parau, "e kore e anake hoki tenei iwi"
riro te faahitiraa heahea, me te ki te peropheta o
A Ihu.
Tuatoru, kia rite ki te kaikauwhau, tenei tohunga nui nei
pai tupu te mana o te poropiti ki te hei i te tangata kotahi nei
Ko te tohunga nui i te wa o te "ripekatia" o Ihu, me te
te tetahi te ture faaroo nei haere ki a Ihu hoki ta ratou whakapa
kia patua e ia o te he teka, he disbeliever, me te te tika.
Na ka ko ia te tangata i pai i te parekura, me te insult-
Tuhinga o Ihu. Ite tēnei ki e te Mataio tangata e mea:
Na ka arahina atu ana ia e ratou i whakatakotoria mau i runga i a Ihu ki
Kaiapa, o te tino tohunga, i reira nga karaipi, me te
i assembled.l nga kaumatua
Na atu i roto i te pene taua ite nei tatou i te taipitopito e whai ake nei:
Na ka puritia a Ihu ki tona te rangimarie. Na, ko te tino tohunga
ka whakahoki, ka mea ki a ia, i te ora taku whakaoati ia koe
Te Atua, kia korerotia e koe ki a matou ranei koe i te Karaiti, ko te tama
o te Atua.
Ka mea a Ihu ki a ia, ka mea a koe e koe: otira ahau
mea atu ki a koutou, Tenei ake ka kite koutou i te tama a te tangata ohipa
Ting i runga i te ringa matau o te kaha, e haere mai ana i roto i te
kapua o te rangi.
Katahi ka haehae te tino tohunga i ona kupu kakahu, Kei a ia
korero kohukohu; hei aha atu ma tatou i te pa-
te Au? Nana, kua rongo nei koutou i tana kohukohu,.
He aha ta koutou e whakaaro? Na ka whakahoki ratou, ka mea, he hara ia
o te mate.
Na ka tuwhaina tona mata e ratou, ka kurua ia; a
etahi i papaki ia ia ki nga kapu o o ratou ringa,
Ka mea, Poropiti ki a matou, e te Karaiti, Na wai ko ia
i patua koe?
Ko te evanelia tuawha, Hoani, he ara mārama atu, ka mea,
Na ka arahina atu ki a Anaha i te tuatahi ia: ko ia hoki
i roto i te ture o Kaiapa, i te e taua te tohunga nui
tau.
Na ko Kaiapa ia, i hoatu e whakaaro ki te
Hurai, he pai ke ki te mate tetahi mo te
people.l
Kia inaianei kia tukua tatou ki te mea e, te mea i tenei tauākī o te
tohunga nui i hanga e ia kia rite ki te poropiti he aha i hoatu e ia tona
te whakawa ki te whakamatea a Ihu? Korerotia ia kohukohu ki a ia, ka ko
oaoa i te whakaitinga o Ihu i roto i tona marae. He i roto i tetahi ara
pono e te poropiti, kia whakahau iwi ki te patu mo tana Atua?
E whakaatu tatou i to tatou ti'aturi ore i waho i roto i te taua poropiti nei e noho i te
poropiti, i muri i mahi taua noa, me te mea whakarihariha,
mahi. Mai i tenei āhuatanga i te reira arorau whakapae e ko Ihu he
peropheta o te Atua, engari ka haere kotiti ke (kia rapea) ia
kī o te incarnate te Atua, a hoatu he whakahenga teka i runga i te Atua.
I roto i te poto, te hara ore o te Karaiti, i roto i tenei take, riro whakaaro.
I roto i te hono mo'oní, ko ano hoki te kaikauwhau Hoani harakore, i te mea he Ihu Karaiti,
o te taua tauākī maere. Ko te hopoi'a no te katoa
taua faahitiraa parau takoto rawa i runga i nga pokohiwi o te Trinitarians.
Ki te, no te mea te taime, whakaaro tatou e Kaiapa tauākī ake ko te
pono, ara na e te auraa o tona faahitiraa e
i te nga akonga me nga kau muimui o Ihu whakapumautia e
A Ihu i, i roto i te hono mo'oní, te Mesia Taputouia Karaiti ranei, mai i reira
te tikanga whakapono e te iwi i te mea e tika ana mo te
Karaiti ki te hei i te kingi nui o nga Hurai, ko Kaiapa, me ana kaumatua,
i wehi e ka haere mai ki te mohio ki tenei meka, te Hiha o
E e riri Roma, a kia meinga te raruraru mo ratou, parau ia
fai, "tetahi kia mate mo te iwi"
Ko te hiranga tūturu me māori o taua tauākī tenei
e kore e ka ko e te iwi o te ao e te hokona, me te
ora i to ratou "hara taketake", rite karanga ratou i te reira, i ua
oia i e Arama mano o nga tau i mua ki te whanau o te
Te Karaiti, i te mea he rivet me, o te akoranga, tatararaa huakore
raa o te tauākī. Nga Hurai e kore ano e whakapono i roto i tenei
haputanga rivet o nga Trinitarians.
Mahalo tenei kaikauwhau, i muri i runga i, te kitenga o te hape, e ia
whakakapi i te parau "poropiti ia" ki nga kupu "i hoatu e ia
whakaaro ", i roto i te Pene 18, no te mea ki te hoatu whakaaro he tino kehe
Tuhinga i te hanga i tētahi i poropiti ai, ano he poropiti. Ahakoa na roto i te hanga
tenei huringa kua uakina ana e ia ia ia ki te tiaki o te whakateka,
tona tauākī ake.
Hapa No. 110
Reta ake a Paora ki a Hebera kei i teie parau:
Hoki ka korero a Mohi i nga tikanga katoa ki te katoa
te iwi kia rite ki te ture, ka mau ia ki te toto o nga kuao kau
a o nga koati, ki te wai, ki te huruhuru whero, me te hihopa,
a tauhiuhia ana e ia te pukapuka, me te iwi katoa,
Ka mea, Ko te toto o te kawenata tenei e te Atua
kua whakaakona mai ki a koutou.
I tauhiuhia ano hoki e ia ki nga toto te taberna-
atikara me nga oko katoa o te ministry.l
Ko hē hoki te tumu e toru e whai ake nei i te tauākī i runga
tama:
Tuatahi no te mea kihai i o nga kuao kau, o nga koati i te toto, engari
Ko anake o te kau, i taua taime.
Tuarua no te mea, te wai, te huruhuru whero, ki te hihopa
kihai i reira; i taua taime i te toto anake tauhiuhia.
Tuatoru, no te mea a Mohi kihai ia i tauhiuhia i runga i te pukapuka
a ki runga ki nga oko e whakaahuatia e Paora, kaua te hawhe te toto
I tauhiuhia ki runga ki te aata, me te hawhe o taua mea ki runga ki te iwi.
He mārama i te whakaahuatanga e whai ake nei enei hape e toru
hoatu e te pukapuka o Exodus. Na ô te reira:
Na ka haere a Mohi, ka korerotia e nga kupu katoa te iwi
o te Ariki, me nga whakaritenga katoa: a te iwi katoa
ka whakahoki kotahi ano te reo ki, a ka mea, nga kupu katoa i
Na ka mea te Ariki, kua ka meatia e matou.
Na ka tuhituhia e Mohi nga kupu katoa a te Ariki, a ka whakatika
maranga wawe i te ata, a hanga ana e ia tetahi aata ki raro iho i te
pukepuke, a kotahi tekau ma rua nga pou, rite tonu ki nga iwi kotahi tekau ma rua o
te a Iharaira ...
... I whakaeke i nga tahunga tinana, me te i patu te rongo
whakahere o te kau ki te Ariki.
Na ka tango a tetahi tanga o te toto e Mohi, a maka ana e ia ki roto ki
peihana; me te hawhe o te toto i taia atu ki runga ki te aata.
Na ka mau ia ki te pukapuka o te kawenata, a korerotia ana ki
te whakarongo o te iwi: a ka mea ratou, katoa e te
Na ka mea a te Ariki, kua ka meatia e matou, ka rongo ano.
Na ka mau a Mohi ki te toto, a ka tauhiuhia ana e ia ki runga ki te
iwi, a ka mea, Nana, te toto o te kawenata,
hanga nei e Ihowa ki a koutou mo enei mea katoa
words.l
I roto i te tirohanga o te hē tuhi me hë tapaea i roto i
te Bibilia, tohu i ki i te kaipānui kia tawhiti, te Katorika Roma
Tapui te Ekalesia i te ako me te pānui o enei pukapuka mo
te iwi noa. Ratou tika ka mea e te kino i meinga e
e nui te pānui o ratou i to ki te painga e
tūmanakohia i a ratou. Ratou tino tika i roto i te ia tenei
whakaaro. I roto i te hono mo'oní, nga whakaputanga ketanga a, hapa, me maioro
o
kihai i nga tuhinga Bibilia mohiotia ki nga iwi tae noa ki te ahua
Tuhinga o te kaupapa Porotetani. Kitea e ratou a keria ana ki
whäkina enei pukapuka, me nga mea ngaro i, meinga te kaha
tauhohenga nei mohiotia pai ki te ao nei i teie mahana.
Ko te pukapuka i taitarahia, Kitabu "th-Thalathu-Ashrah (te toru
Pukapuka) tāngia i roto i te Beirut i te tau 1849, kei te whai ake i runga i
te mau api 417, 418 o te Buka Thirteenth. Hoatu matou tona pono
translation i Urdu:
Kia titiro tatou ki te ture, e haere ana i te Kaunihera o
Trent a ata takatakahia e te Pope. Na ka mea te reira e te
wheako o te mua whakakitea e taua kupu, ka
pānui i e noa te tangata e hua i te kino nui atu
pai. Na ko reira te fatongia o te tohunga, e aore
o te whakawa e, kia rite ki tona whakaahuatanga, i roto i te mau ranei
sultation ki te kaiako o te whaki, kia tukua e ia
te pānui o te kupu i roto i enei pukapuka ki te hunga anake
nei, i roto i to ratou whakaaro, kia aonga e ratou, a te reira
Ko faufaa nui o kuo pau i te pukapuka
i takina i mua e te kaiako Katorika, a i reira ki
waha i te hainatanga o te kaiako nei i tukua ki a te reira kia
te tai'o. Te tangata e maia tai'oi te reira kahore he whakaaetanga, ko
e kore e ki te e tukua te kahore i tonoa e ia ki te tika
mana.
THE Fakatohitapu PUKAPUKA
'Oku Fakahā mai e ratou?
THE tohenga
Hiahia ana tatou ki te whakaatu i roto i tenei pene e te kerēme i te Judaeo-Kalisitiané
e te Bibilia, - e rua Tahito e te Faufaa, i whakakitea ki a
i tuhituhia iho e nga tangata faauruhia e te Atua, he teka, me te ungrounded. He
He maha ngā tohenga ki te whakamatau i tenei, engari ka tatou ia faaea noa
i roto i te whārangi e whai ake nei ki te whitu o ratou e, i roto i to tatou whakaaro,
He
nui atu i te rawaka ki te whakamatau i to tatou kerēme.
r
Distortions
E kia kitea te maha nui o ngā mārama i roto i te pukapuka
o te Bible. E tonu nga kau mataotao Karaitiana me körero
kua i te mate ki te kitea tetahi ara o te whakamārama ia ratou. No te tahi o te
rerekētanga tuhikore kua i ratou ki te whakaae e tetahi o nga tuhinga, ko
totonú
tano, e te tahi atu i te teka, e tika ana rānei ki te delibeMte āhua i runga i te
wahi
o theologians muri ki hape o te copiers ranei. No te tahi
contMdic-
kua hoatu tuhinga tory ratou mua whakamārama heahea e pai
kore
kia manakohia e te kaipānui tika. Kua i enei kua
kōrerohia.
E ki tonu i te hapa te pukapuka Paipera, me te kua tohu matou i roto i atu
atu i te kotahi rau o ratou kua. Ko te whaiaro-kitea e te
whakakitea
Me kuputuhi kia noa i te hapa, me contMdictions.
He maha ngā take o te distortion me whawhe tangata hoki
i roto i te tuhinga o enei pukapuka. Ko te alteMtions me ngā huringa e whai
Kua delibeMtely pohehe ranei i hanga i ara kua uru e
Theologians Karaitiana. Texts i kua puta ke tino e aore
fakakehei e kore e taea te whakaae mai tei heheuhia faaűruhia ara i te ranei
Karaitiana. Hiahia ana tatou ki te whakaatu i tētahi rau tauira o taua distor-
mau i roto i te muri i roto i tenei pukapuka i te Bibilia.
I whakahuatia matou i mua, etahi pukapuka wahi o pukapuka ranei e
whakaaetia e nga Katorika rite he i te mau heheuraa o ratou
Mau peropheta
ia te Palotisaní kua whakamatauria e kore i enei pukapuka
e te Atua
faauruhia. Enei pukapuka ko: te Buka a Paruku, te Buka a Tobit,
te
Tohi a Judith, te whakaaro nui o Horomona, Ecclesiastes, Maccabees ahau
a II, vahe tahi ki ono o te Buka a Ehetere, a ka tekau
mau irava
i te pene kotahi tekau o te pukapuka kotahi, me te waiata o te toru
tamariki
i te pene e toru o te Buka a Raniera.
E whakaaro e nga Katorika enei pukapuka ki te waiho i te wahi integMl
o te Faufaa Tahito, te mea kua paopao nga Palotisaní, ratou
a
e kore e whakauru ia ratou i roto i te Faufaa Tahito. Matou, Na, waiho ratou
i roto i to tatou kōrero. Tetahi kaipānui tino pākiki e pā ana ki enei
kia kōrero pukapuka ki nga pukapuka o nga pūkenga Porotetani. Te
Nga Hurai
e kore e whakaae ki enei pukapuka rite tūturu rānei.
Waihoki, whakaaro te tuatoru e Tohi a Etera te wahi o te Tahito
Testament rite ki te hahi Kariki, i te rua o nga Katorika
a kua whakamatauria te Palotisaní, conclusively e kore tenei pukapuka
pono. Ko hoki te mana o te Buka a Judges whakakitea i roto i te
pātai
mo te hunga e titau i te reira kia tuhituhia e Pinehaha ranei a Hetekia, a ka
te
taua pā ki te Buka a Rutu, kia rite ki te hunga e kite
te reira
rite te tuhituhia e Hetekia. Kore, kia rite ki te nuinga o
i tataia ki
te mau, Ko te Buka a Nehemia fakalangi faauruhia, ina koa te
tuatahi
e rua tekau ma ono mau irava o te pene ma rua.
Ko e Tohi a Hopa e kore ano i whakaaro te heheuraa e
Maimomides, Michel, Semler, Stock, Theodore me Luther, te
kaiwhakaū o te whakapono Protestant. Tū ana te taua whakaaro e te hunga
ko wai
nā i tēnei pukapuka ki Erihu ranei ki te ha taha unknown. Vahe e toru tekau
e toru tekau ma tahi o te Buka a Proverbs e kore e faauruhia e te Atua.
E ai ki te Talmud, e kore he he pukapuka faauruhia Ecclesiastes.
Ko te taua pā ki te Song o Horomona rite ki Theodore,
Haimona, LeClerc, Whiston, Sewler, a Castellio. E rua tekau ma whitu pene
mau o te Buka a Isaia e kore hoki heheuraa rite ki te
mataotao ako Lefevre d "Etapes o Germany. te Evanelia o te
Matthew, kia rite ki te nuinga o ngā pūkenga tawhito, me te tata
katoa
pūkenga i muri nei te whakaaro ki tera ki te i te tuatahi i tuhituhia i roto i
te
Te reo Hiperu, me e ko noa te Evanelia hakari he translation
o te taketake i nei kua ngaro e kore e he,, a e kore e taea e,
e te Atua
faauruhia.
I hoki te Evanelia o Hoani, nga karaipi, Bretschneider me
Kua kihai Lefevre d Etapes "ki te farii i te reira ei tūturu. Ko te whakamutunga
pene
I tino whakakahoretia ano ia e te mataotao Grotius rite te e kore
tūturu
ranei faauruhia.
Waihoki e kore e nga pukapuka katoa o Hoani farii rite poropiti e
Bretschneider me te kura Alogi. Ko te piti o te episetole o Pita,
te
Episetole o Hura, i te Episetole a Hemi, te Matamua e Tuarua
Tohi o
E kore e John me te Buka o te Heheuraa whakaaro rite tūturu i
te nuinga o nga karaipi.
:
TE uru o CHRISTIAN mataotao
E ai ta Horne i te whārangi 131 o te Vol. Ahau o ana kōrero tā i roto i
1 822:
Ki te manako ki tatou e kua etahi pukapuka o nga poropiti
ngaro a kua ngaro, ka whai ia tatou ki te whakapono e te hunga
kore i tuhituhia pukapuka ki te awhina o te faaururaa. St.
Tenei meka Augustine mohiotia ki nga kupu tautohetohe rawa kaha e mea ana
i kitea e ia nga mea maha whakahuatia i roto i te pukapuka o te
kingi o Huria, me Iharaira, heoi kihai i kitea tetahi whakaahuatanga
o nga mea i roto i teie mau buka. No te ratou whakamāramatanga, to ratou
ki nga pukapuka o te tahi atu mau peropheta, a i roto i te tahi mau taime
Kua hoki whakahuatia e ratou nga ingoa o nga poropiti. Enei
kihai i pukapuka i ngā i roto i te buka whakaae e
te hahi, e kore i nei faataahia tetahi take mo to ratou kiaia
Hiona, ki te kahore, ki te mea e te poropiti, ki te nei tino faaroo
tohutohu faaroo e whakakitea, E rua momo o tohi.
Karaipiture i kahore he faaururaa, e te hunga rite ki nga tohi
o kōrero pono, me tohi arahina ana e te faaururaa. Te
E pēnei ana te tuatahi ahua o tohi ki nga poropiti kinautolu-
iho, ia e hoatu tika nga etahi atu ki te Atua. Ko te tuatahi
huru o te mau papa'iraa e te auraa ki te tāpiri ki to tatou matauranga ia te
ētahi atu Ko te pūtake o te ture, me ngā tohutohu faaroo.
I tua atu i te whārangi 133 o te Vol. Ahau, te matapaki i te take o te mo'e
pearance o te Buka a Pakanga o te Ariki, whakahuatia i roto i te Buka o te
Numbersl (21:14), ka mea ia:
Ko te pukapuka i ngaro i te, i rite ki te
mataotao nui Dr. Lightfoot ake kitenga, te tetahi i te tataia ki
kotahi tekau hoki te arata'iraa o Hohua, i raro i te whakahau o te
E te Ariki aRer te hinga o nga Amareki. Te āhua nei te reira e te buka
i roto i te pātai i roto i te tahi mau aamu o te wikitoria o tenei pakanga
l.There Ko te whakaahuatanga i homai i roto i te Buka o te Numbers ki
tohutoro ki te Buka
o pakanga o nga ariki. Te tahi mau rerenga i taua pukapuka anake kua
i homai, ko te toenga
o te pukapuka kua ngaro.
me te rautaki mō te pakanga e heke mai tohutohu. Ko tenei
e kore i te pukapuka faauruhia e kore ko reira he wahi o nga pukapuka Kōsipeli Mo'oní.
Na i roto i te tāpiritanga o tona rōrahi tuatahi ka mea ia:
A, no te te mea te reira e te pukapuka Tapu i heheuhia mai e te
Te Atua, e kore e tika faaite i te reira e nga kupu me te
kuputuhi katoa i whakakitea. Ko te rerekētanga o te kďwaha me te faaiteraa
hoź o te kaituhi whakaatu i whakaaetia ratou ki te tuhituhi
rite tonu ki to ratou ake ngākau me te matauranga. Te
mōhiotanga o te faaururaa i whakamahia e ratou rite ki te whakamahi
o nga tikanga o nāianei. E kore e taea te whakaaro te reira e nga kupu
ka mea ratou ranei ka whakakitea nga tokāteline i haere ratou ki a ratou
e te Atua.
I tua atu ka mea ia i whakau e nga kaituhi o nga pukapuka
o te Faufaa Tahito i "ētahi wā faaűruhia".
Ko nga compilers o Henry me Scott Commentary ake, i roto i te turuia e whakamutunga
o to ratou pukapuka, lea i te Alexander Canon, e ko ume, i
te
te mau parau tumu no te faaroo e takoto iho e Alexander:
Ehara i te mea e tika ana e mea nga mea katoa i te Palōfita
kia waiho hei faaururaa he wahi o te Ture Tumau ranei. No te mea
I tuhituhi a Horomona etahi pukapuka i roto i te faaururaa e kore te reira e
te auraa e faaűruhia i tuhituhi e ia nga mea katoa i te taha o te Atua. Kia te reira
kia mohiotia i nga poropiti, me nga akonga o Ihu
ētahi wā faauruhia no te tohutohu nui.
Puritia Alexander ake Tumau te rite te pukapuka e tika ai te whakaute nui, me te
whakawhirinaki i roto i nga kanohi o nga Palotisaní. Whakatūpato mai, he mataotao nui o te
Palotisaní, whakamahia kua tohenga i tenei pukapuka i roto i tona awhio
whakamātautau o te tüturu o te Bibilia.
TE Tuhinga o Encyclopćdia Britannica
Ko te tomokanga kaituhi iho "" Inspiration "" l roto i te Encyclopaedia
Britannica2
He tenei tauākī i te whārangi 274 vol. 11
I riro noa na i te mea o te tautohe ranei te mau
faauruhia mea i roto i nga pukapuka tapu nei te tuhituhi te kahore ranei.
E kore e Waihoki pūkete katoa o nga mau ohipa i whakaahuatia i a ratou
faauruhia e te Atua kia rite ki a Jerome, Grotius, Papias me
maha atu pūkenga.
Furlher i roto i te vol. 19 i te whārangi 20 te reira ta:
Ko te hunga e titau e mea katoa o nga Kōsipelí ko
faauruhia e te Atua e kore e taea e whakamatau ratou kereme ngāwari.
Reira ano te kupu:
Ki te ake e ui tatou e wahi o te Faufaa Tahito, ko
puritia e matou kia rite ki te faaururaa a te Atua, e tatou whakahoki e te
mau parau haapiiraa, me nga matapae mō ngā kaupapa ā meāke nei e ko te
e kore e taea e niu o te whakapono Karaitiana e te tahi atu i te faaururaa.
I hoki atu whakaahuatanga, te mahara o nga apotoro, ko
nui hoki ratou.
THE Rees Encyclopedia
I roto i te rōrahi iwa o te Rees Encyclopedia, e ai ta te kaituhi e
kihai i l.We kitea tenei kupu i roto i te putanga hakari o
Britannica, Heoi, matou
Kua kitea te whakauru e kore ko nga kupu o enei pukapuka
faauruhia, i te whārangi 23
vol. 12 i raro i te tomokanga "Inspiration"
2. nga tohutoro katoa i roto i te Ercyclopaedia Britannica kua
tangohia mai i te
tawhito putanga rau 18. Ko te putanga reira e kore e i
ratou i te wahi
ki. Kua Na iriti matou ratou i Urdu i roto i to tatou iho
kupu. Tenei
heoi, e kore e meinga e rerekētanga kia rite ki e taea te kitea i tēnei whakauru i roto i
he tokomaha te wahi i roto i te
te Britannica. (Raazi)
Kua i te pono me te hanahana o te pukapuka Tapu kua tautohetohe
no te mea i reira he maha faaino me hë i kitea i roto i
nga tauākī o nga kaituhi o enei pukapuka. No te tauira, i te te
tuhinga o Matthew 10: 19,20 a Mark, 11:13 Kua whakaritea ki te Acts
23: 1-6,1 te āhua whakahē o enei pukapuka riro katoa te
atu
nui.
Kei te mea ano hoki e kihai nga akonga o Ihu ratou e matau
tetahi ki tetahi ki te kia te fariiraa i te faaururaa i te Atua, i te mea he kitea
i
ratou tautohetohe i roto i te runanga o Hiruharama, me i a Paora ake te Reinga i
o
Pita. Ano he mea mārama e kore i nga Karaitiana i tahito ra
whakaaro
harakore ia ratou me te noa i hape, mai ratou te tahi mau taime i hanga ia ratou
raro ki to ratou fakaanga. Ko te kitea i Acts 11 tenei: 2,32 a
hoki
Acts 21: 20-24.
Kua hoki kua whakahuatia i te reira e Paora, ko wai e kore e ia whakaaro
iti iho i te akonga o Ihu (a hi'o 2 Korinetia 11: 5 me te
12:11),
ka neongo ia whakahuatia i roto i te tikanga pērā i ki te whakaatu e ia
kihai i ite ia ia tamau noa ki te waiho i te tangata o te inspiration.3 te
kaituhi
i mea ano:
E kore e hoatu e matou tetahi ongo e nga akonga o Ihu rite
korero mo a te Atua mau taime atoa korero ratou.
Kua mea ia e:
Ata te korenga i nga tautohetohe o rua te Michaelis
rōpū, i te tika mo te mea taua faufaa o,
a faaoti e te aroaro o te faaururaa i roto i te Buka Tapu
Ko te tino o te whakamahi nui, engari tae noa ki te tuku tatou ki te
aroaro o te faaururaa i roto i te Evanelia, me nga Acts, e he
pukapuka o te natura hītori, ngaro tatou i tetahi, me te tonu ratou
noho rite whai hua ki a tatou rite ki te aroaro o. E kore te reira tūkino tetahi mea
l.This kua rerekētanga o te tuhinga kua kōrero e matou, i raro i te
hapa Nos: 98-
100.
2. A, no ka tae mai ake o Pita ki Hiruharama, ratou e nga o te
kotinga
ka totohe ki a ia, I mea, I haere koe ki roto ki nga tangata kihai i kotia,
a koe kai
ki a ratou. (Ngāue 11: 2,3)
3. ahau Corinthians 7: 10,12,15,40. Na hoki 2 Kol. 11:17.
ki te whakaae tatou e te whakaahuatanga hītori o te evanelia
i roto i te mau evanelia, e rite ki nga whakaahuatanga o te kōrero,
mai, i kitea e te Karaiti, "Ko koutou ano pa- hoki
te akakore, no te mea i ahau koutou no te timatanga. "
John 15:27.
Ko reira tikanga ki te whakamatau i te parau mau o teie mau
pukapuka ki te kore-Karaitiana, i runga i te pūtake o tona whakaaetanga o te
parau mau o te tahi o nga whakaahuatanga evangelic. I te anga ke
kia maka e koe i mua auments i roto i te manakohia o taua mau semeio
rite te mate me te aranga o te Karaiti rite e pā ana i roto i te i tataia ki
mau o te mau haapii evanelia, e mau ana i nga wa katoa i roto i te ngakau e ratou
kōrero. No te tangata e hiahia ana ki te titiro i te turanga
me te takenga mai o tona whakapono, he mea tika ki te whakaaro i te parau
mau o te kaikauwhau e pā ana ki aua take ngā rite в faaiteraa
tuaro ki te tauākī o te tahi atu kōrero. No te mea e riro te reira
tinana taea ki te whakamatau i te parau mau o te mau ohipa
fakamatala'i e ratou, he mea e tika ana kia farii tatou ratou
whakaahuatanga i roto i te tikanga te farii nei tatou i te whakaahuatanga o te tahi atu
kōrero. Tenei aho o te huarahi e whakaora Karaitiana i
fifi katoa. E kore matou e kitea whakahuatia te reira ki hea e te
ngā hui whānui hokosia e nga apotoro, ka mohio a e
Luke roto i ona tirohanga, i faauruhia.
Ki te Heoi e tukua tatou ki te whakaae e etahi hei kaikauwhau i
hanga hape a i muri fakatonutonu ratou e Hoani, tenei
e kia nui, me te pai te whakahaere rite i roto i te
te Bibilia. Te titiro atu ano hoki Mr. cuddle te whakaaro o Michaelis
i roto i te wāhanga 2 o tona pukapuka. Pera i te matara i te pukapuka i tuhituhia e te
Kei te āwangawanga ngā ākonga o te apotoro, kia rite ki nga Gospels o Mark
a Luke me te Buka o Acts, e kore i hoatu Michaelis tana
whakatau rite ki ranei i ue'i ratou kahore ranei.
WATSON Tuhinga ake
Watson, i roto i te rōrahi e wha o tona pukapuka i runga i Heheuraa, i te
i runga i te kōrero o Dr. Benson, a'oraa e te meka e
Kitea Luke ake tuhituhi e kore te faauruhia ko i te tainga o te
tona
Evanelia ki Tiopira,:
Na he tokomaha kua riro i roto i te ringa ki te whakaturia atu i roto i
i te korero o nga mea e tino pono
i whakapono i roto ia tatou, pera ano i tukua e ratou ki a ratou ki a matou,
e i te timatanga i kite a kanohi, me minita
o te kupu; hoki pai ki ahau, ka i tino
māramatanga o nga mea katoa i te timatanga mai, kia tuhituhi atu ki a
koe i roto i te raupapa, e Tiopira pai rawa, e kia puta koe
mohio ki te tuturutanga o nga mea, koe i ai
instructed.l
Watson te kupu e pā ana ki tenei:
Kua hoatu hoki e nga kaituhi onamata o te teolosia Karaitiana
he whakaaro rite. Na ka mea a Ileniasi e tuku ki a tatou i te Luke
mea i ako e ia i te apotoro. Na ka mea a Jerome e
E kore e Luke whakawhirinaki anake i runga i a Paora, ko wai i kore i roto i te
kamupene tinana o te Karaiti. Riro ano Luke te ite
mata o te Evangel i era atu apotoro me.
Ia anō elucidates:
Ko te apotoro, ka whakamahia ratou ki te korero tuhituhi tetahi mea ranei
mo te whakapono, i tiakina ki te taonga o
faaururaa e ia ratou. I te mea, Heoi, te tangata, a ka
tangata o te take, me te faaururaa, i rite ratou ki te tika atu taata
Ei i te whakaahua ngā kaupapa noa.
Tenei hanga e taea Paora ki te tuhituhi i roto i tona pukapuka tuatahi ki te hoki
Timoti, kahore he faaururaa:
Kati tou inu wai, engari hei te waina mau iti mo tou stom-
he whakaaro ano ach me tou maha infirmities.2
a furLher:
Ko te koroka i mahue atu i ahau ki Toroa, ki a Karapu, ka koe
I haere mai, kawea mai ki a koe, me nga pukapuka; tena rawa te
kirihipi. "
Na, e taea e tuhituhi ia ki a Pirimona, "Otiia hoki, kia rite te ki ahau
tira. "(v.22) A, i tuhituhi e ia ki a Timoteo," noho atu a Eratu i
Koriniti; engari i Toropimu i mahue atu i ahau ki Miretu, he mate. "
Heoi i reira e te tahi atu mau taime i te mea e mārama e Paora korero
na roto i te faaururaa, rite i roto i tona pukapuka tuatahi ki te Korinetia:
A ki te whakahau e ahau whai hoa, ehara i ahau, engari ko te Ariki,
Kia kaua e te wahine e mawehe ke i tana husband.3
Otiia i roto i te irava kotahi tekau ma rua o te taua pukapuka te kupu ia:
Otiia ki te era atu korero ahau, kahore te Ariki.
Na i roto i te irava e rua tekau ma rima ta ia:
Conceming Na wahine, kahore a te i ahau
Ariki: heoi hoatu e ahau taku whakawa, ka rite ki te tangata ia ia e
tohu o te Ariki ki te kia pono.
Kei te pukapuka o te Ohipa i teie parau:
ś Na, no ka haere ratou puta noa i o Pirikia, me te
wahi o Karatia, kua araia hoki o te Wairua Tapu ki te
kauwhau i te kupu i roto i te Ahia. I muri i taenga atu ki Maihia, ratou
anga, ka haere ki Pitinia; heoi kihai i tukua e te Wairua.
Mai i te runga ake e hoatu matou ia ite e, i te apotoro "mahi
i i runga i nga mea e rua: take me te faaururaa. Whakamahia e ratou te
te tuatahi ki te
korero o ngā kaupapa whānui, i te na roto i te tahi atu ratou i hoatu
whakapono
tohutohu e pā ana ki te whakapono Karaitiana. Ko tenei he aha te
apotoro,
rite tahi atu tangata, mahia hape i roto i to ratou motu
take
me i roto i o ratou whakaaro. Ko te tino kitea i Acts 23 tenei: 3; Rom.
15: 24,28; Ahau ki a Kori. 16: 5,6,8, e 2-Kol. 11: 15-18.
Ko te rōrahi te tekau ma iwa o te Rees Encyclopedia kei tenei
whakaahuatanga i raro i te tomokanga "Dr. Benson":
Kua oti te tuhituhi mea katoa ia i roto i te hononga ki te inspiMtion
te mea ki te kia mārama, me te arotau, me te, pono, ahurei i roto i tona faaohiparaa
ana'ei.
BEAUSOBRE AND LENFANT WHAKAARO ake
Na ka mea a Beausobre a Lenfant te whai ake e pā ana ki tenei mea:
Te Varua Maitai, me tona tauturu, me te whakaako i te evan-
gelists me nga apotoro tuhituhi, kihai i whakahau tetahi ngā
reo mo ratou, engari tuku nga tikanga ki o ratou ngakau
na roto i te tapa'o itea, a arahina ana ratou e i te whai wāhi i roto i
hapa. I tukua e ratou ki te kauwhau i te tuhituhi i te kupu a ranei
te faaururaa i roto i to ratou reo ake te whakamahi i to ratou ake kīanga.
I kitea e tatou rerekētanga o te whakapuaki, me te kīwaha i roto i te i tataia ki
mau o nga kaituhi onamata, e te nuinga o ti'aturi i runga i
nga āhua me ngā āheinga o te kaituhi āwangawanga,
ka pena ano ngāwari ite i te tohunga o te reo taketake o te
ngā rerekētanga o te kďwaha me te whakapuaki i roto i te mau evanelia o
Matthew, Luke, a Hoani me nga pukapuka o Paora.
Ki te, Heoi, i pono faauruhia te Varua Maitai nga kupu ki a ratou,
tenei kihai i pai ki te tupu. Ko te kāhua me te whakapuaki o te katoa
evanelia e kua ngā kua. Haunga, i reira kua tokomaha kua
ngā kaupapa i te whakaahuatanga o e kore e rapua e te faaururaa. Hoki
tauira, tuhituhi ratou o maha ngā kaupapa i kite ratou ki a ratou ake
kanohi rongo i a ngā pono ranei. E ai ta Luke e ka ia
intend-
ed ki te tuhituhi i tona evanelia tuhituhia ana e ia i te whakaahuatanga rite ki te kanohi
pa-
e tootoru ra o nga mau ohipa fakamatala'i. He tenei matauranga i roto i tona ngakau,
ia
whakaaro ko reira he taonga e kia kawea ki te heke mai
ua
erations.
He kaituhi tona pūkete nei riro i roto i te faaururaa o te
Te nuinga o faaite te Varua Maitai i teie meka na roto i te mea te tahi mea ki te
faatupu i taua nga mea katoa i tuhituhia e ia he rite tonu ki te faaururaa
ia
i riro mai i te Varua Maitai. Ahakoa ko te whakapono o Paora o te
rerekē ahua, ko reira ano ke e kore e Luke titiro ki te whai
tetahi
kaiwhakaatu anake Paora me ana hoa.
Kua whakaputaina matou i runga i te whakaaturanga o te rua o te kuo nui
Pea o Karaitiana, te hunga e kiia rawa nui, ka whakanuia i roto i
te
Te ao Karaitiana. E Horne me Watson hoki te taua whakaaro o
ratou.
TE Tuhinga o CHRISTIAN mataotao ON THE
Pentateuch
Horne ka mea a i te whārangi whitu rau e iwa tekau ma waru o te rōrahi e rua
o tona mahi nui:
Eichhom, tetahi o nga karaipi German, ka whakakahore e Mohi
riro te faaururaa.
A i te whārangi waru rau, e waru:
Ko o te Scholz, atiu, Rosenmuller me Dr. Geddes
whakaaro e kihai i Mohi farii i te faaűruraa, me taua al te
e rima ngā pukapuka o te Pentateuch i noa te kohinga o te tohi lēsoní,
ngā kōrero bal o nāianei i roto i taua wā. Tēnei ariā te hanga
tona ara tere i roto i nga karaipi Tiamana.
Ia i mea ano:
Kua korerotia Eusebius me te maha o ngā theologians o muri
e Mohi i tuhituhia ki te pukapuka o Genesis, i Miriana,
no ka whangai ia nga koati o tona papa i roto i te ture.
Kia tukua tatou ki te parau e, i roto i tenei take, e kore e taea e tenei pukapuka
hei faaururaa no te, rite ki Eusebius, ko tenei i te aroaro o
Tukua a Mohi i te peropheta. Na reira i te pukapuka o te
Genesis kia hoki he kohinga o te waha rohe o nāianei
ngā kōrero tuku iho. Ki te
e kore nga karaipiture a nga poropiti, i tuhituhia e ratou rite mau peropheta i,
pukapuka o te faaururaa, he meka uru e Home me ētahi atu kairangahau,
Na te aha i taea e te pukapuka te tuhituhi e Mohi ki te aroaro o te roa i tona peropheta
he pukapuka whakakitea?
Ko te Katorika, Ward, kua i te whārangi e toru tekau ma waru o te putanga 1841:
Na ka mea a Luther i roto i te vol. 3 o tona pukapuka i runga i ngā whārangi 40 me te 41 e:
"E kore e rongo tatou ki a Mohi, e kore matou e Tum ki a ia, ko ia hoki
anake mo nga Hurai; kahore ki te mahi ki a ia ta tatou e ".
I roto i tetahi atu pukapuka ka mea ia: "'Oku mau tui e kore i roto i te a Mohi e kore
i roto i te ture, no te mea ko ia te hoariri o Ihu, ka mea e
ko ia te rangatira o kaitiaki, a ka mea i nga Karaitiana
kahore ki te mahi ki nga ture kotahi tekau, i ".
Ano ka mea ia kia waiho ia i te tekau
Fekaú i te pukapuka kia whakakahoretia taua titorehanga i
ake ake, no te mea enei ko te pakiaka o nga whakaaro whakapono katoa.
, Kua mea tetahi o ana ākonga, Aslibius e kore tetahi i mohio te
kotahi tekau faaueraa i roto i te hahi. Ko te wehenga Christian i huaina
nga Antinomians tīmataria e te tangata nei whakapono i
kihai i te Pentateuch i tetahi 'ulungaanga pērā i ki kia mau
fakakaukau ki te kupu a te Atua. Ko te ratou whakapono e tetahi tetahi faaueraa
rite puremu hara mitting me ētahi atu mahi kino tika fakamo'uí
e riro raa, i roto i te oaoa etemal ki te mea i whakapono ia i roto i anake
Karaitiana. Ko te hunga e tumed ki nga ture kotahi tekau
i tākiekina e Hatana, a ka ratou i nga mea te hunga e Ripeha
pa- Ihu.
Enei mau parau o te kaiwhakarewa o te whakapono Protestant me tona tauira
He tino faufaa nui o. Te tikanga ana ratou e Palotisaní katoa
me
kia ta'etuí i Mohi, me te Pentateuch, mai, kia rite ki
ratou, ko e Mohi te hoariri o Ihu, te rangatira o nga kaitiaki,
a kihai i te Pentateuch te kupu a te Atua. He kahore ki te mahi
ki nga ture kotahi tekau, me tahuri ratou ki te peikani, me te whakautu maha
theism. Kia hoki ia haapa'o ore e ratou a ratou mau metua, raruraru ratou
tupu
bours, e mahi ana tahae, kohuru, me te oati teka no te, te kore, ratou
e te mahi rite ki te ture kotahi tekau i "ko te
pakiaka o nga whakaaro whakapono katoa ".
Ētahi Karaitiana, no ki tenei wehenga i mea ki a tatou e ratou
i
e kore e whakapono i roto i te a Mohi, ano he Palōfita ko noa ano he tangata o te whakaaro nui, me te
te
ture nui, etahi etahi i mea ki a tatou e te a Mohi, e te Atua
e riria,
ko te tahae, me he tangata pahua. Ka ui matou ki a ratou ki te wehi i te Atua, ka whakahoki ratou
i tika i roto i te mea tenei ratou rite nei ki nga mea e Ihu
ia:
Katoa i haere mai i te aroaro o tahae, he kaipahua te hunga i ahau: ko
kihai nga hipi i whakarongo ki them.l
Na, e nehenehe tatou e kite i te aha i te kaiwhakaū o te whakapono Protestant, Luther,
a tawai tana tauira a Mohi; Me kua tataki ratou e te
tauākī i runga.
Te Episetole a Iakobo E TE BUKA A
FAKAHAÁ
Na ka mea a Luther e pā ana ki te pukapuka o Hemi:
Ko e kore e ki te kupu e tika ana kia whakaurua ki roto ki nga pukapuka tenei,
rite te akonga ka mea a James i roto i te pene e rima o tona pukapuka, "He
turoro tetahi i roto ia koutou? Kia karanga ia ia mo nga kaumatua o te hahi
a ma ratou e inoi ki runga ki a ia, me te whakawahi ia ia ki te hinu i roto i te
te ingoa o te Lord.2
Luther, te whakatairanga whakahē i runga i te faahitiraa i runga, ka mea i roto i te rōrahi
e rua o tona pukapuka:
Ki te tenei mea te mea kua James, whakahoki kupu ai ahau ki a ia, e kore pĭpĭ
ei e te tika, ki te tautuhi me te te tuku whakahau faaroo i runga i
tona pūkete ake, no te mea ko te reira anake Ihu nei e nohoia
i taua mana.
Ko reira mārama i te i runga i kore ko te pukapuka o Hemi,
rite
ki Luther, faauruhia, a e whakahau hoatu e nga akonga
E kore
tautoko i te faaururaa, te kore e riro i te tauākī i runga
heahea, me te horihori.
Kī Ward i roto i tona pukapuka tāngia i roto i te 1841:
Pomran, he mataotao ikeike o te Palotisaní, me te tauira
o Luther, e ai ta kua oti te tuhituhi e James ngā kaupapa teka, me te heahea
i te mutunga o tana reta. Kua tuhi ia i era atu meatanga mau buka
e kore e taea te whai pānga ki te Wairua Tapu. He pukapuka taua
Na e kore me te whakaaro rite ki fakalaumālie.
Vitus Theodore, he kaikauwhau Porotetani i Nuremburg, ka mea e ratou
i te hinaaro hoatu ake te Buka a Revelation me te episetole
o
James. Na ka mea ia e kore e te Episetole a Iakobo ki te riria
i reira
kua fakamamafa'i e ia te mea hei akiaki ia o mahi pai me te whakapono, engari
e
tenei pukapuka kei faaino. Na ka mea nga senituli Magdeburg
e
te Episetole a Iakobo, i te wahi kotahi, he ahurei i roto i te katoa
pūkete o
nga akonga no te mea ia e kore e ora whakawhirinaki i runga i
te faaroo
anake, engari e te reira titau hoki mahi pai. Ano e ia ta e te
Ture
Ko te ture o Tau'atāiná.
Ko reira mārama i te i runga i enei kaumatua, kia rite ki Luther, e kore e mahi i
whakapono i roto i te Episetole a Iakobo e faauruhia e te Varua Maitai.
TE Tuhinga o Keremeneta
Na ka mea a Clement:
He rerekē i ia te tahi i roto i te Mataio, a Mareko ratou
tuhituhi, engari ka whakaae ratou i runga i te wāhi tetahi e te faaineineraa ratou
foaki ki te Luka ake pūkete.
Kia tukua tatou ki te mea e faati'a ia tatou i te parau i runga ki te
tātaihia e rua ngā faufaa. Tuatahi e Matthew me Mark'a
rerekē iho i roto i te vahi e rave rahi i roto i to ratou mau aamu o te kaupapa kotahi
a
te wa e whakaae ana ratou i roto i to ratou tauākī ratou pūkete e
pai ki te
Luke. E kore tetahi o ratou whakaae ake ake kupu mō te kupu e pā ana ki tetahi hui.
Tuarua e whakamatauria kua tuhituhia ki te mea kua katoa evanelia e toru
aita
i roto i te faaururaa no te mea i te hiahia o nga evanelia matamua e rua
i runga i te
tuatoru e kia i roto i te pātai i faauruhia ratou.
Paley, he mataotao Protestant whare tairanga, ka tuhituhi he pukapuka conceming i te
parau mau o te Evanelia e maha. I tāngia te reira i roto i te tau 1850. tuhi e ia ki runga ki
whārangi
323 o tona pukapuka ki tenei pānga:
Ko te mea tuarua kua teka e kua pēnei ki te
Karaitiana tahito Ko e ratou mau whakapono i roto i te taeraa mai
o te Day o te whakawa i roto i to ratou ake te wa. Ka tapaea e ahau he
whakaarahia tauira i mua i tetahi whakahe ki tenei te. Na ka mea a Ihu ki a
Pita, "Ki te pai ahau kia noho tonu ia kia tae mai ra ahau, he aha te mea e ki a koe?"
Kua tēnei tauākī kua riro ki te tikanga e kore e Hoani pai
mate tae noa ki te ra whakawa, me tenei horapa ariā teka
i roto i te iwi noa. Na, ki te kawea i tēnei pūrongo i
ki a matou i muri i riro te reira i te whakaaro tūmatanui, me te take
nei i tīmataria e kore te te hape mohiotia, me te te tangata mai
i tua atu ki te tapaea reira hei tautohe ki te Karaitiana
te faaroo tenei e kia tino ta'etotonu, i roto i te tirohanga o te meka e
posses tatou.
Ko te hunga e mea e arata'i ia nga evanelia ia tatou ki te whakapono e te
mo'oni e tūmanakohia e mu'aki kau Kalisitiané kia haere mai i te whakamutunga Day
e pā ana ki i roto i to ratou wa ake kia pupuri i tenei whakamārama i roto i te ngakau,
a ka ora ia ratou i te whakahenga o te iwi tinihanga.
Na i reira mai tetahi uiraa e te mea, mo te taime, tatou
farii i te taea o hapa, me ränei i runga i te wahi o te
nga akonga, ka pehea e taea e ratou te whakawhirinaki e pā ana ki tetahi mea
e mea ana ratou? Ka rite ki te whakautu ki tēnei pātai, kia nui hoki taua mea e
nga kaitautoko o Karaitiana ki te mea ki nga kau ta'etuí e
he aha te rapu tatou i te akonga i he kore to ratou whakaatu i to ratou taata
whakaaro iho. Ko te ahanoa, i roto i te hono mo'oní, ko ki te whakatutuki i te hua
nei, ka rite ki te putanga o tenei, ko te ora.
Otiia i roto i whakahoki tenei, me pupuri tatou i rua ngā i roto i te ngakau;
ki te whakakore i te mau fifi katoa. Tuatahi, ko te ahanoa te tikanga e te
kia misioni o nga akonga katoa e tautuhi. Ua tauturu ratou
whakamatautau i te wāhi i te ranei ke i konatunatua ki te pono ranei.
E kore e ratou hiahiatia ki te mea tetahi e pā ana ki te aha te mea mārama
e kore e pā ana ki te whakapono, engari e kia hiahiatia ratou ki te mea
te tahi mea ki te tango rangirua e pā ana ki te tahi mea i roto i te kuputuhi
o nga pukapuka hanahana e kua Ua konatunatua aitua ki runga ki te
te parau mau. Te tahi hi'oraa o tenei te whakapono i roto i te e riro ko te
hoź e te rewera. I roto i te take o te hunga e mau e tenei teka
hei whakaaro i noa i roto i to ratou wa, me te haamaitai i hoki
te tauiraa i te mau haapii evanelia, me nga kau Kalisitiané wawe, me te mea
whakaaetia e kore e tenei whakaaro i roto i te tūkino tonu i te
parau mau o te whakapono Karaitiana, no te mea kahore he te mea a Ihu, tenei
i tonoa hoki. Ko te mea e, ka meinga he tūmatanui
whakaaro i roto i taua whenua, ua i konatunatua te hopoia ki te parau
Tuhinga o Ihu.
Ko reira e kore e tino i te tuhaa o to ratou karere ki te whakatika i to ratou
tetahi ki te mahi ki te whakapono teka i roto i te wairua, e kore kua reira ratou
kaiwhakaatu. Tuarua kia wehea, me to ratou parau poro'i ore
tinguished i ta ratou e tapae ki te tautoko me te nau fakamahino'i e
e ue'i e te. Hei tauira, te tahi mea i roto i te mea ta ratou e
mea kia faauruhia ai, engari i roto i te tua ki taua ratou tapaea raa
whakamārama fakatāutahá ki te whakapakari i ā rātou karere. No te tauira,
te parau tumu e te tangata i tua atu i te Hurai te whakaae i te
Kihai te whakapono Karaitiana e te here, ki te whai i te ture o te
Mohi, i roto i te noa'tu o tona pono ka kua mohiotia i roto i semeio
ngaahi.
Paora, hei tauira, i te korero o tenei parau tumu, kua
whakahuatia maha nga mea i roto i te tautoko o te reira. Na reira te tefito'i
ei i roto i te ano whakaae e tatou, engari ehara i te mea e tika ana hoki
ki a tatou te tautoko i to ratou parau i whakamarama katoa i roto i ki te whakamatau kia
te parau mau o te whakapono Karaitiana. Ka taea te tono i tēnei tikanga ki te
te tahi atu mau parau tumu o te āhua ōrite. Ko ahau tino mohio o
te parau mau i whakaae tetahi ako i runga i te taha o nga tangata karakia o
Ka aru tonu te Atua ki ta te here faaroo. Ko,
Heoi, ki te kore e tika mo tatou te whakamārama ki te farii i te hunga katoa e aore
taipitopito, ki te kahore to ratou, o te akoranga, tohua aua whare.
Ko te wahi i runga ake ka taea ia tatou ki te kōkiri i wha nga ngā e whai ake nei:
1. Kua kua mohiotia matou i roto i te rawaka ngā tohenga me te fepoupouaki
tauranga, i raro i te upoo parau o te Hapa kahore. 64-78, e katoa te
akonga o
A Ihu, me ētahi atu Kalisitiane o taua wa i whakapono u i roto i te
haere mai
o te Day o te whakawa i roto i to ratou ake te wa, me te e kore a Hoani pai
mate
tae noa ki te ra whakawa.
Kua tāruatia matou o ratou tauākī unambiguous, me te tino ki te
tenei pānga. Barnes, hanga ana kōrero i runga i te pene e rua tekau ma tetahi o
te Evanelia o Hoani, ka mea ki nga kupu i whakaputa uri tatou i raro i te
te translation Urdu:
Ko te pōhēhē kore e maté i hanga Hoani
i nga kupu a Ihu e taea te ngāwari taahia.
Ka ara kaha ki te meka te whakaaro e Hoani'ohovale
vived tae noa ki muri i te matenga o te tahi atu mau akonga.
Ko nga compilers o Henry me Scott parau:
Te nuinga pea, ko te whakaaro o Ihu i teie nei faahitiraa parau
ki te faariri i te Hurai, engari ia taahia ratou nga akonga ki te auraa o
fy e ora ake Hoani ki te Last Day ranei e ia
whakaarahia ki ora te rangi.
Ētahi atu mea ratou:
Here ti'a ia tatou ia mau i roto i te ngakau e te pūrongo o tetahi tangata
kia haere mai, kahore te haamauraa tika. E, Na te reira
he wairangi ki te niu i to tatou whakapono i runga i taua pūrongo. Tenei tauākī, i roto i
ka meinga ahakoa o te he pūrongo o nga akonga, me te
noa, ka whakapumautia i roto i te iwi, ka tahuri ki te kia
puremu. Me pehea e taea e kore i ngā pūrongo ara i tuhituhia nei
ki raro, a ka tuhia tono to tatou ti'aturiraa. Ko to tatou iho enei
kōrero, me te kore i te faahitiraa parau i hanga e Ihu.
urther mea ratou i roto i o ratou pitopito kōrero haurokuroku:
Taahia nga akonga i nga kupu a Ihu, ka rite ki te
Kua elucidated kaikauwhau ", no te mea i ratou whakapono u e
te mai a te Ariki e mo te whakatū Justice.
I roto i te tirohanga o te mau faahitiraa parau i runga, i reira e noho e kore e te
taahia akonga. Na, ka taua whakapono i ratou kau ki
mau i te ra whakawa, a kihai a Hoani e mate tae noa ki te ra o te
Whakawa. ratou tauākī ki te whakaaro ki te tupu e natu-
whakawhitiwhiti ka tangohia mooni e fakamo'oni'i ia ratou ki te kua he, kua me te
ki
kitea whakamārama hou mo te mea ratou o kahore pai. E whai wāhi taua
te
kaha ki te hoatu i te tikanga e kore i nei i te tikanga e te kupu ratou
kaikōrero. Ka oti ia te whakamatautau ki te i te tahi atu atu i te parau mau i ratou
märama nei, ehara taea te tangohia rite Uei.
2. Ko te mārama i te whakaahuatanga i runga o Paley e te
ngā pūkenga
Kua uru te meka e nga take e kore e tika nei
e hāngai ana
ki te whakapono, kua hopoia i konatunatua ranei ki te mau parau tumu o te
te faaroo,
e kore e tūkino i te whakapono Karaitiana i roto i tetahi ara, ki te e whakamatauria ratou
erro-
neous.
3. Kua uru hoki ratou e te aroaro o te hapa, me te hape
e i roto i nga tautohetohe o te akonga i kore he e totohu ki te
Te whakapono Karaitiana.
4. Kua whakaae ratou e te oraraa o te wairua kino, me to ratou
e kore he mana i runga i te tangata i te mo'oni, me taua ti'aturiraa i roto i a ratou
ko
he hua o te whakaaro te tangata, me te karakia; a e ia ratou
kitea to ratou ara i roto i roto i te tauākī o te mau haapii evanelia, a
ara
i roto ia Ihu, no te mea e ratou i riro i te wahi o te kōrero tuku iho noa
o taua wā.
1. E pā ana tēnei ki a Hoani, 21:23. "Haere hen atu tenei kupu ki roto i
nga teina
kihai ka mea yel a Ihu ki a ia, ia ia: e kore taua akonga e mate
e kore e mate. "
E rongoa nei i enei whakatau e wha i roto i te ngakau, Me whakaaetia ia tatou ki
titau e neke atu i te rima tekau perent o te evanelia e te kupu rüma
i te ka i te hua o te faaururaa. E ai ki tenei
whakaaro,
e pā ana tika nga whakaahuatanga anake ki te whakapono ranei, te hunga e tāutu i
te rit-
Ka taea te whakaaro tataitahi rite fakalaumālie.
Heoi e kore e tenei whakaaro kawe tetahi taimaha no te reira oaoa
pene ki te hei ki te whakaaro o Luther, te kaiwhakarewa o te
Palotisani
hahi, nana nei i whakaatu mārama tetahi i tetahi o nga apotoro
matau
ki te puta te tautuhi i tetahi parau tumu faaroo i runga i tona pūkete ake ranei,
no te mea
anake i a Ihu i te tika ki te whakaputa mau parau haapiiraa faaroo. Te
momotu
mutunga ko e te wahi o nga evanelia toe, arā, o te
te
whakaahuatanga i te akonga e pā ana ki te tika te whakapono, ko te
ano
tangohia o tona huru Atua.
Te uru o PROTESTANTS mataotao
Ward tāruatia te maha o ngā tauākī i te mataotao nui
o te whakapono Protestant. Uri tatou i raro e iwa o ratou i tona
pukapuka tā i roto i te tau 1841.
Ka mea (1) Zwingli, he bibliographer Protestant, e te mau ohipa katoa
faaitehia i roto i a Paora ake pukapuka e kore e taea te whakaaro mo'a, pera me etahi
He hē mau ohipa fakamatala'i i roto i enei pukapuka.
(2) e whakawakia Mr. Fulk Pita o te tauākī teka, ka korerotia
ia kia kuware o te Evangel ki.
(3) Dr. wero, i roto i te polemic ki te Matua Campion, ka mea e
I he i roto i tona whakapono e pā ana ki te heketanga o te Tapu Pita
Wairua ki runga ki a Ihu.
(4) Brentius, ka karanga te rangatira ako me te ariki e Jewel, ka mea
e
Hanga Pita rangatira te akonga, me te Panapa parau hape
mau i muri i te heketanga o te Wairua Tapu.
(5) Ua parau John Calvin i horapa Pita titorehanga i roto i te hahi
a ka hoatu te motuhake o Karaitiana i roto i te ati, me te
I arahina te aroha noa Christian kotiti ke e ia.
(6) Ko nga senituli Magdeburg kaikorero nga akonga, a rawa
Paora, o te tauākī teka.
(7) ka mea a Whittaker e te iwi, me rangatira o te hahi,
a
ara nga akonga o Ihu, i hanga hape nui i roto i te kauwhau i
te whakapono Karaitiana ki nga tauiwi, a i hanga Pita hape
i roto i te tikanga, me i mahia enei hape e ratou i muri i
te hekenga iho o te Wairua Tapu.
(8) te pūkete o te tahi mau muimui o Calvin hoatu e Zanchius i roto i tona
pukapuka. Korerotia ia e mea etahi o ratou e ki ake ka haere mai a Paora
ki Geneva ki te kauwhau ki a Calvin, e rongo ratou ki Calvin
a ka waiho a Paora anake.
(9) Lewathrus, he whai pūmau o Luther, hoatu he whakaahuatanga
o
Kua faahiti te tahi mau pūkenga nui ratou tauākī ki te pānga
ko e taea te hoki ki a ratou e feaa i te faahitiraa o Paora, engari
i reira kahore he wahi mo tetahi feaa e pā ana ki te mau faahitiraa parau i hanga e
Luther. Waihoki kahore e taea te hoki ki a ratou te tuku o tetahi
feaa i roto i te pukapuka o te hahi o Augsbourg conceming te
te mau parau tumu no te faaroo.
Ko i te mataotao nui o te Porotetani te runga ake tauākī
te faaroo. Kua korerotia e ratou e tetahi o nga pukapuka o te New
I faauruhia Kawenata me te pono. Kua uru ratou ano e
nga akonga i Horehore i roto i te mea i tuhituhi ratou.
Te uru o mua mataotao
Ko te mataotao ako Norton i tuhituhi te pukapuka i runga i te pono o te Bible
i tāngia i roto i te Boston i te 1837 ka mea ia i roto i tona talateu ki te
pukapuka:
Kitea Eichhom i tona pukapuka e, i roto i nga ra tuatahi o te
Karaitiana, i reira ko te pukapuka poto ngā o ngā
Ko tino taea mau aamu o Ihu "te ora. ki te mea ko tenei
te Evangel taketake. Te nuinga pea i tuhituhia ki tenei mo te hunga
muimui kihai i taea e te tangata e whakarongo ana ki nga kupu o Ihu, me te
kihai i taea e kite ia ia, me o ratou kanohi ake. Tenei Evangel ko he
tauira. Kihai i nga kaute o Ihu tuhituhia ki reira, i roto i
kia wā.
Me kď hoki, e te rerekē i te hakari i tēnei hōtuhi
mau Evanelia i roto i te tikanga maha. Ko e Ngaahi Kōsipelí reira he i kore tikanga te
tauira kanohi e te tetahi kōrero i runga ake. Ko e Ngaahi Kōsipelí reira
i tuhituhia i raro i tūkunga rawa uaua, me te i roto i te tahi
mau aamu o Ihu kihai i nei i reira i roto i te hōtuhi taketake.
He
ki te taunakitanga fokotu'u ko te matua tenei hōtuhi taketake
pūtake o
nga evanelia katoa i puta i roto i te rau tau tuatahi e rua i muri i te
te mate o Ihu. Te reira i mahi ano hoki i rite te pūtake mo te evanelia o
Matthew,
Mark a Luke e muri i runga i ka nui atu rongonui atu nga ētahi atu.
Ahakoa ko enei evanelia e toru i roto i hoki tautau, me ränei,
i muri i runga i kō atu ratou ki nga ngā kaupapa ngaro i te tahi atu
iwi ki te hanga oti ratou. Ko te tahi atu ngaahi Kōsipelí, i roto
mau aamu ngā o Ihu tupu i muri i tona peropheta, pērā i
te
Evanelia o Māsoni me te Evanelia o Tatian i whakarerea. Ratou
hoki te tāpiri atu he maha fakamatala, mau aamu o Ihu "whanau, me te hoki
pūkete o tona tamarikitanga, me te pa, me te paari te tahi atu mea. Tenei
Ka kitea te hono mo'oní ko i te evanelia i huaina nga Memoirs i ai
Justin
faahitihia i roto i tona pukapuka. Ko te taua kua mohio ki i te evanelia o te
Koriniti.
Ko nga wahi o enei evanelia i wātea tonu e, ki te
whakaritea
tahi i te tahi, āta whakaatu e te tua o enei kaute
He
kua tino āta, hei tauira, ko te reo i te rangi i rongo
korero tuatahi i roto i enei kupu:
Ko koe taku tama, i ahau, nonaianei koe i tenei ra.
Kua rite, kua faahitihia e Justinian i te rua nga wahi. Repro- hoki Clement
fakafe'iloaki tenei kupu i te Evanelia o te tuakiri mohiotia i roto i enei
kupu:
Ko koe taku tama e aroha nei, i ahau, nonaianei koe i tenei ra.
Heoi, te mau Evanelia hakari, i tenei kupu i roto i enei kupu:
Ko koe taku tama, i aroha ai, i roto i nei ko ahau te pai pleased.l
Ngā te Ebionite Evanelia i te faahitiraa parau e rua tahi ko te kupu:
Ko koe taku tama e aroha nei, ko ahau pai ki a koe, koe
i whanau i tenei ra.
Kī tenei e Epiphanius.
Hītori Karaitiana, i roto i tautau, āta, me te tini
whawhe, kua rawa ngaro taketake tona ahua me te he inaianei he
ranunga
kai o tē. Tetahi pākiki nui e taea ngāwari
Auta-
isfy tona pākiki na roto i te tai'oraa i te aamu o Ihu te iriiri "e kua
Kua kohia tahi i te maha o Gospels.
Tenei ranunga māmālie o ngā contra-ruku ki te mo'a taketake
ture kua pera kaha hauā te tüturu o te evanelia e
ratou
kore te pupuri i to ratou huru hanahana taketake. Ko te atu ratou
i
iritihia i tetahi reo ki tetahi, i te ake ngaro ratou i to ratou
origi-
āhua mure me te puka.
I möhio ia tenei āhuatanga, ka haere mai te Ekalesia ki to ratou āwhina ki te
mutunga o te rau tau tuarua ranei i te timatanga o te rau tau tuatoru
AD
a tamata ki te whakaora i te pono, me te Evangel taketake, me te ki te kawe i,
rite
tae noa ki taea, ko te pono ki te whakatupuranga heke mai. Ratou,
Na,
tīpakohia te evanelia hakari e wha i roto i te maha e ngaahi Kōsipelí i
i teie
haea i roto i taua wā, no te mea nui atu mahino enei hōtuhi e wha
faahiahia atu tetahi o nga ētahi atu.
Kahore he tohu o te oraraa o te evanelia a Mataio, Mark
a Luke ki te aroaro o te mutunga o te rau tau rua ranei te timatanga o
te
toru AD rau. Ko te tangata tuatahi ki te korero o enei mau Evanelia i roto i te
hītori
Ko Ileniasi i te 200 AD nei atoa i mua te tahi mau tautohetohe fekau'aki mo
mau i te nber nu o te evanelia.
Na i roto i te 216 AD i hanga Clement o Arehanaria, he kaha teimaha
ki te whakamatau i faauruhia enei Evanelia e maha i me, reira,
kia
kia whakaae ka rite ki te puna o te whakapono Karaitiana. Ko te hua o te
Ko tenei
e, ki te mutunga o te rau tau tuarua, me te timatanga o te
te
tuatoru, i hanga te Ekalesia mau tautooraa nui ki te tiki i enei Evanelia e maha
whakaae, i roto i te noa'tu o te meka e kore ratou i tika i tenei
whakaaetanga mai he mārama e kore ratou tūturu i roto i te tikanga katoa.
Hoki tamata pakeke te Ekalesia ki te riria te tangata ki te tūraki atu katoa
Kōsipelí wā.
I oti rawa te Ekalesia i teie tautooraa nui ki te pure i te
taketake
hōtuhi kitea e te tīmatanga o te kauwhau, e kua reira he nui
tokoni
horo'araa ki nga whakatupuranga e heke mai. Otiia pea ehara i te mea
taea
hoki ki te Ekalesia rave i te reira mai te noa tetahi o nga evanelia tīariari
i tāpiritanga me whakarereke, me i reira ko kahore he ara o
motuhake
te tika i te he. Eichhom atu mea i roto i te futinoutí ki
tona
pukapuka:
He maha te tīmatanga o theologians i veiveiua e pā ana ki te maha o ngā wāhanga o
enei evanelia, engari kihai i taea e hoatu mua tetahi totonú ratou
rections ki a ratou.
Ia i mea ano:
I roto i to tatou mau taime, kua hanga tā whakaurunga taea te reira
no te iwi ki te fakakehe'i me te rāwekeweke i te tuhinga o te pukapuka tetahi.
I mua i te whakaaro o tā te tikanga rerekē i
te hunga o te tenei ra. Ko e taea hoki te rangatira o te tetahi tohi lēsoní,
Hiona ki te whakauru distortions me ngā tāpiritanga ki te pukapuka, e
Na ka riro te puna no te kape muri katoa, mahue kahore
te tikanga hoki ki a ratou te kimi i i wahi o te pukapuka
i te kaituhi, me te i kua tapiritia ke ranei.
Muri ka noa i teie mau buka i roto i te kino,
te iwi.
Ka flnd koe e amuamu maha hunga tapu, me theologians e te
copiers me nga rangatira o nga kape o enei pukapuka ngangahu te
tuhinga
i muri tata i tuhituhia ratou. Ko te hōtuhi o Rionaihia ko
ngangahu
ara i mua i i huri haere i te reira. Ano e kitea e koe e reira i
amuamu
o poke te whakaurua ki roto ki nga pukapuka i nga kau muimui o
Hatana
i mea ki waho etahi mea, a ngā etahi
ētahi atu i runga i to ratou ake pūkete. I roto i te tirohanga o enei kaiwhakaatu he reira
mārama
e kihai noho haumaru, me te tonu nga karaipiture Tapu. Tēnei i roto i te
ahakoa o
te meka i te mea e fifi rawa mo te iwi o taua wā
ki te aka-
te keehi ki te tuhinga rite nga kaituhi o taua wā e whakamahia ana ki te puta taimaha
kanga
a ka hanga e oati oati i roto i te tikanga ki te pehi te iwi i te maia ki
hanga huringa i roto ia ratou.
Ko te taua tupu hoki ki te hītori o Ihu, te kore
Celsus kihai i ite e tika te reira ki te tohu i roto i nga huringa
a
distortions i i hanga e nga Karaitiana i roto i to ratou tuhinga.
Ko
nahea to te tahi rerenga kōrero e pā ana ki etahi mau aamu o Ihu, i
marara i roto i te maha ngā Kōsipelí, ka haere mai ki te kia ngā tahi i roto i te
kotahi
te evanelia. No te tauira, e homai e te Ebionite Evanelia he oti pūkete
o
te iriiringa o Ihu kua oti nei te haaputuhia i nga mea i kitea
scat-
manamanata i roto i te katoa o nga evanelia e toru tuatahi, me te i roto i te pukapuka i
nei,
kia rite ki Epiphanius, "faahitihia Justin.
I roto i tetahi atu wahi, ka mea Eichhom:
Whawhe i roto i te tuhinga tapu, i roto i te ahua o te tāpiritanga
me ränei, me te whakakapinga o te kupu i tona ōrite,
e te hunga e hapa i te māia Scholastic tika, he hisitōlia
1. He mataotao ke o te rua o nga AD rautau.
tika torically te haape'ape'ai te i te wa o te ahua o te
Kōsipelí. E kore te mea poitirere tenei mai, i te timatanga o te
te hītori o te Karaitiana, kua he peu noa o
kaituhi ki te hanga e huringa rite ki o ratou ake whims, mau metua
makehe i roto i te mau a'oraa o Ihu, me nga fakamatala o ngā i roto i te
tona ora i ora taua e ratou. Tenei tukanga, initi-
nihia i roto i te tau tuatahi o te aamu Karaitiana, tonu ki te kia pee
a Manuka: e te iwi o te rau tau i muri mai. I roto i te rau tau rua
AD, tenei distortion ritenga i roto i te tuhinga riro i na faaueraa
mohiotia monly ki te iwi e ara nga hoariri o te
I mōhio o reira tui faka-Kalisitiané. Celsus, rite tuhia i runga,
whakahe i whakaara ki nga Karaitiana e, i puta ke ratou
neke atu i te toru ranei, e wha nga wa ratou tuhinga, me enei huringa
kihai i o te natula papa'u, engari mahi i roto i te tikanga i taua
i rawa nga kaupapa me ngā tikanga o te evanelia
ke. Tohu ano Clement i roto i taua i te mutunga o te tuhaa
piti AD rau i reira etahi iwi nei whakamahia ki te faaara
ki nga tuhinga o te mau evanelia. Kua tohua e ia e te sētesi
matamua, "hoki ratou ko te rangatiratanga o te rangi," "i ke i roto i
te tahi mau putanga ki, "ka kia ratou tino." Ētahi ētahi atu ara
i korerotia e ia: "Ka whiwhi ratou he wahi i reira e kite ratou
kahore raruraru. "
Norton, ka faahiti i te parau i runga i te Eichhom mea:
Kahore he tangata whakaaro i Eichhorn he anake i roto i tenei whakaaro,
no te mea he rite rongonui kahore pukapuka atu i roto i Germany rite ki te pukapuka
o Eichhom, a ka kua whakaaro te reira ki te hei i runga i te
whakaaro o te nuinga o nga kaituhi hou ki te whakaaro ki te
Kōsipelí, me te taua pā ana ki ngā take i maka feaa
ki runga ki te parau mau o te evanelia.
Mai i mohiotia Norton hei māngai o te evanelia, ua faahiti oia ia
ed nga tauākī i runga o Eichhom, E whakahe ana ia ki a ratou katoa i roto i te manakohia
o
nga evanelia, engari, ka rite ki ka kitea ki tetahi kaipānui o tona pukapuka, tona
aimaroraa e
e kore e fakalotoa mau. Ahakoa o tenei katoa. i ia ki te whakaae
nuitia
e whitu nga wahi e whai ake nei o te Faufaa New e
tino
kahore i te hunga e whakaaro ana ki te hei o ratou kaituhi, a kua
tāpiri muri.
1. ta ia i te whārangi 53 o tona pukapuka e nga vahe tuatahi e rua o te
Kahore Matthew i tuhituhia e ia.
2. I te api 63 e ai ta ia e te kaupapa o Hura Ikariote "roto
i roto i te
Matt. 27: 3-10 Ko te pono he tauākī teka, a ka tapiritia muri
i runga i.
3. Waihoki korerotia ia e mau irava 52, e 53 o te pene 27 o
Matthew Ko te addition.2 muri
4. puta te reira i te whārangi 70 e veesi 9-20 o te pene 16 o Mark e
he invention.3 muri
5. I te api 89 ta ia e te mau irava 43, e 44 o te pene 22 o Luke
Ko te addition.4 muri
6. I te api 84 tohu ia i roto i taua mau irava 3, me te 4 o te pene 5 o
te
Evanelia o Hoani, ko te tua i muri. Ko i, "E tatari ana
te pokarekarenga o te wai ... "ki," ... ua hanga katoa o te whatsoev-
i ia mate er. "
l.The hui o tona iri ia ia i muri i te aTrest o Ihu, me te
hoko i tona whenua mo te
e toru tekau nga wahi o te hiriwa.
2. kōrero tēnei ki te whakaahuatanga o te whakatairanga i te hunga tapu mate i te
urupa i muri i te
te mate o Ihu.
Kei roto i te mau irava 3.These te whakaahuatanga o te aranga o te ksus
kei roto
he maha o ngā hapa.
4.Neke e pā ana ki te haerenga o Ihu ki te Maunga Oriwa i te rlight
i te aroaro o tona Ripeha
fixion. Na ô te reira, "Na reira ka puta mai tetahi anahera ki a ia i
te rangi, strengtherling
ia ia. A, i te oke o hohonu ake tana inoi: ko tona kakawa
i rite i te reira
tepe toto e turuturu iho ana ki te whenua. "(Luke 22:43, me
44) Kāinga, howev-
er, kua whakapumautia te tika o tenei irava, a kua ātete te
whakaaro i
kaitautoko hāunga i te reira i te pukapuka. Kua discused matou i tenei irava
i roto i ngā i muri i roto i
te pukapuka.
i
7. I te api 88 āta ia thal mau irava 24, e 25 o te pene 21 o
te Evanelia o Hoani he pono tāpiritanga muri.
I tua atu i te whārangi 610 mea ia:
Ko te mau ohipa semeio fakamatala'i e Luke kua
i konatunatua ki te untruths tuku iho, me te faarahiraa whiti i
nga karaipi. Ko te mea tino uaua i roto i ki tenei ao wehe i te
te parau mau i te falsifications. Tetahi tauākī kei roto tuku iho
Ko te mārama te faarahiraa untruths, me te whiti matara rawa atu i
he te faaururaa.
Kia tukua tatou ki te utu i te wha whakatau e whai ake nei i te
tauākī i runga o Eichhorn kua hoki i oti te titiro atu e te tahi atu
Pūkenga German.
1. riro te taketake Evangel kua ngaro i te ao.
2. Ko nga evanelia hakari he ranunga o te fakamatala pono, me te teka
mau.
3. Ko te kuputuhi o enei e ngaahi Kōsipelí, kua ngangahu, me te ke
i te iwi o nga wa rerekē. Tamata Celsus pakeke ki
whakamōhio i te ao i puta ke te kau Kalisitiané i to ratou
tuhinga e toru, ka wha nga wa, neke atu rānei, ki te whānuitanga e ratou
i mau ke te kaupapa o enei tuhinga.
4. kihai te evanelia hakari whakaatu i tetahi tohu o te oraraa
i mua i te mutunga o te rau tau tuarua, me te timatanga o te
te toru o AD rautau.
Ngā pūkenga pērā ia LeClerc, Koppe, Mikaera, Lessing, Niemeyer me
Whakaae Manson ki te whakaaro ki to tatou mutunga tuatahi, no te mea to ratou
Na ka mea nga mea katoa i ai i a Matthew, Mark me Luke pea te
taua kape i roto i te reo Hiperu o te tuhinga kei roto i te
pūkete o te ora o te Karaiti. Tono Matthew te nuinga o te
tirotiro
Kei roto i te mau irava l.These maha nui te tiaturi o te iwi, me te
kararehe ora
i te lesus.
o taua hōtuhi ia Mark a Luke kihai i whakamahi i rite nui o reira pera me ia
i.
Kī hoki Kāinga tāngia tenei i roto i tona kōrero i roto i te tau 1822 AD, ahau ko ia
e kore e titiro ki te whakaae ki to ratou whakaaro, e, Heoi, e kore e
hanga i tetahi rerekētanga tae noa ki āwangawanga to tatou mata o te tirohanga te.
EWSONTHESUBJECTOFTHECHRONICLES
Tata whakaae nga pūkenga Judaeo-Karaitiana katoa e i runga i te wāhi
e Books e rua o Chronicles i tuhituhia e te peropheta Ezra ki
te tauturu o te rua atu poropiti, a Hakai me Hakaraia. Ko te runga ake
E mahara tahi e toru mau peropheta ki te hei i te kaituhi o tenei pukapuka.
Heoi, ma te maere e, e matau ana tatou no te he meka e te Buka Tuatahi
o
Chronicles Kei maha hapa kua rite kua uru e te
ngā pūkenga
o rua nga Karaitiana me nga Hurai. Kua mea ratou e na roto i
te
hei utu mo te wairangi o te kaituhi tuhituhia ki te ingoa o te mokopuna i
te
te ingoa o te tama.
Kua mea hoki ratou e kore e meatia e Etera, nana nei i tuhituhi a enei pukapuka,
ara e matau nei o ratou he tama, me tama. Ko te hōtuhi i
e Ezra tārua i hapa, e oti, e kore i taea e ia
te wehe i te teka i te pono, kia rite ka whakaaturia i roto i te muri
pene
ter. Tenei taunakitanga he nui atu i te sufflcient ki te tae i te mutunga
e
kihai i tuhituhia enei pukapuka i roto i te faaururaa. Ratou ti'aturiraa
i runga i ngā tuhinga hapa, me te oti he atu tohu. Heoi i te
E tū e rua ngā pukapuka o nga Chronicles ki te kia rite tapu rite ki te atu
pukapuka o te Bibilia e rua i nga Karaitiana me nga Hurai.
Haapapu hoki tenei tatou mana'o ino e, kia rite ki te Karaitiana
te whakapono, ehara i te mea e tika ana mo nga poropiti, me pera me taku i kite matou i
i te aroaro o, ki te
kia noa i te mahi hara. Waihoki, e kore e titauhia ratou
free
i hapa i roto i to ratou tuhituhi, ki te hua e enei pukapuka
e kore e taea e
kia whakaaro ki te kia tuhituhia i roto i te faaururaa.
Ko nga mea katoa i na tawhiti tatou i aparau i roto i teie pene, ko te nui ki
whakaatu e kore e nga Karaitiana i roto i te tūranga ki te hanga i te tino
kerēme
e tuhituhia tetahi pukapuka kotahi o te Tahito e te Faufaa New ranei i
na roto i te faaururaa.
I te Muslim te waiaro ki te Kōsipelí
Mai katoa mua e kua reira he mārama tino e nehenehe e titau ia tatou ia
aita
i roto i te wehi o te he e te Pentateuch taketake, me te
origi-
Kua ngaro a riro ngaro i te ao mure Evangel.
Kaua e nui ake i te pukapuka i tatou i teie mahana e haere i enei ingoa e
ngaahi fakamatala fakahisitőlia ko kei roto e rua pūkete pono, me te teka o te mua
ake. Tino tatou whakakahore e te ture taketake (Pentateuch) me te
vai Evangel taketake i te wa o te he Palōfita ko Muhammad (te rangimarie
kia ki runga ki a ia), me i kore i puta ke ratou tae noa ki muri. Pera i te matara
te
E concemed pukapuka o Paora, ara, ki te tukua mai tatou e ratou i
tino
i tuhituhia e ia, e kore e ratou tonu e manakohia ki a matou no te mea he
to tatou
whakaaro pai-i whakaturia e ko Paora he kaituku, me te teka nei
whakaurua
he ariā tino hou o Karaitiana, tino rerekē i
aha a Ihu ia ia kauwhautia. Ahau
Pera i te matara i te akonga o Ihu i noho i muri i te
E concemed pa'umaraa o Ihu, kua puritia e ratou ki te kia raugatira
a
faitotonu e te Mahometa. E kore ratou e, Heoi, whakaaro ki te kia
Te mau peropheta (a reira e taea ana ki te kua riro faaururaa i
Te Atua).
Ratou mau te tangata, me te kore e noa i te hapa te tangata.
Kua ngaro ratou mau haapiiraa, me o ratou tauākī mana i roto i te
ngaro o te whakamotuhēhē whakaū kōrero: no te tauira, te
1. E kore e taahia tēnei whakaaro o te hapori Muslim
rite te
hua o te whakatoihara me te ngautuara. I whakaaro ia he kaituku noa
i te hapu o
A Ihu, me ana akonga. Uri tatou i raro i te whakaaro o te hou
Mataotao French,
Maurice Bucaille. E ai ta ia i te whārangi 52 o tona pukapuka te Bibilia, te
Koran me te
Pūtaiao: "Paora ko te ahua tino tautohetohe i roto i te Karaitiana.
I whakaaro ia ki te
hei kaituku ki a Ihu, whakaaro iho e te utuafare o Ihu, me te i te
aposdes nei i
noho i roto i te Hiruharama i roto i te porohita a tawhio noa James. Paora hanga
Karaitiana i te
utu o te hunga nei i huihuia a Ihu a tawhio noa ia ki te horahia e tona
mau haapiiraa. E ia
kihai i mohio a Ihu i roto i tona oranga, ka whakamatauria te ia
whaitake o tona misioni
na roto i te faaite e Ihu, i whakaarahia nei i te hunga mate, i puta ki a ia
i runga i te ara ki te
Ramahiku. "
ngaro o tetahi tohu o te oraraa o te evanelia reira tae noa ki
te
mutunga o te rua o nga AD rau, te ngaro o te taketake
Tārua Hiperu o Matthew s evanelia, me te unavailabity noa o te
te ingoa o te liliu o te toe iritiraa, me te
aroaro
o putu hapa, me whawhe i roto i te kuputuhi reira. Pera i te matara
rite
Mark a Luke e concemed, kihai ratou akonga o Ihu, me te
kahore he tohu e ake ratou i farii faaururaa i
Te Atua.
Heoi pono tatou e whakapono, e te ture (Pentateuch) ko
te pukapuka whakakitea ki te peropheta a Mohi: te Koran Tapu te kupu:
I hoatu matou e Mohi te Buka (ture)
Na hoki kitea e matou i roto i te Koran Tapu i roto i te tohutoro ki a Ihu, tama a
Mary:
Ka hoatu e matou ki a ia i te Evangel.2
Na te pene ma iwa o te Koran Tapu, i huaina "Maryam"
i muri i
Meri te whaea o Ihu, taiku a Ihu rite mea:
Kua homai e ia te pukapuka (te Evangel) .3 ahau
Ko te hakari Kōsipelí, meatanga, me pukapuka e kore te tino
Kīia Evangel ki e te Koran Tapu, a kia kahore he ratou, kia rite ki
taua,
e manakohia ana ki te Mahometa. Ko te whakaako Islamic fekau'aki mo te
Pentateuch, te tahi atu mau buka o te Faufaa Tahito, me nga Kōsipelí
me te era atu o te Faufaa New ko e tetahi tauākī te Bibilia
e whakapumautia e te Koranic Revelation e whakaaetia me te
respccted e te Mahometa, me tetahi tauākī whakakinongia hoki e te Koran
Ka whakakahoretia ano ia e nga Mahometa. Tetahi tauākī e pā ana ki e te
Ko Koran Tapu puku, nga Mahometa rawa kia noho puku e pā ana ki
kahore he whakakahore fariiraa i ratou ranei.
Whakatutuki Allah te Kaha Rawa e To'na ra peropheta Muhammad (te rangimarie
i runga i a ia) i roto i te Koran Tapu i roto i enei kupu:
Ki a koe ka tonoa e matou i te Buka (Koran) i roto i te pono whakau
he aha haere mai i mua i te reira o te Buka, me te haapapū ona haumaru. "
Ko te kōrero rongonui i runga i te Koran Tapu, Ma "alim-u-Tanzeel,
Kei te kōrero e whai ake nei i runga i tenei irava:
E ai ki a Ibn al-Jurayj, te parau hopea o teie irava,
"Te whakamōhio tona haumaru", auraa e tetahi e lea whakaputaina e
nga iwi o te Buka (nga muimui o Karaitiana, me te
Ka Hurai) kia manakohia, kia ngohengohe ki a tona haamauraa i te
Koran Tapu, te kore ka mau taua faahitiraa ngā
fakakaukau rite teka, me te Kāore. Sa "id ibn Musayyab me
Na ka mea a Zihaq te kupu "muhaimin" i roto i teie irava auraa "te
kotahi te tangata e whakawa ", ia i hoatu Khalil tona tikanga rite" kaitiaki
me te kaitiaki ". Ko enei atarangi rerekē o ngā tikanga, Heoi, mahi
e kore e huri i te whakapae whānui e tetahi pukapuka ranei tauākī
whakapumautia e te Koran Tapu kia whakaaro rite te
kupu a te Atua; Kei te mārama te toenga kapea rite kahore he i te
kupu a te Atua.
He aha e whai Ko i te mau parau i runga i tenei mea i te kōrero
Tafseer-e-Mazhari:
Ki te te Koran Tapu kaiwhakaatu ki a reira, e herea e koe ki te
whakau i te reira, a ki te whakakahore i te reira ta te reira teka ranei, me te mea
patoi
ikuiku e matou. Ki te i te Koran Tapu kua puku, rawa e koe ki te
kia puku no te mea, i roto i taua take, ko te taea o te parau mau, me te
e teka rite.
Imam al-Bukhari faahitihia te whakarerenga iho o te peropheta Tapu, korerotia e
Ibn "Abbas, i roto i tona Kitabu ake h-Shahadat me tona mekameka o
faatere
hononga, kua ka, kua hua te hadith ano e ia i roto i
Kitabu tisam "l-l"
tautoko e te mekameka rerekē o ngā kairīpoata, me te hadith taua
ko
ano faahitihia e ia i roto i tona pukapuka Kitabur Radd "Ala Jahmiyyah,
korerotia e te rōpū rerekē o te narrators
E haere koe ki te iwi o te Buka, nga Hurai, me te aha
nga Karaitiana, ki te rapu i whakahau e pā ana ki te Shari "he ia
whakakitea ki a Muhammad koutou Tohi, te Koran Tapu,, te
Palōfita o Allah, ko te whakakitenga mai hou me freshest o te Atua.
Ka taki ngā koe i te reira i roto i te taketake tona ahua. Kua korerotia e Allah Kaha Rawa ki a koutou
e te nga Hurai, kua puta ke te Pentateuch, te Buka a
Allah, ka tuhituhia taua mea ki o ratou ringa ake. Tīmata ratou
e mea ana i ko i te reira i Allah, anake ki te tiki i te nui iti o te
moni i roto i te retum. E kore ianei tou mohio aukati i a koe i
te ani ia ratou te mau uiraa.
Ko te putanga atu o tenei hadith rite hua e al-Bukhari i roto i
Kitab-ur-
Radd "alal Jahmiyyah he rite e whai ake nei:
E Mahometa! He aha ka ui koe ki nga iwi o te Buka
pātai e pā ana ki tetahi mea, ina ko te koutou ake e Tohi
Word i heheu mai nei te Atua ki to koutou Palōfita, Muhammad
(Kia tau te rangimarie ki runga ki a ia). Ko te hou, me te hou, parakore, me te taketake, free te reira
i te pa ke. Kua korerotia Allah i roto i tona he Tohi e te
Kua puta ke te tangata o te Buka a fakakehei ratou Books.
Kua tuhituhia ratou e ratou ki o ratou ringa nga mea ake, me kī
e haere mai ratou i te Atua, (i ratou pera) anake mo te iti
nui o te moni. E te matauranga kua tae mai nei ki te
kahore koutou i aukati i koe i te te rapu arata'iraa i a ratou? No,
e te Atua! Kihai i kite matou i a ratou tono koe e pā ana ki te mea kua
kua unga mai ki a koutou. He aha ka ui ratou ki a koe i mohio e
Kua ratou pukapuka fakakehei.
Kitabu Kei "ll" tisam te faahitiraa parau i muri o te hoa
katote Mu "awiyah (kia Allah e pai ki a ia) e pā ana ki Ka" b ohipa
Ahbar (he tohunga ki runga ki te Bible me te mataotao o Ihirama):
Ahakoa ko ia tetahi o te pono rawa o te hunga e kuo
Pea o te hadith nei te tahi taime te pūrongo tuku iho i te iwi
o te Buka, kua otiia i kitea e matou i roto ia ratou teka
(I roto i te pūrongo o te Bible).
Tenei fakahu'unga ko e tika ana ki te teka i kitea i roto i aua pūrongo
te meka i kua hē aua pukapuka, e kore e Ka "b ake al-Ahbar
misioni
tauākī, no te mea kei te whakaaro ia tetahi o nga karaipi tika
o
te Bibilia na roto i te hoa o te peropheta. Ko te parau, "to matou
kitea teka i roto ia ratou, "āta tohu e te hoa o
te
Palōfita i te whakapono e kua i nga pukapuka Judaeo-Kalisitiané katoa
fakakehei.
Nga mataotao Muslim nei Kua āta tirohia e te ture, me te
Kua tino kihai Evangel ki te ite i te tüturu o
enei
pukapuka. Na ka mea te kaituhi o te pukapuka Takhjeel tangata Harrafaal Injeel i roto i
pene e rua o tona pukapuka e pā ana ki te evanelia reira:
E kore enei ngaahi Kōsipelí 'te Evanelia pono, me te pono i
i tonoa i roto i te peropheta (a Ihu) me whakakitea e te Atua.
I muri i roto i te pene ano ka mea ia:
Na ko te Evangel pono ko te kotahi anake i korero
i te arero o te Karaiti.
Ano i roto i te pene e iwa parau ia:
Paora i roto i tona tinihanga tupato tangohia atu i te katoa
Karaitiana o to ratou whakapono taketake, no te mea i kitea e ia to ratou
he matauranga kia ngoikore i pohehe ai te ratou e tino ngāwari ki
tetahi i whakapono hiahia ia. Na tenei te tikanga o ia tino abol-
Ua a'o te Pentateuch taketake.
Ko tētahi o nga pūkenga Inia kua tuhituhia tona whakawa e pā ana ki te
tuhinga o te kaituhi o Meezan ul Haq me te korero i hanga e ahau i roto i
te tautohetohe tūmatanui tū i roto i te Delhi. Kua tēnei whakawa, kua tapiritia rite
te
fakalahi ki te pukapuka Persian i huaina Risalatu "l-Munazarah tāngia i roto i te
1270 AH i Delhi. Na ka mea ia e tetahi mataotao Protestant, rānei
no te mea o te pōhēhē pea i roto i hala ranei,
nuitia kī e kore i turaki i te Mahometa te ture reira
a Evangel. Haere tenei mataotao ia ki nga karaipi o Delhi ki
kitea i roto i ranei he pono tenei. Na ka korerotia e ia i te "ulama" (Muslim
ngā pūkenga) e ka karanga te kohinga o ngā pukapuka te Faufaa New i
e kore e manakohia e kore ia e te taua Evangel i kua
heheuhia i te peropheta a Ihu. Ka e ia tenei whakawa o te "ulama"
i roto i te
tuhituhi a ka hanga te reira tuhaa o tona pukapuka. Nga karaipi Indian katoa
o
Kua manatoko Ihirama i tenei whakawa mo te arata'iraa o te iwi.
Pea o te hadith nei te tahi taime te pūrongo tuku iho i te iwi
o te Buka, kua otiia i kitea e matou i roto ia ratou teka
(I roto i te pūrongo o te Bible).
Tenei fakahu'unga ko e tika ana ki te teka i kitea i roto i aua pūrongo
te meka i kua hē aua pukapuka, e kore e Ka "b ake al-Ahbar
misioni
tauākī, no te mea kei te whakaaro ia tetahi o nga karaipi tika
o
te Bibilia na roto i te hoa o te peropheta. Ko te parau, "to matou
kitea teka i roto ia ratou, "āta tohu e te hoa o
te
Palōfita i te whakapono e kua i nga pukapuka Judaeo-Kalisitiané katoa
fakakehei.
Nga mataotao Muslim nei Kua āta tirohia e te ture, me te
Kua tino kihai Evangel ki te ite i te tüturu o
enei
pukapuka. Na ka mea te kaituhi o te pukapuka Takhjeel tangata Harrafaal Injeel i roto i
pene e rua o tona pukapuka e pā ana ki te evanelia reira:
E kore enei ngaahi Kōsipelí 'te Evanelia pono, me te pono i
i tonoa i roto i te peropheta (a Ihu) me whakakitea e te Atua.
I muri i roto i te pene ano ka mea ia:
Na ko te Evangel pono ko te kotahi anake i korero
i te arero o te Karaiti.
Ano i roto i te pene e iwa parau ia:
Paora i roto i tona tinihanga tupato tangohia atu i te katoa
Karaitiana o to ratou whakapono taketake, no te mea i kitea e ia to ratou
he matauranga kia ngoikore i pohehe ai te ratou e tino ngāwari ki
tetahi i whakapono hiahia ia. Na tenei te tikanga o ia tino abol-
Ua a'o te Pentateuch taketake.
Ko tētahi o nga pūkenga Inia kua tuhituhia tona whakawa e pā ana ki te
tuhinga o te kaituhi o Meezan ul Haq me te korero i hanga e ahau i roto i
te tautohetohe tūmatanui tū i roto i te Delhi. Kua tēnei whakawa, kua tapiritia rite
te
fakalahi ki te pukapuka Persian i huaina Risalatu "l-Munazarah tāngia i roto i te
1270 AH i Delhi. Na ka mea ia e tetahi mataotao Protestant, rānei
no te mea o te pōhēhē pea i roto i hala ranei,
nuitia kī e kore i turaki i te Mahometa te ture reira
a Evangel. Haere tenei mataotao ia ki nga karaipi o Delhi ki
kitea i roto i ranei he pono tenei. Na ka korerotia e ia i te "ulama" (Muslim
ngā pūkenga) e ka karanga te kohinga o ngā pukapuka te Faufaa New i
e kore e manakohia e kore ia e te taua Evangel i kua
heheuhia i te peropheta a Ihu. Ka e ia tenei whakawa o te "ulama"
i roto i te
tuhituhi a ka hanga te reira tuhaa o tona pukapuka. Nga karaipi Indian katoa
o
Kua manatoko Ihirama i tenei whakawa mo te arata'iraa o te iwi.
TE Tuhinga o Ihirama mataotao
TE Tuhinga o imam AR-RAZII
Ka mea Imam ar-Razi i roto i tona pukapuka "Matlib ul-Aliya" i roto i te pene i runga i
Nubuwah (te peropheta) i roto i te wāhanga tuawha:
Ko te pānga o te whakaako taketake o Ihu i tino lim-
ngatangata no te mea e kore ia kauwhautia te whakapono e nga Karaitiana
tukua ki a ia. Ko te whakaaro o te Matua, me te tama, me te ariā o te
Tokotoru He a he kino rawa o te atheism me te rōpū te huru
tino i te hua o te kuwaretanga. Mau haapiiraa whakapono taua
e kore e taea te hoatu ki te nui te Palōfita rite Ihu nei ko
harakore o taua hara katoa. Ko reira etahi e matou
A Ihu kihai i taea e kauwhautia tenei whakapono poke. Ia te tuatahi
monotheism a kahore tritheism kauwhautia rite ki nga Karaitiana
kerēme. Ko tenei whakaako o Ihu kihai i horapa atu e tika ana ki tokomaha
ngā āhuatanga o mua. Na ka noho tona karere rawa lim-
ngatangata.
TE Tuhinga o imam AL-QURTUBI
Na ka mea a Imam al-Qurtubi i roto i tona pukapuka Kitabul A "lam Bima Fi Deeni" n-
Nasara Mina "l Fisadi Wa" l Awham:
E kore e te evanelia reira, e huaina nei evangels,
te taua Evangel i te peropheta Muhammad (Kia mau te rongo
i runga i a ia) e korerotia ki roto i te mau parau:
"Na ka whakakitea Allah te ture, me te Evangel hoki
te arata'iraa o te iwi o mua. "
Na ka whakanohoia al-Qurtubi mua i te tautohe e nga akonga o
A Ihu i kore poropiti, i konei e kore e tiakina i te poke, a te
1. Imam ar-Razi, he mana nui i runga i tata katoa te Islamic
Sciences me te kaituhi
o maha ngā pukapuka tino i runga i Koran, hadith, hītori me ētahi atu
sciences.
ngā hui semeio i homai nei ki a ratou e kore e i mohiotia e te
mekameka ore o ngā kaipūrongo. He tauākī anake hanga e nai
kairīpoata tu'o. E kore e hoki kitea e tatou he tohu e te tārua
o
He noa i te whawhe taumaha enei evanelia. E he ana ratou.
Ki te,
mo te taime, te farii nei tatou e, teie mau pūrongo e pono, he ratou tonu
e kore e
he tautohe no te faaiteraa i te parau mau o nga mea whakamiharo katoa pēnei ki
te
akonga, e kore ano e te tauturu ratou i roto i te ata mohiotia te take o te peropheta no te
ratou, kore no te ratou hanga tetahi kereme ki te peropheta; i runga i te mau
trary, te tura whakapumautia ratou ko te peropheta Ihu he
Kaikauwhau.
Al-Qurtubi mea ano:
Ko reira kitea i te aparauraa i runga i te hakari
kihai i Kōsipelí i whakamotuhēhē i te tikanga o te ore
mekameka o te tuku, e kore he reira tetahi tohu e te
tiakina i copiers i te mahi he, me te reira i te
e kore e taea e possiblility o te hapa, me te he i i a ratou kia ikuna'i
titiro. Ko te aroaro o nga āhuatanga i runga e rua ta'ofi te
evanelia a to ratou huru hanahana, te hāpono, me i konei ratou
tika. Ko te aroaro kď o te whawhe tangata aita
i roto i te tuhinga o enei evanelia he nui ki te whakamatau ratou fariihia
aravihi. Faahiti tatou, ahakoa, te tahi mau hi'oraa i teie mau buka
ki te whakaatu i te ore o to ratou copiers me blunders i hanga
e ratou.
I muri kia hua ko ngā tauira ka mea ia:
Ranea ki te whakamatautau e te hakari enei tauira
Kōsipelí me te Pentateuch e kore e taea te whakawhirinaki me te e kore ano
E nehenehe o te whakarato arata'iraa no te ra'i ki te tangata o ratou,
no te mea e taea te Kaore hoki mekameka hītori o te te tuku i roto i
paingia o rānei i te tautoko o ratou motuhēhē.
Kua hua kē matou e rave rahi mau hi'oraa ki te whakaatu i taua
kua ngohengohe enei pukapuka kua ki nui ngā whakarerekētanga, me te distor-
mau i roto i to ratou tuhinga. Ko te huru o te tahi atu mau buka o te
Pai e taea te whakaaro theologians Karaitiana i roto i te marama o te
tuhinga faahuru o te mau papa'iraa mo'a Judaeo-Christian, pukapuka o
taua faufaa pirimia ki a ratou.
Ka taea te kite i tēnei pukapuka o al-Qurtubi i roto i te Topkapi Library i roto i
Istanbul.
TE Tuhinga o AL-MAQRIZI
Al-Maqrizi he mataotao nui o Ihirama i roto i te AH rau waru.
Na ka mea ia i roto i te pukapuka tuatahi o tona aamu:
Nga Hurai whakaaro e he pono te pukapuka i to ratou, e
taketake, free i te pirau katoa. Ko te Karaitiana, i runga i te atu
ringa, titau e te putanga Septuagintl o te Bibilia i te
ki a ratou he i roto i tetahi distortion me te huringa taea,
ia nga Hurai whakakahore tenei a te pehi i to ratou tauākī. Te
Whakaaro Hamari ratou Pentateuch ki te hei i te anake pono
putanga he mea whakarite ki era atu katoa. Kahore he mea ki a ratou
ki te whakakore i te feaa e pā ana ki tenei rerekētanga o te whakaaro
i roto ia ratou. 2
Kitea te taua rerekētanga o te whakaaro i roto i te
Karaitiana e pā ana i te Evangel. Hoki i nga Karaitiana e wha
putanga o te Evangel i kua ngā tahi
i roto i te pukapuka kotahi. Ko te putanga tuatahi o Mataio, te tuarua
o Mark, i te toru o Luke me te wha o Hoani.
Ia o ratou i tuhituhi ki tana rongopai, kia rite ki tana ake
te kauwhau i roto i tona rohe ake ki te awhina o tona mahara. He
He faaino te tatau, hotokorenga me tau'a
sistencies i waenganui i ngā ratou pūkete e pā ana ki te
ngā huanga o Ihu, tona kupu, ko te wa o tona Tutuki
me tona whakapapa. He irresolvable nga whakaputanga ketanga a.
I te taha o tenei nga Marcionites me nga Ebionites i
to ratou putanga motuhake o te Evangels, ia te rerekē
i te evanelia kēnana reira. Hoki nga Manichaeans
kerēme ki te whai i te Evangel o ratou ake rawa rerekē i
nga evanelia whakaaetia o nāianei. Titau ratou e ko te anake tenei
hakari tūturu Evangel i roto i te ao nei, me te toenga e inau-
thentic. To ratou tetahi evangel i huaina te Evangel o te AD
70 (Septuagint) i hoatu nei ki a Ptolamaeus. Te
E kore e Karaitiana i roto i te whānui ite i tenei rongopai rite tūturu.
I roto i te aroaro o nga rerekētanga pëpeha runga ake ki te
kia kitea i roto i te kohinga kupu o te whakakitenga mai Judaeo-Kalisitiané,
Ko reira tata e taea hoki ki a ratou te kōmaka i te parau mau. "
Ka mea ki te whakaaro ki tenei mea te kaituhi o Kashf az-Zunun e
te Evangel ko te pukapuka i whakakitea mai ki a Ihu, ko te tama a
Meri,
a, te matapaki i te kore o te tūturutanga me te te pono o te
reira
Kōsipelí, ka mea ia:
Ko te Evangel i te i roto i te hono mo'oní whakakitea ki ko Ihu he
pukapuka kotahi i te tino i roto i ngā whakahēnga
me kaore i. Ko nga kau Kalisitiane nei i hoatu te teka
faahapa i te Allah me To'na ra peropheta (a Ihu) na roto i te nahi i te faaineine
ka tonoa e ongoongoleleí ki a ratou.
Ko te kaituhi o Hidayatu "l-Hayara Fi Ajwibatu" l-Yahood wa "n-
Na ka mea a Nasara rawa āta:
Ko te hakari ture (Pentateuch) ngā e nga Hurai, ko
mio'i nui me te hapa, he meka mohiotia ki nga Bibilia
kaipānui. Ko te mataotao Bibilia, ratou, He pono, he pono
o te meka e i te ture taketake whakakitea ki
Ko pono, me te rawa i roto i te distor- reira e Mohi
te mau me corruptions. Kahore he pirau reira i roto i te
Evangel i whakakitea tuatahi ki te Karaiti, me te e
kihai i taea i ngā te hui o te ripekatia o te Karaiti,
e aore te tahi atu mau ohipa rite ki tona aranga e toru nga ra i muri i tona mate.
Enei, i roto i te tāpiritanga tafungofunga whakaurua e ratou kaumatua, me te whai
kahore nga mea katoa ki te mahi ki te parau mau hanahana. "
Ia anō ka mea:
Kua faîraa i kī atu He maha mataotao Islamic
rau o ētahi tauira tauwhāiti me ngā irava e faaite nei contra-
dictions, hotokorenga me ngā rerekētanga i roto i te-ka karanga kia
Kōsipeli Mo'oní. Ko anake ki te karo i te elon- faufaa
kōrero uipa e whakamanawanui tatou i te tuku atu hi'oraa
mau.
Kia noa atu ta ki te rua nga wahi tuatahi o tenei pukapuka
whakamatautau i te parau mau o tenei take.
RUA CLAIMS KI te tüturutanga o te Kōsipelí
I te tahi taime tamata ngā pūkenga Palotisani ki te misguide iwi ki te whakaaro
ki te historicity o te mau evanelia Faitatau. Hoatu e ratou i mua i to ratou
titau e tohu tūturu o te taketake o te hakari
Kōsipelí
vai i roto i te tuatahi, me te tuarua rau tau AD, i te take o te
te
meka e whakaaturia e Keremeneta me Ignatius ki to ratou aroaro.
Ko te kerēme tuarua whakatu e ratou he e Mark ka tuhituhi tona evanelia
ki te awhina o Pita ia Luke tuhituhi a tona ongoongoleleí ki te awhina o
Paora. Mai i raua a Pita me Paora nga tangata o te faaururaa, te runga ake
He pukapuka te Atua faauruhia hoki e rua Gospels.
E mea he ki te waiho i to tatou ohipa ki te titiro i te mana o enei e rua
misguiding kerēme, ia tetahi motuhake, i roto i te marama o te wātea
hisitōlia
raraunga torical me te feruriraa taata rahi.
PAUANGA ki te tuatahi CLAIM
Ko te mata matua o te tautohetohe e pā ana ki te taketake o te hakari
Kōsipelí Ko te kore o te haere tonutanga ore i roto i te tuku
o
nga mana pūrongo o tetahi o nga evanelia. Kahore he
taunakitanga
e kua tae mai tetahi o nga evanelia ki raro, ki a tatou tataki i a Ihu
na roto i ana akonga ki te kaiwhiwhi muri kia rite ki te hanga i te
ei
mekameka tinuous o ngā kaipūrongo pono. Hei te mea te reira atu noa, i reira
kia
he lekooti pono o te akonga mohio o Ihu whanau
whakaatu
i tuhituhia e nga mea katoa kua ia ka korerotia ki a ia e Ihu i roto i te
aroaro
o tetahi atu ranei tangata o taua, me te taua ingoa. Na te muri
kaipūrongo
kia kaiwhakaatu ki ka riro, ka rongo i korerotia ki te taua ranei
tauākī e taua akonga ngā o Ihu i roto i te aroaro o
taua
me te iwi i taua. Na kia whai tetahi atu o te hunga e hakari ranei tei
horo'ahia te taua kuputuhi ki ētahi atu i te tukanga ano kia te
tuhinga
e kua tuku ki a tatou ki te mekameka unintcrrupted o
kairīpoata te haape'ape'ai te hāngai hoki ki a Ihu ia ia (i te mea he te take
ki
Te heheuraa Koranic).
Na te mea tatou, a, kahore tetahi wehi o te he, e te
E kore e Karaitiana riro tetahi tauatanga taua o mana i
te
kaituhi o te evanelia ki te mutunga o te rau tau rua ranei te
haamataraa
ning o te toru o te rau tau AD. Matou, tatou, kua keria ki o ratou
pukapuka
ki te kitea tetahi wahi o taua tohu, me te ārahitanga rapu hoki i
pūkenga Christian rongonui, engari e kore e taea e whiwhi ki hea. Ko te tohunga,
French, l roto i to tatou polemic tūmatanui ki a ia, ua tamata i te whakamārama i tēnei
na roto i te mea e kore tatou e whai i tetahi mana penei e tika ana ki te atu
ati hītori i pa ki nga Karaitiana i roto i te tuatahi
e toru
rau tau. Te, Na, ki te kore e tika te mea te reira e te tohunga
Clement
a a Ignatius kahore mana taua ki a ratou i roto i to ratou wa.
E kore e tatou i tika turaki i te pāngarau, me suppositions i
e whakatikaia e ratou enei tohi ki o ratou kaituhi. He aha tatou
te tamata
ki te mea he, e kore e taea e enei suppositions me pāngarau
whakaaetia rite
he tautohe mo te pono o te kupu a te Atua. E kore ta tatou e rave
whakakahore i te meka i riro i nga evanelia reira manakoá ki
te
mutu o te rau tau tuarua ranei i te timatanga o te rau tau tuatoru,
me katoa o ratou mau hape, hapa, me faaino.
Me tukua tatou ki te kawe i te tahi meka e pā ana Clement ki te marama
a ki te Ignatius faaore i tetahi te mohiotia hoki.
THESOURCEOFCLEMENT LETTER ake
Kelemeni, te Patereareha o Roma mea, kei te ki kua i te pukapuka ki te tuhituhi
te hahi o Koriniti. He he tautohe i waenganui i nga karaipi
e pā ana ki te tau tangohia i tuhituhia ki tenei pukapuka. Waitaha
e te reira
i waenganui i 64 me te 70 AD. LeClerc kī ki te i tuhituhia i te reira i roto i te 69
AD, kua mea ia Duchesne me Tillemont e kore i Clement
riro Pope tae noa ki 91 93 ranei AD taea e pehea i tuhituhia Clement
pukapuka ki te hahi i roto i te 64 70 ranei, AD ka kihai ia ia ano Pope ko
e kore e
faataa. Heoi, te whakakahore i nga rerekētanga katoa, te pukapuka
i roto i te
kihai i taea e i tuhituhia pātai i muri i te 96 AD. Ētahi sētesi
tences o tenei pukapuka, Heoi, hoko ki te kia ōrite ki etahi o
te
rerenga i roto i te kotahi o nga Evanelia e maha. Tenei whakaaetia nga Karaitiana
ki
kerēme e tāruatia Clement i aua rerenga i te evanelia. Tenei
he tika ki te kia whakakahoretia hoki te take e whai ake nei kereme:
Tuatahi, e kore e ranea ki te tārua anake etahi rerenga i te
te evanelia. Ki te mea i te take tenei e riro i te kerēme o aua iwi
pono
e whakaaro hereticsl e te Palotisaní, no te mea to ratou
kī e whai i nga haapiiraa morare katoa i roto i roto i te evanelia
Kua tono i nga tauiwi me ētahi atu philosopho (no te tahi mau
o ratou whakaaro i ōrite ki etahi o nga whakaaro o te mau evanelia).
Ko te kaituhi o Aksihumo mea:
Te mau haapiiraa morare o te Evangel, o nei e te
He nui atu tona whakakake Kalisitiane, kua tāruatia kupu mo te kupu
i te Buka a Ethics o Confucius, 2 e noho ana i roto i te ono
te rau tau BC. Hei tauira ka mea ia i raro i tona kahore morare. 24:
"Mahi i ki ētahi atu rite ki te hiahia koe ki te kia ta ki
i ētahi atu. Me anake koe i tenei morare no te mea ko te pakiaka o tenei
te tahi atu tikanga katoa. Kaua e hiahia mo te mate o koutou hoariri
no te mea ki te rave i te reira e e heahea mai he te mana i tona ora
. e te Atua ". morare kahore 53 haere:" Ko reira hoki tatou tino taea ki
vaiiho i te mau hoariri i waho takitaki ia ia. To tatou māori
e kore e kino tonu whakaaro. "
Ka taea te kitea e rite tohutohu pai i roto i te pukapuka o Inia me te
Philosopho Kariki.
Tuarua, ki te Keremeneta tino i tuhi i te reira i te evanelia, katoa ona
tirotiro e kua ōrite ki te evanelia i, engari e kore e he taua
te
take. I te anga ke, rerekē ia i te evanelia i roto i nga wahi maha,
whakaatu e kore i tuhi ia i te mea i tuhituhi e ia i te evanelia. Ahakoa
ki te i whakamatauria e te reira i tuhi ia i te rongopai, kia whiwhi ai i te reira
kua
1. Ko te Rationalists paingia nei kaha liberalism.
2. Confucius, te philosopho nui morare o Haina i whanau i roto i te 551 BC,
nei i
kaha te mana i runga i te karakia me te huru rahi o te
Chinese. Ko te mua
Māoritanga Chunese i tenei i huaina Confucianism.
i tetahi o nga evanelia maha i te wā i roto i tona wa, ka rite ki
Uru Eichhorn i roto i te faatura o te whiu korero e te rangi
reo i te wa o te descension o te Wairua Tapu.
Tuatoru, ko Clement tetahi o nga pee o nga akonga, me tona
kahore he ara iti iho i te taua o Mark, a Luke mōhiotanga e pā ana te Karaiti,
e faati'a ia tatou ia whakapono, a arorau kia, kia whai ai ia
i tataia ki
kotahi tekau i te pukapuka i te pūrongo tika riro e ia. Ki te reira
i
he tohu ki hea i roto i tona tuhituhi i tuhi ia i te reira i
tetahi
o te mau evanelia, to tatou take e kua tino i roto i te wahi.
Faahiti tatou i raro e toru mau irava i tona reta.
Ia te tangata e aroha ana kia whai i a Ihu tona ture.
Jones kī e tārua Clement tenei kupu i John 14:15
e na ô:
Ki te aroha koutou ki ahau, kia mau ki aku whakahau.
Ko te faitatau kitea i waenganui i teie mau faahitiraa parau e rua arahina Mr.
Jones ki te whakaaro e tāruatia Clement i te reira i a Hoani. Heoi, ia
Kua whiriwhiria hei kaitirotiro i te mārama rerekētanga tuhi i waenganui i enei
e rua
tauākī. Ko te mahaki o tenei kereme, kua oti mohiotia e
to tatou
whakaatu e kore i taea e i tuhituhia te pukapuka i muri i 96 AD,
ia, kia rite ki o ratou ake kitenga, ko te Evanelia o Hoani
i tataia ki
kotahi tekau i roto i te 98 AD. Ko tetahi mea, engari i te kaha pau ki te whakarato i etahi
motuhenga ki te evanelia reira.
Na ka mea a Home i te whārangi 307, Vol. 4 o ana kōrero tā 1824 :.
E ai ki Kilisositomi me Epiphanius, te tīmatanga o
ngā pūkenga me te rite ki Dr. Mill, Fabricius, LeClerc me
Bishop Tomline, i tuhituhi a Hoani tona evanelia i roto i te 97 AD, ia Mr.
Jones situates tenei evanelia i roto i te 98 AD.
Heoi, e whai tonu i te aroha pono aha ana whakahau te aroha,
rere ke e kore e ia e he aroha i roto i te tikanga pono o te kupu.
Tika ka mea a Lardner i roto i tāngia 1827 i runga i Whārangi 40 ana kōrero
Mahino ahau e te tāruatanga o tenei pukapuka i te evanelia
Ko tirengi noa, no te mea ko Clement tino mōhio o te meka e
tetahi take ki te aroha o te Karaiti titauhia ngofuá mahi
te ti◊araa ki ana whakahau, no te mea kua Clement i roto i te
ropu o nga akonga o Ihu.
TE TUARUA Tuhinga o Keremeneta RETA ake
Puta te reira i roto i te pene ma toru o tenei pukapuka:
Te pee nei tatou te mea i tuhituhia, no te mea te Wairua Tapu
mea e te tangata whakaaro nui e kore he whakakake o tona whakaaro nui. Na matou
kia pupuri i roto i te ngakau nga kupu a te Karaiti i mea i te wa
o kauwhau i te manawanui me te mahi:
"Kia ngawari rapea koutou, e koutou kia whakaaturia te aroha, e muru
e murua e koutou; kia koutou e mahi ki runga ki, te rite
ka mahi koe i runga i ētahi atu, kia rite ki a koutou e hoatu pena ano e koe
Kia homai ki a koutou, ka whakawakia kia rite ki a koutou e whakawa i runga i
ētahi atu; rite e koe tohu, a ka tohungia e koe ki runga ki a
e mehua ai koutou, e noho ai ia ki te mehua ano
i whanganga ano ki a koutou ano. "
Titau te Karaitiana e tangohia tenei irava e Keremeneta i
Luke 6: 36-38, me te Matt.7: 1,2,12. Ko te irava i te Luke ko tenei:
Kia ngawari rapea koutou, kia pera me to koutou Matua e ngawari.
E whakawa, ae kore koutou e whakawakia: kaua e whakatau he, me te koutou
e kore e whakataua: e muru, a ka koutou e murua:
Hoatu, a ka homai ki a koutou; he mehua pai, e aki
ki raro, oioi, a rere i runga i, ka tangata e hoatu ki
tou uma. Hoki ki te mehua hoki e mehua ai koutou, reira
ka whanganga ana ki mehua ai koutou.
Ko te irava i te Mataio 7: 1,2 pānui:
Kaua e whakawa, e kore e whakawakia koutou. No te tahi aha whakawa
koutou whakawa, ka koutou whakawakia: a ko te mehua e mehua ai koutou,
hei mehua ano tena ki a koutou ano.
A i roto i te irava 12:
Na reira nga mea katoa e tono ai koutou pai e te tangata
kia meatia ki a koutou, meatia hoki e koutou ki a ratou: ko tenei hoki ta te ture tenei
me nga poropiti.
TE TUATORU Tuhinga o Keremeneta
Chapter e wha tekau ma ono o tona pukapuka kei tenei irava:
Kia mahara ki te kupu a te Ariki, Karaiti nana nei i mea, "Aue ki
te tangata nei, kua he hara. E kua pai
hoki ia ki te kahore i ia bom, kia kino ia te hunga
whiriwhiria e ahau. A, ka he i te tangata toku potiki, i te reira
ka pai hoki ia e whakairia tetahi kohatu mira ki tona
kaki, me i pungaia ia i roto i te hohonu o te moana.
Kua kī te Karaitiana i tāruatia te irava i runga
i Matthew 26:24, e 18: 6 a Mark 9:42 me Luke 17: 2: tatou
whakaputa uri i teie mau irava i raro nei:
Haere ana hoki te Tama a te tangata, e pera me te mea i tuhituhia mona: otiia aue te mate mo
ki taua tangata e tukua ai te Tama a te tangata te! i te reira
kua pai hoki taua tangata, ki te kahore i whanau ia.
Matthew 18: 6 Kei nga rārangi e whai ake nei:
Engari ka he i tetahi tangata tetahi o enei mea nonohi e
whakapono i roto i ahau, he pai hoki ia i te mira
taronatia e pā ana ki tona kaki, me i pungaia ia i roto i te hohonu
o te moana.
Mark 9:42 pānui:
A, ka he i tetahi tangata tetahi o enei mea nonohi e whakapono i roto i
i ahau. Ko te pai hoki ia e whakairia tetahi kohatu mira ki tona
kaki,
a ka maka e ia ki te moana.
Ko te kuputuhi o Luke 17: 2 Ko tenei:
He nui te pai ki a ia e whakairia tetahi kohatu mira e pā ana ki
tona kaki, a ka maka e ia ki te moana, i te kia te he ia
tetahi o enei mea nohinohi.
Ka tāruatia i te mau irava i Keremeneta ano, me nga tuhinga i runga
o te mau evanelia, ka mea a Lardner i tāngia tona Comrnentaries 1827 vol.
2
page 37 e:
Ko te rua mau irava i runga o Keremeneta ko tona irava roa
tangata mohio, i tenei he aha herea Paley ia ki a ratou ki te paturu
tauranga te kerēme o te tūturutanga mo nga evanelia. Tenei kereme e
e kore e, Heoi, tu ana ki te korerorero no te Clement pai i te iti rawa
Kua hanga te tohutoro ki te evanelia i tuhi ia i tetahi irava
paari ia ratou, a ia e kua tāruatia hoki te toenga o te
kuputuhi e pā ana, ki te kahore i taea e, te kuputuhi tāruatia ranei i
kia kua i ia tino ōrite, me te rite ki te kuputuhi
o te evanelia. Heoi e tutaki tetahi o enei tikanga.
Taua te te take, kahore he pea o ona kua, kua
tārua i te evanelia.
Ko mea maere ki te kite Luke e kīia ki rite te kaiako
o Keremeneta, faaite ki a ia i te matauranga e me ia
kua Kua, he te hoa o te akonga kia rite ki
Luke ko.
I roto i te rōrahi 2 o ana kōrero, ua parau te Lardner e pā ana ki te
runga ake i te rua mau irava:
A, no te ako tatou i nga tohi o te hunga e oaoa i te
kamupene o nga apotoro o te tahi atu pee a to tatou Ariki, e aore
ko wai, kia rite ki te mau haapii evanelia, i tino i haereere tahi ki te
mau haapiiraa o te Mesia, e ite tatou i te tino nui tatou i roto i te feaa
i waho i te taunakitanga o te tohutoro mārama. E fehangahangai tatou ki
te uaua o te ascerlaining mehemea tārua tuhituhia Clement
tauākī o Chlist ranei kei te whakamahara noa ia i te
Corinthians o nga korero i ia e ia, me te Corinthians
rongo i te Apostlcs me thcir pee. Meinga LeClerc
te whakaaro o mua, ia lhc Pihopa o Paris meinga te
whakamutunga.
Ki te manako ki tatou e kua whakaemihia nga Kōsipelí e toru
mua ki taua wa, i roto i taua take i taea e pea i Clement
tārua i a ratou, ahakoa kahore i te kupu me te whakapuaki kia
rite kia ōrite. Ko e ia mau i tārua kore he
ngāwari ki te whakau, no te mea i tino mohio tenei tangata ki
enei take ara i mua ki te haaputuraa o te Gospels. Te reira
Ko hoki e taea e whai Clement ngā kaupapa fakamatala'i
mohio kua ki a ia ki waho o te kōrero ki te Kōsipelí noa
i muri i to ratou haaputuraa i roto i tona peu tawhito. I roto i te rua i te wā,
rearfirmed te whakapono i roto i te pono o te Evanelia te, mārama
na i roto i te take tuatahi, a i te rua o nga take, no te mea ana kupu totonú
whakautu ki te tuhinga o nga Kōsipelí, ana nga Kōsipelí
na whānuitia i mohiotia e te Corinthians me Keremeneta e rua
i te mohio o ratou.
Na roto i tenei tatou te whakatutuki i te whakapono e te mau haapii evanelia
te tuku, ki nga kupu ngā o te mau haapiiraa pono
o te Mesia. Tika enei kupu i te tiaki rawa tupato,
ahakoa i reira to tatou he uaua. Whakaaro ahau e te kuo tino
Ka whakaae Pea ki te whakaaro o LeClerc, Heoi, ka rite ki a Paora
tohutohu ia tatou i roto i te Ohipa 20:35 ki te kupu:
"A ki te mahara ki nga kupu a te Ariki, a Ihu, me pehea e ia
ka mea, Ko te nui atu te hari i to te whiwhi. "
Ko, Ko ahau mohio, te tikanga whakaae e kore i a Paora
te statemenl i runga tārua i tetahi reta, engari tika faahiti te
kupu o te Karaiti i roto i tona matauranga, i roto i te
mōhiotanga o ētahi atu. E kore tenei tikanga, kia waiho
tali rite ki te tikanga whānui Puru pea e taea e tenei tikanga
tono i roto i te pukapuka. E matau ana matou e hoki whakamahia tenei Polycarp
tikanga i roto i ana i tuhituhi ai. E tino mohio i tārua hoki ia matou
i te evanelia i tuhituhia.
Ko reira mārama i te tauākī i runga i kore e nga Karaitiana
maitai
"" Mou'ai e tino tāruatia Clement i te evanelia kēnana, a
tetahi
whai ki tenei pānga anake i runga i pāngarau.
E kore matou e whakaae ki te whakamutunga o Lardner e i roto i rua wā
Kei te mohiotia te parau mau o te evanelia reira no te mea i reira e nehenehe e kore
maitai
taintY i roto i te aroaro o te feaa. Ka rite ki nga evanelia incompletely
tuhia nga kupu a te Karaiti i roto i tenei tauira ngā, ratou
kaha
Kua mahi te taua i roto i te tahi atu wahi rawa, a kia kore to ratou
3 tuhia nga kupu tangohia whakamahia.
3 ano. Ki te kaitirotiro tatou i teie wāhi mo te taime, te reira anake io
e teie mau rerenga kōrero ngā Ko nga kupu a te Karaiti, e te reira
e kore e i roto i
i tetahi ara te tauturu ia tatou ia ki te whakapono e nga tirotiro katoa o nga evanelia
Ko te
kupu tūturu a te Karaiti. Ko te mōhiotanga o te tauākī tetahi
e kore e taea e
hei tautohe mo te whakaaetanga o te tahi atu mau faahitiraa. Ki te taua
ko te
take, e whai i nga evanelia paopao katoa ki te kia manakohia rite
tūturu
noa no te mea te tahi rerenga o Keremeneta waha etahi te tu'atiraa i
ratou.
Ano tatou māia i roto i to tatou refutation o te kerēme e Polycarp
whakamahia hoki te tikanga o te tāruatanga i te evanelia i roto i te Ahakoa o tona
ake
matauranga, riro mā te he, rite Clement, he hoa hoki o te
akonga o Ihu. Ko e rua o ratou o te mana rite. Tona te kape i
i
e kore e taea e te evanelia whakamatau ratou pono. Ko, i runga i te atu
ringa,
3 taea e rite a Paora ai kua ia i hoatu etahi tauākī ki
Te Mesia. Ahau
TE Tuhinga o Ignatius
Tena kia kitea tatou i te parau mau no ni'ai te pukapuka i tuhituhia e
Ignatius te Pihopa o Anatioka. Na ka mea a Lardner i roto i te vol. 2 o tona mau
mentary:
1. Ko, ai ia i ascrioed ētahi tauāki ki a te Karaiti kia rite ki
Paora i ki te
. e kore e kitea i roto i te mau evanelia tatementS o Ohipa 20:35 i.
Eusebius a Jerome whakahuatia etahi o tona reta e rua
mau. I tua atu i enei etahi atu pukapuka e pēnei hoki ki
a ia, e te tikanga whakaaro e te nuinga o nga karaipi
ki te kia teka, me te pokanoa. Kahore he rerekē taku whakaaro. He
E rua ngā tārua o ana pukapuka e whitu, ko te nui, me te iti. Te kore
hoki Mr. Weston me te torutoru o hono kau muimuí, nga karaipi katoa
Kua whakaritea e e kua tautau i hanga i roto i te kotahi i te nui,
te putanga iti, Heoi, e taea te pea te hoatu ki a ia.
Kua ata hanga e ahau he ako whakatairite o rua te
whakakitea tuhinga me toku ako e ko te putanga iti
tahuri ki te tetahi nui i te whakaurunga o te maha tāpiritanga
me kōkuhu. Ehara i te mea i te take e te nui i puta ke ki
te iti i roto i te vaiihoraa ia o etahi o nga tirotiro.
Ko te tuhituhi onamata, ano, ake kei i runga i te
putanga iti.
Ko te pātai mehemea i tino Ignatius tuhituhi enei reta
noho tonu te mau ki te kia noho. He he tautohetohe nui, me te disagree-
ta'na i runga i tēnei wā. Kua hanga e nga karaipi nui whakamahi free o
ratou taiepa i roto i te faaiteraa i to ratou whakaaro. Ko te ako o te tataia ki
hanga mau o nga puni e rua kua te pātai i te atu katoa
uaua. Heoi, i roto i toku whakaaro, noho tenei nui te
a faaoti; e te taua pukapuka i mua enei
ka tonoa i roto i te wa o Oliseni, a i korerotia ana e Eusebius. Ētahi
o nga rerenga e kore e tika ki te wa o Ignatius. Te reira
Ko te reira pai ki te whakaae tatou e, teie mau rerenga e muri
tapiritia hei utu mo te whakakahore i te pukapuka katoa i runga i te whenua o
enei rerenga, tautautefito ki e pupuri i roto i te tiro i te raruraru o te poto
tau o ngā tārua e anga ana tatou.
Ko taea ano hoki te reira e te tahi o nga kau muimui o Arius "kia whai
hanga tāpiritanga ki te putanga iti mai ta ratou ki te
nui.
Täpiringa ai hoki i te taha ētahi atu i hanga.
1. Arius he philosopho, me te teolosia nui nei i
tirohanga monotheistic rite
ki te trinitarianism. A ia he tokomaha muimui. Ana whakaaro i
whakakahoretia ano ia e te
Kaunihera o Nicaea.
Papa'i Paley i roto i ona kīwae:
I roto i te mua, ko te translation o reta e toru o Ignatius
reira i roto i te reo Hiriani, a i tāngia e William
Cureton. Ko reira tata etahi e nga pukapuka iti, e
i hou e Ussher, i roto e rave rahi tāpiritanga. "
Kawea mai nga tuhituhi i runga o nga karaipi Karaitiana i roto i te i muri nei
meka mau:
1. nga pukapuka katoa anake enei reta e whitu e tino
fabricated
a ka titoa e rite ki te kau mataotao Karaitiana, me te reira e
Kāore.
2. Ko atoa e kore te putanga nui o nga reta tūturu i roto i te
te
whakaaro o nga karaipi katoa Mr. Weston anake me te torutoru o tona
muimui.
3. I tae noa ki concemed te kohinga iti te, i reira he nui
aka-
tikaanga i me te rerekētanga o te whakaaro i roto i ngā pūkenga nui ki
pā ki tona motuhēhē. E rua nga rōpū o ngā pūkenga i to ratou
ake tohenga ki ranei i roto i te manakohia o tona motuhēhē. Te
rōpū o ngā pūkenga nei i te titiro atu whakaae hoki a reira i ona ia
Kua waiho i raro ki te whakarerekē i muri rānei i te Arius i ź e aore
te mau, me te hua e He hoki kohinga puta ki te kia rite
tūturutanga o taupetupetu.
Te āhua nei pea i maka ano hoki tenei kohinga o reta
tahi i roto i te toru o te rau tau AD rite ki te tahi atu pukapuka.
Tenei
e kore e tapae nui rawa o te ohorere, i roto i te tirohanga o te whānui
peu
rauhia ia o nga theologians o te rau tau wawe nei rite pinepine
tohi teka, ka pēnei ki ētahi atu kaituhi ki te ō rātou whims.
Pūkete Historical hei kaiwhakaatu ki te meka e kore i reira
iti iho i te
e whitu tekau ma rima evanelia i teka i pēnei ki te Karaiti, ki te
Mary
a ki nga akonga o te Karaiti. E, na reira e kore, mea te reira
tino
tawhiti-tikina ki te whakapuaki e enei pukapuka e whitu, rawa, i rite
a
pēnei ki Ignatius, rite ki te atu taua reta, me te rite
ki te
te evanelia o Tatianl teka i pēnei ki a ia. Arama Clarke
mea i roto i te whakataki o tona kōrero:
He ore te pukapuka pono i hoatu ki a Tatian
puta me te tetahi kei te inaianei i pēnei ki a ia he doubt-
maitai i roto i te kanohi o te nuinga o nga karaipi, a ka he tika i roto i ratou
ratou whakapae.
Kia tatou tau'a ore i te ngā i runga katoa mo te taime, a tangohia ana e ia e
te
reta i roto i te pātai i tino tuatahi i tuhituhia e Ignatius.
Ahakoa tenei
e kore e tauturu i te nui no te, i muri i nga tautau, me ngā whakarerekētanga
whakaurua e te iwi i muri, kua ngaro ratou i to ratou whakaaro ake, me te he
kahore
roa e manakohia.
E ai ki nga karaipi i te tahi rerenga o enei reta papu
tāpiri tainly muri i runga i a na reira he mea ki te tango whakapae
i
te tahi atu rerenga e mahara e ratou ki te kia taketake. Ratou,
ano, kia kua i tapiritia ki whakakētia i roto i nga wa i muri ranei.
Na ka mea a Iusepiasi i roto i te pene 23 o te wha o rōrahi o tona aamu:
Rionaihia, te Pihopa o Koriniti, uru e ia
i tuhituhia e rave rahi reta i runga i te tono o etahi o ana hoa,
engari te hunga kawana o Hatana whakakiia hoki ki te profanities me
puta etahi wahi, me te tāpiri i ētahi atu. Tenei hanga katoa te ahau
atu pouri. Na reira, kahore he mea whakamiharo ki te te tangata
hanga tāpiritanga koronga i roto i nga pukapuka tapu, o to tatou Ariki,
no te mea kihai ratou i kaitope i roto i te faatura o te mau buka o te tahi atu
mana.
Na ka mea a Arama Clarke kua i roto i tona whakataki ki tona kōrero:
Ko nga mahi nui o Oliseni kua ngaro, me te maha o
he tini ana ngā kōrero e wātea ana i roto i
o ngā kōrero unfactual, me te pohewa i roto i iho ko te
argurnent puai i roto i te manakohia o te meka e kua ratou
Kuhu. "
Michael Musaka, he mataotao Palotisani mea, kua i roto i tona mahi Arabic,
ibatu l-Engeleer Ala Abateel-I-Taqleedeen, wāhanga kotahi, pene
I tae noa ki to ratou peu o parori nga tauākī o te
kaumatua. totonu ke tuatahi tatou hua i to tatou mau tohenga kia tatou
e kore pea e rite ki te hunga o tatou hoariri ti'araa, e ko te
ki te mea, na e kore e taea te whakaaro o matou kereme rite ta'e'iai rite
ratou. Puta tatou ki te mea e, te pukapuka Afshin i te
pēnei ki John Kilisositomi, te Golden Mouth, l, me te nei
Kei te takina i roto i nga hahi i roto i nga ratonga o te whakatohungatanga
he hakari tuhinga rerekē. Ko, te kuputuhi taki e kotahi rōpū
Ko rerekē i te tuhinga taki e ētahi atu. No te, i roto i te tārua o
te Siu, te Atua Matua i inoi ki te ki te uri
tona Wairua Tapu ki runga ki te taro, me te waina, me te tahuri ia ratou ki te kikokiko
me te toto, i te i roto i te kuputuhi o te Katorika te mea te reira e ia
kia unga i te Varua Maitai i runga i te taro me te waina na e
kia puta ke ratou. Otiia i roto i te wa o Maximus, ko reira
ke e te iwi, a ka tīmata ratou ki te mea i taua e rua i te
have2 rere atu ana nga mea transformable mo te take e te
Kī Siu i ki reira. Ko nga Katorika o Hiria
mea i te reira ki enei kupu, ake pito tou Wairua Tapu ki runga ki tenei taro
e ko te ngaro o te tinana o te Karaiti. "Kahore he kupu
hūanga huringa reira i roto i tenei tuhinga. Ko taea e
Kua ai tenei tauākī i o Kilisositomi (te Golden
Mouth) rite kihai i te pororaa o te panoni whakaurua
i roto i tona wa. Na ka Meiha Bobi Tompter, nana nei i tahuri ki te
Na ka mea a Katorika i roto i tona kupu ki te Siu i te 1722: "ahau
Kua whakaritea enei pukapuka ki te putanga Siu raina
1. Kilisositomi, he nui te kaikorero, i huaina te Golden Mouth.
I whanau ia
i roto i te 347 AD me muri i hanga i episekopo o Constantinople.
2. Kua pono tamata tatou ki te tango i te rangirua i te ki te, kia
i kitea i roto i te
Kupu Araoic, engari tonu e tatou i te mate ki te matau ki ta te
kaituhi kua ki te kawe i.
na- e nga Basilians, l, e kihai i kitea e tatou he kupu kotahi i roto i
enei pukapuka e hūanga huringa. He kōrero tēnei o te transfor-
ha o te taro, me te waina whakaaro i te taha o Nicephorus,
te tupuna o Constantinople, a ka he wawau. Na, ka
i taea kua hanga e ratou he tākaro o te taua kuputuhi karakia rite Afshin
a puta ona tirotiro ki te ō rātou whakaaro noa, me te
i to ratou kihai i feaa ki te nā ratou distortions ki taua
, me pehea ratou e taea te whakawhirinaki he tangata karakia, me te aha ka ratou
i atea ai i te whakapae o te huri i, me te mea parori nga tuhinga o
to ratou mau tupuna.
Kua i tatou i to tatou iteraa i roto i te iho tau tata e
Ka mau nui Diakono Ghariel o Ihipa, nana nei ko te Katorika,
te mamae, me te pau te rota o te moni i roto i te whakatikatika i te translation o
te kōrero o Kilisositomi i te tārua Kariki taketake.
Ko te mataotao Siu, i mohio i roto i te Kariki me
Reo Arapika, whakaritea ana e ia i roto i te Ramahiku, a whakaaturia e ia ki
tona tika, a ka ka te putanga tohu i taka. Ko
Kihai i Maximus tukua tona whakaputanga i roto i Tyre.2
I hoatu tenei tārua ki Pihopa Alexis o Spain nei
hanga he whakamātautau tino o te pukapuka. Ko rua o ratou
rawa kuware o te putanga Kariki taketake. I roto i te tikanga ki te
kia rite te reira i te mau haapiiraa o te Pope i hanga e ratou
maha huringa i roto i tautau, me awerenga te whakamahi ratou
ake te ngarahu pai. No te na pahuatia te pukapuka katoa i oati rātou i
ki reira ki o ratou pane, me te ka i tukua reira ki te kia nene'io
na'ina'i e. Ehara i te mea tae noa ki te whakaputanga o tona rōrahi tuatahi,
no te whakarite i te reira ki te tuhinga taketake nei
i roto i te puritia haumaru ki te Siu, e to ratou mahi noa
o te whawhe i hurahia, me te hua e ratou
ka te tumu parau o te tawai noa. Ghariel i te pera
miharo i teie ohipa i kore e ia ora ake, ka mate o
ru.
Anō ka mea a Musaka:
Te whakaputa tatou i te kaiwhakaatu he loto o ratou kaumatua i
tetahi o nga pukapuka Arabic te tikanga e wātea ana ki reira. Ko te kupu tenei he
pūrongo i haere te taatoaraa i roto i te hui, haere
me ona ngā wahi katoa, i nga tohunga o nga Maronites, ratou
patereareha me ngā pūkenga, me te whakaaetanga o Monsignor
Samani. Faaite tēnei pūrongo i te hiri o te Ekalesia o Roma. Te reira
I tāngia i roto i te Taira ki te whakaaetanga o nga rangatira o te
Katorika. Te tuatapaparaa i te tikanga o nga whakahere tenei pūrongo
mea e tonu i roto i te hahi o nga liturgies tawhito i,
i roto i hapa, me mau hape, engari kua pēnei ana ratou ki
te tahi mau tapu me nga tangata karakia kihai nei i nga kaituhi o
enei pukapuka, e kore i taea pea i tuhituhia e ratou ki a ratou. Ētahi
o nga whakaurua ratou e nga copiers anake ki te ō ratou noa
Me. Ko noa atu ta mo ki a koe whakaae e koutou
E ki tonu i te fabricated, ka titoa e te mau papa'iraa hahi.
Ia anō ka mea:
E tino mōhio tatou e to tatou whakatupuranga marama pai
e kore e maia ki te hanga whakarereke i roto i nga pukapuka tapu, kia rite ki te hunga ratou e
tino whakaaro nui ki te meka e whanga ana ratou ki te taha o nga kanohi o te
paruru o te evanelia. Heoi e kore matou ka mohio o te oraraa
huru i ka kaha i te rautau rima ki te
AD rau whitu, e mohiotia ana ko nga tau pouri, i te o nga Popes
a koa nga tohunga, i te rangatiratanga maori o ratou ake.
Etahi o ratou kihai i matau ki te pehea, ki te tuhituhi me te pānui me te
nga Karaitiana te rawakore o te Te Tai Rāwhiti ora i te ore rawa
ora ro◊ai te, i nga wa katoa e manukanuka ki te whakaora io ratou wairua. Eaha te tupu i
tupu i roto i taua wā kei te pai mohiotia ki a ratou anake. Mau taime atoa
tatou i haere mai ki te mohio ki te hītori o taua ao e wehingia ana, ka whakaaro o
nga tikanga kingi i runga i te hahi Karaitiana, i i
riro i te tohu o te pirau, to tatou pouri me te pouri e matau
kahore rohe.
E rongoa nei i roto i te tirohanga ki nga meka tāruatia i runga, waiho tatou i te haavāraa
ta'na e ki to tatou kaipānui ki te kite i te parau mau o to tatou kerēme ratou.
Nga Ture o Nicaea
Ko te tokomaha o nga kēnana haere e te kaunihera o Nicaeal
e rua tekau. Muri i hanga e rave rahi tāpiritanga ki a ratou. Te
Katorika ahu ratou tohenga mō te mana Popes i
Ture
No. 37 me 44. reira kua oti te tuhituhi i runga i Whārangi 68 me te 69 o "Les Treize
Epitres "
o te rua o nga pukapuka tāngia i roto i te 1849 AD:
Ko te kaunihera i faahitihia whakaritea e rua tekau anake
kēnana rite ki te whakaatu o te hītori o Theodorus
me nga karaipiture a Gelasius. Ko te kaunihera tuawhā Ecumenical2
tohe ano e reira nga rua tekau anake Ture whakaritea
i te Kaunihera o Nice.
Waihoki i tuhituhia tokomaha atu pukapuka teka i
pēnei ki te maha Popes rite Calixtus, Sircius, Nectarius,
Alexander me Marcellus. Ko te pukapuka i runga ake i roto i teie nei faahitiraa parau i runga i
page 80:
Pope Leo me te nuinga o nga pūkenga Roma i
uru e nga pukapuka o enei Popes he teka, me te rūpahu.
1. I tū tenei kaunihera i roto i te pa o Nice. I te 325 AD, he
Tohe Christian
a tīmata teolosia Arius ka kauwhau e kore ko te Karaiti e rite ki te
Te Atua i roto i tona
uho. I ia whakapono monotheistic. Ko te Emperor Constantine
huihuia he hui
o nga mataotao nui o te ao Karaitiana. Tenei kaunihera
te taatoaraa disacknowl-
matarua a kapea e nga whakaaro kauwhautia e Arius. Ko te kupu tenei hui o
mahu'inga nui
i roto i te aamu Karaitiana.
2. He kaunihera etumene, i roto i te kupu Karaitiana, ko te kaunihera
fakaafe'i ngā pūkenga
i nga wahi katoa o te ao. Tenei te kōrero i te kaituhi ki te
kaunihera i tū
i roto i te Chalcedon i te 451 AD. Korerotia tenei Kaunihera i te Monophysites ki
kia heretics. (Al
Munajjid).
Tali ki TE TUARUA CLAIM O TE
Tüturutanga o te EVANELIA
Ko te kerēme teka tuarua hanga e nga kau mataotao Karaitiana i roto i te tikanga ki te
tautoko i te motuhenga o te evanelia, ko to ratou fakakikihí e
te
i tuhituhia evanelia o Mark i ki te awhina o Pita. Ko tetahi tenei
tupato contrivance ki te misguide te iwi whānui. Tukua kia matua tatou
E
te whakaatu o Ileniasi. Na ka mea ia:
Mark, te whai me te translator o Pita, ka tuhituhi i te
ngaahi akonaki a Pita i muri i te matenga o Paora, a Pita.
Na ka mea a Lardner i roto i tona kōrero:
I roto i toku whakaaro kihai i Mark tuhituhi tona evanelia i mua i 63 ranei
64 AD. Ko te hoki tenei wā i runga i te whakaahuatanga
o te kaituhituhi tawhito Ileniasi, nana nei i mea kia Mark i tuhituhi ana
te evanelia i muri i te matenga o Pita, a Paora. Whakaae Basnage ki
Ileniasi ka mea e Mark i muri i tuhituhi i tona evanelia i roto i te 66 AD
te mate o Pita, a Paora.
Ranea ki te whakamatau e nga kaiwhakaatu o Basnage me Ileniasi
i tuhituhia i tenei te evanelia i muri i te matenga o Pita, a Paora, a e
Pita kihai i tino kite i te rongopai o Mark, "me te tauākī,
maha hua ki te whakamatau i te kitenga o Pita, he ngoikore, me te Kāore.
Ko te reira
he aha te kaituhi o Murshid ut-Talibeen, noa'tu o te katoa i tona
whakapono
ka mea preoccupations i te whārangi 170 o tona pukapuka tāngia i roto i te tau 1840:
Kua teka whakahokia e ia e te evanelia o Mark ko
i tuhituhia i raro i te ārahitanga o Pita.
Na kua tēnei take o tona oranga i tuhituhia i roto i te ora o Pita,
kahore
paopao whenua o a konei te.
Nga Ture o Nicaea
Ko te tokomaha o nga kēnana haere e te kaunihera o Nicaeal
e rua tekau. Muri i hanga e rave rahi tāpiritanga ki a ratou. Te
Katorika ahu ratou tohenga mō te mana Popes i
Ture
No. 37 me 44. reira kua oti te tuhituhi i runga i Whārangi 68 me te 69 o "Les Treize
Epitres "
o te rua o nga pukapuka tāngia i roto i te 1849 AD:
Ko te kaunihera i faahitihia whakaritea e rua tekau anake
kēnana rite ki te whakaatu o te hītori o Theodorus
me nga karaipiture a Gelasius. Ko te kaunihera tuawhā Ecumenical2
affirrned ano e reira nga rua tekau anake Ture whakaritea
i te Kaunihera o Nice.
Waihoki i tuhituhia tokomaha atu pukapuka teka i
pēnei ki te maha Popes rite Calixtus, Sircius, Nectarius,
Alexander me Marcellus. Ko te pukapuka i runga ake i roto i teie nei faahitiraa parau i runga i
page 80:
Pope Leo me te nuinga o nga pūkenga Roma i
uru e nga pukapuka o enei Popes he teka, me te rūpahu.
Tali ki TE TUARUA CLAIM O TE
Tüturutanga o te EVANELIA
Ko te kerēme teka tuarua hanga e nga kau mataotao Karaitiana i roto i te tikanga ki te
tautoko i te motuhenga o te evanelia, ko to ratou fakakikihí e
te
i tuhituhia evanelia o Mark i ki te awhina o Pita. Ko tetahi tenei
tupato contrivance ki te misguide te iwi whānui. Tukua kia matua tatou
E
te whakaatu o Ileniasi. Na ka mea ia:
Mark, te whai me te translator o Pita, ka tuhituhi i te
ngaahi akonaki a Pita i muri i te matenga o Paora, a Pita.
Na ka mea a Lardner i roto i tona kōrero:
I roto i toku whakaaro kihai i Mark tuhituhi tona evanelia i mua i 63 ranei
64 AD. Ko te hoki tenei wā i runga i te whakaahuatanga
o te kaituhituhi tawhito Ileniasi, nana nei i mea kia Mark i tuhituhi ana
te evanelia i muri i te matenga o Pita, a Paora. Whakaae Basnage ki
Ileniasi ka mea e Mark i muri i tuhituhi i tona evanelia i roto i te 66 AD
te mate o Pita, a Paora.
Ranea ki te whakamatau e nga kaiwhakaatu o Basnage me Ileniasi
i tuhituhia i tenei te evanelia i muri i te matenga o Pita, a Paora, a e
Pita kihai i tino kite i te rongopai o Mark, "me te tauākī,
maha hua ki te whakamatau i te kitenga o Pita, he ngoikore, me te Kāore.
Ko te reira
he aha te kaituhi o Murshid llt-Talibeen, noa'tu o te katoa i tona
whakapono
ka mea preoccupations i te whārangi 170 o tona pukapuka tāngia i roto i te tau 1840:
Kua teka whakahokia e ia e te evanelia o Mark ko
i tuhituhia i raro i te ārahitanga o Pita.
Na kua tēnei take o tona oranga i tuhituhia i roto i te ora o Pita,
kahore
paopao papa whenua me i konei te.
Na ka mea a 3 1. GT Menley e i roto i te Markine Preface o te evanelia o
Mark, e
rite wntten m 170, Kua rongo matou e Mark i tuhituhi i tona evanelia i roto i
Italy i muri i te
ath o Pita, me tenei te mea ki te tika. (Tatou Books Tapu)
TE EVANELIA A LUKE kihai i kitea e PAUL
Waihoki kihai i te rongopai o Luke kite e Paora. Ko te pono hoki tenei
e rua ngā take:
1. Tuatahi no te kitenga o te pouwhanga Palotisani ngā pūkenga
Ko e tuhituhi a Luke tona evanelia i roto i te 63 AD i Achaias. Ko te reira
whakapumautia
i tukua a Paora i te whare herehere i roto i te 63 AD. I muri i taua tetahi ko te
mohiotia e pā ana ki a ia ki runga ki tona mate, engari he mea tino pea e ia
haere
ki Spain i roto i te Te Hau-ā-uru, a kihai ki nga hahi o te Te Tai Rāwhiti, ka
Achaias Ko tetahi o nga pa Eastem. Te nuinga pea i tonoa e Luke
tona
ongoongoleleí ki Tiofilusi nei ko te take tino o te tuhituhi i te reira pono.
Ko te kaituhi o Murshid-u-Talibeen ka tuhituhi i runga i te whārangi 161 o te rōrahi
e rua, tā i te tau 1840, te matapaki i te hītori o Luke:
I Lukel kihai i tuhituhi tetahi mea e pā ana ki a Paora i muri i tona
te tuku i te whare herehere, kahore e pā ana ki ona haerenga i mohio tatou
tona tukunga ki tona mate.
Na ka mea a Gardner i tāngia ana kōrero 1728 vol. 5, p. 350:
Na, e hiahia ana matou ki te tuhituhi e pā ana ki te ora o te akonga, i
e kore e tona tukunga ki tona mate, engari matou i awhina e Luke i roto i tenei
whakaaro. Heoi e kitea e tatou te tahi tohu i roto i te tahi atu mau buka o te
wā pouwhanga. E kore e te kaituhi onamata te tauturu. I mau ia matou nui
tautohetohe i runga i te pātai o te wahi ka haere a Paora i muri i tona tukunga.
I roto i te marama o te runga ake, te ngangare o etahi o te pouwhanga kuo
Pea i haere ia ki te hahi o te Te Tai Rāwhiti i muri i tona tuku he
e kore e
whakamatauria. Na ka mea ia i roto i tona pukapuka ki nga Roma 15: 23,24:
Otiia inaianei, kua kore nei he wahi i roto i enei wahi, me te he
he hiahia nui tokomaha i enei tau ki te haere mai ki a koutou;
Ina tupono taku joumey ki Hipania, ka haere mai ahau ki a koutou;
no te mea whakawhirinaki ahau kia kite ia koutou i roto i toku haere ...
Ko reira tino mārama i te tauākī i runga o ratou apotoro e
ia
i te hiahia ki te haere ki Hipania, a i te wa ano e matau ana tatou e
ia
e kore haere ana ki Spain i te aroaro o tona whare herehere. Ko reira, tino
arorau e ia kia kua riro ki Spain i muri i tona tukunga, no te mea
tatou
kaua e kite i tetahi take hoki ia ki te mea kua whakarerea tona hiahia ki te
kilo-
Peteere ki a Spain. Puta te reira i roto i te Buka o te Ohipa 20:25:
Na, inaianei, na, e mohio ana ahau e koutou katoa, i ahau i roto ia nei
kua kauwhau i te rangatiratanga o te Atua, ka kite i toku mata e tetahi o
atu.
Tohu hoki tenei e lea e ia kahore whakaaro ki te haere ki te
Churches o te Te Tai Rāwhiti. Kelemeni, te Pihopa o Roma, ka mea i roto i tona
reta:
Paora i roto i te tikanga ki te hura i te parau mau ki te ao, ka haere, ki te
tae mutunga o te Te Hau-ā-uru, a ka ki te wahi tapu (ie mate). "
Tenei mārama rawa fakahu'unga i haere ia ki te Te Hau-ā-uru, a kihai ki
te Te Tai Rāwhiti i te aroaro o tona mate.
Lardner tuatahi tāruatia te tauākī o Ileniasi e whai ake nei:
Luke, te pononga a Paora, ka tuhituhi i roto i te pukapuka nga rongo e
Kauwhautia Paora i roto i tona a'oraa.
Ia anō ka mea:
Ko te horopaki o te whakaahuatanga tohu e ake tenei (Luke
te tuhi i te evanelia) tupu i muri iho i tana tuhituhia Mark tana
te evanelia, e ko, i muri i te matenga o Pita, a Paora.
I runga i te papa whenua o tēnei tauākī he reira te pae tino e taea hoki
Ki te mea i kite a Paora i te rongopai o Luke. Haunga, ara ki te amo tatou
e
Te kitenga o Paora i tenei rongopai, e kore e whakamatautau te reira tetahi mea no te mea e kore e meatia e tatou
Corlsider ia ki te i faauruhia e te Atua, me te faahitiraa parau i hanga e
kihai i taea e te tangata ta'oti'araa i te whakatutuki te tūnga o te faaururaa
rururaa
whenu e te meka o Paora, ka kite i te reira.
-
Whakapekatanga HUMAN o TE PIPIRIA: whakarereke,
Tāpiritanga AND awerenga
E rua nga momo o distortions te Bibilia: distortions mārama
e pā ana ki te tika ūkui huringa i roto i te kuputuhi, e
whakatika
na roto i te whakarereke, mahuetanga tua atu ki te kuputuhi taketake ranei; a
distortions kakato nei e kawea ana e āta
misinterpre-
faaiteraa, kahore tetahi huringa tuhi tūturu. Kahore he raruraru i runga i
te
oraraa o taua distortions i roto i te Bible mai Karaitiana katoa,
e rua
Palotisaní a te Katorika, whakaae ratou oraraa. "Ahau
E ai ki a ratou i te mau irava o te faahororaa i kei roto te Faufaa Tahito
erences ki te Mesia, me nga whakahau i, ki nga Hurai, o
ei
uara petual i hē e nga Hurai i roto i hē.
Theologians Palotisani titau kua tokomaha ngangahu nga Katorika
tuhinga o rua te Tahito me te Faufaa New. Ko te Katorika
rite
whakapa he ki nga Palotisaní o ka hē te tuhinga o te Bibilia.
Tatou
e kore e reira me ki ngā whakaaturanga o te matū
distortions
rite Kua oti whakaratohia ratou e nga Karaitiana ratou.
Na i runga i tuhi distortion te, tenei ahua o te distortion
Ko
whakakahore e nga Palotisaní, a ka whakaherea ana e ratou tohenga teka, me te
misguid-
te mau faahitiraa parau i roto i to ratou mau papa'iraa i roto i te tikanga ki te hanga i veiveiua i roto i
te
Mahometa. Na reira e tika ana ki te whakaatu i te katoa
e toru
momo o te tuhikore distortion, e ko, whakarereke i roto i te kuputuhi; te
mukunga
o ngā kīanga, me mau irava i te kuputuhi; me ngā tāpiritanga muri ki te
taketake
He tuhinga nui i roto i te Faufaa Tahito e rua, me te New
Te Faufaa.
Te whakarereke i nga KUPU O TE PIPIRIA
Kia te reira i tuhia i roto i te timatanga i reira e toru ite
putanga matarua o te Faufaa Tahito:
1. Ko te putanga Hiperu whakaae nei tatau e te
Nga Hurai me nga Palotisaní,.
2. Ko te putanga Kariki i mohio rite tūturu i te
, Karaitiana ake tae noa ki te rau tau whitu. Tae noa ki taua wa i te
Hiperu
whakaaro vcrsion e nga Karaitiana ki te kia inauthentic me te
distort-
Il ed. Kei te tū te putanga Kariki tonu ki te kia tūturu i te Kariki
a
Hahi astem. Ko te putanga i runga e rua ngā pukapuka nga katoa o te
Faufaa Tahito.
3. Ko te Hamaria putanga e mōhiotia ana e te e nga Hamari.
Ko te kupu tenei i roto i te meka i te putanga Hiperu ki te rerekētanga i te reira
ngā
o e whitu anake pukapuka e ko, te pukapuka e rima o te Pentateuch i
E hoatu ki a Mohi, i te Buka a Hohua, me te Buka o Judges.
Ko te kupu tenei no te mea i te Hamari e kore e whakapono i roto i te, whakaae ranei,
tetahi
o te tahi atu mau buka o te Faufaa Tahito. Ko tētahi atu rerekētanga ko e
te reira
ngā maha ngā kīanga me ngā rerenga kōrero atu kahore e ki taua hakari
i roto i te
te putanga Hiperu. He maha Palotisani ngā pūkenga me theologians rite
Kennicott, Hales a Houbigant ite i te reira rite tūturu me kahore te mahi
farii i te putanga Hiperu e whakapono ratou ki te i ngangahu
e nga Hurai. Roto i te meka i te nuinga o Porotetani pūkenga pai i te reira
ki te
Putanga Hiperu, kia rite ki a koutou e kite i atu i te mau api e whai.
He tauira o etahi o nga alterartions Here.
Tuhinga No.l: te wā i Arama ki te Lōmakí
Ko te wā i Arama ki te waipuke o Noa, hangē ko hono fakamatala'i e te
Putanga Hiperu, ko te kotahi mano e ono rau e rima tekau ma ono nga tau,
i te rite ki te putanga Kariki, ko te rua mano e toru
rau
a e ono tekau ma rua yearsl me te putanga Hamaria hoatu ana e ia kia rite ki tetahi
tauasini
onepu e toru rau, e whitu nga tau i. Hoatu tētahi tepu i roto i te commen-
te Maraurau o Henry me Scott wahi i te tau o nga uri kua
hoatu i te wa, ka hoatu e ia whanau ki tana tama anake Noa, nei
hoatu tau te rite i te wa o te waipuke.
Tenei tepu ko e whai ake:
1. hoatu tenei tau te rite 2362 i roto i nga putanga katoa, engari rite tonu
ki tenei tepu reira
mai ki te 2363. kia te hape rānei i te pukapuka e te
He USD kaituhi ranei
vahi i roto i te hble.
Ingoa FAKA Hamaria KARIKI
VERSION VERSION VERSION
Te peropheta
Arama 130 130 230
Heta 105 105 205
Kenana 70 70 170
Mabalabel 65 65 165
Iarere 162 62 162
Enoka 65 65 165
Matuhara 187 67 187
Rameka 182 53 188
Noa 600 600 600
Tapeke 1650 1307 2262 1
E whakaatu ana te tepu i runga tino nui ngā rerekētanga i waenganui i te
tauākī o e toru putanga katoa. Whakaae putanga e toru katoa e te
tau
o te peropheta Noa i te wa o te Waipuke ko e ono rau, me
te
katoa tau o Arama i iwa rau e toru tekau. Heoi kia rite ki
te putanga o Hamaria ko te peropheta Noa e rua rau, e tekau ma toru
tau o te tau, ka mate a Arama i te mārama he, me te haere
ki te whakaaetanga katoa o nga kōrero, me he erro- hoki
neous rite ki te Hiperu me putanga Kariki. No te rite ki
te mua, whanau Noa i kotahi rau e rua tekau ma ono nga tau i muri i
te
mate o Adan me, kia rite ki te muri, ko ia bom e whitu hanere
dred e toru tekau ma rua nga tau i muri i te mate o Arama. I roto i te tirohanga o tenei
meniti
rerekētanga rahi, te kōrero rongonui o nga Hurai, Josephus, nei
Ko
DSO mohio e nga Karaitiana, kihai i farii i te tauākī o
tetahi
o nga putanga e toru a faaoti e ko te wā tika rua
tauasini
onepu e rua rau e rima tekau ma ono nga tau.
Whakarereke Nama 2: Ko te wā i te diluvi ki a Aperahama
Ko te wā i te diluvi o Noa ki te whanau o te peropheta
Hoatu Aperahama te rite e rua rau e iwa tekau ma rua nga tau i roto i te Hiperu
putanga. kotahi mano, e whitu tekau ma rua nga tau i roto i te Kariki, a iwa
rau, e wha tekau ma rua nga tau i roto i te putanga Hamaria. He he
anoth-
te tepu er uhi tenei wā i roto i te kōrero Henry me Scott
i reira ki nga uri o Noa, te tau o te whanau o
ratou
hoatu tama kei anake i roto i te take o Hema, ki tona ingoa i te
tau
o te whanau te hoatu hoki i tona tamaiti nei i bom i muri i te diluvi. Tenei
tepu
Ko e whai ake nei:
Ingoa FAKA Hamaria KARIKI
Hema 2 2 2
Arapahata 35 135 135
Kenana 130
Haraha 30 130 130
Epere 34 134 134
Pereke 30 130 130
Rew 32 132 132
Sherug 30 130 130
Nohor 29 79 79
Terahl 70 70 70
Tapeke 290 942 1072
Tenei rerekētanga i roto i te putanga e toru ko na nui e taea reira
e kore e faataa. Mai ngā te putanga Hiperu tatou e Aperahama
Ko bom e rua rau e iwa tekau ma rua nga tau i muri i te Waipuke me e
I ora ai a Noa no te toru rau e rima tekau nga tau i muri i te Waipuke i te mea he
i matau i Genesis:
Na ka ora ai a Noa i muri i te waipuke e toru rau e rima tekau
years.l
Tenei te tikanga e rima tekau ma waru nga tau o Aperahama i te mate o
Noa i te rite ki te putanga Kariki me Hamaria he
kia rite ki te whakatau loto o nga kōrero, me te. Te
Kariki
putanga tuu te whanautanga o rau Aperahama whitu nga, e rua tekau ma rua
tau i muri i te matenga o Noa ia te Hamaria hanga reira e rima
hanere
dred e iwa tekau ma rua nga tau i muri i tona mate. Tuarua, i roto i te Kariki
tohi lēsoní,
Hiona homai he whakatupuranga atu te e kore e ki te kitea i roto i
te
e rua atu putanga. Whakawhirinaki te kaikauwhau Luke te putanga Kariki
a reira i roto i te whakapapa o te Karaiti te ingoa o
Kanaana.
Tēnei rerekētanga nui i roto i te mau faahitiraa parau o te runga ake e toru tohi lēsoní,
meinga te mau Kua rerekētanga nui o te whakaaro i roto i te au Kerititiano. Te
paopao hītori toru putanga katoa ka faaoti e tūturu
wā i roto i te
Ko tenei take e toru rau e rima tekau ma rua nga tau i. Josephus, te
kōrero Hurai rongonui, whakaparahako hoki te toru putanga i runga
a
mea e, ko te ahua tika e iwa rau e iwa tekau ma toru
tau,
i te mea he kitea i te kōrero Henry me Scott. Ko te nui
theolo-
Gian o te rau tau tuawha, Augustine, me ētahi atu kaituhi tahito
ki te titiro atu ki te tauākī o te putanga Kariki. Horsley, te commenta-
Tor, ua faaite te taua whakaaro i roto i tona kōrero i runga i Genesis, ia
Whakaaro Hales ko tika te putanga Hamaria. Ko te mataotao
Mea hoki Home ki te tautoko i te putanga Hamaria. Henry a Scott ake
kōrero ngā tenei tauākī:
Puritia Augustine te whakaaro i hē nga Hurai i te
whakaahuatanga i roto i te putanga Hiperu ki te whakaaro ki nga kaumatua
i noho ranei i mua ki te Lōmakí i muri mai ranei ki runga ki te wa o te
Mohi, na e te putanga Kariki kia whakahengia, a
no te mea o te mauahara i a ratou ki a Karaitiana. Te reira
mea e manakohia nei hoki nga Karaitiana tahito tenei whakaaro.
Whakaaro ratou i hanga i tenei whakarereke i a ratou i roto i te 130.
Ta Home i roto i te pukapuka tuatahi o tona kōrero:
Ko te mataotao Hales te aroaro tohenga kaha i roto i te manakohia
o te putanga Hamaria. Ehara i te mea e taea ki te hoatu i te whakarāpopototanga
o ona tohenga i konei. Kia kite ai i te kaipānui pākiki tona pukapuka
i te whārangi 80 ahu atu.
Na ka mea a Kermicott:
Ki te puritia e tatou i roto i te ngakau i te whanonga whānui o te
Hamari ki te ture, a ka hoki te tino kinongia o te Karaiti
i te wa o tona a'oraa ki te wahine o Hamaria, me te
maha atu ngā, e arahina ana tatou ki te ki te whakapono i hanga nga Hurai
whakarereke āta i roto i te ture, a e te kereme o te
mataotao o te Tahito me te Faufaa New, e te
Hamari i hanga huringa āta, he ta'e'iai.
Te Karaiti a'oraa ake ki te wahine o Hamaria ki roto i te
kitea irava i runga i roto i te Evanelia i reira te ite nei tatou i te John:
Ka mea te wahine ki a ia, E kara, e kite ana ahau i te he koe
poropiti. I karakia o matou matua i roto i tenei maunga; a ka mea koutou
i roto i Hiruharama, ko te wahi e tika ai ki te koropiko nga tangata ".
Ko te wahine o Hamaria, whakaae e ko te Karaiti, he Palōfita, ka ui
e pā ana ki te mea tino totohe ana i waenganui i nga Hurai, me te Hamari
i roto i te faatura o te take i whakawakia ai ia o ratou te tahi atu o te hanga angamahení
kehé ki te kuputuhi taketake. Me i iaua, nga Hamari i te reira,
Te Mesia,
he Palōfita, me kua whäkina te pono. Engari, i mau ia ia
puku
i runga i te mea, tera i tika, me te whakaatu i te Hamari
e reira kia whawhe tangata i roto i te kuputuhi o te Tapu
Te mau papa'iraa mo'a.
Whakarereke No. 3: Maunga Keritimi Maunga Epara ranei
E ite tatou i te parau i muri nei i roto i te Deuteronomy:
Ka te reira, e whiti koutou i Horano, ka whakaturia koutou
ake enei kohatu, e whakahaua nei e ahau i a koutou i tenei ra, i roto i te Maunga
Epara, a koe ka pani hoki ki te raima .. "
I te tahi atu i te ringa kei te putanga o Hamaria:
... Nga kohatu whakahaua whakatakotoria nei e ahau ki a ratou i runga i te Keritimi.
He maunga e rua pātata ki tahi i te tahi Epara me Keritimi rite ko
mohiotia i te mau irava 12, i te 13 o te pene taua, i 11:29 o
te pukapuka taua. E ai ki te putanga Hiperu ko reira mārama e te
I whakahau Palōfita a Mohi i ratou ki te hanga i tetahi whare tapu i runga i Maunga
Epara, ia e matau ana tatou i te putanga Hamaria i whakahaua e ia ki
kia hanga tenei whare tapu i runga i Keritimi. He mea o nui, ko tenei
tautohe
i waenganui i nga Hurai, me te Hamari, ka whakahe ki ia o ratou te
te tahi atu o whakarereketia te kuputuhi taketake o te Pentateuch. Ko te taua
tautohe
Kei te kitea i roto i ngā pūkenga Porotetani i runga i tēnei wā. Arama Clarke, te
mataotao Protestant rongonui, e ai ta te whārangi 817 o te rōrahi tuatahi o
tona
kōrero:
Ko te mataotao Kennicott tonu e te Hamaria tohi lēsoní,
Ko tika Hiona, i te nga pūkenga Parry me Verschuur
kī ko tūturu te putanga Hiperu, engari he mea ua
mohio pa'anga e Kennicott tautohetohe ake e papű, a
pai whakapono te iwi e nga Hurai, i roto i to ratou mauahara
ki te Hamari, ke te kuputuhi. Ko reira te taatoaraa
whakaae e he ki tonu i te otaota Maunga Keritimi.
puna me ngā māra i te he pakoko Maunga Epara, kahore tetahi
te wai me te otaota i roto i te reira. I roto i tenei take taka Maunga Keritimi te
whakaahuatanga o "te wahi o te manaaki" l me Epara rite ki te wahi o
kanga.
Hanga te i runga i ia tatou ia ite e Kennicott me ētahi atu pūkenga
Kua he ahua te putanga o Hamaria, me te e tukuna Kennicott
tohenga irlefutable.
Whakarereke Nama 4: e whitu nga tau toru Tau ranei
E ite tatou i te parau ake tau ara "i roto i te II Sam. 24:13, ia
Chronicles ahau 21:12 kua "tau e toru". Kua kua tēnei
kōrero
mua.
Oia mau kia kotahi o nga faahitiraa parau e rua he. Arama Clarke
kōrero i runga i te tauākī o Hamuera ka mea a:
Chronicles Kei "tau e toru" a kahore noa tau ake ".
Ko te putanga Kariki rite kua "e toru nga tau" ka ko tenei
kore te tauākī tika.
E Tuhinga No. 5: Te tuahine Wife ranei
Ahau Chronicles o te putanga Hiperu kei:
Na, ko ake ingoa tona tuahine Mika. 2
. E tika ana kia "wahine", e kore e ake e faatahinu "ka mea a Arama Clarke:
Ko te putanga Hiperu i roto i te kupu e faatahinu iho "ia te
Putanga Hiriani, te reo Kariki, i te kupu "wahine". Te
Kua aru tuhi enei putanga.
Kua paopao pūkenga Palotisani te putanga Hiperu, a aru ana
nga whakamāoritanga i runga tohu e ratou rawa whakaaro i te Hiperu
putanga ki te kia hape.
Whakarerekētanga No. 6
II Chronicles 22: 2 o te putanga Hiperu haamaramarama mai ia tatou:
E wha tekau ma rua nga tau o Ahatia i tona ki
kingi.
Ko te kore he tenei faahitiraa no te mea i tona papa, a Iehorama
Na e wha tekau nga tau o "tau, ka mate ia, a ka he noho taime Ahatia
te fariu i muri i te matenga o tona papa. Ki te mea hei te tauākī i runga
pono, ia
me kua rua tau pakeke ake i tona papa i. II Kings pānui rite
muri
heke:
E rua, e rua tekau nga tau o Ahatia ia ia ki
kingi, a kotahi te tau i roto i te Jerusalem.2 kingi ai ia ki
Arama Clarke hanga kōrero i runga i te tauākī o Chronicles
mea i roto i te rōrahi tuarua o ona kōrero:
Kei roto i rua tekau nga whakamāoritanga Hiriani, me te Arabic
e rua nga tau i, a te tahi mau whakamāoritanga Kariki i rua tekau nga tau i.
Te nuinga pea ko te taua te putanga Hiperu, ko nga mau taata
whakamahia ei ki te tuhituhi i te tau i roto i te ahua o te pukapuka. Ko te nuinga
pea e kua whakakapi te kaituhituhi te reta "ena" (m = 40)
mo te reta "K4 (k = 20).
Ia anō ka mea:
Ko te tauākī o II Kings he tika. Kahore he ara o
te whakatairite i te tetahi ki te atu. Oia mau tetahi tauākī
tuku i te tama ki te kia pakeke atu i kore e taea e pono tona papa.
Kua uru hoki Home me Henry, a Scott i te reira ki te hape
tango o nga kaituhi.
Whakarerekētanga No. 7
II Chronicles 28:19 o te putanga Hiperu kei:
Kawea mai te ariki whakaiti a Hura, mo ta Ahata kingi o
A Iharaira.
Tino he no te Ahata te kupu a Iharaira i roto i teie nei faahitiraa parau, ko
- Ko te kingi o Hura, a kahore o Iharaira. Ko te Kariki me te reo Roma
tohi lēsoní,
te mau i te kupu "Hura". Ko te putanga Hiperu reira kua
ke.
Whakarerekētanga No. 8
Kei Psalm 40 tenei:
Oku taringa pokaia ana e koe.
Taiku ra a Paulo i teie i roto i tona pukapuka ki nga Hiperu i roto i enei kupu:
Ko koe tinana he rite koe me.l
Me kia he, me te rāwekeweke tetahi o enei tauākī e rua. Te
Miharo pūkenga Karaitiana e ki reira. Henry a Scott compilers ake
ka mea:
Ko te hape o te karaipi tenei. Anake tetahi o te parau e rua
Ko te pono mau.
Kua uru ratou ki te aroaro o te whakarereke i roto i tenei wahi, engari
ratou
E kore e tino nei o te mau faahitiraa parau e rua kua puta ke. Adamu
Clarke ana ta te te huringa ki te waiata. D "Oyly me Richard Mant
mau i roto i to ratou kōrero:
Te mea maere e i roto i te translation Kariki me i roto i te
Episetole ki te Hebrews 10: 5 tenei kupu puta rite: "ko te
koe tinana rite koe ki ahau ".
Whakarerekētanga No. 6
II Chronicles 22: 2 o te putanga Hiperu haamaramarama mai ia tatou:
E wha tekau ma rua nga tau o Ahatia i tona ki
kingi.
Ko te kore he tenei faahitiraa no te mea i tona papa, a Iehorama
Ko wha tekau yearsl tau, ka mate ia, a ka he noho taime Ahatia
te fariu i muri i te matenga o tona papa. Ki te mea hei te tauākī i runga
pono, ia
me kua rua tau pakeke ake i tona papa i. II Kings pānui rite
muri
heke:
E rua, e rua tekau nga tau o Ahatia ia ia ki
kingi, a kotahi te tau i roto i te Jerusalem.2 kingi ai ia ki
Arama Clarke hanga kōrero i runga i te tauākī o Chronicles
mea i roto i te rōrahi tuarua o ona kōrero:
Kei roto i rua tekau nga whakamāoritanga Hiriani, me te Arabic
e rua nga tau i, a te tahi mau whakamāoritanga Kariki i rua tekau nga tau i.
Te nuinga pea ko te taua te putanga Hiperu, ko nga mau taata
whakamahia ei ki te tuhituhi i te tau i roto i te ahua o te pukapuka. Ko te nuinga
pea e kua whakakapi te kaituhituhi te reta "ena" (m = 40)
mo te reta "KF (k = 20).
Ia anō ka mea:
Ko te tauākī o II Kings he tika. Kahore he ara o
te whakatairite i te tetahi ki te atu. Oia mau tetahi tauākī
tuku i te tama ki te kia pakeke atu i kore e taea e pono tona papa.
Kua uru hoki Home me Henry, a Scott i te reira ki te hape
tango o nga kaituhi.
Whitiauau No. 7
II Chronicles 28:19 o te putanga Hiperu kei:
Kawea mai te ariki whakaiti a Hura, mo ta Ahata kingi o
A Iharaira.
Tino he no te Ahata te kupu a Iharaira i roto i teie nei faahitiraa parau, ko
Ko te kingi o Hura, a kahore o Iharaira. Ko te Kariki me te reo Roma
tohi lēsoní,
te mau i te kupu "Hura". Ko te putanga Hiperu reira kua
, Ke.
Whakarerekētanga No. 8
Kei Psalm 40 tenei:
Oku taringa pokaia ana e koe.
Taiku ra a Paulo i teie i roto i tona pukapuka ki nga Hiperu i roto i enei kupu:
Ko koe tinana he rite koe me.l
Z e taha o enei faahitiraa parau e rua kia he, me te rāwekeweke. Te
Miharo pūkenga Karaitiana e ki reira. Henry a Scott compilers ake
ka mea:
Ko te hape o te karaipi tenei. Anake tetahi o te parau e rua
Ko te pono mau.
Kua uru ratou ki te aroaro o te whakarereke i roto i tenei wahi, engari
ratou
E kore e tino nei o te mau faahitiraa parau e rua kua puta ke,.
Adamu
Clarke ana ta te te huringa ki te waiata. D "Oyly me Richard Mant
mau i roto i to ratou kōrero:
Te mea maere e i roto i te translation Kariki me i roto i te
Episetole ki te Hebrews 10: 5 tenei kupu puta rite: "ko te
koe tinana rite koe ki ahau ".
Whakaae te körero e rua e ko te reira i te faahitiraa parau o te Evangel
kua puta ke, e ko, te episetole a Paora ki te Hiperu.
Whakarerekētanga No. 9
Veesi 28 o Psalm 105 i roto i te putanga Hiperu ngā te parau
ta'na e: "E kore ratou i whakakeke ki ana kupu." Ko te putanga Kariki i runga i
faaite i te anga ke enei kupu: "whakakeke ratou ki enei
kupu. "
Ka taea te kite te reira e Kotahi te te putanga mua nga muri. Ko e taha o
te
e rua ngä tauäkď, Na, me kia he. Pūkenga Christian e
nui mā konei. Ko te kōrero a Henry me Scott mau
oia'toa:
Piri tenei rerekētanga kua nui kōrero me te reira
kitea e te tua mahuetanga ranei o te kupu tetahi e
kua te take o tenei katoa.
Ko te aroaro o te whawhe i roto i te kuputuhi kua uru,
ahakoa kahore e taea e ki te whakatau i ratou he he putanga.
Whakarereke Nama 10: Ko te Tau o nga tama a Iharaira
Kei II Samuel i teie parau:
Na reira i roto ia Iharaira, e waru rau mano maia
tangata e he hunga mau hoari; a ko nga tangata o Hura, e rima
rau mano men.l
Whakakahore tēnei tauākī e ahau Kings:
Na ko nga katoa ratou o Iharaira, he mano nga mano me te
rau mano nga tangata unu hoari.
Kua pono kua puta ke tetahi o nga faahitiraa parau e rua. Arama Clarke
hanga ana kōrero i runga i te tauākī tuatahi kitea:
E kore e taea te tika o te tauākī e rua. Te nuinga
pea ko tika te tauākī tuatahi. Ko nga pukapuka hītori o
te Faufaa Tahito i roto i atu distortions atu te tahi atu
pukapuka. Tetahi kaha ki te kitea rite i roto ia ratou he ohipa noa
iti. Ko te pai ki te whakaae, i roto i te timatanga, e kore e taea e te aha e
ta i muri. Ko nga kaituhi o te Faufaa Tahito i nga tangata o
kihai i te faaururaa, engari ko nga copiers.
Ko te whakauru mania o te meka tenei e whakarereke e nui
i roto i te
nga pukapuka o te Faufaa Tahito, me taua tetahi kia tautika
whakaae
to ratou aroaro no te mea he unex- enei huringa me faaino
plainable.
Whakarereke No. 11: Horsley Urunga ake
Ko te kaikōrero rongonui, Horsley, i raro i ona kōrero i runga i Judges
12: 4 kitea i runga i te whārangi 291 o te rōrahi tuatahi o tona kōrero:
Käore e kore kua hē tenei irava.
Ko te veesi ki he:
Na ka huihui Jephtah katoa te tangata o Kireara, me te
whawhai ki a Eparaima: a patua iho a Eparaima e nga tangata o Kireara,
no te mea ka mea ratou, koutou Kireari He rerenga o Eparaima,
i roto i nga Eparaimi, me i roto i nga Manahi.
Whakarereke No. 12: Whā wha tekau ma ranei
II Samuel 15: 7 Kei roto:
A ka haere mai, i muri i nga tau e wha i mea a Apoharama
ki te Kingi ...
L Here i te kupu, e wha tekau "Ko kore he: ko te tau tika, ko te
E wha. Arama Clarke s. d i roto i te rōrahi e rua o tona pukapuka:
Käore e kore e kua tenei kuputuhi kua puta ke.
Whakarereke Nama 13: Kennicott Urunga ake
Kitea Arama Clarke i roto i te rōrahi 2 o tona kōrero i raro i te
kōrero i te II Sam 23: 8:
E ai ki a Kennicott kua toru whakarereke i hanga
i roto i teie irava.
Ko te whakauru mania e kei te irava kotahi toru tenei
distor-
mau.
Whakarerekētanga No. 14
Chronicles ahau 7: 6 haamaramarama mai ia tatou e whai ake nei:
Ko nga tama a Pineamine; Pera, ko Pekere, ko Teriaere,
e toru.
I roto i te pene 8 reira te kupu:
Na whanau ake a Pineamine, ko, whanau tana matamua, te tuhaa ko Ahapere
piti a te tuatoru ko Ahara Noahah te tuawha, me te Repha te
tuarima.
E pato'i ano e Genesis ēnei tauākī e rua rerekē
46:21:
Na, ko nga tama a Pineamine; ko Peraha, ko Pekere, a
Ahapere, ko Kera, ko Naamana, ko Ehi, ko Roho, ko Mupimi, ko
Hupimi, ko Arare.
Ko reira tino ngāwari ki te kite e te reira e rua nga tu o ngā rerekētanga i roto i te
te
runga ake e toru faahitiraa parau. Whakamōhio te irava matamua ia tatou e Pineamine
i toru tama, te rua o nga kerēme i ia e rima ia te tuatoru
tauānga
ratou rite kotahi tekau. Mai i te tuatahi, te tuarua o nga korero he i te
taua pukapuka, whakaatu te reira i te totohe i roto i te mau faahitiraa parau o te kotahi
kaituhi, te peropheta Ezra. Oia mau tetahi anake o nga faahitiraa parau e rua
Ka taea te manakohia rite hanga tika i te tahi atu mau faahitiraa e rua teka
a
hape. He tino whakamā kau mataotao te Judaeo-Kalisitiané
Na ka mea a Arama Karaka i te whakaaro ki te tauākī tuatahi:
Ko reira no te mea e kore e taea e te kaituhi (Ezra) wehe i te tama
i te mokopuna. I roto i te meka ki tetahi kaha houhanga taua mau
Ko o kahore whakamahi tradictions. Whakaaro ngā pūkenga Hurai e te kaituhi
Kihai i Ezra mohio i etahi o ratou tama, me nga ētahi atu
mokopuna. Ratou mau tonu hoki e nga tepu whakapapa
i i Ezra i tāruatia hapa. Taea e, eiaha e tatou
mau engari waiho taua take anake.
Ko te tauira kitea o e founga te Karaitiana tenei me te
Pūkenga Hurai kitea rawakore ratou, ka whai ki te whakaae i te
hapa
i roto i te Ezra tuhituhi ake.
Ko te whakauru i runga o Arama Clarke tauturu ia tatou ki te faaoti maha
ngā mahu'inga nui. Otiia i mua i te haere ki aua ngā tatou
Me faahaamana'o ia tatou iho e ko te reira i te kerēme he loto o e rua Hurai
me ngā pūkenga Karaitiana i te Buka a Chronicles i tuhituhia
Ezra ki te awhina o nga poropiti Hakai me Hakaraia. Tenei
fakahu'unga
e enei pukapuka e rua i te kaiwhakaatu loto o te toru
Poropiti. I te tahi atu i te ringa to tatou taunakitanga o mua e te katoa
te
pukapuka o te Faufaa Tahito i roto i te huru kino rawa ki te aroaro o te
whakaekenga o Nepukaneha, i muri iho i tona whakaekenga i reira kahore he
rehu
o ratou i mahue, ko o ratou ingoa. I Ezra kore recompiled ratou, e ratou
e kua mutu ki te tīariari ka me i reira. Ko te meka i runga ko
uru
i roto i te pukapuka i homai nei ki te peropheta Ezra. "Ahakoa te
E kore e Palotisaní whakapono ki te kia faauruhia reira, ratou otiia
whakaae i te reira, ano he tuhinga o te uara o mua. I roto i te reira te ite nei tatou:
I tahuna te ture. I mohio Kahore tetahi tetahi o reira. Ko te reira
mea e rewrote Ezra tataki reira e te Wairua Tapu.
1. pea te kōrero i te kaituhi ki te pukapuka o Etera no te reira
Ko te mau buka
tereraa i teie nei mau ohipa. Kia kď hoki, e kore tenei pukapuka
i roto i te Palotisaní
Bible. Heoi, ko te wahi o te Katorika Bible. I roto i te Kno
putanga o te Katorika
Bible reira he vahe kotahi tekau i roto i te pukapuka tuatahi o Etera, a
kotahi tekau ma toru i roto i te rua
bDok. I taea ki te kitea e tenei irava i roto i te pukapuka o Etera ahau. Te
He shtement
Kua iritihia i Urdu. (Raazi).
Clement o Arehanaria, i mea:
Nga pukapuka hanahana katoa i ngaro. Katahi ka ko Etera
faauruhia ki te tuhituhi anō a ratou.
Kitea Tetuliane:
Kei te te tikanga whakapono te reira e recomposed Etera enei pukapuka
i muri i te whakaekenga o nga Karari.
Na ka mea a Theophylactus:
Tino ngaro te Books Tapu. I hoatu hou Ezra
whanau ki a ratou i roto i te faaururaa.
Ko te Katorika, John Mill, kitea i runga i te whārangi 115 o tona pukapuka tāngia
i Derby i te tau 1843,:
Nga karaipi katoa te taatoaraa whakaae e te ture taketake
(Pentateuch) me ētahi atu pukapuka taketake o te Faufaa Tahito
i ngaro e nga ope o Nepukaneha. A, no te te
i recompiled pukapuka i roto i Etera, rawa i enei muri i runga i
huna i roto i te whakaekenga o Antiochus.
E rongoa nei i te mōhiohio i runga i roto i te ngakau, e te tauturu ia tatou ia maramarama i te
auraa o te ono whakatau e whai ake i runga i te observa-
mau o te kaikōrero, Adam Clarke.
Opaniraa Tuatahi:
E kore e taea e te reira ture (te Pentateuch) hei te ture taketake
i whakakitea mua ki a Mohi, a ka, i muri i ka i
huna, tuhia anōtia e Etera i roto i te faaururaa. I te reira i te
orig-
tumu ture, kihai i taea e whakahe Ezra te reira i roto i ana i tuhituhi ai, l, me te
me
Kua tāruatia rite ki reira, kahore he whakawhirinaki ona hapa
genealogica
tepu rite ai ia, ka kahore he wehe tika i te he.
Ko te totohe i tārua Etera te reira i te putanga hapa
1. Ko te Buka o Chronicles kihai i pai whakakahore i te
pukapuka o
Cenesis i te wahi o te ture.
wātea ki a ia i te wa, ka i taea ki te tango hapa te mau
paturu i roto i a ratou, rite rite kihai ia i ahei ki te mahi i roto i te take o te
defec-
maitai papa whakapapa, hanga mate ano tona huru hanahana, e,
mou
mua, tona pono.
Opaniraa Tuarua:
Ki te mea i taea kua hanga Ezra hape i roto i te noa'tu o te āwhina i te rua
te tahi atu mau peropheta, i taea kua hanga e ia hape i roto i te tahi atu mau buka ano hoki.
Tenei
huru o te āhuatanga rau tetahi i roto i te feaa e pā ana ki te takenga mai hanahana o
enei
pukapuka. tautautefito ki he taimi tupu te reira ki te fakafehoanaki ki tino
haamauhia
tohenga na'ina'i e me te feruriraa taata ohie. Hei tauira, me mātua tatou
whakakahore i te parau mau o te hui poauau faaitehia i roto i te pene 19
o
Genesis i reira whakairia te peropheta a Rota ki kua mahia te poreneia
raa ki ana tamahine e rua, hua i roto i to ratou hapū, a ka
e rua
tama te bom ki a ratou te hunga i muri hei nga matua o te
Moapi me Amona. (Kia rapea).
Waihoki ti'a ia tatou ia whakakahore i te kaupapa whakaahuatia i roto i te i ahau Samuel pene
21 te wahi i te whakapanga te peropheta Rawiri i te o te moepuku ki te wahine
o
Uria, te hapu ia, a no te patu tana tahu i raro i etahi
take me te tango ia ia ki tona whare.
Tera atu ano tetahi hui Kāore whakaahuatia i roto i te i ahau Kings pene
11 te wahi i korerotia te peropheta Horomona ki kua tahuri ki te
pagan-
raa, č e ana wahine, a ka ki te i hanga mau hiero no te whakapakoko
te kupu
hoko iti i roto i te kanohi o te Atua. Maha atu He whakarihariha, me te
T mau ohipa whakama whakaahuatia i roto i te Bibilia e hanga te makawe o te
tu pono i runga i te mutunga. Enei mau ohipa katoa kua whakakinongia hoki e irre-
tohenga futable.
Opaniraa Tuatoru:
Theologians Protestant titau e, ahakoa kahore e nga poropiti
te tikanga ārai i te mahi hara, me te hanga mau hape, i roto i
ka kauwhau, ka tuhituhi he harakore o te me te ārai ki nga mea katoa ratou
o
hapa me ränei. Kia tukua tatou ki te whakamahara ia ratou e tenei
noho tonu e tautokona e ratou pukapuka tapu kerēme. Kore ratou
kia whakamārama he aha e kore e atea i te tuhituhi o te peropheta EZM
hapa rawa, i te ia te āwhina o te tahi atu mau peropheta e rua.
Opaniraa maha:
Tenei taea ia tatou ki te faaoti e rite ki te Karaitiana i reira
He wa, no te kore e farii i te Palōfita faaururaa, ina hiahia ia
te reira. Kihai i te peropheta Ezra farii i te faaururaa ia te nuinga ia
e hiahiatia ana
i te reira i te wa o te tuhituhi i ēnei pukapuka.
Opaniraa Tuarima:
Tatou kerēme e kore te mea katoa i tuhituhia i roto i enei pukapuka faauruhia e
Kua Atua Kua whakamatauria no te mea e kore e taea e te tauākī teka te faaururaa
raa i te Atua. Ko te aroaro o te taua tauākī i roto i te Bible e
kua
whakaatu i runga.
Opaniraa te ono:
Ki te kore e te peropheta Ezra noa i te hapa, me pehea e taea te Evanelia
Kia mahara Mark me Luke ki te kia ārai ki te hapa, tautautefito ki he taimi
kihai ratou akonga ara o te Karaiti? E ai ki nga iwi o
te
Tohi, ko Ezra he Palōfita nei riro faaururaa a ko ia
āwhina e te tahi atu mau peropheta e rua. Kihai i Mark me Luke tangata o
faaururaa
raa. Ahakoa te atu Evanelia e rua, Matthew me Hoani, he
ei
fakakaukau e nga Palotisaní, ki te riro ei mau Aposetolo, e kore e rawa ratou
rerekē
i Mark a Luke mai i te tohi o te katoa evanelia e wha he
tonu
o ngā hapa me ngā whakahēnga.
Whakarerekētanga No. ls
I raro i ona kōrero i runga i ahau Chronicles 8: kitea 9 Arama Clarke i roto i
te rōrahi tuarua o tona pukapuka:
I roto i teie pene i tenei irava ki te veesi 32, a i roto i te pene
9 i te irava 35 ki te 44 te ite nei tatou ingoa i te hunga rerekē i
pūkenga Hurai ia other.l whakapono i kitea Ezra rua
pukapuka i roto i teie mau irava i te ingoa rerekē
i ia te tahi. Kihai i taea e Ezra wehewehe i te ingoa tika
i te mea he; Na te tārua ia raua o ratou.
E tatou kahore ki te tāpiri i roto i te faatura o tenei ki te mea ka mea matou i raro i te
tau o mua.
Whakarerekētanga No. 16
I te II Chronicles 13: 3 kitea tatou te maha o Apia ake'a e ope
iaku rite e wha rau mano, me te maha o Ieropoama ope ake
rite waru rau mano, a roto i te irava 17 te tokomaha o te iwi
patua
i Ieropoama hoatu ake te ope te rite e rima rau mano,. Mai tenei
Ko te tiaturi mīharo maha o nga hōia o nga kingi i runga,
Kua heke ratou ki e wha tekau mano, e waru tekau mano, e rima tekau
mano aua i roto i te whakamāoritanga tino Latin. Ko te reira
maere
e kua hihiko te körero whakaaetia tenei. Na ka mea a Home i roto i
te
rōrahi tuatahi o tona kōrero:
Te nuinga pea o te tau whakaahuatia i roto i enei (te Latin)
Ko te tika putanga.
Waihoki Arama Clarke i roto i te rōrahi tuarua o tona pukapuka ka mea:
E au ra e te tau iti iho (te tau iti i roto i te
nga whakamāoritanga Latin) he tika rawa. Na ko tatou te kupu tei
mau rave'a e faingamālie nui ki te whakahē i ki te aroaro o te tahi
āhua i roto i te tau fakamatala'i e enei pukapuka o mua.
Ko te ano tenei he tauira unambiguous o whakarereke i hanga i roto i te
tuhinga o te Bibilia.
Whakarereke Nama 17: Ko te Age o Iehoiakini
3 kitea tatou i teie parau i roto i te II Chronicles:
E waru nga tau o Iehoiakini i tona ki reign.l
Ko te kupu e waru "i roto i teie irava he hē, me te he ke i ki te
Sment o II Kings e mea nei:
waru nga tau o lehoiachin i te timata ia ki te
reign.l
Na ka mea a Arama Clarke I roto i ona kōrero i runga i te irava whakamutunga:
Ko te kupu "waru" whakamahia i roto i te 2 Chronicles 36: 8 Ko te tino
he, no te mea i kingi ai ia mo toru noa nga marama, a ko te
Na ka hanga e whakaraua i roto i Papurona te wahi i ia ana wahine i roto i te
whare herehere. Te āhua mahino e kore e taea e te tamaiti o te waru tau
Kua i wivcs ki a ia. E kore e taea e te tamaiti o tenei ao, kia
te whakapanga o te mahi mahi i te kino i roto i nga kanohi o
Te Atua.
Whakarerekētanga No. 18
E ai ki te tahi mau putanga Psalm 20 veesi 17, me te rite ki
te putanga Hiperu, Psalm 22 veesi 16, ngā tenei kupu:
He rite ki te raiona toku ringa e rua.
I roto i te Katorika, me nga whakamāoritanga Protestant te rerenga pānui:
Pokaia e ratou oku ringa me oku waewae.
Nga karaipi katoa whakaae te aroaro o te whakarereke i tenei wahi.
Whakarerekētanga No. 19
I raro i ona kōrero i runga i Isaiah 64: Na ka mea a 2,2 Arama Clarke i roto i te rōrahi
4 o tona pukapuka:
I tenei wahi, kua pehia te kuputuhi Hiperu he angamahení nui
Creation, kia te rerenga tika: ka meinga te ahi te ware pi e
ki te ngohe.
Whakarereke No. 20: Rerekētanga i waenganui Isaiah me Paora
Irava 4 o te pene kotahi kei:
Hoki mai i te timatanga o nga tangata te ao kihai i rongo,
kihai i mohiotia e te taringa, e kore ano i te kanohi i kite i, e te Atua,
ko koe anake, he aha i rite mo te tangata e tatari ana hoki ia
ia ia.
Ko Paora tuhia tenei irava rerekē i roto i tona reta tuatahi ki te totonú
Korinetia, ka mea,
Kihai hoki te kanohi i kite, e kore e rongo taringa, kihai ano i tomo ki
te ngakau o te tangata, nga mea e te Atua i rite mo te
te hunga e aroha ana ki a ia.
Ko te rerekētanga i waenganui i nga tuhinga e rua he mārama, me tetahi o nga rua
Ko te kōrero o Henrv me Scott mau
Me kia he tauākī.
e haa- i teie parau:
Ko te whakaaro pai ko e kua te kuputuhi Hiperu
fakakehei.
Arama Clarke tāruatia maha whakaaro i runga i tenei tuhinga a Ihaia, a
te korenga i te tuhinga ata, i te mutunga o te i kitea e ia:
Eaha te nehenehe e rave e ahau i raro i te mau huru fifi enei anake
tapae tetahi o te rua altematives ki toku kaipānui: whakaae e te
Ke nga Hurai nga tuhinga o te Hiperu me translations Latin,
rite te tūponotanga kaha vai o whakarereke i roto i te mau faahitiraa parau
o te Faufaa Tahito tāruatia i roto i te Faufaa New; ranei
whakaae e kore i faahiti a Paora i tenei kupu i tenei pukapuka. E ia
ai kua faahiti i te reira i tetahi o te maha pukapuka titoa e. Hoki
tauira i te Buka o te Maueraa o Ihaia ranei i ia
revelatjons o Ebiah te wahi e taea te kitea i tenei kupu,
no te mea whakaaro te tahi mau taata e te 'apositolo ko (Paora) tārua i
pukapuka titoa e. Mahalo te tikanga iwi e kore e pai ngāwari
farii i te taea tuatahi, engari me wam ahau nga kaipānui e
Whakaaro Jerome tuarua te taea te kino huru ki te kia
o te titorehanga heterodoxy ranei.
Whakarereke No. 21-26: ngä rerekëtänga i waenga i te Tahito me te New
Te Faufaa
I mau ia matou Horne te mātakitaki i roto i te rōrahi tuarua o tona commen_
te Maraurau:
Te āhua nei te reira e te kuputuhi Hiperu kua puta ke, kua i roto i te
te mau irava i ngā raro:
1. Malachi 3: 1 2. Micah 5: 2
3. Psalms 16: 8-11 4. Amos 9 12
5. Psalms 4: 6-8 6. Psalms 110: 4
1. Ko te irava matamua i roto i te Mal. 3: 1 ś te āhua ki te kua puta
no te mea pūrongo Matthew te reira i roto i tona Evanelia i roto i te pene 11:10 i roto i te
puka i te mea mārama rerekē i Malaki ake i roto i te
Hiperu me ētahi atu te whakamāori. Ko te tuhinga o Mataio, ko tenei:
Nana, ka tonoa e ahau taku karere i mua i koutou ...
Ko nga kupu "i mua i koutou" e kore e ki te e kitea i roto i te Malachi.l
Haunga korerotia ano hoki i tenei Matthew enei kupu, "E teuteu'i
pare i te ara i mua i koutou. "I Malakai tauākī ake ko," E
faaineine i te te ara i mua i ahau ". uru Horne i roto i te nota
mōhio:
E kore e tēnei rerekētanga e taea te faataa ngāwari anake
e kua puta ke te putanga tawhito i.
2. Ko te irava tuarua (Mika 5:. 2) Kei te hoki faahitihia e te Mataio
i roto i te 2: 6 i roto i te i te i te ara whakaatu mārama differences2 i te
i runga.
3. Ko te irava toru (Psalms 16: 8-11) ka korerotia e Luke
i roto i Te Ohipa 2: 25-28, me te tuhinga e rerekē i ia
te tahi atu.
4. Kei te hoki faahiti te wha irava e Luke i roto i Te Ohipa
15: 16-17, me te he rerekē i Amos 9 12.
5. Psalms 4: 6-8 faahitihia e Paora i roto i tona pukapuka ki te Ebera
Ebera i roto i te mau irava 5 ki te 7. He rerekē te putanga e rua.
Whakarereke No. 27-29: fepakipakí Notes Tawhē
J Exodus 21: 8, i roto i te putanga Hiperu, kei te tauākī tōraro
, I te te tauākī i roto i tona tawhē he affrmative.
Tenei irava Kei whakahau ki te whakaaro ki te pupuri i pononga tavini
mau tao'ai.
Waihoki kitea tatou i roto i te Leviticus 11:21 ture e pā ana ki ngā manu, me
mea ngokingoki i runga i te earth.2 te tauākī i roto i te kuputuhi Hiperu ko
akoia
-utua- i te mea ka kitea taua ki te kia papű i roto i te ngā kōrero haurokuroku.
Leviticus 25:30 homai whakahau ki te whakaaro ki te hoko whare.
Kei ano te irava he e fekau kino ia i te haurokuroku
tuhipoka fakapapau'i mai it.3
Kua meinga pūkenga Palotisani nga tuhinga papű i roto i te
ngā kōrero haurokuroku i roto i to ratou whakamāoritanga i roto i te toru nga wahi i runga ake katoa.
Ko
te, kua mahue ratou i te tuhinga tuatahi, me te kua whakaurua he haurokuroku
irava i roto i tona wahi, parori kupu i teie mau irava. I muri i te
whakarerekētanga i roto i te
i teie mau irava e toru, kua ngaro i te meatanga iho i roto i a ratou
ratou
tino. Na e kore e taea te mohiotia te reira e o te rua
whakahau Ko
tika, te kino tetahi o te tuhinga ki te papű o te ranei
taha.
E whakahe ana hoki tēnei whakaaturanga te take o nga Karaitiana e
te
distortions kitea i roto i te Bible e kore e pā tikanga, me te fakalitūsia
tohutohu.
1. E kore taea e kitea e tatou he rerekētanga i tenei wahi, engari mai Horne
Kei te whakaaro te
mataotao nui i nga Karaitiana tona tauākī kia i hāngai kua
i runga i etahi take,
ithasthereforebeen ngā.
2. "Otiia kia kai ai koutou i o nga mea ngokingoki e rere e haere enei
ki runga ki te katoa e wha,
e whai waewae runga ake o ratou waewae ki te mokowhiti i runga i te whenua. "
3. "A, ki te kahore e utua, i roto i te wāhi o te tino tau, ka
te whare i te mea
T e te pa taiepa whakapumautia mo ake tonu ki a ia e hokona
te reira i roto i tona
whakatupuranga. E kore e haere te reira i roto i roto i te tiupiri. "Leviticus 25:30.
Whakarerekētanga No. 30
Acts 20:28 ta:
Ki te whangai i te hahi a te Atua, i hokona nei e ia ki
tona toto ake.
Kitea Griesbach e te kupu "te Atua" e whakamahia ana i konei he he; te
kupu tika ko te kupu iwi, e ahau i te toru o tangata "tona" motuhia.
Whakarereke No. 31: anahera Eagle ranei
Revelation 8:13 Kei tenei faahitiraa:
Na ka titiro ahau he e rere ana anahera.
Kua fokotu'u Griesbach e te kupu "anahera" i konei ko he, te
kia te kupu tika "eagIe" .2
Whakarerekētanga No. 32
Ephesians 5:21 Kei:
Kia ngohengohe tetahi ki tetahi i roto i te wehi ki a te Atua.
Kitea Griesbach a Scholtz e ko konei te kupu "te Atua" ano
he; kia ki te kupu tika "te Mesia" .3
I roto i tēnei wāhanga kua hāngai matou i whakaatu i te aroaro o
whawhe tangata i roto i te ahua o nga whakarerenga ketanga o ngā kīanga, me ngā kupu
i roto i te Bible. Kia nui ki kia te toru tekau ma rua tauira i runga
whakamatau i te reira. Tatou ia faaea noa ki tenei nui anake ki te karo
tikanga
roa o te tumu parau; te kore kahore he matekai o ratou
i roto i te
Bible.
Tāpiritanga KI TE KUPU O TE PIPIRIA
Addition tahá 1: Books Tāpiri
Me te reira i tuhia i roto i te timatanga o tenei tekiona e te
e whai ake nei
inauthentic noho waru pukapuka o te Faufaa Tahito, a ko
paopao ake tae noa ki 325.
1. Ko e Tohi a Esther 2. Ko e Tohi a Paruku
3. Ko e Tohi a Judith 4. Ko e Tohi a Tobit
5. Ko e Tohi o te whakaaro nui 6. Ko e Tohi a Ecclesiasticus
7 & 8. te Matamua e Tuarua Tohi o Maccabees
I te 325 karangatia e Constantine i te hui o te mataotao Karaitiana i roto i te
pa o Nice (Nicaea) mohiotia nei rite te Kaunihera o Nicaea ki
A faaoti ai o enei pukapuka kia maka i te ite
rārangi matarua o ngā pukapuka te Bibilia. I muri i te tirohanga āmiki, tenei
kaunihera
faaoti e anake te Buka a Judith i ki kia whakaae rite
tūturu me te era atu o nga pukapuka i korerotia whakaaro.
Tētahi atu kaunihera ki te whakaaro ano i tū i Raorikia i roto i
Whakapumautia 364. tenei komiti i te whakatau o te kaunihera Nicaean
a te taatoaraa o faaoti e te Buka a Ehetere i hoki ki te kia
i roto i te pukapuka whakaae. Tenei kaunihera whakapuakina ona
faaotiraa
misioni i roto i te Hoę Faaiteraa Mana.
I te 397 huihuia tetahi kaunihera rahi i roto i te Carthage. Kotahi te hanere
whai wāhi dred, e rua tekau ma whitu nga mataotao nui o te wā i roto i te
tenei
kaunihera. Ko te leamed me te teolosia rawa te whakanui o te
"I te ao Karaitiana, St. Augustine, ko roto i nga kaiuru tenei.
Kaunihera whakapumautia nga whakatau o nga kaunihera o mua e kore e anake
engari
hoki te taatoaraa faaoti ki te whakaae i te ono ngā pukapuka e toe katoa
ki te Kaati e kore ko te Tohi a Paruku i te pukapuka motuhake
engari
noa, no te mea ko Paruku wahi o te pukapuka o Heremaia te
kaiāwhina
o te peropheta Heremaia. Ko tōna ingoa, Na, kihai i puta
wehe
i roto i te rārangi.
Toru atu hui muri i tū i roto i te Trullo, Florence me
Trent. Reacknowledged enei kaunihera te whakatau o te o mua
kaunihera. I roto i tenei ara nga pukapuka katoa e waru i runga i muri i te
paopao
riro te mana o te Books Tapu i raro i te whakapuakanga o te
i runga
kaunihera. Tonu tēnei āhuatanga noho hoki neke atu i te waru
hanere
tau dred.
I muri mai i reira he pāhoro nui i runga i tenei āhuatanga, me te
Ka haere Palotisaní mua ki te huri i te mau faaotiraa o to ratou mau tupuna
a faaoti e nga pukapuka o Paruku, Tobit, Judith, te whakaaro nui,
I katoa Ecclesiasticus me nga pukapuka e rua o Maccabees ki te hei
patoi
ed. Ratou paopao ano te whakatau o ratou kaumatua ki te whakaaro ki te
he metua
wahi makehé o te pukapuka o Ehetere, ka whakaaetia tetahi anake wahi o
te reira,
ki te hua e i roto i ono vahe o tenei pukapuka i te tuatahi
e iwa
whakaae vahe e toru mau irava o te pene 10 i me te
toe e ono vahe, e tekau mau irava o te pene 10 i paopao.
Tukuna ratou maha tautohetohe i roto i te tautoko o ratou whakatau.
No te tauira faaoti te kōrero Eusebius i roto i te pene 22 o te
wha rōrahi o tona pukapuka:
Kua ēnei pukapuka hē, especiauy te Tuarua
Tohi o Maccabees.
Kore mahi i nga Hurai i mohio ki enei pukapuka rite te faauruhia. Te
Katorika Roma, i nga wa katoa i nei kua nui i roto i te maha atu i te
Palotisaní, whakaae enei pukapuka ki runga ki tenei ra kia rite ki te
authen-
Tic me te hanahana. Kua nga pukapuka i roto i te putanga Latin
e
Kei te whakaaro e ratou ki te hei i te tūturu tino o putanga katoa.
Knowledge o nga meka i runga, io te aroaro o te distortion
me te whawhe tangata i roto i enei pukapuka. Ka kua paopao hoki
kitea rawatia ake tahuri atu i toru rau e rua tekau ma rima nga tau i enei pukapuka
ki
hei pukapuka faauruhia noa no te mea e noho etahi iwi tahi i roto i
e rave rahi
faaoti hui a e ratou. Tohe tonu te Katorika i runga i
ratou
te hanahana. Fakahu'unga tenei e tetahi whakaaro o te Karaitiana
kuo
hapa Pea uara hei tautohe ki hoariri. Ki te taua i te
whakaae
Ka taea e whakamotuhēhē pukapuka paopao mua, kia tukua tetahi ki
te mana'o nei e te taua ahua o te whakaaro kia kua i tū i roto i
take
o na Evanelia e maha i roto ia ratou e rave rahi distortions me
whawhe tangata.
Ko te kaumatua tuatahi te taatoaraa o whakaae i runga i te tika o te Hiperu
putanga, me te ka kī e puta ke nga Hurai i te reira i roto i te 130 AD rite
Kua whakaaturia matou i raro i Tuhinga Nama 2. te Kariki me Eastern
Whakaae tonu Churches i runga i tona tika, engari Palotisani kau mataotao i
whakamatauria e ko te he o ratou whakaaetanga, a ka kua whakaaturia e, i runga i te
Ko te hē, ka puta ke i te putanga Hiperu. Ko te taua ko te
te
take ki te translation Kariki. Ko te Katorika, rite whakaae i runga i
te
te tika o te ia translation Latin, ke i ki tenei, te
Protes-
Kua kore noa whakamatauria e ia ki te kia hē, ka puta ke, engari i ngaahi ◊ofefine
i mea ano e he nui tona distortion e kore e taea te whakarite
ki
te tahi atu whakamāoritanga. Kitea Home i te whārangi 463 o te wha o rōrahi
o tona fakamatala tāngia i roto i te tau 1822:
Kua oti tēnei translation whakarerekētanga te tatau
me tāpiritanga auau i te rautau 5 ki te 15
rau.
I tua atu i te whārangi 467 kitea ia:
Kia puritia te reira i roto i te ngakau, e kore translation atu i roto i te
Kua ao kua pera nui mio'i rite ko te iritiraa Latin
no. Ko te copiers tangohia e wāteatea nui i roto i te whakauru i te mau irava o
kotahi te pukapuka o te Faufaa New ki tetahi atu, me te tae atu ki
ngā kōrero haurokuroku ki te kuputuhi taketake.
.,
. I roto i te aroaro o tenei huru ki te tino
iritiraa
bon, he aha haapapűraa ko reira i kore ratou kia puta ke te
kuputuhi taketake o te translation kihai i nei i paingia i roto ia ratou. Te reira
taea
kia riro e te iwi te hunga i maia nui ki te huri i te iriti-
te heheuraa, e kua tamata hoki ki te huri i te putanga taketake ki
cover
theircrime.
; Maere e kore nga Palotisaní, i whakakahore i te wahi o te pukapuka o te
Esther me ētahi atu pukapuka katoa, no te mea i roto i tenei pukapuka i te ingoa o
e kore e od puta noa kotahi, kia anake ana ngā huanga ranei
whakahau.
Ano, e kore e te mohio te ingoa o tona kaituhi. Ko nga exegetes o te Tahito
E kore e Testament whakatikaia i te reira ki te tetahi ki te tino. Etahi o ratou
whakatikaia i te reira ki te ecclesiastics o te Ekalesia i te wā o
Ezra ki
te wā o Himiona. Ko te mataotao Hurai Philo whakaaro ko reira
i tuhituhia e Iehoiakini, te tama a Hohua i retumed i Baby_
Lon i muri i tona tukunga i te whakarau. E hāngai ana Augustine te reira
hāngai ki te
Ezra, ia etahi pā ana ki a Mororekai etahi atu ara
whakaaro
e Mororekai, a Ehetere ko nga kaituhi o tenei pukapuka. Ko te Catholic
Herald kei te mau parau i muri nei i te api 347 o te vol. 2:
Kihai i te ako Melito ngā tenei pukapuka i roto i te rārangi o
whakaae pukapuka, kua rite kua tohu i te taha o Eusebius i roto i
te History o te Ekalesia (Vol. 4 Chapter 26). Gregory
Nazianzen fakamatala'i nga pukapuka whakaae katoa i roto i tona Poem
a kahore te ki tenei pukapuka ngā e ia. Waihoki Amphilochius
Ua faaite ana feaa e pā ana ki tenei pukapuka i roto i te rotarota e ia
whakatutuki ki Seleucus, a kapea e Athanasius, a i āta te reira
i roto i tona reta Nama 39.
Addition No. 2
Kei roto i te Buka a Genesis te whai ake nei:
Na ko nga kingi i kingi i te whenua o Eroma enei,
i te mea kahore tetahi kingi mo nga tama a Iharaira. "
E kore e taea e enei e nga kupu o te peropheta a Mohi, no te mea ratou
Ko ha faka'ilonga ia e korero ana ki te wā i muri i nga tama a Iharaira
ko te hanga to ratou kingdom.2The tuatahi kingi o tenei kingitanga Haora, 3 nei
kingi 356 tau i muri i te matenga o te peropheta a Mohi. Arama Clarke
parau i roto i te pukapuka tuatahi o ana kōrero:
Ko ahau tata etahi e tenei irava, me te muri
mau irava runga ki te veesi 39 kihai i tuhituhia e Mohi. I roto i te hono mo'oní,
no teie mau irava ki te pene matamua o ahau Chronicles, me te
taea kaha, i te tino tata ki te he tino, he
i tuhituhia i teie mau irava i roto i te taha o te taketake
Pentateuch- ngā te copier ratou i roto i te kuputuhi i runga i te
whakaaro i hanga e ratou he wahi o te tuhinga.
Tenei kaikōrero Kua uru i te iwa mau irava i runga
muri tāpiri ki te kuputuhi. Tenei fakamo'oni'i i to ratou pukapuka tapu
ahei
o tuku rauemi ke ki te kia whakaurua i muri, te kore enei
muri
tāpiritanga kihai i pai riro te tuhaa o nga whakamāoritanga katoa.
Addition No. 3
E ite tatou i te parau i muri nei i roto i te Deuteronomy:
Haira, tama a Manahi i tango te whenua katoa o Arakopa
ki nga rohe o Kehuri, o Maakati, a huaina ana e ratou
i muri i tona ake ingoa, Pahana-ko Hawotohaira, ki tenei day.l
Ko ano hoki e kore e taea ki te hoki tenei te kupu a Mohi, no te mea
te
kupu "ki tenei ra" i roto i te irava i runga takoto ana i te kaikōrero i roto i te
peri-
od i muri nui atu i taua o Haira, no te mea e taea te whakamahi taua kīanga
anake
ki te whakanui i te mua mamao. Ko te mataotao rongonui hanga Horne te ka aru mai
te peeraa i kōrero i runga i rua mau irava i te i runga i roto i te pukapuka tuatahi o tona
kōrero
E kore e taea hoki ki te i teie mau irava e rua hei te kupu a
Mohi, no te mea E pā ana te kupu mua e te kaikōrero
no ki te wā i muri i te rangatiratanga o Iharaira i
i whakaturia i te te irava muri whakaatu e no te kaituhi
ki te wā roa i muri i te noho o nga tama a Iharaira i roto i te Pirihitia.
Ahakoa te mea e farii tatou i teie mau irava e rua rite tāpiritanga muri, te pono
o te pukapuka e noho watea tonu. He whakamātautau tupato o
Ka whakaatu i teie mau irava e ratou o te painga nui, kaua
kawe ratou ake taimaha atu te kuputuhi ake, ina koa te tuhaa
ond irava, no te mea te kaituhi, ia Mohi tetahi atu ranei,
kihai i taea e mea "ki tenei ra"; Na tino predomi- ko reira
nantly pokanoa e ko te kuputuhi taketake: "Haira, te tama a
Ka mau Manahi te whenua katoa o Arakopa ki nga rohe o
Kehuri, o Maakati, a huaina ana e ratou i muri i tona ake ingoa,
, A muri iho i te rau tau torutoru i enei kupu tāpiri i roto i te faaipoiporaa
te tawhiti, ki te tuku mohio te iwi e tonu tonu tenei whenua ki te kia
mohiotia e taua te ingoa. Tenei tuhipoka ka i honoa ki te
kuputuhi i roto i te whakamāoritanga āmua. Te tangata ki te feaa e taea rapu
i te putanga Latin te meka e te tahi mau tāpiritanga muri
e kitea i roto i te tuhinga o te tahi mau whakamāoritanga e kitea i roto i
te taha o ētahi atu.
Kua nuitia te mataotao i runga uru e te mau irava i runga e rua,
Ko e kore te kupu a Mohi, a e ratou tāpiritanga muri. I hoki
tona
whakaaro e pā ana ki te aha e te irava i runga i, he mea
mea ato'ae mea noa te taata e kore e tautokona ana e te tautohe. Kei a ia
uru i whakaurua enei kupu ki te tuhinga "i te tahi
ngaahi senituli
i muri "a ka riro te wahi o te tahi atu whakamāoritanga. Ko te tenei
mārama
whakauru i whakaaetia enei pukapuka te taea o taua
Kōkuhunga
te hanga, a kahore he e te huru o te pukapuka hanahana. Tona kerēme
e
e noho i te parau mau watea noa i muri i tenei distortion, he mea
engari
paopao tohe anake, me te e tikanga noa.
Ko nga compilers o Henry me Scott ake kōrero kitea ki
whakaaro ki te irava tuarua:
Ko te whiu whakamutunga ko te tua i whakaurua roa
i muri i te wā o Mohi. Na te reira e kore te mea e arai tatou i
titiro i te reira.
Addition Nama 4: nga pa o Haira
Ko e Tohi'a Numbers vahe 32 veesi 40 ta:
Na ka haere a Haira te tama a Manahi, a tangohia ana e te iti
ona pa ririki, a huaina ana e ratou Hawotohaira.
Ko rite ki te irava o Deuteronomy tenei irava kōrero'olunga-
Ko te Dictionary o te Bibilia nene'ihia i roto i te Amerika, i Ingarangi, me te Inia
e Colmet che haaputuraa o nei i tīmata, ka oti e
Ahau Zabit a Taylor, kei te whai ake nei:
He etahi mau irava i roto i te Pentateuch e
mārama e kore e ki te kupu a Mohi. Hei tauira, Numbers 32:40
a Deuteronomy 2:14. Waihoki etahi o ona mau irava e kore e mahi i
hāngai ki te kďwaha whakapuaki ranei o te wa o Mohi.
E kore e taea e tatou e etahi rite ki te hunga ngā teie mau irava.
Heoi i reira he tūponotanga kaha i whakaurua Ezra ratou rite
Ka taea te mohio ki i te pene 9:10 o tona pukapuka, me te i
pene 8 o te Buka a Nehemia.
E titau te runga ake kahore kōrero. Horo'a te reira ia tatou ia ite e, te
kino (Pentateuch) kei mau irava e, e kore te kupu o Mohi.
E kore e tino pā ana ki te kaituhi o enei pukapuka nga kau mataotao ko
ratou
pāngarau kia kua oti te tuhituhi ratou e Ezra. Tenei
pāngarau
Ko te whai hua e kore e. E kore e vahe o mua tohu e Etera
whakaurua
tetahi wahi ki roto ki te pukapuka. Kei roto i te Buka a Ezral tona whakauru
a
āwangawanga i runga i te anuanu o nga tama a Iharaira i te te Buka o
Inforrns Nehemiah2 tatou e kite i Etera i te ture ki te iwi.
Addition Nama 5: Ko te Maunga o te Ariki
Te tai'o nei tatou i roto i te Genese:
Ko te mea te reira ki tenei ra, i roto i te Maunga o te Ariki hei reira
seen.3
Mua tatou e matau ana i huaina tenei maunga i "te Maunga o te
ord ", i muri noa i te paturaa o te temepara, i hanga e Horomona
ur rau e rima tekau nga tau i muri i te matenga o Mohi. Arama Clarke
eecided i roto i tona talateu ki te Buka a Etera, e tenei kupu
Ko te he
Fter tua atu, ka mea:
Kihai i tenei maunga mohiotia e mua ki te mau i tenei ingoa
paturaa o te temepara.
Täpiringa No. 6 & 7: ētahi atu Tāpiritanga ki Deuteronomy
Ta te reira i roto i te Deuteronomy pene 2 veesi 12:
Noho hoki nga Hori ki Heira i mua-te wā; engari ko te tamarii
te mau o Ehau muri ia ratou, no ka i huna e ratou a ratou
i te aroaro o ratou, a noho iho i muri ia ratou; pera ana me ta Iharaira ki
te whenua o tona kainga i hoatu e te Ariki ki a ratou.
Faaoti Arama Clarke i roto i tona talateu ki te pukapuka o Ezra e
Ko te hoki tenei veesi he tua muri, me te kupu "rite i a Iharaira
ki
Na ka mea te whenua o tona kainga "ki te rawea, i te reira.
Deuteronomy chapter 3 veesi 11 kua:
No te anake Oka, noho te kingi o Pahana, o te morehu o
roroa; na, ko tona moenga he moenga rino; Ko reira e kore e i roto i
Rapata o nga tama a Amona? Ko e iwa whatianga te
ona roa, e wha hoki whatianga te whanui o taua mea, i muri i te whatianga
o te tangata.
Kitea i roto i tona talateu ki te pukapuka o Ezra Arama Clarke:
Ko te tauākī katoa, a rawa te rerenga whakamutunga,
tohu e tuhituhia tenei irava i roa i muri i te matenga o
kihai i tuhituhia ki tenei kingi, me te tino e Mohi.
Addition No. 8
Kei te pukapuka o Numbers:
A i whakarongo a te Ariki i te reo o Iharaira, a ka tukua
ake nga Kanaani; a whakangaromia rawatia ratou e, me e ratou o ratou
pa a huaina iho e ia te ingoa o taua wahi ko Horema.
Kitea ano a Arama Clarke i te whārangi 697 o tona rōrahi matamua:
II mohio ana tino pai e whakaurua tenei irava i muri i te
mate o Hohua, e kore e no te mea i te katoa Kanaani
huna i roto i te wa o Mohi, i patua e ratou i muri i tona
mate.
Addition No. g
Mau ia matou i roto i te Buka a Exodus:
Na ka i kai nga tama a Iharaira, "te mana" wha tekau nga tau
r a tae noa ratou ki te whenua e nohoia; i kai ratou i te mana, a tae noa
ka haere ratou ki nga rohe o te whenua o Kanaana. "
! E kore e taea e tenei irava e hoki ki te kupu a te Atua, ehara i te mea i te Atua
l mutu "mana" i roto i te ora o Mohi, a kihai i ratou
tae
L i Kanaana i roto i taua wā. Arama Clarke ka mea a i te whārangi 399 o te
tuatahi
E olume o tona kōrero:
Mai i teie irava i kiia iwi e te Buka o
I tuhituhia Exodus i muri i te faaearaa o Mana i
nga tama a Iharaira, engari ko te mea e ahei kia whai i enei kupu
Kua tāpiri e Ezra.
Kia tukua tatou ki te whakapuaki kua kiia te iwi tika,
a kahore he manakohia te pāngarau e tautokona ana o te kaituhi. Te
CT Ko e kore e nga pukapuka e rima katoa i homai nei ki a Mohi (i te ture)
tona
ritings rite ki ta matou i kitenga i roto i te wahi tuatahi o tenei pukapuka ki irre-
Tohenga Jiltable.
ddition Nama 10: Ko e Tohi o nga Pakanga o te Ariki
Numbers chapter 21 veesi 14 ta:
Koia i korerotia ai i roto i te pukapuka o nga whawhai a te Ariki
i ia pōtae i roto i te Moana Whero, ka pera ano te mahi ia i roto i te awa o
Kihai i tenei maunga mohiotia e mua ki te mau i tenei ingoa
paturaa o te temepara.
Täpiringa No. 6 & 7: ētahi atu Tāpiritanga ki Deuteronomy
Ta te reira i roto i te Deuteronomy pene 2 veesi 12:
Noho hoki nga Hori ki Heira i mua-te wā; engari ko te tamarii
te mau o Ehau muri ia ratou, no ka i huna e ratou a ratou
i te aroaro o ratou, a noho iho i muri ia ratou; pera ana me ta Iharaira 1nto
te whenua o tona kainga i hoatu e te Ariki ki a ratou.
Faaoti Arama Clarke i roto i tona talateu ki te pukapuka o Ezra e
Ko te hoki tenei veesi he tua muri, me te kupu "rite i a Iharaira
ki
Na ka mea te whenua o tona kainga "ki te rawea, i te reira.
Deuteronomy chapter 3 veesi 11 kua:
No te anake Oka, noho te kingi o Pahana, o te morehu o
roroa; na, ko tona moenga he moenga rino, te mea e kore e i roto i te
Rapata o nga tama a Amona? Ko e iwa whatianga te
ona roa, e wha hoki whatianga te whanui o taua mea, i muri i te whatianga
o te tangata.
Kitea i roto i tona talateu ki te pukapuka o Ezra Arama Clarke:
Ko te tauākī katoa, a rawa te rerenga whakamutunga.
tohu e tuhituhia tenei irava i roa i muri i te matenga o
kihai i tuhituhia ki tenei kingi, me te tino e Mohi.
Addition No. 8
Kei te pukapuka o Numbers:
A i whakarongo a te Ariki i te reo o Iharaira, a ka tukua
ake nga Kanaani; a whakangaromia rawatia ratou e, me e ratou o ratou
pa a huaina iho e ia te ingoa o taua wahi ko Horema.
Kitea ano a Arama Clarke i te whārangi 697 o tona rōrahi matamua:
Ahau e mohio tino pai e whakaurua tenei irava i muri i te
mate o Hohua, e kore e no te mea i te katoa Kanaani
huna i roto i te wa o Mohi, i patua e ratou i muri i tona
Addition No. 9
Mau ia matou i roto i te Buka a Exodus:
Na ka i kai nga tama a Iharaira, "te mana" wha tekau nga tau
a tae noa ratou ki te whenua e nohoia; i kai ratou i te mana, a tae noa
ka haere ratou ki nga rohe o te whenua o Canaan.l
E kore e taea e tenei irava e hoki ki te kupu a te Atua, ehara i te mea i te Atua
mutu "mana" i roto i te ora o Mohi, a kihai i ratou
tae
i Kanaana i roto i taua wā. Arama Clarke ka mea a i te whārangi 399 o te tuatahi
rōrahi o tona kōrero:
Mai i teie irava i kiia iwi e te Buka o
I tuhituhia Exodus i muri i te faaearaa o Mana i
nga tama a Iharaira, engari ko te mea e ahei kia whai i enei kupu
Kia tukua tatou ki te whakapuaki kua kiia te iwi tika
a kahore he manakohia te pāngarau e tautokona ana o te kaituhi. Te
meka Ko e te pukapuka e rima katoa i homai nei ki a Mohi (te ture), he
e kore e tona
wntings rite ki ta matou i kitenga i roto i te wahi tuatahi o tenei pukapuka ki irre-
tohenga futable.
Addition Nama 10: Ko e Tohi o nga Pakanga o te Ariki
Numbers chapter 21 veesi 14 ta:
Na ka mea a j aha te reira i roto i te pukapuka o nga whawhai a te Ariki,
he mea ai ia i roto i te Moana Whero, ka pera ano te mahi ia i roto i te awa o
Amon.l
E kore e taea hoki ki tenei irava e te kupu a Mohi raua ko, i runga i
te
anga ke, tohu te reira e kore te Buka o Numbers i tuhituhia e
Mohi i nga mea katoa, kua tuku no te kaituhi ki te Buka o pakanga
o
te Ariki. E matauria e tetahi tetahi e pā ana ki te kaituhi o tenei pukapuka, tona
te ingoa ranei tona hea ake ki tenei ra, me tenei pukapuka, ko te tahi mea
ano he korero patupaiarehe, i rongo ai o e maha, engari i kite i te kahore. I roto i te
omuaraa
raa ki a Genesis, ua faaoti Arama Clarke e te muri, ko tenei irava
te tahi
raa, na ia tānaki atu:
Ko reira tino pea e Ťte pukapuka o nga whawhai a Ihowa,"
tuatahi na'e i roto i te taha, na ka haere mai te reira ki te kia whakaurua ki roto i te
kuputuhi.
Ko te ano tenei he whakauru mania o te meka e enei pukapuka tapu
i nehenehe o te hē e te iwi.
Addition No. 11
Genesis Kei te ingoa o te pa Heperona i te toru paces.2
Homai tenei ingoa i ki reira e nga tama a Iharaira i muri i te wikitoria o te
Pirihitia. Mua i huaina a reira Kiriata Arapa, 3 i te mōhiotia
i
Joshua 14:15. Me kua reira kua ki te kaituhi o teie mau irava
te tangata e noho ana i roto i te wā i muri i tenei wikitoria, me te huringa o te
ona
te ingoa ki Heperona.
Waihoki kei te pukapuka o Genesis 14:14 te kupu Rana i
Ko te ingoa o te pa i haere mai ki te oraraa i roto i te wā o
Judges. Nga tama a Iharaira, i muri i te matenga o Hohua, raupatu te
pa o
Raihi, a ka patua nga tangata, a tahuna te pa katoa. I roto i ona
wahi
hanga ana e ratou he pa hou i huaina ana e ratou Rana. Taea e ascer- tēnei
hikinima'i i Judges pene 18. tenei irava reira e kore e taea e te
kupu a Mohi. Na ka mea a Home i roto i tona kōrero:
Ko taea ai kua Mohi tuhituhia Raba me
Raihi me etahi copier muri ke nga ingoa ki Heperona, a
Rana.
Kei te ano ki te kď te reira e founga kitea nga karaipi nui ratou
tautururaa
te rapu ngateitei tautoko i pāngarau Muldoon.
Addition No. 12
E ai ta te Buka a Genesis i roto i te pene 13 irava 7:
Ka i roto i te whenua e noho ana te Kanaani me te Perihi.
Chapter 12 veesi 6 o te pukapuka taua kei enei kupu:
Na reira i roto i te whenua, ko te Kanaani.
E kore o enei rerenga e taea e te kupu a Mohi i, pera me kua
uru e nga körero Karaitiana. Ko te kōrero o Henry
a Scott e te kōrero e whai ake nei:
Ko reira mārama e taea e kore ano o enei rerenga nga kupu
o Mohi. Kua ēnei me ētahi atu rerenga ōrite te tāpiri
i muri ki te hanga i te hononga, me te kia i tāpiri e Ezra ranei
tetahi atu tangata o te faaururaa i roto i te pukapuka tapu.
Ko te whakauru kitea o te meka e nga pukapuka tapu mau tenei
mou'ai te mau irava i muri i i tapiritia ki a ratou i te taata unknown
ei. Tona pōhēhētanga e ai kua Ezra tapiritia reira fakaafe'i e kore kōrero rite
kahore
Kua totohe te aroaro o ki te tautoko i tenei pāngarau.
Addition Nama 13: Tuatahi e Rima Veesi o Deuteronomy
I raro i ona kōrero i runga i te pene 1 o Deuteronomy, Adam Clarke
kitea i te whārangi 749 o te rōrahi 1 o tona pukapuka:
Ko te mau irava matamua e rima o tenei pene hanga i te kupu whakataki
ki te era atu o te pukapuka, me te kore e taea te whakaaro rite ki te kupu a
Mohi. Te nuinga pea i honoa ratou e Etera e Hohua ranei.
E whakaatu ana tēnei whakauru e ngaahi veesi ko e rima ko te tua i muri.
Tona pōhēhētanga me te whakaaro ki o ratou kaituhi he Kāore ano
i waho
Tohenga.
Addition No. 14: Chapter 34 o Deuteronomy
Na ka mea a Arama Clarke i roto i te pukapuka tuatahi o tona Commentary:
Mutu nga kupu a Mohi, ki te pene o mua, me te
e kore ko ana kupu tenei pene. E kore e hoki a Mohi taea ki
Kua tuhituhia taua mea ... te tangata nana nei i kawe te pukapuka muri me
Kua riro teie pene i te Wairua Tapu. Ko ahau
cerlain ko tenei vahe tuatahi te pene matamua o te
pukapuka o Hohua. "
Ko te nota haurokuroku i vai i tenei wahi i tuhituhia e
Na ka mea etahi he mataotao nga Hurai:
Te nuinga o nga nmentators tahi mea e te pukapuka o Deutero-
mutu nomy i runga i te inoi a Mohi mo nga iwi kotahi tekau ma rua,
e ko, i runga i te whiu. "Ka hari koe e Iharaira nei ko
rite ki a koe, e te iwi i whakaorangia e te Ariki. "tenei pene
i tuhituhia e nga kaumatua e whitu tekau te roa i muri i te matenga o
Mohi, a tenei pene, ko te pene matamua o te buka
o Hohua i muri i hoatu konei.
E rua kua uru ngā pūkenga Hurai, me te Karaitiana e tenei vahe
e kore e taea e te kupu a Mohi. I hoki ratou kerēme i tuhituhia te reira
e
kaumatua e whitu tekau a ko tenei vahe te pene matamua o te
Tohi
o Hohua, ko te ano tenei tika he pōhēhētanga e kore e tautokona ana e tetahi
Tohenga.
Henry a Scott ka mea:
Mutu nga kupu a Mohi, ki te pene o mua.
Tenei pene Ko te tua i muri rānei i te Etera, e Hohua ranei
tetahi atu poropiti muri, kihai nei i mohiotia tino.
Mahalo ngā te mau irava i muri i muri i te tuku o te
Tama a Iharaira i te whakarau o Papurona.
Faaite whakaaro e rite i te taha o D "Oyly me Richard Mant i roto i
ratou kōrero. Whakaaro whakaurua ratou tenei e Hohua i etahi
wā i muri mai. Me kď i konei e te mau irava te aroaro
i runga rite
E hāngai ana tauira o tāpiritanga muri kei te i runga i te pokanoa e tatou
E
farii i te Judaeo-Kalisitiané titau e te pukapuka e rima o te
Pentateuch Ko nga pukapuka o Mohi, te kore pai i teie mau irava
anake
haere ki te whakamatau kua teka hoatu enei pukapuka ki a Mohi,
i te aha whakapono nga karaipi o Ihirama, me te kerēme. To matou
kua faaite e te tahi mau mataotao o te Judaeo-Kalisitiané
Kua whakaae te ao ki to tatou kerēme. I tae noa ki o ratou whakaaro pāngarau rite
ki te
kaituhi o teie mau irava, he Kāore ratou tae noa ki te tautoko ratou
ratou
ki te taunakitanga mana e tika arata'i ia tatou i te peropheta
ko wai
tae i teie mau irava, a ki te mahi i te kua taea mohiotia hoki
ratou.
Addition No. 15: Veesi kotiti i roto i te Deuteronomy
Tāruatia Arama Clarke te amuitahiraa roa o Kennicott i roto i te
1 tuatahi rōrahi o tona pukapuka i te fakamatala ki he vahe 10 o
- Deuteronomy whakaräpopototia e te i roto i te mau parau:
Ko tika te putanga o Hamaria i te te tohi lēsoní, Hiperu
Ko te he Hiona. Whā mau irava, e te mea i 6 ki te 9, e tino
E mea iti te i roto i te horopaki, me to ratou aukati i te kuputuhi
hua te kuputuhi hono. I tuhituhia enei mau irava e wha
konei i te pohehe i te copier. Ratou, i roto i te hono mo'oní, no ki te tuarua
pene o Deuteronomy.
Addition No. 16
Kei te pukapuka o Deuteronomy te whai ake nei:
E kore e uru te poriro ki roto ki te whakaminenga o te
Te Ariki, e kore e tae noa ki te tekau o ona whakatupuranga, ka tomo ia i roto i te
whakaminenga o te Lord.l
Ko reira tino kitea e kore e taea e te i runga he ture i te Atua
ranei i tuhituhia e Mohi, no te mea i roto i taua take e kore a Rawiri e kore tetahi o
tona
e taea e tomo te whakaminenga o te pai tupuna ki runga ki a Parete
E te Ariki, no te mea ko Parete he poriro ta tatou i ite i Genesis pene
38 a Rawiri tupu ki te hei i roto i te tekau o ona whakatupuranga rite mohiotia i te
te pene matamua o Mataio. Na whakaritea e Horsley e te
kupu
"Ki te tekau o ona whakatupuranga, e kore e uru ki roto ki te whakaminenga
o te
ariki "Ko te tua muri.
Addition No. 17
Na ka mea nga compilers o Henry me Scott kōrero ake i raro i to ratou
kōrero i runga i Hohua pene 4: 9:
Tenei sentence2 me ētahi atu rerenga rite nei e te faaineineraa
ka tonoa i roto i te nuinga o nga pukapuka o te Faufaa Tahito tino pea
He tāpiritanga muri.
Waihoki i reira e maha nga wahi i reira i te kaikōrero i
āta uru te aroaro o tāpiritanga i roto i enei pukapuka. Hoki
tauira, ko te pukapuka o Hohua kei taua rerenga i te 5: 9,
8: 28-29,
10:27, 13: 13-14, 14:15, e 16: 10.3 ano tenei pukapuka kua waru
wā atu "o ngā kīanga e whakamatauria ki te kua tāpiri
muri
ki te kuputuhi taketake. Ki te i matou ki te tatau i taua mau taime katoa i roto i te
Old
Faufaa e rapu utu i te reira i te rōrahi motuhake.
Addition Nama 18: Ko e Tohi a Tahera
He te pukapuka o Hohua:
Na ka tu te ra tonu, a noho te marama tae noa ki te
iwi whakaritea i ia ratou i runga i o ratou hoariri. He kore
tenei mea i tuhituhia i roto i te pukapuka a Tahera? 2
Tenei irava e taea kore, i roto i tetahi take, kia ki te kupu a Hohua no tenei
faahiti te tauākī i te pukapuka ki roto i te irava, a ake
ki
e kore tenei ra mohiotia tona kaituhi. E, Heoi, mōhio matou i te II
Sam. 1:18 ko ia ranei he nāianei o te peropheta Rawiri ranei
i muri ia ia ia. Ko nga compilers o ake tauhi fakamatala Henry me Scott
paturu i tuhituhia i mua i te whitu o nga tau o te Buka a Hohua
o
Rawiri riiwhi ake ki te torona, me te rite ki te pukapuka o
Palotisani
ngā pūkenga ko te peropheta Rawiri bom e toru rau e rima tekau ma waru
tau i muri i te matenga o Hohua,.
Addition No. 19
Ko te pukapuka o Hohua, whakaahua i te kainga tupu o nga tama a
Kara, e ai ta i roto i te pene 13:25:
Ko te whenua o nga tama a Amona, ki a Aroere ki te
i te aroaro o Rapa.
He he, me te fakakehei tēnei irava no te mea kihai i taea e Mohi i
homai tetahi o te whenua o nga tama a Amona ki nga tama a
Kara, mai i rāhuitia e ia e te Atua i te raveraa i te reira, i te mea he
kitea
i Deuteronomy pene 2.1 te kaikōrero i Horsley ki te whakaae
e te putanga Hiperu me i puta ke konei.
Addition No. 20
E ite tatou i te kupu e whai ake nei i roto i te Hohua pene 19 irava 34:
A ki te Hura ki runga ki Horano whaka te rawhiti.
Ko te he ano hoki tenei no te mea ko te whenua o Hura, i te tawhiti
ki te tonga. Na ka mea a Arama Clarke e te whakarerekētanga
hanga
i roto i te kuputuhi he kitea.
Addition No. 21
Ko nga compilers o Henry me Scott kōrero ake i raro i to ratou mau
mau i runga i te pene hopea o te pukapuka o Hohua kitea:
E pono e kore te rima mau irava whakamutunga ki te kupu a Hohua.
Engari kua ratou tapiritia e Phineas Samuel ranei. Ko te
tikanga i roto i te tīmatanga o te kaituhi ki te hanga i kōkuhu.
Ko te ano tenei he whakauru mania o whakarereketia i roto i te kuputuhi taketake.
Ratou pōhēhētanga ratou e ngā Phineas Hamuera ranei, i roto i kore ko te kuputuhi
manakohia rite te mea e tautokona e te tautohe. I hoki ratou parau
e
nga Karaitiana i tahito ra haereere puta te kuputuhi, kia tatou
whakaaetia
ki te mea ko reira te mahi o nga Hurai i whakakahoretia enei
pukapuka o
ratou te taketake. E kore ngā whawhe o te tuhinga i whakaaro he
nui
te hape e ratou. Ratou mahi noa o te tākaro ki te kuputuhi
hua
i roto i te distortions taumaha nei ka i whakawhitia ki ētahi atu
iritiraa
mau.
Addition No. 22
Ko te kaikōrero Horsley ta i te whārangi 283 o te rōrahi tuatahi o
tona kōrero:
Veesi 10 ki te 15 o te pene 11 o te Buka o Judges e
tāpiritanga muri.
Kia waiho ai tenei no te mea he rerekē te kaupapa faaitehia i roto i a ratou
i Joshua 15: 13-19. Haunga, tenei hui no ki te ora
o
Hohua ia i roto i te Buka o te Judges te whakaahuatia te reira hei takahanga
hoko
mau i muri i tona mate.
Addition No. 23: Riwaiti Tama a Hura ranei
Ko e Tohi o Judges, "hoatu i te whakaahuatanga o te tetahi tangata o te
hapu o Hura, e whakamahia ana tenei parau, "Ko wai he Riwaiti." Me tenei
he hapa rite te kaikōrero ka mea a Horsley:
Ko te he tenei no te mea, i nga tama a Hura, e kore tetahi
e taea e te Riwaiti.
Houbigant waho teie irava i te tuhinga, te whakaaro e
ko reira te tua i muri.
Addition No. 24
Te tai'o nei tatou i roto i te i ahau Samuel i te parau i muri nei:
Na ka patua e ia nga tangata o Peteere-ia-mata, no te mea ratou
i titiro ki roto ki te aaka o te Ariki, ara patua e ia o te nunaa
Na'e e rima tekau mano e whitu tekau men.2
Ko te he tenei tauākī i kitea e Adam Clarke i roto i te
rōrahi tuarua o tona fakamatala. I muri i te whakamātautau tātari ia
ka mea:
Te āhua pea i hanga he whakarerekētanga ki te
Putanga Hiperu. Rānei i ētahi kupu mahue ranei
pohehe te kore ranei, i nga kupu "rima tekau mano" i
tāpiri, kihai i taea i te mea pea i he taua pa iti
i te taupori o te rima tekau mano neke atu rānei. Haunga nei
e kua ratou kaimahi, femo'uekina i roto i o ratou mara. Ara atu
maere Ko te kerēme e rima tekau mano tangata taea, i te
taua wā, e kite ki te pouaka iti i puritia i runga i te kohatu
i roto i te Hohua mara ake.
Ia anō te tāpiri:
Kei roto i te putanga Latin nga kupu: e whitu rau ua
erals, e rima tekau mano e whitu tekau nga tangata; ia te Hiriani
putanga ta rima mano, e whitu tekau nga tangata. Ko te hītori
hoatu nga tangata e whitu tekau anake. George Salmon me ētahi atu Rabi hoatu
he tau rerekē. Ēnei rerekētanga, me te exaggerat- mo
hanga tau ed tatou whakapono e me te kuputuhi i ore
torted konei rānei, mā te tāpiri i te tahi mau kupu kua whakakorea ź e aore
vetahi.
Kei ake kōrero Henry me Scott:
Ko te tokomaha o nga tangata i patua, i roto i te putanga Hiperu, ko
tuhituhia ka huripokitia e. Heoi, ara ki te kaitirotiro tatou tenei, ko te reira
maere e mahi i te taua nui o te iwi
kia patua tenei hara, me te i roto i te taua pa iti. Ko te parau mau o tenei
takahanga he whakaaro. I tuhituhia Josephus kua e te maha o te
tangata i patua e whitu tekau anake.
He unambiguous enei körero katoa i roto i fakahaa'i e reira he
āhua i tenei wahi.
Addition No. 25
I raro i ona kōrero i runga i ahau Samuel 17:18, e tohu Arama Clarke i
Mai i tenei irava ki te veesi 31 o teie pene, irava 41, katoa
te mau irava i 54 ki te mutunga o te pene, me te rima tuatahi
mau irava o te pene 18, me te mau irava 9,10, 11, e kore e 17,18,19 e
tapae i roto i te putanga Latin, ia he hakari e ratou i roto i te
Tārua Arehanaria o tenei pukapuka. I te mutunga o tona kōrero
i runga i tenei pene whakapumautia Kennicott e te mau irava i runga e
e kore te wahi o te putanga tuatahi.
I roto i te te kōrero roa i whakina ki ia ko tenei irava "te te tahi i muri mai
no. Uri tatou i te tuhaa o tona kōrero:
I roto i te whakautu ki a koutou pātai e rite ana ki te i te i tenei tua
hanga, e mea ahau, ko te reira i roto i te wa o Josephus. Te
Hurai, me te whakaaro o te whakamahine i te pukapuka hHoly, tāpiri
pure tekateka noa, waiata, me ngā tauākī ki te taketake hou
kuputuhi. He tāpiritanga tini i roto i te pukapuka o Ehetere,
nga tāpiritanga e pā ana ki te waina, wahine, me te pono, i roto i te Pukapuka
o Ezra a Nehemia, mohiotia tēnei wā rite te Tohi Matamua o
Ezra, nga waiata o nga tamariki e toru i honoa mai ki te Buka o
A Raniera, a maha atu tāpiritanga i roto i te pukapuka o Josephus e
kitea tauira katoa o tenei. Ko taea e te runga ake
te mau irava i tuatahi vai i roto i te taha, a muri i runga i nga
i roto i te kuputuhi.
Ko te kaikōrero Horsley ta i te whārangi 330 o te rōrahi tuatahi o
tona kōrero:
E mohio ana Kennicott e rua tekau irava i o vahe 17 o
A Hamuera, Ko te tua i muri, a kia ki waho i te
kuputuhi, e ko, veesi 12 ki te 31. Te ti'aturi nei ia e i roto i ngā putanga muri
e kore e whakaurua ratou i roto i te kuputuhi.
E kore tatou e matau ki e founga'e lava te tüturu o enei pukapuka e
whakawhirinaki i te reira e enei te uru katoa o Kennicott me ētahi atu
o
te iwi te whakarei ake i te ataahua o te tuhinga mā te tāpiri rauemi ki te
orig-
kuputuhi tumu takirihia atu rite pai ratou. Ēnei tāpiritanga muri
ka wahi o nga whakamāoritanga katoa i roto i te te kuware ranei
careless-
naá o nga copiers. Tenei whakaatu e teka titau i te Palotisaní,
e
kihai i meinga e nga Hurai i tetahi huringa i roto i te pukapuka, i ratou'Otuá-
e wehi ana te iwi, me te whakaaro i te Faufaa Tahito, ki te hei i te kupu o te
Te Atua.
Addition No. 26
Ko te Evanelia o Matthew 14: 3 Kei te faahitiraa parau i muri:
Hoki a Herora i hopukia ki runga ki a Hoani, ka herea ia, a maka
ia ia i roto i te whare herehere mo Heroriaha "whakaaro, tana Piripi wahine ake tuakana.
Ko te Evanelia o Mark kōrero e pā ana ki tenei kaupapa i roto i enei kupu:
Hoki taua Herora, i tonoa e ia ki waho, ka hopukia ana a Hoani
a herea ana ia e i roto i te whare herehere mo Heroriaha "whakaaro ki tona teina
A Piripi ake te wahine, no te mea kua marenatia hoki e ia.
Ko te Evanelia o Luke conLains:
Ko Herora te tetaraki, tona riringa ia mo
Heroriaha, tana wahine ake tuakana a Piripi, a mo nga kino katoa i
Tenei mahi Herora i, tāpiri ano i runga te katoa, tutakina ana e ia a Hoani ki
i roto i te prison.2
Ko te tino he i roto i te toru putanga i runga katoa i te Piripi te ingoa.
E kore e te lekooti hītori whakaae e te ingoa o Heroriaha "tane faaipoipo
pēne ko Piripi. I te anga ke, kī Josephus e tona ingoa
ko
hoki a Herora. Mai te mea tino he Piripi, uru Home i te whārangi
632 o te rōrahi tuatahi o tona kōrero:
Te nuinga pea ko hetia wAtten te kupu "a Piripi" e
te copier i roto i te kuputuhi. Na kia araia atu i te
kuputuhi. Kua GAesbach mahue i runga i te reira.
I te anga ke, e whakaaro ai tatou e ko tetahi o nga mau hape o te tenei
evanelia; e kore e kawenga hoki reira nga copiers, rite reira he kore
aimaroraa e
ta'na ki te tautoko i tenei pokanoa. Ko reira whakaponohia ki te whakapono e
te
kia meinga e copiers rite te hape taua i roto i te katoa e toru
Kōsipelí
e pā ana ki te kaupapa kotahi. Tenei tauira kotahi o te tua i roto i te meka.
hanga tauira e toru rite puta te reira i roto i uiuia nga Kōsipelí e toru ki te
i runga.
Addition No. 27: Words honoa ki Luke
Kei te Evanelia o Luke nga kupu e whai ake nei:
Na ka mea te Ariki, Me whakarite e ahau nga tangata
o tenei whakatupuranga, ka ki te mea e rite ratou. "
I roto i teie irava i te kupu, "Na te a Ihowa ka mea," i honoa mai i muri. Te
ka mea autaua Arama Clarke e pā ana ki a ratou:
E kore enei kupu i wahi o Luke ake kuputuhi. Ko nga kau mataotao
Kua paopao ratou. Bengel a Griesbach waho enei
kupu i te tuhinga.
Kua enei kupu mahue i te hou Ingarihi iritiraa
mau ia kei tonu ratou i te putanga King James. Ko te reira
surpAsing
e ratou i whakaurua tonu i roto i te whakamāoritanga Porotetani. Kupu
nei
Kua whakamatauria ki te waiho i te tua i muri i kahore take ki te noho i roto i
te
kuputuhi mahara nei ki te roto ki te kupu a te Atua.
Addition No. 28
I mau ia matou wAtten roto i te Mataio:
Katahi ka rite ta te mea i korerotia e Heremaia,
te poropiti, i mea ai. "A ka mau ratou ki nga hiriwa e toru tekau,
te prAce o ia i whakanuia ana. "
Ko te kupu "Heremaia" i roto i teie irava kotahi o te hape pai-mohiotia ko te
e o Matthew, no te mea e taea te ata tenei tauākī e kore ki
Jeremiah e kore tetahi atu pukapuka o te Faufaa Tahito. Heoi, he irava
kitea sage Paramete rite ki reira i roto i te Buka a Hakaraia 11:13
engari
i reira he rerekētanga i waenganui i kitea te rua e hanga ana e te reira
fifi
fifi ki te mana'o e, ko Matthew faahiti i te reira i reira. Haunga,
te
kuputuhi o te Buka a Hakaraia kahore hononga ki te kaupapa
fakamatala'i e Mataio. Pūkenga Karaitiana i whakaaro rere i runga i
tenei mea. I te api 26 o tona Tohi o Hapa tā i roto i te 1841, Ward
ka mea:
Papa'i Mr. taonga i roto i tona pukapuka e hape i tuhituhi Mark
Apiatara i roto i te wahi o Ahimereke, rite mistaken- Mathew
tikai i tuhituhi a Heremaia i roto i te wahi o Hakaraia.
Kitea Horne i te whārangi 385, me te 386 o te rōrahi tuarua o tona
kōrero tāngia i roto i te tau 1822:
ka mea:
Ko te tirengi noa tenei faahitiraa, no te Buka a Heremaia
e kore e roto i te reira, ahakoa ka kitea i roto i te Buka o te
Zechariah 11:13 ara, ki te he rerekē nga kupu a Mataio
i te reira. Whakaaro ētahi pūkenga e te mea he hapa o Matthew ake
putanga me te copier i tuhituhi a Heremaia i muri i a Hakaraia;
ranei kia mau ai ki te tua i muri.
I muri ia faahiti whakaaro tautoko i tana take o te tua, e ia
Ko te tuatahi Matthew ake kuputuhi te nuinga pea, kahore ingoa
e whai ake nei: "Katahi ka rite ta te mea i korerotia." Tenei
Kei te tautokona e te meka e te peu o te omit- Matthew
Ting nga ingoa o nga poropiti, ina korero ia o ratou.
A i te whārangi 625 o te rōrahi tuatahi ia ka mea:
Ko te kaikauwhau kihai i tuhituhi te ingoa o te peropheta i roto i
te taketake, muri ngā etahi copier te reira.
Ko te rua mau irava i runga kaiwhakaatu i whakapono ia e te
te kupu "Jeremiah" i tāpiri i muri. Ko te kōrero o te D "Oyly me
Richard Mant kei nga kōrero e whai ake nei ki te whakaaro ki tenei
irava:
E kore e te kupu faahitihia i konei i roto i te Buka o te
Jeremiah. E kitea ana ratou i roto i te Zechariah 11:13. Tenei kia
no te mea te tahi copier i roto i te mua, kia kua tuhituhia Heremaia
hei utu mo o Hakaraia. Muri kitea tenei hape kua ona
ara ki roto ki te kuputuhi, pera me whakapumautia kua terise.
Rite-hapati Jawad ibn ka tuhituhi i roto i te whakataki o Al-Buraheen uiui'i
sabatiah:
Ui ahau he tokomaha misionare e pā ana ki tenei irava. Thomas
ka mea ko tetahi pohehe o te copier ia Buchanan
me ētahi atu whakahokia e taua faahiti Matthew te reira noa i tona
mahara i waho kōrero ki te pukapuka. Na ka mea te reira tetahi atu tohunga
i taea e ko he ingoa tuarua o Hakaraia Heremaia.
Arata'i tenei ia tatou ki te whakapono i hanga Matthew te mistakel rite ko
uru e Ward, Buchanan me etahi atu. He ngoikore Ētahi atu taea
a e tautokona e te tohenga. Horne hoki uru e ake Matthew
e kore e kupu fekau'aki ki nga kupu a Hakaraia, me te, kahore he
E whakaaetia ana te hapa o tetahi pukapuka, e kore e te tahi atu e taea e manakohia rite
totonú
tano. Kua kawea ano e matou i tenei kaiwhakaatu i runga i te pokanoa i te reira
te pohehe o te copier.
Bet titiro inaianei ia tatou i te hapa i kitea i roto i te Evanelia o Mark rite
uru e te Katorika, e Uooti me Jewel. Ko te kuputuhi o tenei Evanelia
na ô:
Na ka mea ia ki a ratou, Kahore ano koutou i kite i ta Rawiri
i i mea ai, a ko te hiakai, ia, me e ratou
i ki a ia? Kia pehea te haere ia ki roto ki te whare o te Atua i roto i te
ra o Apiatara, te tohunga nui, a i kai i te taro,
kihai nei i tika kia kainga, engari mo nga tohunga, a ka hoatu ana hoki ki
ratou i ki him.2
; Ko te kupu Apiatara i roto i teie irava he he i pera me ta uru
Oby te kaituhi i runga ake-whakahuatia. Waihoki i te e whai ake nei e rua
rerenga
He he: "a e ratou ki a ia," me "ki a ratou i
r
L l RA Knox, kua tukua te mataotao tata kore rangirua ki te arnit
e Matthew ake
Kua puta ke ersion kua. Commentary i runga i te Faufaa New.
ki a ia. "No te peropheta a Rawiri i taua wa ko ia anake, e kore
tahi e te tahi atu mau taata. Ko te kaipānui o te Buka a Hamuera
mohio pai tenei. Ko reira he enei rerenga e rua. Waihoki
Me hoki ngā rerenga kōrero i roto i roto i te Mataio, a Luke kia he. Hoki
tauira, Matthew 12:34 kua:
Kahore koutou i kite i ta Rawiri i, ka ko ia ia te hanere
gered, a ratou i ki a ia; me pehea ka tomo ia ki te
whare o te Atua, a ka i kai i te taro, kihai i nei i fonó-
roa hoki ki a ia e kai, e kore ano hoki ratou i ki a ia, engari
hoki noa nga tohunga.
Na ka Luke 6: kei 3,4:
A e kore e whakahoki a Ihu ki a ratou ka mea, Kua koutou i kite i
nui rite tenei, i ta Rawiri i, i te ia e hiakai ana,
a i ratou ki a ia. Kia pehea te haere ia ki roto ki te whare
o te Atua, ka tango ia i kai i te taro, a hoatu ana hoki ki te
ratou ko ona hoa ia ia. Kihai nei i tika kia kainga, engari mo te
nga tohunga anake.
I roto i te faahiti i te faahitiraa i runga o Ihu, i hanga i te evanelia e toru
e whitu hape, ki te e hoatu enei hape ki te copiers, te
aka-
tortion i roto i te wahi katoa e whitu te mohiotia, ahakoa tupu te reira ki te kia
ki
te taunakitanga kitea e ko te reira i te nga copiers nei i
te hape.
Addition No. 29
Mau ia matou i roto i te Matthew vahe 27 veesi 35:
Na ka ripekatia ia e ratou, ka wehewehea ona kakahu, he mea maka
rota: i rite ai te kupu i korerotia e te
Palōfita, "I wehewehea oku kakahu mo ratou, e ki runga ki toku
weruweru mo i maka rota ratou. "
E kore e te kau mataotao Karaitiana farii i te rerenga, "e kaha te reira
kia
i rite ai ta e te peropheta ... "rite tūturu me
Griesbach noa waho i te reira i te tuhinga. Waihoki Home te aroaro
Tohenga ki te whakamatau i honoa reira i muri ki te kōrero ki ngā whārangi 330
me 331 o tona rōrahi tuatahi, me te ka parau:
Griesbach flnding i te mahaki o tenei rerenga he
maramarama waho i te reira i te text.l
I raro i ona kōrero i runga i te irava i taua, i roto i te rima o te pukapuka o tona
ka mea kōrero a Arama Clarke:
He mea nui ki te aukati i tēnei kupu i te kuputuhi rite reira
Ko te kore e wahi o reira. Kua mahue te reira putanga i muri mai i te papaki
ki te kahore hoki he torutoru. Waihoki i mahue i te reira e e rave rahi o te
theologians wawe. He pono, he tua kua kua e
tangohia i te Evanelia o John 19:24.
Addition No. 30
Ko te Tuatahi Episetole a Hoani kei te whai ake nei:
I reira hoki e toru e nga kaiwhakaatu i te rangi, i te Matua
te Kupu, me te Wairua Tapu: a kotahi ano enei tokotoru. Na
i reira e toru e kaiwhakaatu, i te whenua, i te wairua, me te
te wai, me te toto: a ko enei e toru whakaae i roto i te hahi к.2
E ai ki nga tirohanga o ngā pūkenga Karaitiana te taketake
ko te kuputuhi anake tenei:
Na i reira e toru e kaiwhakaatu, i te whenua, i te wairua
me te wai, me te toto, a ko enei e toru whakaae i roto i te kotahi.
E toru nga kaiwhakaatu i te rangi, i te Matua, te
Kupu, me te Wairua Tapu.
Griesbach a Sholtz e whakaae i runga i tona he i te tua i muri.
Horne, i roto i te Ahakoa o tona whakatoihara katoa faaoti e enei kupu
kia
waho i te tuhinga. Ko nga compilers o te pee hoki Henry me Scott
a Manuka i te whakaaro o Horne me Arama Clarke.
l.The putanga Urdu me te reo Pākehā o nāianei waihotia ai tenei kupu. Te
James tohi lēsoní, King
hoź, Heoi, tonu kei reira.
St. Augustine, te teolosia nui, me te tangata whakao o te tuawha
mataiti
tekau pukapuka i tuhituhi ry i runga i tenei pukapuka, engari kihai i ngā tenei
rerenga
i roto i tetahi o ratou i roto i te noa'tu o te he i te kaikauwhau nui o te toru
a
rongonui mō te ka i maha tautohetohe ki nga pee o Arius. Ahani
kua he wahi o te tuhinga ki tenei, kua whakamahia e ia e ki te tautoko i te
te tu-
tuhinga whakapae faahopea- a kua faahitihia te reira. Tatou fakatāutaha whakaaro e te tuhipoka
i tapiritia e ia i roto i te taha o tenei irava, ki te hono i te reira mamao
ki te toru, ka kitea whai hua e te trinitarians, a ko
muri
whakaurua e ratou i roto i te kuputuhi.
I roto i te tautohe i ahau ki te kaituhi o Meezan-ul-Haqq ia
farii e, ua tenei kupu, he tua i muri. Timata nei e ahau
e te faahiti i te tahi atu mau hi'oraa o taua distortions, admit- ia
Ted i roto i te timatanga rawa o te kōrero i whakaae ratou
te aroaro o te āhua i roto i te kuputuhi i whitu waru ranei nga wahi.
Horne
oti rawa neke atu i te rua tekau ngā whārangi ki te ui tenei irava, i i te
ka hoatu e mutu te whakarāpopototanga o tona kōrero, e waihotia ai tatou ki te whakaora i te
kaipānui i te faaiteraa faufaa roa. Henry a Scott ake
ka hoatu e compilers te whakarāpopototanga o te mutunga o Horne nei tatou
uri i raro:
Kua kawea ano Horne nga tautohetohe o nga rōpū e rua;
hoatu e matou i te whakarāpopototanga o tona takitaki. Ko te hunga e titau
e teie irava he ai ki teka i mua i te tautohetohe e whai ake nei.
1. E kore e kitea tenei irava i roto i tetahi o nga putanga Latin
i tuhituhia i mua i te rau tau tekau ma ono.
2. Kei te ngaro tēnei tuhinga i te tahi atu translations āta
te uiui e, ka tāngia i roto i te wa wawe.
3. E kore i te reira ki te taha o nga theologians tawhito e kore e
tetahi hītori o te hahi.
4. Kua kapea e nga matua o te hahi Palotisani rānei
te reira i huaina ranei whakaaro.
Ko te hunga e whakaaro teie irava tūturu i te numera hoki
Tuhinga o tohenga:
1. kitea tēnei irava i roto i te whakamāoritanga Latin tawhito, me te i roto i
r Ăšost o te ve i
2. tenei irava he reira i roto i te pukapuka o te parau haapiiraa Kariki, te
F inoi pukapuka-o te hahi Kariki me te pukapuka-inoi tawhito
o te hahi Ingarihi. I hua te reira e te tahi mau wawe Latin
theologians.
Ko te tohenga ka kawea e i roto i te rua o nga rōpū hanga mahino kiate kitautolu
e rua nga ngā e whai ake nei. Tuatahi, i mua i te wātea o te
tā
whakaurunga ko e taea hoki nga copiers me hoariri ki
rāwekeweke
te tuhinga ki te tika o ratou whims. Ko kitea i te tauira o tenei
aka-
tortions whakaurua i roto i te kuputuhi hua i runga i te rōpū tuatahi. Te
irava
i roto i te pātai i neke atu i te putanga Kariki me i te tahi atu katoa
whakamāoritanga te translation Latin anake. Tuarua, ara te
pono
Whakamahia Karaitiana ki te hanga whakarereke āta i roto i te tuhinga tapu
no te the-
take ological. A, no te te pono, me te matua o te whakapono
mahi e kore e
feaa i te huri i te kuputuhi, a tēnā i te copiers me te iwi o
e kore e taea te tika ai te tahi atu mau haapa'oraa. Ko te pūkete e whakaatu i ta ratou i
e kore e
te mahue i tetahi faingamālie o whakarereketia te kuputuhi i mua i te tenenga o
te
press tā. I roto i te hono mo'oní, kei te ratou hanga tonu whakarereke.
Āhua i roto i te Luther Translation ake
Ko te kaiwhakaū o te whakapono Protestant me teolosia nui, Martin
Luther, te tuatahi iriti nga pukapuka tapu ki te Tiamana te reo.
E ia
kihai i ngā teie irava e i roto i tona translation. Tona translation
ko
tāngia e rave rahi mau taime i roto i tona ora, kahore tenei irava. I roto i tona
tau
tau, i roto i te 1546, i te tāia tenei translation, Luther,
tino
mōhio o te mahi whānui o te Karaitiana, ua tika te reira
ki
includc i roto i tona hinaaro no ni'a iho i tenei putanga e kia kahore he tangata
tetahi
taui te reira. Kihai i taea e te taha ki to ratou natura ngāue ki runga ki ratou i tona
e me te
ngā e ratou i tenei irava i roto i tona translation iti iho i te toru tekau
tau i muri i
tona mate.
Ko te iwi tuatahi ki te tāpiri i teie nei irava i te iwi o Frankfurt
ka tāngia ratou tenei translation i te 1574. I muri mai, rānei
i
te wehi ki a te Atua ranei, mo te tahi atu mau tumu, waho tenei ano ratou
irava
i te reira. Ua ite te trinitarians tenei whakarerenga rawa kino, a kotahi
ano
I honoa te reira ki reira i te iwi o Wittenberg i te 1596, i te taha o te
kakaí
ei o Hamburg i te 1599. ano te iwi o Wittenberg, mo etahi
take unknown, waho i te reira i te rua o nga putanga. Mai i reira
era atu, whakaae nga Palotisaní, tona whakaurua i roto i te kuputuhi. I roto i tenei
ara
te taatoaraa o ta nga Palotisaní, ki te hinaaro o to ratou
pae varua
papa. Ko te pūtaiao Unitarian rongonui, a Ihaka Newton, i tuhituhi te
korero
tata e rima tekau whārangi o te wahi i whakamatauria e ia e tenei, e ahau ki a Timoteo 2:16.
He
e rua titoa e a fakakehei. E ai ta te irava whakamutunga:
A kahore rawa e tautohetia te nui o te mea ngaro o te ia'uo
naá: i whakakitea mai e te Atua i roto i te kikokiko, he mea whakatika i roto i te Wairua,
kitea e nga anahera, i kauwhautia ki a whakapono nga tauiwi i runga i roto i te
ao, i tangohia atu ki te kororia.
Mai hoki i āwhina i roto i te haamauraa i te ariā o te irava i runga
o te toru, ka honoa te reira ki te kuputuhi i nga inapō.
Addition No. 31
Kei roto i te Buka a Apokalupo i te mau parau:
Ko ahau i roto i te Wairua ki runga ki te Ariki ake ra, l, a rongo muri
ahau i te reo nui i, pera me o te tetere, ka mea, Ko ahau te Arepa, te
Omeka, te tuatahi, me te whakamutunga: a he aha tau e kite, tuhituhi i roto i te
pukapuka.
Kei roto i te whakaaetanga i runga i te wāhi e nga kupu Griesbach me Sholtz,
"Te tuatahi, me te whakamutunga" e kore e tūturu me i honoa mai i muri. Ētahi
Kua mahue tuhi ratou, a i roto i te whakamāoritanga Arabic
tāngia
i roto i te 1671, ka tau 1821, i nga kupu Arepa, te Omeka also2 mahue.
Addition No. 32
Acts ta 8:37:
Na ka mea a Philipl, ki te whakapono tou ngakau katoa,
ai koe. Na ka whakahoki ia, ka mea, E whakapono ana ahau ko Ihu
Te Karaiti, ko te Tama a te Atua.
Ko te hoki tenei irava he tua i muri i hanga e te tahi ngākaunui ki te paturu
tauranga te toru. Griesbach a Sholtz e whakaae rua i runga i tenei
point.2
Addition No. 33
Kei roto i te Buka a Acts te whai ake nei:
Na ka mea ia, Ko wai koe, e te Ariki? Na ka mea te Ariki, Ko ahau
Ihu ahau e whakatoia nei e koe: he mea pakeke ki a koe te whana hoki
ki nga koikoi. Na wiri ana ia, ihiihi ana, ka mea,
E te Ariki, he aha tau e whai ai koe ki ahau, ki te mahi? Na ka mea te Ariki ki a
ia, Whakatika, ka haere ki te pa, a ka korerotia ki a koe te mea
Me do.3 koe
Whakaae Griesbach a Sholtz e te kupu, "he mea pakeke hoki koe
ki te whana ki nga koikoi "ko te tua i muri.
Addition No. 34
Ko e Tohi o Acts vahe 10 veesi 6 kei:
He manuhiri ia na Haimona, he kaimahi hiako, i te taha nei te whare
te moana. Ka korero ki ia ki a koe, ae ki te mahi.
He pai e nga kupu "ia e korero ki Griesbach me Sholtz
koe
ae ki te mahi "he addition4 muri, me te kore e pono.
Addition No. 35
Ăš ahau Corinthians pene 10 irava 28 e ai ta:
1. kīia te akonga o te Karaiti ki tenei mea ki te ki runga ki Etiopia
te ara ki Kaha.
2. I roto i te putanga Urdu tenei irava he tohu o te feaa ia te hou
English tohi lēsoní,
Ornitted 5ion kua reira, me te putanga rārangi ake King James o te
pānuitanga kē me te urianga
ngs der ngā te whakaaro "irava waihotia".
3. Te Ohipa 9: 5-6.
4. E kore e tenei whiu eist i roto i te putanga Ingarihi hou.
Otiia ki te tetahi tangata te mea ki a koutou, I patua tenei i roto i te patunga
ki te whakapakoko, e kore e kai, he whakaaro ki tona i whakakitea ana e ia, a mo te mau
"whakaaro pūtaiao: hoki te whenua i te ake i te Ariki, me te mou e hua ana
o.
Ko te kupu whakamutunga, "mo te whenua, ko te Ariki ake me te îraa
mou
o "Ehara i te mea, pono, me te ko te tua." Home, i muri i ata mohiotia i tenei
irava
ki te waiho i te tua, ka mea i te whārangi 337 vol. 2:
Griesbach, i muri i te pono o tona he i te tua,
waho i te reira i te tuhinga. Ko te pono ko e tenei kupu kua
Ko te pono he tua kore tautoko, me te. Te nuinga pea ko reira
tangohia i te irava 26.
Na ka mea a Arama Clarke e pā ana ki tenei kupu:
Waho Griesbach i te reira i te kuputuhi, me i roto i te meka i te mea kahore
te mana.
Addition No. 36
Ko te Evanelia o Mataio kei:
Ko te tangata pai i roto i te taonga pai o te ngakau
things.2 mai pai
Ko te kupu "te ngakau" i roto i teie irava he Home addition.3, i muri i ata mohiotia
tenei, ka mea i te whārangi 330 o te vol. 2 o tona pukapuka i tenei kupu
kua
tangohia mai i Luke 6:45.
Addition No. 37: Addition ki te Ariki te pure ake
Mau ia matou i roto i te Mataio pene 6 irava 13:
A e kore tatou arahi ki te faahemaraa, engari whakaorangia matou i te kino:
No te tau ko te rangatiratanga, me te kaha, me te kororia, no te
ake.
Ko nga kupu "No te tau kei te ..." etc.l ake ki te mutunga o tenei irava e
te
tua E etahi o nga pee o te titorehanga ki Katorika Roma
tenei
meka. Kāore i te tīari te reira i roto i te putanga Latin e kore i roto i tetahi o te
whakamāoritanga
o tenei wehenga. He tino riri i tona tua te Katorika,
a
kaha tawai te hunga hoki reira. Ward, te Katorika,
mea i roto i te
k tona Tohi o Hapa (tāia i roto i te 1841) i te whārangi 18:
Nui i whakahe Erasmus tenei kupu. Bullinger hoki
mea e kua tapiritia tenei kupu i muri me te ingoa o
e kore te mohiotia ano te includer. Laurentius Valla a Lamen ake
titau i mahue tenei irava i te kupu a te Atua kua
kahore he tautoko o te tautohe. Kia tawai e ia nga mau taata
Ei nei te takaro ki te kupu a te Atua na daringly.
Kua paopao ano te reira Ētahi atu mataotao. Arama Clarke, Ko te tangata ruarua
e pā ana ki ona he tua i muri, tonu Okú e Griesbach me
Paopao Wenstein tenei irava. E ai ki nga mataotao o rua te
Katorika me nga Palotisaní,, tenei kupu kua tāpiri ki te
inoi a te Karaiti. E whakaatu ana tēnei e ara he taua pure rongonui taea
e kore e
k mawhiti i to ratou mahi o te distortion.
, Addition No. 38
Ko te Evanelia o Hoani pene 7 veesi 53, me nga mau irava matamua tekau ma tahi
o te pene 8 e tāpiritanga muri. E kore e tautoko i Ahakoa Horne
this2
; 1. Ko te putanga King James kei tenei kupu ia te hou
English iritiraa
He ornits reira n.
Whakaahua 1. ngaahi veesi l hese te kawea mai tetahi wahine te whakapanga o te puremu
ki te aro
tono eDce o te Karaiti, me te iwi e kia akina ia ki te mate.
Ua faaoti te Mesia e
e tetahi, kahore hara i roto ia ia ratou kia maka e kohatu tuatahi ki a ia. Te
te iwi, te mau
cted e ratou iho mau feruriraa, i mahue te wahi kotahi i tetahi. Te Mesia
whakaaetia te wahine
haere a tohutohu ia kia kaua e hara ano. Ko te translation English hou
herehere tenei irava
m tenei wahi, engari i te mutunga kua kua whakaurua te reira ki te
liliu tuhipoka ake e
mau irava se kahore wahi tino i roto i te mau papa'iraa mo'a tawhito. Ētahi atu
mahi whakamāoritanga
E kore ahau e whai i te katoa i tenei irava, etahi i te tuu i te reira i roto i te Luke
i muri i 21:38. Ētahi
Kua ara whakanohoia IB anslation5 reira i muri ia John 7:36 ranei 7:53 ranei 21:24
(New English
Otiia ki te tetahi tangata te mea ki a koutou, I patua tenei i roto i te patunga
ki te whakapakoko, e kore e kai, he whakaaro ki tona i whakakitea ana e ia, a mo te mau
"whakaaro pūtaiao: hoki te whenua i te ake i te Ariki, me te mou e hua ana
o.
Ko te kupu whakamutunga, "mo te whenua, ko te Ariki ake me te îraa
mou
o "e kore e he pono, a ka he tua. Horne, i muri i ata mohiotia i tenei
irava
ki te waiho i te tua, ka mea i te whārangi 337 vol. 2:
Griesbach, i muri i te pono o tona he i te tua,
waho i te reira i te tuhinga. Ko te pono ko e tenei kupu kua
Ko te pono he tua kore tautoko, me te. Te nuinga pea ko reira
tangohia i te irava 26.
Na ka mea a Arama Clarke e pā ana ki tenei kupu:
Waho Griesbach i te reira i te kuputuhi, me i roto i te meka i te mea kahore
te mana.
Addition No. 36
Ko te Evanelia o Mataio kei:
Ko te tangata pai i roto i te taonga pai o te ngakau
things.2 mai pai
Ko te kupu "te ngakau" i roto i teie irava he addition.3 Horne, i muri i
Me whakamatau ano
tenei, ka mea i te whārangi 330 o te vol. 2 o tona pukapuka i tenei kupu
kua
tangohia mai i Luke 6:45.
Addition No. 37: Addition ki te Ariki te pure ake
Mau ia matou i roto i te Mataio pene 6 irava 13:
A e kore tatou arahi ki te faahemaraa, engari whakaorangia matou i te kino:
No te tau ko te rangatiratanga, me te kaha, me te kororia, no te
ake.
Ko nga kupu "No te tau kei te ..." etc.l ake ki te mutunga o tenei irava e
te
tua. E etahi o nga pee o te titorehanga ki Katorika Roma
tenei
meka. Kāore i te tīari te reira i roto i te putanga Latin e kore i roto i tetahi o te
whakamāoritanga
o tenei wehenga. He tino riri i tona tua te Katorika,
a
kaha tawai te hunga hoki reira. Ward, te Katorika,
mea i roto i te
tona Tohi o Hapa (tāia i roto i te 1841) i te whārangi 18:
Nui i whakahe Erasmus tenei kupu. Bullinger hoki
mea e kua tapiritia tenei kupu i muri me te ingoa o
e kore te mohiotia ano te includer. Laurentius Valla a Lamen ake
titau i mahue tenei irava i te kupu a te Atua kua
kahore he tautoko o te tautohe. Kia tawai e ia nga mau taata
Ei nei te takaro ki te kupu a te Atua na daringly.
Kua paopao ano te reira Ētahi atu mataotao. Arama Clarke, Ko te tangata ruarua
e pā ana ki ona he tua i muri, tonu Okú e Griesbach me
Paopao Wettstein tenei irava. E ai ki nga mataotao o rua
te
Katorika me nga Palotisaní,, tenei kupu kua tāpiri ki te
inoi a te Karaiti. E whakaatu ana tēnei e ara he taua pure rongonui taea
e kore e
mawhiti i to ratou mahi o te distortion.
Addition No. 38
Ko te Evanelia o Hoani pene 7 veesi 53, me nga mau irava matamua tekau ma tahi
o te pene 8 e tāpiritanga muri. E kore e tautoko i Ahakoa Horne
this2
1. Ko te putanga King James kei tenei kupu ia te hou
English iritiraa
no kua herehere reira.
1. teie mau irava whakaahua i te wahine te whakapanga o te puremu e kawea
ki te aro
ei o te Mesia, e te iwi te tono kia akina ia ki te mate.
Ua faaoti te Mesia e
kia maka i te tetahi kahore ano he hara i roto ia ia ratou te kohatu tuatahi ki a ia.
Ko te iwi, te mau
victed e ratou iho mau feruriraa, i mahue te wahi kotahi i tetahi. Te Mesia
whakaaetia te wahine
ki te haere ki a tohutohu ia kia kaua e hara ano. Ko te translation English hou
herehere tenei irava
i tenei wahi, engari i te mutunga kua kua whakaurua te reira ki te
liliu tuhipoka ake e
i teie mau irava kahore wahi tino i roto i te mau papa'iraa mo'a tawhito. Ētahi
mahi atu translations
e kore e whai i te katoa i tenei irava, etahi i te tuu i te reira i roto i te Luke
i muri i 21:38. Ētahi
Kua ara whakanohoia atu translations te reira i muri i lohn 7:36 ranei 7:53 ranei
21:24 (New English
Biblepage 184).
whakaaro, tonu ia ka mea runga i te whārangi 310 o te vol. 4 o tona kōrero:
E kore e nga karaipi e whai ake whakaae i te genuine-
mau o teie irava: Erasmus, l Calvin, beza, LeClerc, Grotius,
Wettstein, Semler, Sholtz, Maurus, Haenlien, Paultnus,
Schmidt me maha atu kaituhi whakahuatia e Wolf me
Koecher.
Ia anō ka mea:
Kilisositomi a Theophylactus i tuhituhi kōrero i runga i
tenei rongopai heoi kihai ratou i ngā ngaahi veesi ko i roto i to ratou mau
mau. Ahakoa e Tetuliane a Kaiperu i tuhituhi tuhinga i runga i adul-
tai'ata me te viivii, kihai rapu i ratou i tetahi tautoko i enei
mau irava. I teie mau irava vai i roto i te putanga i ratou, e ratou
Me kua hua ko e ngaahi veesi ko i roto i te tautoko.
Na ka mea a Ward:
Whakaarahia ētahi theologians onamata whakahe ki te whakaaro ki te
te mau irava timata o te pene 8 o te Evanelia o Hoani.
Rite whakaritea e Norton i tino he ngaahi veesi ko
tua atu i muri.
Addition No. 39
Matthew 6:18 Kei:
A ka utu tou papa e kite nei i te wahi ngaro ia koe
nuitia.
Ko te kupu "nuitia" i roto i teie irava, ko te tua. Arama Clarke i raro i
ana kōrero i runga i tenei irava whakamatauria e ia, ka mea:
Mai i tenei kupu kahore mana, Griesbach, Grotius,
Bengel, a Mill waho ftom reira te kuputuhi.
1. Erasmus (1466-1536), te mataotao ono rau farnous; kotahi
o te nui
te feia faatere o te Renaissance.
, Addition No. 40
Kei Mark 2:17 nga kupu ", kia ripeneta" "i te mea hoki he
E tua muri. I whakakitea tenei e Arama Clarke ki te rawaka
tohu
a ka kitea e ia:
Mahue Griesbach tenei a Grotius, Mill me Bengel pee
a Manuka ia ia.
Addition No. 41
Waihoki kei hoki Matthew 9:13 i te parau "ki te te tatarahapa"
i te mea he tua i muri. Arama Karaka i muri i te haamauraa i tenei
ka mea:
Fokotu'u Mill me Bengel tona whakarerenga, ia Griesbach
Kua waho kē te reira i i te tuhinga.
Addition No. 42
Mau ia matou i roto i te Mataio:
Kahore korua e mohio ki ta korua e inoi. E ahei ki te inu o te kapu koutou,
e ka inu ahau o, a kia iriiria ki te iriiringa e ahau
Kua iriiria ki? Ka mea ratou ki a ia, E ahei ano matou. Na ia
mea ki a ratou, ka inu ano korua i taku kapu, me te kia bapetizoraa
,-Hia te ki te iriiringa ka iriiria nei ahau with.2
I roto i teie irava e "ki te kia iriiria te tauākī ki te te bapetizoraa
e iriiria ai ahau ki, "Ko te tua i muri, a rite te
parau
ment, "ka kia iriiria koutou ki te iriiringa ka iriiria nei ahau
ki, "
e kore te mea tūturu.
Arama Clarke, i muri i te haamauraa i te mau irava e rua ko te te tahi
; raa, ka mea:
E ai ki whakaturia e nga karaipi mō te taa ź i te ture
raa i te he i te tuhinga tika, te mahi i enei tauākī e rua
e kore e titiro ki te waiho i te wahi o te kuputuhi taketake.
Addition No. 43
Ko te Evanelia o Luka kei:
Na ka tumed ia, a riria ana ratou e, ka mea, Kahore korua e mohio
Ko o koutou i te tikanga o te wairua e koutou. E kore e he hoki te Tama a te tangata
haere mai ki te whakangaro tangata iho oraraa, engari ki te whakaora ia ratou. Na ka haere ratou
ki tetahi atu village.l
Ko te irava timata ki, "No te te Tama a te tangata ...." Ehara i te mea, tūturu
a i honoa muri e te kaituhi unknown. Kitea Arama Clarke
ki te whakaaro ki tenei irava:
Griesbach waho teie irava i te tuhinga. Te nuinga pea
teie irava e i roto i te putanga tawhito ko te anake tenei nui: "Ko ia
a riria tumed ratou, ka mea, Kahore korua e mohio he aha te tikanga
o te wairua e koutou he o. Na ka haere ratou ki te kainga tetahi. "
Ngaro ana ki te KUPU O TE PIPIRIA
Mahuetanga Nama 1: Ko te roa o nga tama a Iharaira "noho i roto i te Ihipa
Kei roto i te Buka a Genesis i teie parau:
Na ka mea ia ki a Aperama, Kia tino mohio koe e ou uri
ka waiho he manene i roto i te whenua ehara nei ia ratou, a ka mahi
ratou; a ka tukinotia e ratou a ratou e wha rau years.2
Ko te tauākī ", e wha rau nga tau e whakatupuria kinotia ratou," me te
tetahi tauākī rite i roto i roto i te irava 14 o te taua
chapter,
i te mea, "I te ka mahi ratou, a muri iho ka puta mai ratou
ki te taonga nui, "āta faaite maite te rua i tuku te whenua
ki
Ko te whenua o Ihipa i konei, no te mea te hunga e tukinotia ana te
A Iharaira
a meinga ana ratou e ratou pononga, a ka i whiua e te Atua i
tetahi ko nga Ihipiana. Ko te i Ihipa i haere mai ratou i roto i tahi
nui taonga. Kāore tēnei whakaahuatanga pai i tetahi atu wahi.
Heoi,
Exodus 2:40 faahape i te parau i runga:
Na, i taua sojournLng o nga tama a Iharaira, i noho ra
i roto i te Ihipa, e wha rau e toru tekau nga tau.
Ko rerekē i roto i te mau irava e rua te wā o te sojoum. Rānei te
kupu "toru tekau" kua mahue i te irava matamua tapiritia ki te ranei
hopea
ter. Haunga, Ko pono te wā fakamatala'i e ngaahi veesi e rua e kore e
totonú
tano mo nga take e whai ake nei.
Tuatahi, ko te peropheta e Mohi te mokopuna o Riwai i runga i tona metua
er ake taha me te mokopuna nui i runga i te taha ake tona papa. I tona whaea ake
taha
Ko ia te tama a Iokepete, te tamahine a Riwai, ia i runga i tona
papa ake
taha ko te tama a Amarama, tama a Kohata, tama a Riwai ia. Tenei
fakahu'unga
e moe a Amran tona kēkē, te tuahine o tona papa, he pono rite
i matau i Exodus 6, me Numbers 26. Kohata, te koroua
o Mohi bom i mua i haere mai nga tama a Iharaira ki Ihipa, he meka
nei
Ka taea te kitea i Genesis 26:11. Ko te wā o te
A Iharaira "
noho i roto i te Ihipa reira e kore e taea e nui 215 nga tau.
Tuarua, tata katoa nga körero Karaitiana me hītori e
Kotahi tonu i runga i te wāhi e te wā o nga tama a Iharaira "noho i roto i te
Ihipa
Ko 215 tau. Ko te pukapuka Arabic Murshid i-Talibeen, tuhituhia e te
Mataotao Protestant a tā i te tau 1840, kei te fakahokohoko o
te
ngā kaupapa i te timatanga o te hanga e ki te whanautanga o Ihu.
Ia
mua takahanga ka aru e te tau. Ko te tau mua
ďa
te maha o nga tau i i te hanganga iho ra o te ao, ia te
i muri
auraa mau tau te maha o nga tau i taua hui ki te whanau
o
A Ihu. I te api 346 o tenei pukapuka, whakaahua i te noho o te peropheta
Tona papa, me tuakana i Ihipa a Hohepa, a, te reira ta:
2298: Hohepa ake me tona noho papa ake: 1706.
2513: Crossing o te Moana Whero i nga tama a Iharaira, me te
te mua o Parao: 1491.
Na he whakataunga o rānei o te tau iti i te
homai hunga nui tatou 215, tenei:
2513 - 2298 = 215
1706 - 1491 = 215
Tuatoru reta ake a Paora ki te Galatia te kupu:
Na, ki a Aperahama, me ana uri i nga kupu whakaari i hanga.
Ia e kore e mea, Na, ki te purapura, ka rite ki o tokomaha; engari ka rite ki o tetahi, ka ki
tou uri, i te Karaiti. Na ka mea ahau ki tenei, e te kawenata
i whakaukia e te aroaro o te a te Atua i roto ia te Karaiti, i te ture nei
ko te wha rau e toru tekau nga tau i muri i kore e taea e whakataka e te reira
kia hanga i te kupu whakaari o te kahore effect.l
Ko te kupu tenei tauākī i roto i te totohe mārama o te tauākī kitea i roto i
Exodus, i reira te wā katoa i te kupu whakaari ki te whakakitenga mai
o
fakamatala'i te ture kei te rite e wha rau e toru tekau nga tau, i te tenei
hanga i nui mua e tala'ofa ki a Aperahama i te i te haerenga mai o te
A Iharaira ki Ihipa, me te ture roa i muri i whakakitea ki a Mohi,
to ratou faarueraa i Ihipa. Tenei uhinga e katoa te wā o
ratou
noho i roto i te Ihipa i nui iti iho i te 430 years.2 Mai i teie parau
ko
hape i fakatonutonu te reira i roto i nga putanga Kariki me Hamaria ki
enei kupu:
Na, ko te nohoanga o nga tama a Iharaira, me o ratou
matua e noho ana i Ihipa, o Kanaana, ko e wha rau
e toru tekau nga tau i.
Ko, te kupu "tupuna" me "Kanaana" i honoa mai ki te
runga ake i te kuputuhi i roto i te putanga e rua. Arama Clarke i raro i ona kōrero i runga i
teie irava mea i te whārangi 369 o te rōrahi kotahi:
He loto whakaaetanga i runga i te meka e te auraa
He pouri e te feaa i te mau o tenei irava.
Kia tukua tatou ki te totohe, e nga tirotiro o teie irava
E kore e pouri, me te whakaaro, engari he ratou tino he, rite tatou
mea ana ki te whakaatu rawa hohoro. Atu faahiti i te te kaituhi
Putanga o Hamaria, ka mea:
Ko te pānui a te tuhinga o Alexandrinus he rite ki taua
o te putanga Sarnaritan. Kua whakaritea e rave rahi leamed kau mataotao
e te putanga o Hamaria, ko te tino pono, tae noa ki te
E concemed rima ngā pukapuka o te Pentateuch. A ko reira he
whakapumautia meka e he tuakana, me te te tuhinga o Alexandrinus
tino tūturu o au nga whakamāoritanga Kariki me a Paora ake taaraa
e kore te oro'a i ruarua e tetahi tetahi. Na kua tenei mea
faaoti e te kaiwhakaatu o te toru putanga i runga. Haunga
i reira e fakamo'oni o mua ki te mea kia paingia tenei whakaaro. Ko Ihaka
bom 25 tau i muri i ake a Aperahama haere mai ki a Kanaana, a Ihaka
Ko 60 nga tau, ka bom Hakopa i ki a ia, a Hakopa, 130
tau o te tau, ina haere mai ia ki a Ihipa. Tenei katoa tāpiri ki runga ki te 215
tau, i te katoa o te wā o te noho o nga tama a Iharaira i roto i
Ihipa, i roto i tenei ara te maha o ngā tau i riro 430
tau.
Whakaae hoki Henry me Scott compilers ake e te wā katoa
o te noho i roto i te Ihipa 215 tau. Te faahiti i te Hamaria
putanga
ka mea ratou:
Käore e kore e he tika tenei kuputuhi, me te whakamārama i te
fifi whakaarahia e te kuputuhi.
E whakaatu ana te i runga i e mataotao Karaitiana e taea kitea kahore whakamārama
mo te kuputuhi i runga o Exodus ka whai ki te adrnit tona oranga
hape.
Ko te hoki e kore e ake whakamārama a Paora rite faahiti i runga noa i te hapa,
no te mea
kiia e ia te wā i te wa o te mea i korerotia, i te mea kotahi
tau
i mua ki te whanautanga o Ihaka, rite mohiotia i Genesis 17:21 te
tuku ki
i runga:
Ko taku kawenata, ka whakapumautia e ahau ki a Ihaka i a Hara
shau mau i a koe, i tenei wa i whakaritea i roto i te tau e haere ake.
I hoatu te ture ki a ratou e toru nga marama i muri i te tereraa i
Ihipa rite whakaahuatia i roto i te pene 19 o Exodus. Kia rite ki te Na
tātaitanga o Arama Clarke mai tenei wā katoa ki te 407 tau
a
e kore 430 tau. Ko te tātai taua e kitea i roto i nga pukapuka o te
hītori
e kaituhi Palotisani i te poka ke te mea a Paora kī, e
Ko,
430 tau. Ko te pukapuka "Murshid i-Talibeen" ta i te whārangi 345:
2107: kawenata Atua ake ki a Aperahama, huringa o tona ingoa ki
A Aperahama, MoE o te kotinga. Rota mawhiti ake.
Mate o Hadum, Amra, Adaira me Tepaimi i te pūkete
o a ratou mahi .... 1897.
I tua atu i te whārangi 347 i te reira lekooti:
2514: Na te faatoro'araa o "nga Ture" i runga i Maunga Hinai .. 1490.
Na te tau iti whakapae i te nui homai
407.
2514-2107 = 407. 1897-1490 = 407.
Mahuetanga No. 2
Ko e Tohi a Genesis pehē:
Na ka korero a Kaina ki a Apera, ki tona teina, a ka haere mai ana e ia ki
haere, ia ratou i roto i te parae, ka whakatika a Kaina ki
Apera, ki tona teina, me te him.2 patua
Whakaahua te Hamaria, Kariki, me ētahi atu whakamāoritanga tahito te reira i roto i
enei kupu:
Na ka mea a Kaina ki a Apera, ki tona teina, Whakatika kia haere tatou ki
te mara, a ka haere mai ki a'o pehē ratou i roto i te parae etc.
Ko te parau, "kia haere tatou i roto i te parae kua mahue i roto i te Hiperu tohi lēsoní,
Hiona. Horne ka mea a i te whārangi 193 o te vol. 2, o tona kōrero:
Ko te reira tenei i roto i te Hamaria, Kariki, me te tohi lēsoní, Hiriani
mau, me te i roto i te putanga Latin tāngia i roto i te kata me te
Walton. Faaoti Kennicott kia whakaurua te reira i roto i te
Putanga Hiperu. He tika ko te whakamārama pai tenei.
I tua atu i te api 338 o te rōrahi kotahi ia ka mea:
I te tahi taime, ko te tika atu te kuputuhi o te putanga Kariki ko reira
e kore e kitea i roto i te whakamāoritanga Hiperu o nāianei. Hei tauira
te Hiperu whakamāoritanga, tā tuhi ranei tuhinga,
He hapa i te whakaaro ki tenei irava. Na, ko te translator o
e kore e taea e te putanga Ingarihi haamanahia matau tenei
irava. Ia Na iriti, "ka korero a Kaina ki tona teina
Apera ". Kua hanga ake tenei koha i roto i te putanga Kariki.
Ka rite ki te Hamaria, Latin, Hiriani tenei putanga
a Akola whakamāoritanga, a hoki ana ki te kōrero e rua i roto i
me nga reo Karari e rua, kia rite ki te rerenga
tārua e Philo.
Na ka mea a Arama Karaka te rite i mea e Home. Tenei irava
i whakaurua ki roto ki te translation Arabic o 1831 me 1848.
Mahuetanga No. 3
Kei te pukapuka o Genesis 7:17 o te putanga Hiperu:
Na ka wha tekau nga ra ki runga ki te whenua i te waipuke.
Puta te whiu ano i roto i te maha whakamāoritanga te reo Kariki,:
Na ka wha tekau nga ra, e po i runga i te whenua i te waipuke.
Na ka mea a Horne i roto i tona rōrahi tuatahi:
Ko te kupu "nga po" tika ki te te tāpiri i roto i te Hiperu
putanga.
Mahuetanga No. 4
Genesis 35:22 i roto i te putanga Hiperu pānui e whai ake nei:
A ka haere mai ki a ia Iharaira e noho i roto i taua whenua e
Ka haere a Reupena ka takoto ki a Piriha, tana wahine iti ake papa, me te
Ka rongo a Iharaira i te reira.
Ko nga compilers o Henry me Scott ka mea:
Nga Hurai whakaae i te tahi mea kua i teie irava, kua
tino mahue. Kua täpirihia te putanga Latin nga
kupu ki, "he kino i roto i tona tirohanga ia," ki te utu mo te
mahuetanga.
Ko te tauira mārama o te a ° i roto i te kuputuhi tenei rite uru e te
Hurai i te mea whakauaua maere i roto i te tirohanga o to ratou mahi tonu o te
te huri o ratou tuhinga tapu.
Mahuetanga No. 5
Horsley kōrero i runga i Genesis 44: 5 Na ka mea i te whārangi 82 o te rōrahi
tetahi o tona kōrero:
I te timatanga o tenei irava i roto i te translation Kariki nga
Kua rerenga kōrero e whai ake nei kua tapiritia, "He aha koe i pahuatia e koe
o toku mehua ahau. "
E ai ki a ia mahue te whiu i runga i roto i te Hiperu
putanga.
Mahuetanga No. 6
Ko e Tohi a Genesis vahe 50 veesi 25 kei:
A ka kawe atu e koutou oku iwi i konei.
Whakamāoritanga te Hamaria, te reo Kariki, me ētahi atu putanga tawhito
i roto i enei kupu i te reira:
A ka kawe atu e koutou oku iwi i te koutou.
Ko nga kupu "i te koutou" Kua mahue i te putanga Hiperu.
Na ka mea a Horne:
Kua whakaurua Mr. Boothroyd enei kupu mahue i roto i tona
translation hou o te Bibilia, a kua mahi ia tika.
Mahuetanga No. 7
Exodus 2:22 Kei:
Na ka whanau ia, he tama ki a ia, a ka karangatia e ia tona ingoa ko
Kerehoma, l hoki i mea ia, Kua ahau manene i roto i te whenua ke.
Aru te kuputuhi o te Kariki, reo Roma me ētahi atu whakamāoritanga tawhito te
i te faahitiraa atu e whai ake nei:
Na te wa tuarua ano whanau ai ia e ia he tama, a huaina ana e ia
tona ingoa ko Ereatara, ka mea hoki ia ki te ariki o toku papa, i awhina i ahau
a whakaorangia ana ahau i te hoari a Parao.
Arama Karaka, faahiti i te irava i runga i te whakamāoritanga ka mea
i te whārangi 310 o te rōrahi kotahi:
Kua whakaurua Houbigant teie irava e i roto i tona iritiraa Latin
no ka kī e te wahi totonu o tenei irava i
konei, i te tetahi o nga putanga Hiperu, tā ranei
manuscript, kei tenei. Ko reira i roto i te katoa tūturu
whakamāoritanga.
Mahuetanga No. 8
Ko te pukapuka o Exodus 6:20 te kupu:
Na ka whanau ake ana ko Arona raua ko Mohi me Meri, o ratou
tuahine.
Ko nga kupu "to ratou tuahine" kua mahue i roto i te putanga Hiperu.
Arama Karaka i muri i te tārua i te tuhinga o te Kariki me Hamaria
Na ka mea a putanga:
Whakaaro ētahi mataotao nui i reira enei kupu
i roto i te putanga Hiperu.
Mahuetanga No. 9
Numbers vahe 10 veesi 6 he:
A, no te whakatangi e koutou he whakaoho te rua o nga wa o nga puni e
takoto i runga i te taha ki te tonga e tango ratou joumey.
Na, i te mutunga o tenei irava i roto i te putanga Kariki reira te kupu:
A, no te whakatangi e koutou he toru o te taime na nga puni e takoto i runga i te
taha ki te hauauru ka tango i to ratou haere. A, no ka whakatangi e koutou he tuawha
te wa na ka tango nga puni e takoto i runga i te taha ki te raki o ratou
joumey.
Arama Clarke ka mea a i te whārangi 663 o te rōrahi 1 o tona kōrero:
E kore e te hauauru, me te puni ki te raki whakahuatia, engari te reira
mea e whakamahia ratou ki te hanga i to ratou tere i i te pupuhi o te
he whakaoho. Fakamo'oni'i te reira e te kuputuhi Hiperu i tenei wahi he defec-
maitai roa. Ko te whakamāoritanga Kariki tāpiri te kupu e whai ake nei,
"A, ka whakatangi e koutou ko te toru o nga puni i runga i te taha ki te hauauru
ka tango to ratou joumey, a ka whakatangi e koutou he wha te wa e
kei runga i te taha ki te raki e tango joumey. "
Mahuetanga No. 10
Job 42:17 ta:
Heoi ka mate a Hopa, he koroheke, me te ki tonu i te ra.
Ko te putanga Hiperu mutu i tenei kupu, ia te putanga Kariki
Kei te rerenga atu e whai ake nei:
Ka tīmata anō ia ora i te wa tuarua ki te hunga nei i te
Ka ora te Ariki.
Kua hoki i kō atu te reira ki te whakamārama poto o te Hopa ake
whakapapa, me te tahi atu mau huru. Calmet me te kerēme uaua e
tenei
tāpiritanga ko te wāhanga o te tuhinga i heheuhia mai. Te titiro atu tēnei whakaaro
e
Philo me Polyhistor. I hoki whakaae te reira e te iwi o
Oliseni ake wā. Theodotion ngā ano hoki tenei tāpiri i roto i tona
Kariki
translation. Tenei fakamo'oni'i kua hē te putanga Hiperu
e
te Karauna e o te tāpiri i runga. Pūkenga Palotisani e,
howev-
er, Kotahi tonu i runga i te wāhi e ko te tāpiri i runga i te muri
te tahi
raa a kahore tūturu. Ko nga compilers o Henry me Scott commen- ake
Na ka mea a te Maraurau:
Te āhua i te mea he whakaahuatanga titoa e, ahakoa ko reira i tataia ki
kotahi tekau etahi wa i te aroaro o te Karaiti.
Kia tukua tatou ki te ui, ki te no te irava i runga ki te
wā i mua i te Karaiti, me pehea i te Karaitiana i tahito ra whakapono i te reira ki
kia
te kupu a te matau te Atua, i te wa o te mau Aposetolo runga ki te tau
1500, no te mea whakaae e ratou enei whakamāoritanga rite pono, a ka
kī e hē te putanga Hiperu i.
Mahuetanga No. 11
Psalm 14 o te Latino, Arabic, Etiopia me te whakamāoritanga Kariki
Kei te whai ake nei:
He urupa puare noa to ratou korokoro, me o ratou arero ratou
E tinihanga whakamahia; te wai whakamate o nga nakahi he i raro i to ratou ngutu. Wai
Ko tonu i te kanga, me te bittemess mangai, o ratou waewae, hohoro tonu ki te
whakaheke toto. He whakangaro, he ngakau pouri, kei o ratou ara, me te
te ara o te rangimarie i kahore ratou i mohio ki. Kahore he wehi o te Atua
i mua i o ratou kanohi.
E kore e taea te kitea te whakaahuatanga i runga i roto i te putanga Hiperu. Te reira
te, Heoi, kitea i roto i te pukapuka ake a Paora ki te Roma. Na rānei te
Nga Hurai
maka ana e ia i te putanga Hiperu honoa nga Karaitiana i te reira i roto i ranei
ratou whakamāoritanga ki te tautoko i a Paora ake whakaahuatanga. I roto i tetahi take ko te reira
he aka-
tortion rānei i te ahua o te mahuetanga ranei i te fomm o te
tua.
Na ka mea a Arama Clarke i raro i ona kōrero i runga i te irava i runga:
I muri i tenei irava i roto i te putanga Vatican o te Etiopia
Kua puta translation, i roto i te mau irava translation Arabic
e i roto i te pukapuka a Paora ake ki te Romans 3: 13-18.
Mahuetanga No. 12
Isaiah 40: 5 i roto i te putanga Hiperu te kupu:
A ka whakapuakina ano te kororia o te Ariki, me te kikokiko katoa
ka kite ngatahi mo te mangai o te Ariki i korerotia i te reira.
Ahakoa i roto i nga whakamāoritanga Kariki enei kupu:
A ka whakapuakina ano te kororia o te Ariki, me te kikokiko katoa
e hohoro kite ki te whakaoranga a to tatou Atua, mo te mangai o te
Korerotia te Ariki kua reira.
Arama Clarke faahiti i te irava i runga o nga whakamāoritanga Kariki
Na ka mea i te whārangi 785 o te vol. 4 o tona pukapuka:
Whakaaro ahau e tenei irava he tūturu.
Ia anō ka mea:
Tenei a ° i roto i te putanga Hiperu ko a tae noa koroheke rawa
pakeke atu i te reo Latino, Karari, me te whakamāoritanga Hiriani. Tenei
irava ko reira i roto i nga putanga katoa o nga whakamāoritanga Kariki.
Luke whakaae ano te reira i roto i te pene 3 veesi 6.1 riro ahau i te
translation tawhito rawa te wahi kei te ngaro tenei irava.
Na ka mea a Home i roto i te pene 8 o te vol. 2 o tona pukapuka:
Luke 3: 6 te tuhituhi te rite ki te iritiraa Latin.
Atiu (Loth) ngā reira i roto i tona liliu o te pukapuka o Isaia
no te mea whakaaro ia ko te reira taketake.
Ko nga compilers o Henry me Scott fokotu'u e:
He mea faufaa ki te tāpiri i te kupu "te whakaoranga a to tatou Atua"
i muri i nga kupu "e kite". Chapter 53 veesi 10 o te Kariki
kia kite translation.
E ai ki nga körero i runga ake i te kuputuhi Hiperu
mio'i e whakakorea i te irava i runga, me te whakaaro a Arama Clarke e
Ko te koroheke rawa tenei distortion.
Mahuetanga No. 13
Arama Clarke mea kōrero i runga i te pene 64 irava 5 o te Buka
o Isaia:
Whakapono ana ahau e te copier te kawenga mō te Karauna e i roto i
i teie nei irava. Ko te koroheke rawa tenei distortion. Mai te kaiwhakamäori o
kihai i taea e ki te taa i te auraa o te te mua
irava rite te take ki a ratou riiwhi.
Mahuetanga No. 14
Na ka mea a Home i roto i tona kōrero i te whārangi 477:
Kua mahue te Evanelia o Luke te irava oti o
vahe 11 i waenganui i te mau irava 33, e 34. Ko te reira te reira'oku fie
titauhia ki te tāpiri wahi o Matthew 24:36 Mark 13:32 ranei kia
Luke hei rite ki te rua atu Gospels ai.
Ano ka mea ia i roto i te nota haurokuroku:
Nga karaipi katoa, me körero waiho tenei koha i roto i
Luka ake kuputuhi, tae noa i kitea i te reira e Hales. Whakaaturanga te runga ake
mārama e te irava tino kua mahue e Luke nei
Me te tāpiri ki reira. Ko te irava rite ki Mataio ko tenei:
"Ko o taua ra, me te haora e mohio kahore te tangata: e kore, e kore e nga anahera
o te rangi; ko toku papa anake. "
Mahuetanga No. 15
Acts 16: 7 e:
Otiia kihai i tukua e te Wairua ki a ratou.
Na ka mea a Griesbach a Sholtz e te kuputuhi tika, ko:
Otiia kihai i tukua e te wairua o Ihu ki a ratou.
E ai ki a ratou i te kupu e Ihu mahue. I muri mai, i tenei kupu
i roto i te putanga Arabic o 1671, e 1821. honoa ki te kuputuhi Na
te kuputuhi i roto i enei putanga pānui:
Otiia kihai i tukua e te wairua o Ihu theml.
Mahuetanga No. 16
E kore te te Evanelia o Matthew Matthew ake. Ko te hakari Evanelia o
Matthew i homai nei e te ki a ia, a ka tupu ki te hei i te tuatahi
Evanelia,
a ka whakaaro ki te hei i te tuatahi, tino kihai i tuhituhia e
Matthew. Whakangaromia te Evanelia taketake tuhituhia e ia i te roa o te roa
i mua. Nga Karaitiana i tahito ra katoa, me te maha o ngā pūkenga i muri e
Kotahi tonu i runga i te wāhi e te Evanelia taketake o Mataio i
I ngaro no te mea i reira ite i roto i te reo Hiperu
torted e etahi o nga hāhi Karaitiana.
E kore e te Karaitiana riro tetahi mana ki te whakamatau i ona
authentici-
ty a kahore te pono i mohio ano te ingoa o tona kaituhi. Jerome, te
mataotao tino whai ingoa, me te whakanui i roto i nga kaituhi i tahito ra,
uru i te reira. To ratou whakaaro pāngarau anake ki te whakaaro ki tona
translator
e kore e mea papű e taea e manakohia hei tautohe. E kore e taea e te pukapuka
kia hoatu ki te tangata noa i runga i te kaupapa o te calcula- tautokona
mau. Na te take i hanga e te kau mataotao Protestant e Matthew,'aó-
whaiaro, iriti ehara i te mea whai mana ki te kore ratou e tapaea etahi
manakohia
Tohenga ki te whakamatau i te reira. Na, ka hua i te tatou i te tahi kaiwhakaatu ki te whakamatau
to tatou kerēme. E ai ta te vol.l9 Encyclopaedia Britannica:
Tuhituhia nga pukapuka o te Faufaa New i roto i te Kariki
ki te kahore te Evanelia o Matthew, me te episetole ki te Hiperu.
Ko etahi, i runga i te whenua o nga tautohetohe kaha, e enei e rua
pukapuka i tuhituhia i roto i te reo Hiperu.
Kī Lardner i roto i te vol. 2 i te api 119:
Kitea Papias i tuhituhia Matthew tana Evanelia i roto i
Hiperu. I muri mai i runga i te katoa iriti te reira rite ki o ratou
ake aravihi.
Fakahu'unga te i runga i taua i reira e maha kaituhi nei i whakamaoritia
tenei Evanelia. Na, ki te kore te kaituhi o te Evanelia hakari ko
tino
mohio a kua whakamatauria te reira na roto i te tohenga papű e te
kaituhi
Ko te tangata o te faaururaa, e kore e waiho ki tenei pukapuka, a e kore e taea e,
ngā i roto i te pukapuka i heheuhia mai. Ara e kore matou e mohio ki te ingoa
o tona reo, kia anake ranei ko ia he tangata o te faaururaa.
I tua atu
Lardner ka mea a i te whārangi 170 o te rōrahi kotahi:
I tuhituhi Ileniasi e tuhituhi a Matthew tana Evanelia mo te
Hurai i roto i to ratou reo i te wa, ka Paora, a Pita
te kauwhau i roto i te Roma.
I tua atu ka mea ia i te whārangi 574 o te rōrahi kotahi:
He tauākī o Oliseni, te tuatahi e Eusebius i tuhituhia,
e hoatu ana e Matthew te Evanelia ki nga Hurai i roto i te Hiperu reo eź
ee; rua, e tuhituhi a Matthew tana Evanelia tuatahi mo te
Hebrews; tuatoru e tuhituhi a Matthew te Evanelia mo te
Hebrews i tatari i te whanau o te tangata nei i
i fafauhia ki te uri o Aperahama, me Rawiri.
I te whārangi 95 o te rōrahi 4 ano ka mea ia i tuhituhia Eusebius
e Matthew, i muri i ona mau a'oraa ki nga Hiperu i te faaotiraa ki
haere ki ētahi atu hapori, i tuhituhi ana Evanelia i roto i to ratou reo, me te
i hoatu
te reira ki a ratou. A i te whārangi 174 o te rōrahi taua ta ia e Cyril
mea e tuhituhi a Matthew te Evanelia i roto i te Hiperu te reo.
A i te whārangi 187 o te rōrahi kotahi ia ka mea:
Epiphanius tuhi i tuhituhi a Matthew te Evanelia i roto i te
Te reo Hiperu. Ko te ahurei i roto i te whakamahi i tēnei reo i roto i te i tataia ki ia
mau i te Faufaa New.
I tua atu i te whārangi 439 ia i tuhituhi:
I tuhituhi Jerome i tuhituhi a Matthew te Evanelia i roto i te
Hiperu te reo mō te whakapono Hurai i roto i te whenua Hurai. I ia
e kore e whakakotahi i te pono o te Evanelia ki te ture.
Ano i te whārangi 441 ia ka mea:
Jerome tuhia i roto i tona rārangi o kōrero i tuhituhi a Matthew
tona Evanelia no te whakapono Hurai i roto i te Hiperu i te hōtuhi i roto i te whenua
o nga Hurai. E kore te reira ano mohiotia i iritihia te reira ki Kariki,
e kore ano ko te ingoa o tona reo mohiotia. Haunga, me te reira
tuhia e te kape o tona Hiperu Evanelia i te vaa i
vauvauhia i e Pamifilasí ki te mahi nui tonu i roto i te
whare pukapuka o Hiria. I whiwhi ai ahau i te tatau o tenei Evanelia ki te tauturu
o nga ngā kaiāwhina i roto i te rohe o "Barya". Ratou ano tenei i
putanga ki a ratou.
I tua atu tuhi ia i te whārangi 501 o te rōrahi kotahi:
Na ka mea a Augustine i roto o nga Evanelia e wha, anake
I tuhituhi Matthew tona Evanelia i roto i te reo Hiperu ia te
ētahi atu i tuhituhi ratou i roto i te Kariki.
A i te whārangi 538 o te rōrahi kotahi ia ka mea:
Kilisositomi tuhi te mea e te reira e tuhituhi a Matthew tana
Evangel i runga i te tono o te whakapono Hurai i roto i te reo eź Hiperu
ee.
A i te whārangi 1371 o te rōrahi 5 tuhi ia:
Na ka mea a Isidore e Matthew anake i roto i te evanelia e wha
i tuhituhi ana Evanelia i roto i te nga Hiperu i te reo ētahi atu i te wā i tuhituhi
ratou i roto i te reo Kariki.
Na ka mea a Horne i roto i te rōrahi 4 o tona kōrero e:
Bellarmine, Grotius, Causabon, Walton, Tomline, Tohu,
Hammond, Mill, Harwood, Owen, Calmet, Michaelis,
Ileniasi, Oliseni, Cyril, Epiphanius, Kilisositomi, Jerome me
Kua aru atu kaituhi tawhito, me te pouwhanga te tirohanga o
Papias i tuhituhia tenei Evanelia i roto i te reo Hiperu.
1 Na, i te "tahi atu" e pā ana ia ki a Gregory Nazianzen, Mehaka, Theophy-
lactus. Euthymius, Eusebius, Athanasius, Augustine me te tini ke atu
te hunga kua huaina e te Watson me Lardner i roto i to ratou pukapuka. D "Oyly
a Richard Mant ake kei kōrero te whai ake nei:
He he rawa e tautohetia te nui i roto i te mua i runga i te pātai
o te reo i roto i te i te tuatahi i tuhituhia ki tenei Evanelia,
engari he tokomaha o nga kaituhi onamata takoto i a Matthew
i tuhituhia tona Evanelia i roto i te Hiperu te reo, me te ko te mou tenei
mua i teie nei i te wāhi i whakatūria i te tirohanga.
Ko nga compilers o Henry me Scott kōrero ake ka mea:
Ko te ngaro o te putanga Hiperu i tika ki te
meka e nga Ebionites, nana nei i whakapono i te hanahana o te Mesia,
hanga huringa i roto i tenei putanga. Na i muri i te fau o Hiruharama
ngaro i te reira.
Ētahi kaituhi whakaaro:
Ko te Nahareti nga porohiraiti Hurai ranei puta ke te
Evanelia Hiperu, me nga Ebionites whiua maha rerenga
i te reira. Faahiti Iusepiasi Ileniasi mea e tuhituhi a Matthew
tona Evanelia i roto i te reo Hiperu.
Kitea i roto i tona Histoire l de "Evangile Reuss:
Te tangata e ta e tuhituhi a Matthew tana Evanelia i roto i
Ko te he Kariki no te Eusebius i roto i tona aamu, me te tokomaha
te tahi atu theologians o Karaitiana āta whakahuatia e
I tuhituhi Matthew tana Evanelia i roto i te nga Hiperu i te reo, a kihai i roto i
Kariki.
Kua tuhituhia Norton he pukapuka whakaemi i roto i nei e ia whakamatauria e te
E kore te mea i te pukapuka pono, e kore te tangata i tuhituhia e Mohi Pentateuch.
Whakaae e ia i te Evangel i muri i maheni te aroaro o te tokomaha
distortions i roto i nga Kōsipelí. Tenei e kore ko ia te aha rawa paingia
i roto i
nga Karaitiana. Mai te mea e ia he Karaitiana, a, kua faahiti he tokomaha o te
kaituhi onamata, ko reira tino i roto i te tikanga ki te faahiti i te iti rawa, kotahi irava
i
ia ia. Tuhi ia i te whārangi 45 o tona pukapuka tāngia i roto i te 1837 i roto i te Boston i roto i
te
tuhipoka haurokuroku:
People whakapono e tuhituhi a Matthew tona Evanelia i roto i te
Hiperu te reo, no te mea i nga kaituhi onamata katoa uhinga ki
teie tumu parau e loto i runga i tēnei wā katoa. Waiho ahau peka i te
kaituhi kahore e nei i whakaaro tūturu, me te whakapuaki ahau e
Uru Papias, Ileniasi, Oliseni, Eusebius me Jerome i te
meka i tuhituhia i tenei i roto i te Evanelia Hiperu. Kahore he tangata
i roto i nga kaumatua e mea tetahi poka ke tenei. Ko tenei
he kaiwhakaatu nui, pono, no te mea ratou, rawa, i rite nui prej-
udiced fakalotu rite te iwi o nga wa pouwhanga. Me i reira
kua tetahi ruma mo tetahi feaa i roto i te mea ka mea nga kaumatua, ratou
hoariri arahina e ratou mana'o hape, e kua mea e te
Ko Kariki Evanelia i te Evanelia taketake, me te kore i te iritiraa.
E kore e whakakahore tenei kaiwhakaatu tawhito, me te loto matou,
tautautefito ki he taimi e kore e faaere te reira ia tatou i te mea. Ko ia'oku
tika mua e mau tonu tatou i te whakapono i tuhituhi a Matthew
tona Evanelia i roto i te reo Hiperu. Up ki tenei ra e kore e taea e ahau
kitea tetahi whakahe te karanga mō te rangahau i runga i tēnei kaupapa. I te
ke i Kua kitea e ahau kaiwhakaatu tino i roto i te kaumatua
ki te pānga e te putanga Hiperu o tenei Evanelia, waiho ua
uine hē ranei, i ki nga Karaitiana i o Hurai
iwi.
Ko te runga ake tauākī unambiguously whakamatau i tuhituhi a Matthew
tona Evanelia i roto i te reo Hiperu, a i roto i te nga Hiperu hōtuhi. Ko te tawhito
Kotahi i runga i tēnei wā kaituhi. Ratou whakaaro i roto i tenei mea
Ko
whakamutunga i whakaae e D "Oyly me Richard Mant. ratou hoki
farii e, ua te putanga Hiperu i roto i te oraraa ake ki te wa o te
Jerome. Ko mārama i te i runga ano hoki te reira e te ingoa o tona
translator he
kahore e mohiotia ano. Home, i roto i te noa'tu o maheni te whakaaro i runga, ka mea
e ko te reira tino pea e tuhituhi a Matthew te reira i roto i te reo e rua, i roto i
Hiperu me i roto i te reo Kariki. Ko te Kāore tenei no te mea e kore ia Ua parau mai
fakafe'iloaki tetahi mana mo tona whakaaro.
Kei te hoki i whakakaha te whakaaro o nga kaumatua i te meka e
atthew Ko tetahi o nga Aposdes nei ko te kanohi-kaiwhakaatu o te Karaiti ake
te ora me te whakarongo tika ki a ia. Na i ia te kaituhi o
dhe
Me kua Evanelia hakari kua he tohu vahi i roto i dhe reira
Evanelia e te e pā ana ia i tona ake kitenga. Whakamahia e ia kua
te tangata tuatahi wahi i roto i te Evanelia no te ia rite ko te
peu
rauhia ia o nga kaumatua. Whakamahia te Aposdes te tangata tuatahi no te
ratou
i te kitea i te pukapuka e kua whakaurua ki roto ki te New
Testament, tohu e kua oti te tuhituhi ratou e ratou.
Kahore ianei koutou i kite i tohi dhe o Luke. Tuhituhia ana e ia tona Evanelia, e
te Tohi o Ngāue ki runga ki te vahe 19, dlrough te mea i rongo ia i
ētahi atu.
Ka whakamahi ia i te tangata tuatahi i te lave ki a ia. Hei tauira
ka
tahi e ia a Paora i runga i ona joumeys me tuhi aua tūkunga
i roto i te pene 20'uhinga ia ki a ia i roto i te tangata tuatahi. Ki te mea tetahi
E whakahe ana
tenei na roto i te kōrero ki te dhe i Pentateuch me te Evanelia o Hoani, tatou
pai
noa te mea dhat he o te authenticityl tirengi rite tatou i teie mau buka e rua
Kua whakaaturia i roto i te wahi tuatahi o tenei pukapuka. E kore e taea e te mārama e
whakakahore te kore dhere ko te tautohe kaha ki reira. Tatou ia ite hoki
tu i te tauākī o nga compilers o Henry me Scott dhat
tenei
Evanelia, i roto i te wā wawe o te Whakapono, i kore whakaaro ki
kia
tūturu. I roto i te dhe wā dhat i Karaitiana i roto i te peu o te
te huri
nga tuhinga o pukapuka tapu dheir, (pera me i kite matou i mua). Na
ka
kihai i taea e te ora i te tuhinga taketake i distortions, me pehea e taea kotahi
whakapono e taea he translation nei kaituhi e kore e mohiotia noa
noho tonu? Faustus, te mataotao te whakanui o dhe-mai-
chaeans, ka mea:
E kore te mea te Evanelia i homai nei ki a Matthew tana
tuhituhi.
1. Ko te mea e titau ratou e kore kua Mohi whakamahia te tangata tuatahi
no te hirnself i roto i te
Pentateuch e mea tatou e i runga i te pūtake o ngā tohenga tangi ta tatou e rave
e kore e ite nei
mata e Mohi i tuhituhia i te ture reira.
Na ka mea a Ahorangi Germain:
Ko teka te katoa o tenei Evanelia.
Ko tenei Evanelia ki te Marcionites ko nga vahe tuatahi e rua
i ngaro i te reira. Whakaaro ana ratou i tapiritia enei vahe e rua
ki reira i muri. Ko o te taua whakaaro te Ebionites. Ko te Unitarian
kuo
Pea a Matua William kua paopao enei vahe e rua.
Mahuetanga No. 17
Matthew 2:23 Kei:
Na ka haere mai ia, ka noho i roto i te pa, ko Nahareta, e te reira
ka rite i korerotia e te poropiti. Ka ia
kia karangatia e te Nahareta.
Ko nga kupu, "i korero e nga poropiti" i roto i te i runga, ko te
tetahi o nga hapa rongonui o tenei Evanelia, no te mea e kore e te mea i kitea i roto i te
tetahi
o nga pukapuka o nga poropiti mohiotia. E mea tatou aha te Katorika
Kua mea pūkenga i roto i tenei mea, ko reira tenei i roto i te
pukapuka o
nga poropiti engari nga Hurai, i roto i to ratou mauahara ki nga Karaitiana,
nekehia atu aua mau irava katoa. Ko tetahi atu nple exa o te a ° tenei;
e
kia whakangaromia he tetahi titorehanga pukapuka tapu noa hoki whaiaro
take.
Manfred, he mataotao Katorika, i tuhituhi te pukapuka i huaina nga pātai o
te
Question tāngia i roto i te London i te tau 1843, i roto i ai mea ia,
Ko te pukapuka i roto i tenei whakaahuatanga (faahitihia e
Matthew) kua ngaro, no te mea i roto i tetahi o te hakari
pukapuka o nga poropiti e kore matou e kitea i te faahitiraa e Ihu
e karangatia e "Nahareta."
Na ka mea a Kilisositomi i roto i te rōrahi 9 o tona pukapuka:
Kua kore ngaro rave rahi pukapuka o nga poropiti
no te mea humarie ngaro nga Hurai ratou, engari no te mea i roto i
o to ratou tinihanga, me te whakawa tahuna e ratou enei pukapuka ki te
pungarehu.
, E tata ana rawa ki te pono tenei tauākī. Ti'a ia tatou ia mau i roto i te ngakau
he aha ka mea a Justin i roto i tona polemic ki Trypho:
Nga Hurai waho pukapuka maha i te Faufaa tawhito
na kia puta i te Faufaa New kore ki te hāngai ki
te Faufaa Tahito. E whakaatu ana tēnei i kua pukapuka maha
ngaro.
Arata'i te runga ake ia tatou ki te faaoti tuatahi, e nga Hurai i
ngaro maha pukapuka o nga poropiti, me te tuarua, ko reira faingofua
ki te ketia tuhinga tapu i roto i te mua. Kua kite matou i taua i to ratou
tahunga
enei pukapuka ratou tino horoi to ratou oraraa. I roto i te tirohanga o
to ratou huru whanako ki a ratou pukapuka tapu ko reira tika
taea e
ai kua puta ke e ratou nga tuhinga o ratou pukapuka ratou i whakaaro
i taea e āwhina ki te Mahometa.
Mahuetanga No. 18
Matthew 10:11 Kei:
Na ka Hohia ko Hekonia ratou ko ona teina, e pā ana ki te
i kawea e ratou te wa atu ki Papurona.
Tenei whakaatu e Hekonia ratou ko ona teina ko nga tama of.Josiah
a i bom ratou i te wa e o ratou whakahekenga ki Papurona. Katoa
te
infommation homai konei he hape. Tuatahi no te mea ko Hekonia
te
tama a Iehoiakimi, tama a Hohia, i ko, ko ia te mokopuna o te
Hohia
a kihai i tana tama. Kahore he tuakana, Tuarua a Hekonia. Tona papa,
Neongo
ake i toru teina. Tuatoru no te mea kihai i Hekonia bom i
te
wā o te whakahekenga ki Papurona, ko ia ma waru nga tau o i te wa o te
te whakarau. Na ka mea a Arama Clarke:
Kua fokotu'u Calmet kia te tekau ma tahi irava
te pānui i te kupu: "Ta Hohia ko Iehoiakimi, me ona teina, me te
Whanau ake Iehoiakimi Hekonia e pā ana ki te wa i kawea ratou
ki Papurona. "
Uhinga a te i runga i te whakaaro kua e Calmet te tua o te
te ingoa o Iehoiakimi i roto i te irava, i roto i te kupu atu kua tenei ingoa
mahue i teie irava. Ahakoa ka noho tonu te toru o whakahe
unan-
pehepehe.
Kua whakaputaina matou tata kotahi rau tauira o distortions i roto i te
puka o te tāpiritanga ketia me awerenga i roto i te tuhaa i runga e toru
mau. He maha atu tauira o taua distortions i roto i te
Bible
nei i kore matou i hua konei ki te karo i te hanga i te mahi reira
faufaa roa. Tenei nui, ko te nui atu i te nui ki te whakamatautau i te
aro
hoź o te āhua i roto i te Bibilia i roto i te Au i te puka e toru: whakarereke,
te tahi
raa, me te mahuetanga.
REFUTATION o PROTESTANTS tinihanga nga
TAUÄKI NO TE motuhēhē
O te Bibilia KUPU
I te timatanga o tenei tekiona kia tohu ia tatou i roto i taua mislead-
E maha hanga mau tauākī e nga mataotao Porotetani ki
misguide
te kaipānui whānui ki te whakaaro ki te pono o te Karaitiana
tuhinga. Hiahia ana tatou ki te whakarato i to tatou kaipānui ki te whakautu ki te rima i roto i te
maha whakamātau taua ki te mamingatia.
E fakakikihí Tuatahi
Ngā pūkenga Palotisani ki te riria iwi e te tahi mau taime tamata
hanga kerēme o te āhua i roto i te Bibilia te anake e te Mahometa, e
e
hanga, kahore kereme taua e tetahi atu. Ko te meka Ko e te tahito
a
Kua kī kaituhi i muri o raua nga Hurai me nga Karaitiana te
aroaro o distortions i roto i te Bible atu pinepine atu i te
Mahometa.
I mua i te whakaputa kaiwhakaatu ki te whakamatau i to tatou kerēme me whakahua ia tatou metua
ngā taa ź e rua nei e pinepine whakamahia i roto i to ratou pukapuka e pā ana ki
te
hītori o te pukapuka tapu. Ko nga kupu e rua e "errata" me te "ngā
. pānuitanga "(rerekētanga i roto i te pānui) ka mea a Home i te whārangi 325 o te vol 2:
Ko te rerekētanga i waenganui i pai "errata", he hapa o te copier,
a "pānuitanga ngā", he rerekētanga i roto i te tuhinga, ko te e
fakamatala'i e Michaelis nei mea, "I te reira he rerekētanga
i waenganui i te rua neke atu rānei ngā whakamārama e taea e tetahi anake o ratou
pono; te toenga Wiu kia rānei distortion āta he hapa o ranei
te copier. Ko reira reaUy uaua ki te wehe tika i te he. Ki te
i reira e noho ana tetahi feaa, kua caUed reira rerekētanga o te tuhinga, me
ka e etahi e tuhituhia te copier kua tatou i te reira he tatou
karanga i te reira "errata."
I roto i te poto kahore he rerekētanga nui i waenganui i nga temms e rua. A
mau tu-
Creation i roto i te kuputuhi he mea ko distortion rite ki te tikanga
kupu whakaaetia. Na, tetahi whakauru ki te aroaro o te taua
mārama e rerekētanga hei whakauru ki te aroaro o
distortion. E ai ki nga kitenga a Mill te maha o taua
rerekētanga
i roto i te kuputuhi o te Bibilia ko e toru tekau mano, ka rite ki te
Griesbach
Ko reira, kotahi rau e rima tekau mano e rite ki te Sholt i te
num_
Tuhinga o taua ngā rerekētanga he tini, me te unknown.
Ko te Encyclopaedia Britannica i raro i te tomokanga, "karaipiture," i roto i te vol.
19 ngā te tauākī o Wettstein e te maha o te taua
varia-
mau i roto i te Bibilia, ko kotahi miriona. Ki te te i runga i roto i te hinengaro, tatou i teie nei
p-
piiraa ki te whakaputa uri i te whakaaro maha ngā momo tūturu puna o
e pā ana ki tenei mea.
Ngā kitenga o Non-Christian pūkenga
Celsus he mataotao peikani nui o te rau tau rua nei i tuhituhi
he pukapuka kōrero, Karaitiana. He rongonui mataotao German Eichhorn
tapu te parau i muri nei o Celsus:
Kua puta ke nga Karaitiana ratou Evanelia e toru ranei e wha
wa ki te whānuitanga e whai i te tirotiro o nga Kōsipelí
riro fakakehei.
Kei te taunakitanga mārama tēnei e haere mai ana i te mataotao kore-Kalisitiané, mau
e haapapū mai i te distortions āta hanga i roto i te Kōsipelí. He
kakaí
ei i roto i te whenua Pākehā e kore nei e whakapono i roto i te peropheta, e
te heheuraa hanahana. Ki te i matou ki te tamata me te kohikohi i to ratou tauākī
ki
whakaaro ki te distortions e rapu utu i te rōrahi motuhake. Tatou
ei
te tango ia tatou ki te whakaaturanga o te rua anake. Tangata pākiki ki te
mohio atu kia kōrero ki a ratou pukapuka i ngāwari wātea he
katoa
i runga i te ao. Ko e taha o ratou karaipi, ka mea a Parker:
Titau te Palotisaní e te Tahito me te Faufaa Tahito i New
mau Kua ka ora, ka tiakina i te iti
kino i roto i te semeio tonu, me te mau tonu, ko tenei
e kore te mea kaha nui ki te tu ki te ope nui o te kerēme
rerekētanga i roto i te Bible. E kore te mea te maha o enei
iti iho i te toru tekau mano.
Te āhua e ia ki te i hāngai tana parau i runga i Mill kitenga ake. Karohia e ia
te tahi atu mau faahitiraa e whakaahua tenei tau kia rite ki te ake ki te kotahi miliona
f te raiona. Ko te kaituhi o Ecce Horno nene'ihia i roto i te Rānana i te 1813 ka mea i roto i
te
fakalahi ki tona pukapuka:
Ko te rārangi o nga pukapuka nei e hoatu ki a Ihu i tenei
nga Karaitiana i tahito ra. E pēnei ana ētahi o ratou ki te
Nga akonga me ētahi atu kau muimuí:
Ko nga Pukapuka a Ihu
Ko te pukapuka e hoatu ki a Ihu e whitu i roto i te maha.
1. Ko te pukapuka i tuhituhia ki Achars, te Kingi o Odessia.
2. Episetole a Pita me Paora.
3. Ko te pukapuka o Parabole me mau a'oraa.
4. te Psalms, he kohinga o ona mau haapiiraa neherā ki te
akonga me pee.
5. Ko te pukapuka o Wera me Magic.
6. Ko te pukapuka o Ihu, me te Meri.
7. Ko te Episde i hinga i te rangi i roto i te 6 AD rautau.
Ko nga Pukapuka a Mary
Ko te pukapuka e hoatu ki a Meri e waru i roto i te maha.
1. tana reta ki a Ignatius.
2. tana reta ki a Siciliane.
3. Ko e Tohi a Mary.
4. Ko te koioranga o Meri raua ko tona kupu.
5. Ko te pukapuka o te Karaiti merekara ake.
6. Ko te pukapuka o te pātai hoatu ki a ia e nga kaumatua, me te kuao.
7. Ko te pukapuka o te mowhiti ake Horomona.
Ko nga Pukapuka o Pita
He tahi i roto i te maha nga pukapuka i homai nei ki a Pita.
1. Ko te Evanelia o Pita.
2. Ko nga Acts o Pita.
3. Ko te Revelation o te I. Pita
4. Ko te Revelation o Peter II.
5. tana Episde ki Clement.
6. Ko te korero o Pita me Epian.
7. Ko te Whakaako o Pita.
8. Ko te Serrnon o Pita.
9. Ko te Aratau o Pita ake pure.
10. Ko te pukapuka o Pita ake haerenga.
11. Ko te pukapuka o Pita ake waeua.
Ko nga Pukapuka a Hoani
Ko te pukapuka i homai nei ki lohn e iwa.
1. Ko nga Acts o Hoani.
2. Ko te Evanelia o Hoani.
3. Ko te pukapuka o Hoani ake haerenga.
4. Ko nga kupu a Hoani.
5. i ta'na episetole ki Andrew.
6. Ko te pukapuka o Mary ake te mate.
7. Ko te kōrero o te Mesia, me tona heke mai i te ripeka.
8. Ko te Apocryphon o Hoani.
9. Ko e Tohi a Hoani ake pure.
Ko nga Pukapuka o Andrew
Ko te pukapuka i homai nei ki a Andrew e rua.
1. Ko te Evanelia o Anaru.
2. Ko nga Acts o Anaru.
Ko nga Pukapuka a Mataio
Ko te pukapuka i homai nei ki a Mataio e rua.
1. Ko te Evanelia o Childhood.
2. Ko te Aratau o Mataio ake pure.
Ko nga Pukapuka a Piripi
E rua ngā pukapuka i homai nei ki a Piripi.
1. Ko te Evanelia o Piripi.
2. Ko nga Acts o Piripi.
He hoki te Evanelia o Patoromu i homai nei ki te Ākonga
Patoromu
- Ko nga Books o Thomas
Ko te pukapuka e hoatu ki a Thomas e rima.
1. Ko te Evanelia o Thomas.
2. Ko nga Acts o Thomas.
3. Ko te Evanelia o te tamarikitanga ake te Karaiti.
4. Ko te pukapuka o Thomas haere ake.
5. Ko te pukapuka o Thomas te heheuraa ake.
Ko nga Pukapuka a James
Ko te pukapuka i homai nei ki a James e toru.
1. Ko te Evanelia o Hemi.
2. Ko te pukapuka o Hemi.
3. Ko te pukapuka o te o Hemi haerenga ake.
Ko nga Pukapuka a Matiaha
E toru ngā pukapuka i homai nei ki a Matiaha ka mea a nei te ki te whai
Kua uru i roto i nga akonga.
1. Ko te Evanelia o Matiaha.
2. Ko nga tikanga tuku iho o Matiaha.
3. Ko nga mahi a Matiaha.
Ko nga Pukapuka a Mark
Ko te pukapuka e hoatu ki a Mark e toru.
1. Ko te Evanelia o nga Ihipiana.
2. Ko nga pure o Mark.
3. Ko e Tohi a Pishan Barhas.
Ko nga Pukapuka a Panapa
Panapa ko te akonga o te Aposetolo, he uri o Riwai. Tana
ko te ingoa a Hohepa, a ka karangatia e Panapa, no te hokona e ia tana pāmu
a hoatu ana e te moni ki te Aposetolo mō te kauwhau i. Ko te kupu
Te auraa
ake i runga i o te arata'iraa ".
E rua ngā pukapuka i homai nei ki a Panapa.
1. Ko te Evanelia o Bamabas.
2. Ko te Epistde o Bamabas.
I homai nei e te Evanelia o Theodotion ki Theodotion.
Ko nga Pukapuka a Paora
Ko te maha o ngā pukapuka i homai nei ki a Paora, motu ke i te hunga ngā
i roto i te Faufaa New, ko te tekau ma rima.
1. Ko nga Acts o Paora.
2. Ko nga Acts o Thecla.
3. Ko te episetole ki nga Raorikia.
4. Ko te Tolú episetole ki te Tesalonia.
5. Ko te Tolú Episde ki te Korinetia.
6. Ko te Epistde o nga Corinthians tona whakautu ki a ratou ki a Paora, a.
7. tana Epistde ratou whakautu ki a ia ki te Ionians me.
8. Ko te apocalypse o Paora.
9. Ko te Tuarua Revelation o Paora.
10. Ko te lsion o Paora.
11. Ko te pikitanga ki o Paora.
12. Ko te Evanelia o Paora.
13. Ko te Malanga o Paora.
14. Ko te pukapuka o whaiwhaia o nakahi.
15. Ko te pukapuka o Ohipa o Pita, a Paora.
Na ka mea ano te kaituhi o Ecce Homo:
A, no te te te mahaki o te Evanelia, te mau Heheuraa, me te
Na kitea pukapuka ko, me pehea e taea ai e kitea e te ua
pukapuka uine Ko te hunga e whakaae e te Prote-
stants, rawa me te meka i roto i te hinengaro e ara enei pukapuka
ano i maha whakarereke, me ngā tāpiritanga ki te aroaro o te tenenga
o mīhini tā. He tino nui nga uauatanga.
Ngā kitenga o whakapono Christian pūkenga
Ko te wehenga Karaitiana o nga Ebionites no ki te wa o Paora, a
tupu i roto i te rau tau tuatahi. Kaha ātete te Ebionites
Paora
a whakaaro ki a ia, he tutu. Ahakoa whakaae ratou te
Evanelia o Matthew kī ratou e te Evanelia reira, pēnei
ki
Matthew e nga kau muimui o Paora, he rerekē tino i te
taketake
Evanelia. Ratou kī ano e nga vahe tuatahi e rua o te Evanelia
kihai i no ki reira. E ai ki a ratou i enei vahe e rua, me te tokomaha
te tahi atu mau irava o tenei Evanelia i tāpiritanga muri. Ko te rongonui
kōrero
Na ka mea a Bell ki te whakaaro ki enei iwi:
Whakaae tenei wehenga anake te Pentateuch o te Tahito
A whakahaweatia ana Faufaa nga ingoa o Rawiri, a Horomona, Ieremia
Ieremia me Hezekiel. Farii ratou anake i te Evanelia o te
Matthew i te Faufaa New engari ketia ratou ara tenei
Evanelia i roto i te wahi maha, ka waho ona vahe tuatahi e rua.
Waihoki ko nga Marcionites tetahi o nga hāhi i tahito ra o
Karaitiana. Whakorekore ana ratou ki nga pukapuka katoa o te Faufaa Tahito, e
whakakahore ratou i whakakitea Atua. Waihoki disacknowledged ratou
nga pukapuka katoa o te Kawenata Hou anake te Evanelia o Luke, me
te
tekau mau episetole o Paora. Tenei rongopai, rawa, i whakaaro e ratou ki
kia
rerekē i te onewe mohio tenei ra. Ko te kōrero Bell ka mea a:
Tenei wehenga whakamahia ki te whakakahore i nga pukapuka katoa o te Faufaa Tahito
a farii anake te Evanelia o Luke i te New
Kawenata a tae noa o tenei Evanelia whakamahia ratou ki te whakakahore i te tuatahi
e rua vahe. Farii hoki ratou i nga pukapuka kotahi tekau o Paora, engari
paopao maha nga wahi kihai i rite ratou i roto i enei pukapuka.
Whakakitea Lardner i roto i te rōrahi 8 o tona fakamatala fekau'aki mo tahá
terations i hanga e tenei wehenga i kapea e ratou wahi maha o te
Evanelia
o Luke. Ko nga wahi o Luke ake Evanelia i hē i mahue ranei
e tenei wehenga ko nga vahe e rua tuatahi, i te hui o te ake te Karaiti
te bapetizoraa
e Hoani, i te whakapapa o Ihu i roto i te pene 3, i te whakamatautau o Ihu
e
Hatana, tona urunga ki roto ki te temepara, tona e korero ana i te pukapuka o Isaia i roto i te
pene 4, te mau irava 30, 31, 32, 49, 50 me te 51 o te pene 11, te
kupu
"Ko te tohu o Hona, te poropiti," te mau irava 6, 8 me te 20 o te pene
12,
te mau irava 1-6 o te pene 13, veesi 11-32 o vahe 15, veesi 31, 32
a
33 o te pene 18, veesi 28-46 o vahe 19, veesi 9-18 o
pene 20, te mau irava 8, 21 me te 23 o te pene 21, veesi 16, 35, 36, 37, 50,
51 o
pene 22, irava 43 o te pene 23, a mau irava 26, e 28 i
pene
24. Ko nga kōrero i runga i hoatu e Epiphanius. Dr. Mill tapiritia e
mahue hoki ratou mau irava 38, e 39 o te pene 4. I roto i te rōrahi 3 o tona
taiku kōrero Lardner, i roto i Augustine, nga kupu a
Faustus, he mataotao nui o nga Manichaeans i roto i te rau tau tuawha:
Faustus te kupu: ahau rawa turaki i te mea e koutou atea
tinihanga i matua tāpiri i roto i te Faufaa New, marring
tona ataahua, no te mea te mea he whakapumautia meka e te New
E kore ano Faufaa i tuhituhia e te Karaiti e kore e ta'na ra mau Pĭpĭ.
Ko te kaituhi ko te tangata unknown, nana nei i pēnei kua tana
mahi ki te pĭpĭ e wehi ana, e kore e te iwi farii i
ia ia hei kanohi-kaiwhakaatu o enei kaute. Ko te kupu kinotia ia te
Akonga mā te tuhi pukapuka e ki tonu i te hapa, me te contra-
dictions.
Ka taea te mea te reira, kahore te wehi o te kohukihuki e te mataotao i runga, ara
ahakoa no ia ki te wehenga whakapono, he tino tika i roto i tona
i runga kerēme e toru. Kua tāruatia kua matou Norton whakaaro ake
e pā ana ki te mahaki o te Pentateuch me tona kerēme e te
reira
Evanelia o Matthew he kore i roto i te meka i te pukapuka taketake tuhituhia e ia,
engari
he translation anake kua oti nei te puta ke ano, ka fakakehei.
He iti rawa te runga ake ki te whai i te whakaaro o nga whakaaro o te kore-Kalisitiané
ngā pūkenga me te hunga o te Karaitiana e whakaaro heretics e te
nuinga o te tahi atu Karaitiana.
Ngā kitenga o Christian theologians
Uri tatou i raro i te whakaaro, me te tauākī o whakanui, me te
whakawhirinaki whānui ngā pūkenga, me theologians o te ao Karaitiana.
Mātakinga No. 1: Arama Clarke
Arama Clarke ka mea a i te whārangi 369 o te vol. 5 o tona kōrero:
Ko reira tikanga e te tokomaha o nga kaituhi i runga i te oraraa
o nga tangata nui, kua tonu kua nui. Ko te taua he pono o Ihu
me nga Aposetolo; e ko te mea i te maha o narrators o
Ko ano to ratou oraraa nui, engari he tokomaha o nga tauākī hanga ratou
He hape. Whakamahia ratou ki te tuhituhi ngā kaupapa paki me te mea ratou
he meka. I hanga ano e hape, āta pokanoatia rānei,
i roto i te tahi atu whakaahuatanga, rawa nga kōrero o te whenua
i reira i tuhituhi Luke tona Evanelia. No tenei take i te Wairua Tapu
mōhiotanga i homai he e tika ana ki te Luke kia te pono
kia mohio ki nga kaute pono.
Homai ia tatou tenei ki te mahino e mua ki te Luke ake Evanelia i reira i
maha evanelia teka reira fonu hapa, me mau hape. Te
runga ake i te tauākī Ko te whakauru mania o te ore o to ratou
kaituhi. Ta'na mau parau i hanga e ratou hape āta pokanoatia rānei
Ko
nui ngā taunakitanga o tenei meka.
Mātakinga Nama 2: te Aposetolo Paulo
I roto i ta'na episetole i ki nga Galadans Paora ka mea:
Miharo tonu ahau ki te hohoro o to koutou nekehanga atu i te kaikaranga o
koe ki roto ki te aroha noa o te Karaiti ki tetahi rongopai; i te kore e
tetahi engari i reira kia etahi e whakararuraru ana ia koutou, a kia whakaputaia ketia
te evanelia o Christ.l
E hopoi mai te faahitiraa i runga o Paora i roto i toru meka nui,
'uluaki
tikai e te reira ko te evanelia i huaina te Evanelia o te Mesia i roto i te wa
o
apotoro; rua, e ko tetahi rongopai i te rerekē
a
ke i ki te Evanelia o te Karaiti; a tuatoru e reira i etahi
kakaí
Ei nei hiahia ki te fakakehe'i me te huri i te Evanelia o te Mesia, ara i roto i
te
wa o Paora, kaua e ki te korero i te wā o muri i te reira
eiaha e
mau i waiho o tenei Evanelia, engari tona ingoa. Arama Clarke i raro i tona
kōrero
i runga i te irava i runga i mea i roto i te vol. 6 o tona kōrero:
Ko te whakapumautia te reira e riro e rave rahi evanelia iti i
noa i roto i nga rau tau wawe o Karaitiana. Ko te nui
o arahina aua pūkete teka, me te hē Luke ki te tuhituhi i tona r
Evanelia. Te tai'o nei tatou e pā ana ki neke atu i te whitu tekau taua Gospels. Ētahi
wahi o enei mau Evanelia i roto i te oraraa, e wātea tonu.
Kohia He maha taua evanelia i a whakaputaina i roto i te toru, turuia e
mata- e Fabricius. Ētahi whakaahua i te āhua obligatory o te
ture o Mohi, te mana o te kotinga, me te imperative-
mau o te Evanelia.
Fakahu'unga te i runga i taua i reira e rave rahi evanelia ngutu i mua i
te haaputuraa o te Evanelia o Luke, a Paora ake reta ki te
Galatians. Te reira
e tuku a Paora ki te Evanelia tika whakaemi me te io hoki
e kore e
ki nga tikanga i hapu ia i roto i tona ngakau, e rite ana te tahi mau taime, ko te
whawhaitia e e te Palotisaní,.
Mātakinga Nama 3: Ko te Evanelia o te Mesia
Ko te take i te evanelia i huaina te Evanelia o te Mesia i roto i te vai
Ko te tino pono te wa o te mau Aposetolo, a ka hoki i whakaaturia e te
Eichhom me maha atu ngā pūkenga Tiamana. Waihoki pūkenga rite
Whakaae hoki LeClerc, Grabe, Mikaera, Lessing, Niemeyer me Marsh
ki tenei whakaaro.
Mātakinga Nama 4: Te tahi o Paora Tauākī
I roto i tona Tuarua Episde ki te Corinthians a Paora ka mea:
Ko te aha te mahi ahau, e meinga ano e ahau, e hatepea atu e ahau kia take
i a ratou e hiahia take; e ai kororia ratou,
kia kitea ai ratou kia rite ki ta tatou e.
He apotoro teka hoki taua kaimahi i te tinihanga, transform-
mau ia ratou ki roto ki nga apotoro a te Karaiti. "
Ko te faahitiraa i runga o Paora ko te mārama whakauru o te meka e
he maha apotoro teka reira i roto i tona wa. Arama Clarke
i raro i ona kōrero o tenei irava i mea:
Ratou teka kī ki te hei i te mau Aposetolo o te Karaiti ia i roto i
meka kihai ratou i apotoro. Whakamahia ratou ki te whakaora i te mau a'oraa, a
tango mamae i roto i te koropiko, engari e hāngai ana ratou i te kahore, engari to ratou taata
ngā ngākau nuitanga iho.
Te tai'o nei tatou i te e whai ake nei i roto i te episetole Matamua a Ioane:
E nga hoa aroha, kaua e whakapono atu ki nga wairua, engari me whakamatau nga wairua whe-
Metua ko ratou o te Atua, no te mea he riro he tokomaha nga poropiti teka
i roto i ki te world3
Piri rawa John Paora i roto i maheni te aroaro o nga poropiti teka i roto i
wā eir. Hanga Arama Clarke nga kōrero e whai ake nei i runga i tenei irava:
I roto i te mua i nga kaiako e whakamahia ana ki te titau i riro ia
faaururaa i te Varua Maitai, no te mea i nga poropiti pono
riro te faaururaa. Ko te pirit te kupu ake "i tenei wahi fakahaa'i
te tangata te kī ko ia i raro i te pānga o te wairua. Hoatu
Na ia ratou ki te whakamatautau. Kia uia taua kaikauwhau
ki nga kupu tautohetohe. Tana parau "tokomaha nga poropiti teka" e pā ana ki te
te hunga kihai i faauruhia e te Varua Maitai rawa
i roto i nga Hurai.
He iti rawa te runga ake ki te whakaatu e te reira e rave rahi kaikerēme teka i
ki te peropheta i taua wa.
Mātakinga Nama 5: Ko te Pentateuch
atu
I tua atu ki te pukapuka mohiotia e rima o te Pentateuch i reira e ono
pukapuka e rite pēnei ki a Mohi. Ko enei:
1. Ko e Tohi a Revelation.
2. Ko te Iti e Tohi a Genesis.
3. Ko e Tohi o te Maueraa.
4. Ko e Tohi o Mysteries.
5. Ko e Tohi o Faufaa
6. Ko e Tohi a Confession.
Vai te tuarua o nga pukapuka i runga i roto i te rau tau wha i roto i te
Hiperu a Jerome me Cedrenus faahitihia i te reira i roto i to ratou pukapuka.
Na ka mea a Oliseni:
Paora tārua i tenei pukapuka i roto i tona pukapuka ki nga Galatia
5: 6. Vai tōna translation ki runga ki te rau tau tekau ma ono. Te
Kaunihera o Trent korerotia teka te reira i roto i taua rautau, me te hokohoko i te reira
ta'etūkuá kia whakaaro kia i taua wa i runga i.
Te mea maere e taea whakaae ratou he pukapuka tetahi rite
te heheuraa tūturu me reira, i muri i te whakamahi i te reira no te mau tenetere,
ohorere
mutu te puoru i te reira, a whakapuakina mai ana ki te kia teka. Ko nga pukapuka tapu, e
tukinotia e
rite noa whakatau tōrangapū, i puta ke ia ratou i to ratou râ.
Te
i rite whakaae toru o nga pukapuka i runga i te
kaumatua.
Lardner ka mea a i te whārangi 521 o te rōrahi tuarua o tona kōrero:
Kerēme Oliseni e tārua Hura veesi 9 o tona reta i
tenei pukapuka.
Kei te whakaaro tenei pukapuka ano hoki rite teka rite tahi atu mau buka Au i roto i te
rārangi,
engari he mea ke i tono mau irava i enei pukapuka, me te
whakaurua
ki te pukapuka hakari tonu tonu ki te whakaaro mai tei heheuhia mai.
Na ka mea a Horne:
Ko te whakaaro te reira e enei pukapuka teka i titoa e te tino tata
te timatanga o Karaitiana.
Kua whakahengia tēnei mataotao mo tenei te iwi o te rau tau tuatahi
tapehatanga.
Mātakinga No. 6: Mosheim Urunga ake
Ko te kōrero Mosheim mea i runga i te whārangi 65 i roto i te vol. 1 o tona History
tāngia i roto i te 1832 i raro i tona whakaahuatanga o nga karaipi o te tuarua
rau:
I roto i nga kau muimui o Plato, a Pythagoras2 ko reira
1. Plato, rongonui te philosopho Kariki me te kaiako o te
Aristotle. Ana pukapuka i runga i
Kāwanatanga me te Politics e rongonui (430 - 347 BC).
2. PyLhagoras, he philosopho Kariki mohiotia rite te papa o
pāngarau.
whakaaro whakaae kore noa mō ngā engari ki te korero ki te teka, me te
tinihangatia ētahi atu i roto i te take o te pono. Ka rite ki te mohio ki i te
pukapuka tawhito, ki te tuatahi hema i roto i tenei mahi i te
Hurai o Ihipa, i roto i te wa i mua i te Karaiti. Tenei mahi noa i
i muri i runga i tono e nga Karaitiana, he meka i te mārama i
nga pukapuka maha i teka pēnei ki te personali- nui
hononga.
E nehenehe tatou e matau i tenei he tokomaha nui aha o ngā pukapuka teka
i tuhituhia me te teka nā ki ētahi atu i roto i te ingoa o, a
i roto i te
take o, te parau mau, me te karakia.
Mātakinga No. 7: Watson me Eusebius
Na ka mea a Iusepiasi i roto i te pene 18 o te wha o rōrahi o tona History:
Justin te Fakapōngí e pā ana tokomaha o nga kikite o te Karaiti
a kī e ki waho ki a ratou nga Hurai i te Tapu
Te mau papa'iraa mo'a.
Watson hoki ka mea i te whārangi 32 vol. 2 o tona pukapuka:
Kahore ahau e wahi o te feaa e pā ana ki te mau irava e Justin
faahitihia i roto i tona polemic ki te Hurai, e, i roto i te wa o Justin
a Ileniasi, ratou wahi o te Hiperu me te tohi lēsoní, Kariki
te mau o te Bibilia, ia tenei ra ratou e kore te tīariari.
Tautautefito te kuputuhi i kī Justin ko wahi o te Buka o te
Jeremiah. Sylbergius i tona Tuhipuka o Justin, a Dr.
Grabe i tona Tuhipuka o Ileniasi, kī atu e tenei
te poropititanga i te aroaro o Pita, ka tuhituhia ana e ia te kuputuhi o te pene
4 veesi 6 o tona pukapuka.
Horne ka mea a i te whārangi 62 o te wha o rōrahi o tona kōrero:
Whakamatauria Justin i mea a Etera ki te iwi, "kapenga ia
Ko te hakari o to tatou Ariki, i te Kaiwhakaora. Ki te pupuri koutou i te Ariki,
pai ki te kapenga, me te pupuri i to koutou whakapono i roto ia ia, i te whenua
Ka tupu ake ake. Ki te kore koutou e rongo, e kore e puritia e e whakapono
i roto ia ia, ka kataina koe e te iwi te tahi atu. "
He nui ki te whakamatau i whakahengia Justin i te te i runga tauākī
Nga Hurai hoki hāunga tokomaha o nga mau tohuraa e pā ana ki a Ihu i te Tapu
Books, a kei te tautoko hoki i tenei take i te tahi atu scholars-
Enei
kikite ko e konga o nga pukapuka tapu i te wa o Ileniasi me
Justin ia ratou kore i reira i teie mahana. E ai ki a Watson
te
āhua o te pukapuka tapu kei mohiotia no o te tāpiritanga i roto i
te
Hiperu me putanga Kariki.
Mātakinga No. 8: Lardner
Kitea Lardner i te whārangi 124 o te rima o rōrahi o tona commen-
te Maraurau:
I te wa i te kingi Anastasius i Constantinople
i kingi ai ia e kore i te whakatika i te Evanelia Tapu mai ratou
kihai i mohio kaituhi na i fakatonutonu ratou he rua
wā.
Fakahu'unga te i runga i taua ki runga ki te wa o te kingi i runga i te
motuhenga o te Evanelia i feaa, rere ke kihai ia i pai
E
rapunga ki te papaki ratou i runga i te whenua i o ratou kaituhi
e kore e
mohiotia. Whakapono ia ki a ratou kia faauruhia pukapuka, me te reira tamata ki te
tango i te ketanga a kitea i roto ia ratou. Tenei disproves hoki te
take o te Palotisaní, e kore rangatira kingi ranei o tetahi wa ake
he rerek
ki te mau ohipa o te Ekalesia.
Mātakinga No. 9
Kua tohu te reira i roto i mua i roto i tenei pukapuka e Augustine me
te tahi atu Kalisitiane onamata whakamahia ki te kupu i te Hurai mo te mea parori i te
Pentateuch i roto i te tikanga ki te haafaufaa i te iritiraa Kariki, no te mea o
to ratou mauahara ki nga Karaitiana. Hales a Kennicott hoki
paturu
ed tenei tirohanga. Hales whakamatauria te tüturu o te Hamaria
putanga
ki nga kupu tautohetohe papű. Na ka mea a Kennicott i hanga nga Hurai
Hevaní
kai whakarereke ki te Pentateuch, a pato'i te tirotiro i te
Ua taui te reira Hamari.
Mātakinga No. 10
Kennicott whakamatauria te tüturu o te translation Hamaria, a
Kua mea pūkenga maha e ona tautohetohe e whakamamaetanga, me te
tika.
Whakapono ana ratou e puta ke nga Hurai i roto i to ratou mauahara ki
te
Hamari.
Mātakinga No. 11
Kua tohu matou i roto i mua e Arama Clarke nuitia
uru e te pukapuka hītori o te Faufaa Tahito i
ke i roto i nga wahi maha, me te e, e te reira maumau ki te tamata i te kitea
tetahi
whakamārama mo nga huringa.
Mātakinga No. 12
t Kua whakaaturia matou i mua i roto i tenei pukapuka i tangohia Adamu Clarke te
tiro i ketia nga Hurai te Hiperu, me nga tuhinga Kariki i
pene
64 veesi 2 o te Buka a Isaia, a e hoki taua distortions
kitea i etahi atu wahi.
Mātakinga No. 13
Rite tonu ki ta tuhu matou i mua uru Horne e kotahi tekau ma rua mau irava
i roto i te pukapuka o te Faufaa Tahito i puta ke e nga Hurai.
Mātakinga No. 14
Kua whakakitea e matou i mua e te Ekalesia Katorika, ko te taatoaraa
whakaae i runga i te pono o te Ngaahi Kōsipeli pukapuka e whitu rārangi matou.
E mōhio ana hoki e ratou i te translation Latin rite te faauruhia, e
pono.
Theologians Protestant, i te tahi atu te ringa, titau e aua pukapuka
Kua hē a kia kia whakakahoretia. Ratou titau hoki e
te
; Nōna ka translation Latin whakarereke te tatau, me te tāpiritanga
i te rima ki te rau tau tekau ma rima, me e nga copiers o
tenei iritiraa
ka mau te heheuraa wāteatea nui ki reira. Whakaurua ratou maha rerenga
i
kotahi te pukapuka o te Faufaa Tahito ki tetahi, a tae noa ki te
haurokuroku
tuhipoka i roto i te kuputuhi matua o te pukapuka.
Mātakinga No. 15
Ka rite kua kua kī, Adam Clarke, i muri i te hi'oraa
o Kennicott, tangohia te whakaaro e roto i te wa o Josephus te
Fakataumu'a Hurai ki "te whakarei ake i te ataahua o nga pukapuka mā te tae atu ki
spuri-
pure rahi, wāhanga hou, me te waiata ". Hei tauira i te Buka o te
Ehetere, te wāhanga e pā ana ki te waina, wahine, me te pono i honoa ki
nga pukapuka o Ezra me Nehemia, mohiotia nei ko te Tohi Matamua o
Ezra. Ko te waiata o nga tamariki e toru i honoa ki te Buka o
Daniel
a reira e maha ake tauira.
Enei whakarerenga ketanga, fakalahi me ētahi atu huringa i roto i te pukapuka tapu,
hanga i roto i te ingoa o te whakamahine, he nui ki te whakaatu i te taua
kihai i whakarihariha ki te Hurai huringa. I hanga ano e ratou kia rite ki maha
huringa i pai ratou he mārama i roto i te marama o te tauākī rite tatou
ua faahiti
ed i roto i te kitea No. 6 i runga i tukua ki a ratou fakalotu ki
hanga huringa i roto i te pukapuka tapu mo te take o te pono.
Mātakinga No. 16
Kua hua kē matou i te tauākī o Arama Clarke ki te whakaaro
ki nga pukapuka e rima o te Pentateuch te wahi farii ia e te
majori-
ty o ngā pūkenga Kalisitiané whakaaro e te Version e Samēlia o te
Ko te tika te nuinga o nga putanga katoa Pentateuch.
Mātakinga No. 17
Kua kua whakakitea te reira e te tāpiritanga kitea nei te i
Ko teka te mutunga o te pukapuka o te Hopa o te translation Latin me
spuri-
rahi rite ki nga Palotisaní,,, i roto i te hono mo'oní, i tuhituhia, ia
i mua i
Te Mesia, ko te wahi o tenei translation i roto i te wa o te mau Aposetolo
a
I tū ki te kia tūturu i nga kaumatua.
Mātakinga No. 18
Kua faahiti kua tatou i te tauākī o Kilisositomi whakaatu
i ngaro ngaro ranei nga Hurai pukapuka maha i roto i to ratou
ore
me te ore me i ngaro etahi o ratou, ka bumt i
ratou. E tautokona ake ana tēnei tirohanga, ka whakaae e te Katorika.
Mātakinga No. 19
Na ka mea a Horne i roto i te rōrahi tuarua o tona fakamatala fekau'aki mo
te translation Kariki:
Ko te koroheke rawa tenei translation. I te whakaaro tūturu
a ko te tino paingia i roto i te mau Kerisetiano i tahito ra. Ko te
takina i roto i nga hahi o ngā rōpū e rua. Ko te kaumatua Kalisitiané,
e rua Latins me Kariki, tārua katoa i tenei putanga. Katoa
translation muri whakaae e te Karaitiana
Churches, whakaora i te putanga Hiriani, kua rite i
tenei putanga. No te tauira, te Arabic, te Armenian, te
Whakamāoritanga Italian me Latin Etiopiana, me te koroheke, e
i roto i te pupau te aroaro o Jerome. Na ko anake te translation tenei
whakaako nei ki runga ki tenei ra i roto i te Kariki me Eastern Hahi.
I tua atu ka mea ia:
E ai ki to tatou whakaaro, whakamaoritia tenei i roto i te 285 e aore
286 BC.
Ia tānaki atu ano:
Ko te tautohe kitea, whakamatautau ano i te rongonui nui o
tenei translation, e faahiti te kaituhi o te Faufaa New
maha rerenga i tenei i te reira. Ko nga kaumatua Karaitiana o te mua,
ki te haunga o Jerome, i kahore mohio o te
Te reo Hiperu. I roto i te tārua i te tuhinga, i aru ia ratou anake
te iwi nei i tuhituhi i te pukapuka ki te faaururaa. Ahakoa
oaoa ratou i te mana o renovators nui o Karaitiana
kihai ratou i mohio ki Hiperu i te puna tumu o te katoa
pukapuka toputapú. Hoatu e ratou to ratou ti'aturiraa i roto i tenei translation, me
riro hohonu mōhiotanga o reira. Tū te hahi Kariki reira, ano he
i te pukapuka tapu, me te kiritau nui hoki reira.
Ano ka mea ia:
Tonu tenei translation ki te kia takina i roto i te Kariki me
Hahi Latin a i tukuna ki mo te tūturutanga. Ko te
hoki nui whakawhirinaki e nga Hurai, a takina e ratou i te reira i roto i to ratou
whare karakia. I muri, ka tīmata te Karaitiana ki te ahu i to ratou
argurnents ki nga Hurai i tenei translation, nga Hurai
timata ratou fakaangá ki reira, ka mea ehara i te mea
i runga i te putanga Hiperu me e ngaahi veesi maha
i i nekehia atu tenei translation i te timatanga o te
te rau tau tuarua. Whāngai ratou Akuira te translation ake i roto i ona
wahi. I tenei translation noho i roto i te pupau i roto i nga Hurai
ki runga ki te mutunga o te rau tau flrst a ōrite whakamahia e te
Karaitiana, he maha kape o reira. Tenei translation rawa,
a ngaro ana e nga copiers me nga karaipi i te whakaurunga o
ngā kōrero haurokuroku me parau whakamārama i roto i te kuputuhi matua.
Parau Ward, te mataotao nui o nga Katorika, i roto i tona pukapuka
tāngia i te tau 1841 (page 18): "Ko e heretics o te Te Tai Rāwhiti i ore
torted te reira. "
Ko te faahitiraa i runga o te mataotao nui Palotisani he nui ki te mau
u e āta ke nga Hurai te Pentateuch me e
ratou
mio'i te reira i roto i to ratou enrnity ki te whakapono Karaitiana, ka rite ki
Ko admit-
Ted i te hirn i roto i tona tauākī. Tenei rau w ruma mo faka'ikai'i. Te
sarne
Kei te uru e mataotao Katorika. Tenei uhinga e rua i te
Protes-
ngaahi ◊ofefine me nga Katorika kua uru te aroaro o te āta
aka-
tortions i roto i te Pentateuch. Na, i roto i te marama o te runga ake
whakauru
kia tukua tatou ki te ui aha reira he ki te haapapű ia tatou e, te Hurai
kihai i ai ke te putanga Hiperu i te tahi ratou
rawa kore, i te mohiotia te reira ki te ao Karaitiana.
A, no te ki te iritiraa i runga, i tonu i roto i pupau ki runga ki te
takina te rau tau tuawha, ka i roto i te Eastem katoa a Western
hahi, i pera daringly ke, kahore te wehi o te ngututia i
te tahi atu
iwi ranei whiu i te Atua, te mea i reira ki te mutu ia ratou i
nging i te putanga Hiperu, no te kahore ki te wehi a ratou? Na te reira e
kahore he mea ke, ki te i hanga tenei āhua i te Hurai i roto i o ratou
animala
mo faka'uhinga'i ki te whakapono Karaitiana, i ko te tirohanga o Adarn Clarke me
Home. i roto i te Ahakoa o tona kanohi katoa, me te mea ano hoki
whakaae e
Augustine ranei e tika ana ki to ratou mauahara ki te Hamari rite ko
faaoti e Kennicott, no te mea ranei o ratou mauähara ki ia
te tahi atu. Puta ano whawhe āta i te ringa o
whakapono
Karaitiana noa i roto i te pato'iraa ki etahi atu kau Kalisitiane nei, i roto i
ratou
whakaaro kihai i tika,. I ratou i te reira anake ki te horapa i te "parau mau".
Ratou
i whakaaetanga faaroo ki te whakarerekē i te tuhinga toputapu mo te faaroo
tumu
tama.
Ko te Witness o te Jevish Scholar Ului ki Ihirama
Awhi te mataotao Hurai Ihirama i roto i te wā o Sultan Bayazid
o Turkey.l i hoatu e ia te ingoa Islamic Abdu ake -Salam. Tuhituhia ana e ia i te
pukapuka ingoa Risalatu "l-Hidyah (Ko e Tohi a Ārahi) repudiat-
mau i te Hurai. Ka mea ia i roto i te wāhanga tuatoru o tenei pukapuka:
Ko te tino whakanuia o nga kōrero katoa i runga i te
Pentateuch (ture) ko te tetahi mohiotia rite te Talmud, e
i tuhituhia i roto i te wā o Ptolemy i kingi etahi wa
i muri i te wā o Nepukaneha. Tenei te mau kōrero
e haa- te aamu i muri nei. ś A, i kotahi ui Ptolemy
te tahi mau pūkenga Hurai ki te kawe i te Pentateuch ki tona aro
ohipa i. I wehi nga kau mataotao, no te mea te disbe- te kingi
lieved i roto i te tahi o ona whakahau. Huihuia e whitu tekau ngā pūkenga
tahi, a ka mea i mea ai ratou i te taui i aua mea e ia
kihai i whakapono i roto i. Na, ka whakaae ratou ki te ka mahi tenei,
me pehea e taea whakawhirinaki tetahi i te irava kotahi o te pukapuka taua?
I roto i te aroaro o te tauākī o te mataotao Katorika nei mea
e ke nga heretics o te Te Tai Rāwhiti i te iritiraa i te i roto i
pupau i roto i nga hahi o te Te Tai Rāwhiti me te Te Hau-ā-uru, ka aru ana i te taha o
E "Sultan Bayazid o Turkey, tama a te rongonui caliph Moharnmad,
te ikuna
(Relgned mai i te 1482 ki te 1512 AD).
nga hahi Katorika ki runga ki te rite te mutunga rite 1500, kia rite ki tohu i roto i te
Horne, e kore e taea e nga Katorika whakaora ia ratou i te kupu o te
nga Palotisaní, e ratou, nga Katorika, kua puta ke te Latin
iritiraa
te heheuraa i te i roto i te pupau i roto i to ratou Ekalesia. Nga Katorika i rave i te
tetahi
ara ki te turaki i tenei kerēme?
Mātakinga No. 20
Ko te Rees Encyclopaedia, i raro i te tomokanga o te "Bible" i roto i te vol. 4, mau
e haa- i teie parau:
Te whakaatu i nga tautohetohe i roto i te manakohia o aua putanga o
te Faufaa Tahito i tuhituhia i 1000 ki 1400, e ia
mea e nga putanga katoa i tuhituhia i roto i te whitu, me te waru
tenetere i i huna e te tikanga o te Hurai
No te mea Kaunihera ratou ke i ki a ratou putanga ake. I roto i te
tirohanga o tenei hui Watson ano ka mea te putanga i
i haaputuhia e ono rau nga tau ki muri e kore e wātea, me te
nga putanga tuhituhia e whitu rau ranei e waru rau nga tau i
ki muri, e kore e te tīariari i te katoa.
Tenei whakauru haere mai ana i te Taote Kennicott, te tino whakawhirinaki
kaituhi i roto i te faatura o te pukapuka o te Faufaa Tahito, kia
tuhia.
E tino mohio o te meka tatou e te extirpation o te wawe
putanga
Me kua tupu te rua tau i raro i nga whakahau o te Kaunihera nga Hurai
i muri i te ahua o te Tapu Palōfita Muhammad. Fakahu'unga tenei
e ara i te wa o te ahua o te peropheta Tapu ratou
pukapuka tapu i roto i te huru, me te taiao taua, ki
tukua
distortions me whakarereke kia hanga i roto i a ratou. Oia mau, ko reira
tonu
taea i mua ki te whakaaro o te press tā. Ahakoa i muri i
te
ahua o mīhini tā, i hanga e ratou whakarereke i roto i te kuputuhi
o
ratou pukapuka, no te mea kua whakaaturia matou i mua i roto i teie pene e
Luther ake
ke translation e hono kau muimuí. "
1. He rite o Deuteronomy 33: 2, i roto i te putanga Urdu tāngia i roto i te
1958 ki te
tetahi atu translation mua ki reira fe'unga ka whakamatau tenei
kerēme.
Mātakinga No. 21
Na ka mea a Horsley i roto i tona kōrero (Vol. 3, page 282) i roto i tona omuaraa
raa ki te pukapuka o Hohua:
He tino tino, ki tua atu katoa ngakau rua e te mo'a
kuputuhi Kua fakakehei. Ko reira kitea i te hotokorenga
kitea i roto i te putanga ngā. Tetahi anake i roto i te maha contradict-
Ka taea e te mau faahitiraa parau e parau mau. Ko reira tata etahi e te tahi mau taime
kino rawa o whakaahuatanga te huru kua whakaurua i roto i te Tā-
ed kuputuhi. Kihai i kitea e ahau tetahi tautohe ki te tautoko i te kerēme
e nui nga distortions kitea i roto i te pukapuka kotahi o Hohua
kitea i roto i nga pukapuka katoa o te Faufaa Tahito i te distortions.
Ano e ia ka mea runga i te whārangi 275 o te rōrahi kotahi:
Ko reira tino pono e nga kape o te putanga Hiperu
e nohoia ana e te iwi i muri i te whakaekenga o Nebuchadnez-
zar, ranei ara, he iti i mua i te reira, i nui atu hapa i to te
te hunga e puta mai i muri i te te ako o Ezra.
Mātakinga No. 22
Watson ka mea a i te whārangi 283 o te rōrahi 3 o tona pukapuka:
Oliseni amuamu e pā ana ki enei rerekētanga, ka tamata ki
nā ia ratou ki ngā take rite te mahue o te
copiers, me te haapa'o ore, me te kino-whakaaro o nga karaipi.
Mātakinga No. 23
Arama Karaka, i roto i te kupu whakataki ki te rōrahi tuatahi o tona mau
mentary, ka mea:
He nga putanga tini o te translation Latin
i te aroaro o Jerome i roto i te tahi o nei distortions tino
a i te mau irava ohorere whakahē ki ia atu, rite
Jerome i kauwhau i i.
Mātakinga No. 24
Uru Ward i runga i ngā whārangi 17 me te 18 o tona pukapuka tāngia i roto i te 1841:
Kua tohu Dr. Humphrey i te whārangi 178 o tona pukapuka
e kua na nui mio'i nga hiahia o nga Hurai nga pukapuka
o te Faufaa Tahito e te ngāwari ite i te reira e te kaipānui. E ia
tapiritia i tino nga matapae mo te Karaiti
whakakorea e nga Hurai.
Mātakinga No. 25
Piripi Guadagnolo, he tohunga, i tuhituhi te pukapuka, ko Khaylat i roto i te refu-
faaiteraa o te pukapuka i tuhituhia e Ahmad Sharif tama a TAINE "ul-" Abidin
Tāngia Isfahani i te 1649. kitea ia i roto i te wahi 6:
Kitea distortion nui i roto i te putanga Karari, ihoa
putuputu i roto i te pukapuka o Horomona Rabbi Akuira, e mohiotia ana ko
Onqelos, nana nei i te tārua te katoa o te Pentateuch. Waihoki
tārua te Rabbi tama a Utiere te Buka a Hohua, te Buka
o Judges, nga Pukapuka o nga kingi, te Buka a Isaia, me te hunga
o te tahi atu mau peropheta. Na ka tārua Rabbi Hohepa, te matapo, te
Psalms me nga Books o Hopa, Ruth, Ehetere me Horomona. Katoa
mio'i te tuhinga o enei pukapuka enei copiers. Tatou Karaitiana
i tiaki ia ratou, na e me te whakahenga mo te distortion kia whakatakotoria
i te kuwaha o nga Hurai, ahakoa e kore tatou e whakapono ki te hunga teka
whakaahuatanga.
Mātakinga No. 26
Horne ka mea a i te whārangi 68 o te rōrahi 1 o tona pukapuka:
Me whakaae tatou e, i reira e mau irava reira i roto i te
Pentateuch e tāpiritanga muri.
I tua atu i te whārangi 445 o te rōrahi 2 kitea ia:
He he maha iti o nga wahi i roto i te ta'e
Putanga Hiperu.
Tenei tau ko te iwa rite kua tatou i kī atu.
Mātakinga No. 27
Tukuna te petihana i ki a Kingi James ahau amuamu e te
Ngā Psalms i roto i te pukapuka o te pure i hotokore ki te hunga
kitea i roto i te putanga Hiperu. He rerekē i te Hiperu ratou
tohi lēsoní,
Hiona i roto i te tautau, he, awerenga me whakarereke i roto i kahore iti
i te
e rua rau nga wahi.
Mātakinga No. 28
Parau Carlyle:
Kua fakakehei te tuhi Ingarihi te tikanga, haamohimohi
te parau mau, haere č te kuware, ka tino raruraru i te tuhinga ohie
o nga pukapuka. Hiahia te pouri ratou ki te marama, me te teka ki
te parau mau.
Mātakinga No. 29
Broughton, tetahi o nga mema o te o te apooraa a te Ekalesia, fokotu'u
e reira kia he translation hou. E ai ki a ia, ko te
o nāianei
ki tonu i te hapa translation ko. Korerotia e ia i te aroaro o te Ekalesia e
te
mio'i liliu rongonui Ingarihi i te tuhinga i roto i te hunga i rite
e waru
mano e wha rau e waru tekau nga wahi, i ko ia haepapa
hoki
te iwi tahuri ki tahi atu mau faaroo, a i tika ia tonu
whiu i roto i te ahi o te reinga.
Kitenga Nos. 27, 28, me te 29 kua tono i Ward ake
pukapuka e kei tokomaha atu taua tauākī.
kitea No. 30: Horne ake View o te whakapekatanga Fakatohitapu
Faataa Home take mo te aroaro o nga pānuitanga ngā
kitea i roto i nga pukapuka o te Bibilia i roto i te pene e waru o te rōrahi 2 o tona
pukapuka. Na ka mea ia e, te vai e waiwai take e wha o te distortion
nei
e whai ake:
Ko te Take Tuatahi:
Ko te mutunga o te hape tirotiro copier ake ranei e ngā te
e whai ake nei e taea:
(1) Ko te copier i tuhituhi i te takinga me i nga wahi kore te wahi i taea e ia
mahino reira tika neglectfully tuhia reira rite ki tana
matauranga ake.
(2) i whakapoauautia te ōritetanga o Hiperu, e Kariki nga pukapuka te
copier a ia i tuhituhi te tetahi i roto i te wahi o te tahi atu.
(3) kia te copier kua pohehe i te tohu i tuhituhia i runga i te te rata a
mau hoki i te pukapuka ratou, a uru ratou i roto i te kuputuhi ranei
taahia te kuputuhi me te hetia hanga faatanoraa i roto i te reira.
(4) I roto i te tukanga o te tuhituhi, ite tona hapa te copier tino
te mutunga
i roto i te tukanga. Kihai i hiahia ia ki te whakakore te mea i tuhituhia e ia
a inaianei ngā te mea i mahue ki waho te huri
i tuhituhia kē te aha ia.
(5) wareware te copier ki te tuhituhi i te tahi mea, me te reira, te ite aha
i tupu, ngā ia te mea i mahue ia i mua, neke
te irava i tetahi wahi ki tetahi.
(6) mo'ehia te copier te aho i tuhituhi e ia, a ka tuhituhia e te
raina muri i roto i tona wahi te kupu whakakorea he wahi i te tuhinga.
(7) taahia te copier he whakarāpopototanga, a elucidated reira
e rite ana ki tona matauranga ake.
(8) Ko te take matua o te aroaro o te pānuitanga ngā Ko te igno-
rance me ore o nga copiers nei hoki whakaurua te
ngā kōrero haurokuroku ki te kuputuhi matua i roto i to ratou pohehe.
Ko te Take Tuarua:
Ko te take tuarua o te rerekētanga i roto i te pānuitanga, ko te shortcom-
ngaahi me deflciencies o te kau taketake i ai te copier
faaineine
ineine i te tārua hou. Tenei rawa, kia kua puta i roto i ngā momo maha. Hoki
tauira, nga tohu o nga reta e kore e ai kua tino
legi-
ore a reira i taea e kore e tuhituhia ki te pukapuka o te kotahi page ranei
kia kua haurangi i roto i te whārangi, ka riro taia i runga i tetahi atu
Kua tangohia te whārangi, me te reira ei tuhaa o taua whārangi. I te tahi taime te
i tuhituhia whiu mahue i roto i te hiti, kahore tetahi tohu me te
copier, e kore e mohio ki te wahi ki te tuhituhi i te reira, ngā reira i roto i te wahi he
te maiorooro te kuputuhi.
Ko te Take toru:
Ko te take tuatoru o te pānuitanga ngā o te tuhinga, ko te pai ki te ako
o
i runga i nga whakapae a te copier etahi kupu. Tenei ano hoki
kaha
Kua tupu i roto i te huarahi maha. I te tahi taime ia taahia te copier
te kuputuhi tika rite te hapa ranei te hē
ia ia e
Ko e kore e he te kaua te hape o te kaituhi ia ia.
I te tahi taime te copier whakatika kihai anake te kuputuhi grammatically engari
para ano hoki tona reo mahue ranei kupu i whakaaro ia kihai i
hiahiatia ana waho kotahi, neke atu rānei taurite e, i roto i tona whakaaro, i ranei
kahore
tikanga motuhake ki te kawe i.
Ko te tupu tino auau o ngā tāpiritanga i roto i te kuputuhi i meinga e
te ranu i te kuputuhi ki te rerenga i tuhituhia ki a ratou i roto i te
taha.
Tenei ahua o te distortion te tino tuhia i roto i te take o te
Kōsipelí a
pūkete hoki mo te nui o ngā tāpiritanga kitea i roto i te pukapuka
o
Paora, na e te mau irava tono ia i te kaha Fuakava Motu'á
fehoanaki ki te translation Latin. Whakatikaina ētahi iwi te katoa
Testament New ki te tuhi ki te translation Latin.
Ko te Take tuawha:
Kua whaiaro-ahuareka, me te aau teitei, he take matua o enei
distortions āta, kahore he mea ahakoa i te kotahi te kawenga mō te
ratou
no te pono ranei ki nga heretics. Kahore he tetahi pera
nui
tawai a disapprobated rite Māsoni i roto i nga heretics mua. Te reira
Kua hoki kua whakapumautia e te tahi mau tauiraa i roto i āta te kuputuhi
i
hanga e te hunga e no ki te pono. I muri i runga i, enei
whakarereke
i whakaaetia rite pai rānei, no te tautoko ratou etahi faaueraa
whakapono monly hapu ranei, no te ratou i tauturu tango etahi
whakahe.
Whakaratohia Home maha tauira motuhake o te runga ake e wha katoa
take e waiho ia tatou ki te ape i roa. Ētahi tauira o te
distortions i hanga e te pono, heoi, ka waiho i te moni me te
tatou
ngā etahi o ratou i konei.
(1) Luke vahe 22 veesi 43 "i āta mahue, pera me te
te whakapono
whakaaro roa ki a reira ki a te Karaiti hanahana ake ki te kia whakakaha
e te anahera.
(2) Ko nga kupu "i mua i haere mai huihui ratou" Kua mahue i
Matthew 1: 18,2 me nga kupu, kua "tana matamua tama whanau" 3
waho i te pene 1 irava 25 o te taua Evanelia, i roto i te raupapa
ki te tango i tetahi taea feaa e pā ana ki te Irginity o Mary.
(3) Ko e Tuatahi Episetole a Paora ki te Korinetia, pene 15 irava
5
roto i te kupu "kotahi tekau ma rua" 4 i puta ke ki "tahi" ki te
free a Paora i te whakawakia o ka hanga he tauākī teka,
rite Hura i mate Ikariote i te aroaro o te reira.
(4) Kua ētahi kupu mahue i te Evanelia o Mark pene
ter 13 irava hoki paopao ratou 32,5 ētahi tohunga, i ta ratou e
whakaaro tautoko ratou whakaaro Arianisme.
(5) ētahi kupu kua tāpiri ki Luke 1:35 i roto i ona Hiriani, Kariki
me Words translations.6 Etiopia kua hoki kua tāpiri i roto i te
kape o nga tohunga i roto i te maha te tikanga ki te turaki i te titorehanga Eutychian nei
whakakahore te āhua teisí o te Karaiti.
I roto i te poto, tohua Horne te aroaro o au te taea momo o
distortions i roto i nga tuhinga o nga pukapuka tapu. Ko te tauwhāiti i runga
tauira whakamatau te meka e kua te tuhinga o nga pukapuka te Bibilia
ke i roto i tāpiritanga, awerenga me whakarereke āta i
te
pono rite Weu rite i heretics. Waihoki e kore e taea e matou he ki te tatou
titau e Karaitiana, te hunga i hohonu mahi hoki ki te toru me te
e kore e pai ki te tau'a ore i te reira no te ō rātou ngākau nuitanga, kia kua puta ke
etahi
mau irava i muri i te ahua o Ihirama noa no te mea i ratou i roto i
runga ki te haapiiraa Islamic rite i mea ai ratou i te aroaro o ki
titorehanga rerekē o Karaitiana.
E fakakikihí Tuarua
Ko te Witness o te Mesia, me tona Aposetolo
Ko tētahi atu subterfuge pinepine mahi e nga Karaitiana i roto i to ratou
ngana ki te tautokona rātou kerēme o tenei ture Revelation Atua hoki
te
Bible Ko to ratou kerēme e whakaaturia e te Karaiti ki te parau mau o te
pukapuka o te
Faufaa Tahito a, ki te i mo'oni kua hē ratou e nga Hurai,
Te Mesia e, kua whakahengia ratou mo reira.
Ko te Whakautu Tuatahi
I te whakahoki ki tenei pōhēhē ai tatou kia whakaaetia i te tuatahi ki te
faaite atu e, i te pono o te Tahito me te Faufaa New
He
kahore i mohiotia i roto i te mekameka tamau o ngā kaipūrongo pono,
te
meka i kōrero matou i mua i roto i tenei pukapuka i roto i te rawaka te kiko.
Na reira enei pukapuka katoa, i roto i to tatou whakaaro, he nanakia, me te
pahuhu noa
a ko te kupu e kore e manakohia te kahore reira tetahi faahitiraa i enei pukapuka
Ka taea te mohiotia i roto i te whakakorekore, puna e te tino
tauākī
tino i hanga e te Karaiti no te mea taea e te reira tonu
irava
i roto i te pātai kia he tua i muri tānaki atu e te "haapa'o maitai" i te
mutunga
o te rau tau rua ranei i roto i te rau tau toru i roto i te tikanga ki te turaki
te
Ebionites, Marcionites nga Manichaeans ranei. Ranei enei tāpiritanga kaha
Kua whakaurua i muri i runga i no te tautoko ratou etahi nuitia
whakapono pūpuri. Paopao ēnei titorehanga i te katoa, ranei i te iti rawa te nuinga, o te
pukapuka
o te Faufaa Tahito rite whakakitea matou i te whakahuatanga i te Marcionites
mua. Kī Bell i roto i tona aamu ki te whakaaro ki te whakapono o
te
Marcionites:
Tenei wehenga whakapono i roto i te oraraa o te rua atua, kotahi, te
kaihanga o te pai, me te tahi atu, te kaihanga o te kino. Ratou
whakapono e nga pukapuka o te Faufaa Tahito i hoatu e
te Atua o te kino. Ratou katoa ta'etui ki te Faufaa New.
Na ka mea a Lardner i roto i tenei whakaaro i te whārangi 486 o te vol. 8 o tona commen-
1,.
Tenei wehenga, kerēme e kore ko te Atua o nga Hurai te papa
o Ihu, me i tonoa e Ihu ki te whakakahore i te ture o Mohi,
mai te mea ki te Evangel.
Ia ka mea ano i roto i te vol. 3 o tona fakamatala fekau'aki mo te
Manichaeans:
Ko te kōrero i roto i te oti kawenata e te mai-
chaeans kore whakapono i roto i te pukapuka o te Faufaa Tahito. Te reira
Kua oti te tuhituhi i roto i nga Acts o Arakerauha ko reira ratou whakapono e
I tinihanga a Hatana i te poropiti o nga Hurai. Ko te Hatana e
korero ki a ratou i runga i te ingoa o te Atua. Ahu e ratou to ratou aimaroraa e
ta'na e hoki tenei whakapono i Hoani, 10: 8 te wahi e ai ta te Karaiti, "katoa
i haere mai i te aroaro o tahae, he kaipahua te hunga i ahau. "
Ko te Answer Tuarua:
Ahakoa te mea e hoatu e matou peka te pātai o tona he i te tua, te
e kore e kereme whakamatau te parau mau o nga pukapuka katoa, no te mea te
tauākī
e kore e whakapūtā te tatau me nga ingoa o nga pukapuka o te Tahito
Te area
ment. I roto i tenei take kahore he ara ki te kimi i te pukapuka
nei
i roto i te pupau i roto i nga Hurai e toru tekau ma iwa i roto i te maha, kia rite ki te mea
whakaae e te Palotisaní, o to tatou wa e wha tekau ma ono ranei i te mea he
whakaae e nga Katorika, me te i roto i tetahi take enei pukapuka ngā
te Buka a Raniera kihai i nei i whakaae rite tūturu i te
Hurai nāianei ki te Karaiti. E kore e ratou e farii i ara a Raniera rite te
Te peropheta, ki te kahore Josephus, te kōrero, i mea i roto i tona pukapuka:
E kore matou e whai mano o pukapuka kei roto contradic-
materia, to tatou e rua tekau ma rua nei korero anake o te mua
ngā kaupapa, ā, e whakaaro e tatou rite te faaururaa. Ko te rima tuatahi
o enei ko nga pukapuka o Mohi i whakaahua i te mau ohipa
i te timatanga o te hanga e ki te mate o Mohi, me te
i reira e te tahi atu mau buka ma toru i tuhituhia e te tahi atu
Poropiti, whakaahua i te wā i muri i te matenga o Mohi, ki te
wā o Ardashir. Ko nga pukapuka e toe e wha ngā o pure
me poroporoaki.
E kore te kaiwhakaatu i runga i roto i tetahi ara whakamatau te parau mau o te i teie
pukapuka reti. E ai ki a Josephus te tapeke o ngā pukapuka ko
hitu
taiohi hāunga nga pukapuka e rima o te Pentateuch, ia rite ki
nga Palotisaní reira e toru tekau ma wha nga pukapuka me nga Katorika
whakapono
e reira e wha tekau ma tahi pukapuka i tua atu i te Pentateuch. Kahore he tangata e
mohio nei o nga pukapuka i ngā i roto i te pukapuka ma whitu,
no te mea i homai i tenei kōrero atu ngā pukapuka e rua ki a Ezekiel atu
i te
tona pukapuka rongonui. Te āhua tino arorau ki te whakapono e enei e rua
pukapuka, e teie nei ngaro, i whakaurua ki roto ki nga pukapuka whitu
i roto i tona wa.
I tua atu i tenei, kua kua whakakitea e Kilisositomi me
ētahi atu kairangahau Katorika uru e whakangaromia nga Hurai i maha
pukapuka tapu, etahi tom ake oranga, me etahi atu bumt, i roto i te ratou taata
putanga. Ko nga pukapuka o te Faufaa Tahito e haere tatou ki
enumer-
kai ko te wahi o te Faufaa Tahito e kore e taea te whakakahore e tetahi
o nga pūkenga Katorika me te Porotetani i te tirohanga o te
Tohenga
e whai. No reira e nehenehe e te tahi o teie mau buka
kaha
Kua whakaurua i roto i te whitu pukapuka tuku ki te e Josephus.
Ko nga pukapuka ngaro o te Faufaa Tahito
Ko te pukapuka e whai ake nei, e ma'u whakahuatia tatou i roto i te pukapuka o te
reira Faufaa Tahito, kua ngaro i reira:
(1) Ko e Tohi o nga Pakanga o te Ariki:
Whakahuatia ana tēnei pukapuka i roto i Numbers 21:14, ā, kua aka-
aparauhia e matou i mua i roto i tenei pukapuka. Henry a Scott commen- ake
te Maraurau tēnei tauākī:
Īhaka i tuhituhia ki tenei pukapuka e Mohi mo te
te arata'iraa o Hohua, a descnbed te fakangatangata o
te whenua o Moapa ".
(2) Ko e Tohi a Tahera:
Whakahuatia ana tēnei pukapuka i roto i Joshua 10:13. Kua uriuri ana tatou i te reira
mua. Kei te whakahuatia hoki te reira i roto i te II Hamuera, 1:18.
(3-5) i reira e toru nga pukapuka o te peropheta Horomona, te tuatahi
roto, kotahi mano, e rima Psalms, fakamatala'i te rua o nga
hisitōlia
Tory o te mea hanga, me te tuatoru ngā o e toru mano
Tei
tūmahi. Kitea e tatou tenei pukapuka whakamutunga whakahuatia i roto i te i ahau Kings, 2 etahi o enei
E tonu Proverbs i roto i te oraraa. Arama Clarke i raro i ona kōrero i runga i
Ahau
Kings 4:32 Na ka mea:
E pēnei ana i tēnei wā te Proverbs ki a Horomona, e iwa
rau ranei e iwa rau e rua tekau ma toru, me te mea e farii tatou i
te kerēme o ētahi pūkenga e nga vahe tuatahi iwa o te
e kore e mai i Horomona heke pukapuka te te tau ki anake
e pā ana ki e ono rau e rima tekau. I roto i nei te ingoa o te Psalm 127
E kore te mea i a Horomona Horomona puta, he reira tika
kī a ētahi i te peropheta i tuhituhia te reira
Rawiri mo te arata'iraa o tana tama, a Horomona.
Ia anō ka mea ki te whakaaro ki te hītori o te mea hanga:
Kua mate i te tino nui ngā pūkenga i te ngaro o te
te aamu o te ao nei te orokohanga ake.
(6) Ko e Tohi o te tikanga o te rangatiratanga;
I tuhituhia tenei e Hamuera rite whakahuatia i roto i te i ahau Samuel 10:25:
Katahi ka korerotia e Hamuera nga iwi te tikanga o te basileia
dom, a tuhituhia ana e ia i roto i te pukapuka, a whakatakotoria ana ki te aroaro o te Ariki.
(7) Ko e History o Hamuera te matakite.
1. Ko tenei whenua ki te Te Tai Rāwhiti o te Moana Tote.
2. "Na ka korero ia e toru mano Maseli." Ahau Kings 4:32
(8) Ko e History o te peropheta Natana
(9) Ko e Tohi a Kara i te matakite
Whakahuatia pukapuka katoa i te i runga ake e toru i roto i ahau ki a Chronicles.l
Parau Adamu Clarke i te whārangi 1522 o te Vol. 2 o tona pukapuka e
i ngaro enei pukapuka.
(10) Ko e Tohi a Hemaia. te peropheta
(11) Ko e Tohi a Iro. te matakite:
E rua whakahuatia nga pukapuka i runga e i roto i te II Chronicles 12: 15.2
(12) Ko te poropititanga ano a Ahia.
(13) Ko nga kitenga ano a Iro matakite i te
Whakahuatia enei pukapuka e rua i roto i II Chronicles 9: 29,3 te
Kua whakahuatia ano hoki pukapuka o Natana, a Iro i roto i teie irava.
Arama Clarke ka mea a i te whārangi 1539 o te vol. 2 o tona pukapuka:
Kua riro kore te whiwhi i ēnei pukapuka katoa.
(14) Ko e Tohi a Iehu tama a Hanani
Whakahuatia ana tēnei i roto i II Chronicles 20: Na ka mea a 34.4 Arama Clarke
i te whārangi 561 o te vol. 2 o tona pukapuka:
Kua tino ngaro tenei pukapuka, ahakoa exist- reira
ikuiku i roto i te wa o te haaputuraa o te Tohi Tuarua o
Kings.
(15) Ko e Tohi a Ihaia te peropheta
Ngā tenei pukapuka o te tino kaute o Utia.
Īhaka i tuhituhia ki tenei pukapuka e Mohi mo te
te arata'iraa o Hohua, a fakamatala'i te fakangatangata o
te whenua o Moapa ".
(2) Ko e Tohi a Jash .:
Whakahuatia ana tēnei pukapuka i roto i Joshua 10:13. Kua uriuri ana tatou i te reira
mua. Kei te whakahuatia hoki te reira i roto i te II Hamuera, 1:18.
(3-5) i reira e toru nga pukapuka o te peropheta Horomona, te tuatahi
roto, kotahi mano, e rima Psalms, fakamatala'i te rua o nga
hisitōlia
Tory o te mea hanga, me te tuatoru ngā o e toru mano
Tei
tūmahi. Kitea e tatou tenei pukapuka whakamutunga whakahuatia i roto i te i ahau Kings, 2 etahi o enei
E tonu Proverbs i roto i te oraraa. Arama Clarke i raro i ona kōrero i runga i
Ahau
Kings 4:32 Na ka mea:
E pēnei ana i tēnei wā te Proverbs ki a Horomona, e iwa
rau ranei e iwa rau e rua tekau ma toru, me te mea e farii tatou i
te kerēme o ētahi pūkenga e te iwa vahe flrst o te
e kore e mai i Horomona heke pukapuka te te tau ki anake
e pā ana ki e ono rau e rima tekau. I roto i nei te ingoa o te Psalm 127
E kore te mea i a Horomona Horomona puta, he reira tika
kī a ētahi i te peropheta i tuhituhia te reira
Rawiri mo te arata'iraa o tana tama, a Horomona.
Ia anō ka mea ki te whakaaro ki te hītori o te mea hanga:
Kua mate i te tino nui ngā pūkenga i te ngaro o te
te aamu o te ao nei te orokohanga ake.
(6) Ko e Tohi o te tikanga o te rangatiratanga;
I tuhituhia tenei e Hamuera rite whakahuatia i roto i te i ahau Samuel 10:25:
Katahi ka korerotia e Hamuera nga iwi te tikanga o te basileia
dom, a tuhituhia ana e ia i roto i te pukapuka, a whakatakotoria ana ki te aroaro o te Ariki.
(7) Ko e History o Hamuera te matakite.
(8) Ko e History o te peropheta Nathar
(9) Ko e Tohi a Kara i te matakite
Whakahuatia pukapuka katoa i te i runga ake e toru i roto i ahau ki a Chronicles.l
Parau Adamu Clarke i te whārangi 1522 o te Vol. 2 o tona pukapuka e
i ngaro enei pukapuka.
(10) Ko e Tohi a Hemaia. te peropheta
(11) Ko e Tohi a Iro. te matakite:
E rua whakahuatia nga pukapuka i runga e i roto i te II Chronicles 12: 15.2
(12) Ko te poropititanga ano a Ahia.
(13) Ko e Isions o Iro te matakite
Whakahuatia enei pukapuka e rua i roto i II Chronicles 9: 29,3 te
Kua whakahuatia ano hoki pukapuka o Natana, a Iro i roto i teie irava.
Arama Clarke ka mea a i te whārangi 1539 o te vol. 2 o tona pukapuka:
Kua riro kore te whiwhi i ēnei pukapuka katoa.
(14) Ko e Tohi a Iehu tama a Hanani
Whakahuatia ana tēnei i roto i II Chronicles 20: Na ka mea a 34.4 Arama Clarke
i te whārangi 561 o te vol. 2 o tona pukapuka:
Kua tino ngaro tenei pukapuka, ahakoa exist- reira
ikuiku i roto i te wa o te haaputuraa o te Tohi Tuarua o
Kings.
(15) Ko e Tohi a Ihaia te peropheta
Ngā tenei pukapuka o te tino kaute o Utia.
Kei te whakahuatia te reira i roto i te II Chronicles 26:22. "
(16) Ko e Tohi o Isions o Isaiah:
Tenei roto oti pūkete o Hetekia, a he tane
taiku- ia i roto II Chronicles 32 32.2
(17) te tangi o Heremaia;
Tenei Tuhinga o Heremaia ake tangi mo Hohia e ko te
faaitehia i roto i II Chronicles 35: 25.3
(18) Ko e Tohi a Chronicles:
Whakahuatia ana tēnei i roto i Nehemiah 12: 23.4 Arama Clarke ka mea a i runga i
page 1676 o te rōrahi 2 o tona pukapuka:
Kāore tēnei pukapuka i roto i te pukapuka reira. Ko tenei
tetahi atu pukapuka e kore nei e te tīariari i teie mahana.
(19) Ko e Tohi a kawenata o Mohi,:
I mau ia matou whakahuatia te reira i roto i te Exodus 24: 7.5
(20) Ko e Tohi o nga Acts o Horomona:
Ko te e whakahuatia o tenei pukapuka puta i roto i ahau Kings, 11:14.
E mohio ana kua tatou e hoatu Josephus atu ngā pukapuka e rua ki te
Ezekiel i roto i te tua ki tona pukapuka rongonui. Ko Josephus he ingoa whakawhirinaki
i roto i te mau Kerisetiano. E te katoa te maha o te ngaro tenei
pukapuka ki te rua tekau ma rua. Ko te Palotisaní kahore ara o fetakai te
oraraa o teie mau pukapuka. Na ka mea a Thomas Inglis i roto i tona pukapuka i roto i te Urdu
e tika ana. Mira "atus Sidk (te Mirror o te pono) tāngia i roto i te 1856:
He loto whakaaetanga i runga i te meka e te numera
Tuhinga o nga pukapuka e kua ngaro, kua ngaro i ranei
Ko te kore e iti iho i te rua tekau nga pukapuka tapu.
Ko te Whakautu Tuatoru
Ka rite ki te toru whakahoki ki te kerēme Karaitiana teka e pā ana ki te
whakaatu
o te Mesia, me tona Aposetolo mo te pono o te pukapuka tapu, ia tatou
kia
faaite atu e,; ara, ki te whakaae tatou i te aroaro o te o nāianei
pukapuka i roto i te ora o te Karaiti, a te Karaiti pono i
whakaatu
ki te parau mau o teie mau buka, tenei pu ia ia te oraraa o anake
enei
pukapuka i taua wa, i waho te whakau i te parau mau o to ratou
tukunga ki
ratou kaituhi me kahore he tautoko i te parau mau o ia me nga
irava
sage roto e ratou. Ahakoa, ki te pūrongo a te Karaiti, me tona Aposetolo i
te tahi mea i enei pukapuka e kore e tika faaite i te reira i to ratou
parau mau. Heoi i roto i te take o Ihu pai mārama,, i te reira
E
whakaaturia e ko he tino faaueraa o aua pukapuka i te Atua,
hoatu e taea te mohiotia tona faahitiraa ki te hei reauy tona i roto i te
mekameka ore o ngā kaipūrongo. E kore te mea he totohe posited anake tenei
e
nga Mahometa, no te nga Palotisaní kua tangohia ano hoki tenei whakaaro.
Paley,
te mataotao nui o nga Palotisaní kitea i roto i te pene 3 o tona
pukapuka
tāngia i roto i te London i te tau 1850:
Käore e kore e to tatou Kaiwhakaora whakapumautia e te
Pentateuch ko te Buka a te Atua. Ko reira kārangirangi e tona ori-
rore me te oraraa i taea hei te Atua. Rawa no te
nga Hurai, i mohio i roto i te take whakapono me tīmata
i roto i te tahi atu take ano he whawhai, me te te rangimarie, i mau piri ki
monotheism. Ratou ariā o te Atua, me i To'na huru, ko
fakaofo whakaritea ki ētahi atu iwi i mahia
ki atua mano tini. Ko etahi e to tatou Kaiwhakaora ano hoki te reira
whakaae te peropheta o te nuinga o nga copiers o
te Faufaa Tahito. Ko te ohipa o tatou katoa Kalisitiane ki
mau i ēnei rohe.
Ko te kerēme e ia me nga veesi o te Faufaa Tahito
he pono me te faauruhia, a kahore he kahore he take mo te tūhuratanga
o ratou kaituhi, fakaafe'i mau fifi faufaa, me te raruraru.
Ēnei pukapuka i noa i kite e nga Hurai o te wa o te
to tatou Kaiwhakaora. I whakapono ratou i roto i a mahi ki runga ki a i a ratou,
a whakamahia te Aposetolo ki te tahuri ki a ratou mo te arata'iraa. Tenei mau huru e
ka taea ei o nga Hurai ki a tatou tae kotahi anake whakamutunga e
whakapumautia te parau mau e te hanahana o te parau tohu te
anake, no te taa ite te Karaiti ki tona oranga i
Te Atua. Kore te reira anake fakamo'oni'i i mau enei pukapuka
whakaae monly i roto i taua wā.
I roto i tenei take e riro to tatou pukapuka tapu i te kaiwhakaatu pai
mo nga karaipiture Hurai. Te, Heoi, ki te tika mahino reira
tu i te āhua o tenei kaiwhakaatu. Ko te rerekē i tona natura
he aha i te tahi mau taime e ahau whakaahuatia. Nga raruraru he kau
take noa na'na, me te āhua e whakarato ana te kaha mo ona
tohu, tae noa ki te āhua reira titiro ki te kia rerekē, engari, i roto i te hono mo'oní,
mai i roto i ki te hei i te taua, ina e tata tirohia āhuatanga katoa.
No te tauira ka mea a James i roto i tona pukapuka: 1
Kua rongo koutou ki o te manawanui o Hopa, a ka kua kite
te mutunga o te Ariki.
Ua ite tatou e te parau mau o te pukapuka o Hopa, kua he whāriki
ter o te tautohetia te nui i roto i ngā pūkenga Karaitiana. Tenei pa-
mau o James confinns te meka anake ko te faaineineraa i teie buka
ka tono tangata a ka whakaae e nga Hurai. Waihoki ka mea a Paora i roto i tona
te rua pukapuka ki a Timoteo: 2
Na rite Hani raua ko Hamapiri ki a Mohi, na
he whakakeke ano hoki enei te pono.
E kore e ēnei ingoa e rua kitea i roto i te Faufaa Tahito, e
e kore matou e mohio ki te korero a Paora ratou i tetahi o te apoc-
i mohio pukapuka ryphal ranei o ratou i roto i ngā kōrero tuku iho. Me i tenei
tuhituhia Kua takahanga i korerotia a Paora i pai i te reira i te kuputuhi
a kihai i pai i hanga ia i te kaurori o te parau mau o tenei
hui, ki te whānuitanga e riro te parau mau o tona reta e noaa
peresideni i runga i te pātai o mehemea pato'i Hani raua ko Hamapiri
Mohi kahore ranei.
E kore te mea te ahanoa o toku ngangare ki te whakaatu i te reira he
kahore whakaaturanga mā'olunga ki taua o Hani raua ko Hamapiri ranei Hopa
e pā ana ki te hītori o te Hurai. Kite ahau i tenei mea i te
tetahi tirohanga. He aha te tikanga o taku ko, e te tino irava o
te Faufaa Tahito e tuhia e te mau haapii evanelia e kore e
whakamatau te reira ki te kia kia pono rite ki te matakana nga tautohetohe e haere mai ana i
puna extemal. Ehara i te mea tika ki te tango i te reira, ano he parau tumu e
he pono nga kupu katoa o te hītori Hurai. Pai hanga tenei katoa
ratou pukapuka hārakiraki. Me faatumu nei e ahau i tenei wāhi no te mea Walter
a whakamahia ana akonga ki te tango i te whakaruru i roto i te tuhituhi Hurai
a ka whakaarahia whakahē ki a Karaitiana. Ētahi o ratou
E hāngai ana ngā Kei runga i te meka i faka'uhinga'i e ratou te
tikanga o nga tuhinga, ia e etahi o ratou whakahē rururaa
whenu i whakaturia i runga i te faarahiraa. Ko te take matua o ratou
whakahe Ko te pōhēhē e tetahi kaiwhakaatu o te Karaiti, me te
nga kaiako tawhito te whakau i te peropheta o Mohi
me te tahi atu mau peropheta i te kaiwhakaatu ki te parau mau o ia me nga ko
irava o te Faufaa Tahito, a ko e obligatory mo te
Karaitiana ki te tautoko i nga mea katoa i tuhituhia i roto i te Faufaa Tahito.
Whakaaro whānui i runga i te pono o ētahi Books o te Bible
Ko e Tohi'a Hopa
Ko te tauākī i runga mārama fakapapau'i tatou kerēme o mua. Paley ake
Ll parau e, te vai nei te totohe nui i roto i te Karaitiana
ngā pūkenga
ki te whakaaro ki te pono o te pukapuka o Hopa, he, i roto i te meka, he
faahororaa
te ti◊araa ki te tautohetohe nui i roto i nga karaipi i roto i tenei mo. Hurai
Pūkenga L pērā i Semler, Michaelis, LeClerc me Stock ka mea Hopa
Ko he
; pseudonym me e te tangata kahore tino vai me e tona
pukapuka he mea ko te kohinga o ngā kōrero teka, me te mariko. I te
te tahi atu
kī ringa Calmet me Vantil ko Hopa he tangata mo'oni e noho
i taua wa.
Ko te hunga e mohio ki a ia ano he tangata mau tuu ia i roto i te ngā
wā o mua. He rerekē ngā whakaaro e whitu:
(1) ētahi mataotao titau i ko ia he nāianei o te peropheta
Mohi.
(2) etahi ētahi atu whakanohoia ana e ia ki roto ki te wā o te Judges "i muri i te matenga o
Joshua.
(3) te tahi iwi tautohe i ora ai ia i roto i te wa o Ahahueruha ranei
Ardashir, nga kingi o Pahia.
(4) tētahi atu whakaaro e ia i roto i te wā i mua ki te haerenga o
A Aperahama ki a Kanaana.
(5) mau etahi ki te kua i noho ia i te wa o Hakopa.
(6) etahi titau ia ki he nāianei o Horomona i.
(7) ka mea etahi kau mataotao i ora ai ia i roto i te wa o Kingi
Nepukaneha.
Na ka mea a Home e whakakitea enei whakaaro katoa ngoikore.
Waihoki i reira e rerekē whakaaro mo Job wahi ake o te
whanau, "Ghota" .2 E toru nga whakaaro, me te whakaaro ki te geo-
wāhi kauwhata o tenei wahi. Burckhardt, Spanheim, Calmet me
ētahi atu whakapono ko te wahi i roto i te kūrae Arapi.
Michaelis
a llgen3 tuu i te reira tata Ramahiku. Lowth, Magee, Hales me Chodac
ka mea ko "Ghota" te ingoa tuarua o Adom.
Ko te taua rerekētanga i te tīari ki te whakaaro ki te kaituhi. He
whakaaro whānui e pā ana ki a ia. Ko ia he Hurai; ko ia ia Job; ko ia ia Solo-
Mane; ko ia ia Ihaia; ranei ko ia he tangata unknown nei he fakakaukau
'ongá o Kingi Mansar. E ai ki te tahi mau kaituhi tawhito te pukapuka
i tuhituhia e Mohi i roto i te Hiperu te reo. Kerēme Oliseni e te reira
ua iritihia i Hiriani ki Kariki. Kitea tautohe rite te
e pā ana ki te wahi whakamutunga o te pukapuka. Kōrero matou tenei mua.
Rawaka tohu ko tenei katoa e to ratou kereeme mo te motuhēhē
o
e kore te ratou pukapuka i runga i ngā pūrongo mai i ngā mātāpuna tūturu. Ratou
taea
whakaatu wahi i te raupapa o ngā kaipūrongo haere hoki ki te kaituhi o te
ara te irava kotahi o ratou pukapuka. Te nuinga o ratou kerēme e
whakaturia
noa i runga i surmises me deductions teka. Theodore, i te rima o
rau
tohunga, condernned tenei pukapuka. Ward, i te tahi atu te ringa, korerotia te
e whai ake nei parau o Luther, te rangatira taketake o te Protestant
te faaroo
nei mea:
Tenei pukapuka noa i te fabula.
I roto i te tirohanga o te mau faahitiraa parau i runga e kore e taea te whakaaro tenei pukapuka rite
faauruhia.
Ko e Tohi a Ehetere
Kua whakakitea matou e tonu kapea te pukapuka o Ehetere me te ore
whakaaetia o tae noa ki kore ko te tau 354. Ahakoa te ingoa o tona kaituhi
def-
mohiotia initely. Hoki kapea Melito me Athanasius o reira, ia
Ua faaite Amphilochius whakaaro e pā ana ki tona motuhēhē.
Ko te Song o Horomona
Kahore he rerekē ki taua o te te huru o te Song o Horomona
Tohi a Hopa. Theodore, i te tohunga, rite te whakahe, ka paopao
tenei pukapuka ia Haimona, ka LeClerc kua whakakahore tona motuhēhē.
Wett-
Na ka mea a Stein me ētahi atu kaituhi i muri ko reira he waiata wairangi me te
kia
Na ka maka i nga pukapuka tapu. Na ka mea a Semler e
i reira he
he tohu tino e tenei pukapuka, ko te pakiwaitara. Ward faahiti
Castellio
e parau e tona aukati i te pukapuka tapu he tika.
Ki te meatia e tohu o te te kaiwhakaatu o te Mesia, me tona Aposetolo
motuhenga o ia me nga wahi o te Faufaa Tahito, te runga ake
e kore e rerekētanga tino kua vai i roto i tahito me te pouwhanga
kaituhi. I roto i te tirohanga o te, faahitiraa ake Paley i runga hua i runga, ko te
te ruku, me te whakamutunga rawa. Haunga, kua tohu matou i roto i taua
Whakaae ngā pūkenga Judaeo-Kalisitiané e i runga i te meka i hanga Ezra
misioni
e i roto i te Buka Matamua o Chronicles, me tenei pukapuka, rawa, he kotahi
o
te hunga hoki e te Karaiti, i roto i to ratou whakaaro, ka hoatu e whakaatu. Na ara, ki te
ratou
whakakahore i te kitenga o Paley aha e taea e ratou e mea ki enei mau hape
o
Ezra?
Ko te Whakautu tuawha
Ki te amo tatou i te hoę taime e te iteraa papű o te Karaiti, me tona
I nui ki te whakamatau i te tüturu o ia me nga Aposetolo
wahi
o enei pukapuka, e kore e hanga i taua mea i tetahi rerekētanga mo, ka pera me to tatou
kua mohiotia, ke enei pukapuka i a fakakehei i muri i te
wā
o te Karaiti, a tona Aposetolo. I roto i nga kau Kalisitiane tahito,
Justin,
Puritia Augustine a Kilisositomi te taua whakaaro, me te Katorika katoa
me nga karaipi rite Sylbergius, Grabe, Whitaker Protestant,
LeClerc
a ka marama te uru Watson i puta ke enei pukapuka i te
Hurai i muri i te wa o te mau Aposetolo. Kua tenei katoa makona
mohiotia i roto i te whārangi o mua o tenei pukapuka. Ko te pātai, ko ranei te
aka-
putanga torted o enei tuhinga, ki te i uru ratou, ko
hakari i
te wa o te Karaiti, a tona Aposetolo e kore ranei? Ko te meka Ko e ratou
e noho motuhenga i roto i rua wā i Tione, me te whakaaro, me tenei
Ko
he aha titau tatou ki te whakaatu i.
I hoki ratou tautohe i te Mesia e whakahe ki nga Hurai mo te
te whakauru distortions i roto i te tuhinga i whai wāhi ratou i roto i reira, tatou i
me
fakamanatu ia ratou e nga kau Kalisitiane tahito, ratou, whakamahia ki te huri i
nga tuhinga o nga pukapuka tapu, a kia tāpiri tatou e tokomaha o te mua
unga i hanga distortions i roto i to ratou wā ake, me nga Aposdes whakamahia
ki te kupu ia ratou i roto i te noa hoki reira. I tua atu i tenei taunaki o mua,
te reira
Ko e kore e, i te katoa, e tika ana hoki ki a te Karaiti ratou ratou e whakawa, kia rite ki to tatou
kite
mua e whakahengia te Karaiti, me tona Aposdes e kore Hamari e kore
te
Hurai mo te hanga distortions i roto i to ratou putanga. He aha te tikanga ta tatou e ki te mea
Ko,
e nga putanga Hiperu, a Hamaria e na tino rerekē
i ia te tahi e pau ke hē tetahi o ratou. I te reira
titauhia
fie hoki ki a te Karaiti te tohatoha whakahenga, me kua whakahengia e ia tetahi ranei te
te tahi atu o te rōpū e rua. Tenei rerekētanga i waenganui i te putanga e rua
He
kua he wāhi o te totohe i roto i nga rōpū o ngā pūkenga. Dr.
Kennicott me hono kau muimuí kia paingia te Hamari ia te nuinga
Tautoko Palotisaní nga Hurai.
E kore matou e kitea e tetahi taunakitanga e whai Karaiti ranei tana Aposetolo ake
maka whakahenga ki tetahi rōpū. Kihai i a te Karaiti mea tetahi i roto i tenei
whakaaro
ara, no te ui tetahi wahine o Hamaria i te uiraa taa e pā ana ki
tenei mea. Noho ia i runga i tenei puku taime. Tona puku
E whakarato ana
tautoko. ki te kore tohu, mo te putanga o te Hamaria. Dr. Kennicott
E hāngai ana tona tautohe i runga i te Karaiti ake puku, a ki te titiro atu i te Hamaria
putanga.
E fakakikihí Tuatoru
Kei te maha te reira whawhaitia e i nga Hurai, me te Karaitiana rite
pono
roa, me te pono rite nga Mahometa titau ki te hei. Faitotonú kore e taea e ratou
kia te whakapanga o ka hē ratou kuputuhi. Ko te titotito o tenei
ei
Me kia tino kitea ki nga kaipānui maroraa i roto i te aroaro o
aha
na tae noa ratou i kite i roto i te mau api mua, ki te whakaaro ki te uru
hanga
e kaituhi tawhito, me te pouwhanga ki te pānga i nga pukapuka tapu
E
tino kua ke. Especiauy ka e fakalotu whakaaetia ratou
ki te whakaputa ke, te huri etahi irava i roto i te ingoa o te tohatanga te
pono.
E fakakikihí maha
Roto i te tikanga ki te tango i te whakahenga o te āhua i to ratou pukapuka ratou
pinepine titau e, "ko te kape me putanga o nga pukapuka tapu
na
tufaki nui i roto i te Te Tai Rāwhiti e rua, me te Te Hau-ā-uru i te reira rite
impossi-
ore i te taui ia ratou. "ano he rite maamaa i rite ki te ngangare tenei
tuatoru
kotahi. No te mea, i roto i te aroaro o te uru unambiguous o te distor-
mau e nga kau mataotao Judaeo-Karaitiana, ko tenei ngangare o te kore
te tauturu ki
ratou.
E kore e taea te whakarite pukapuka te Judaeo-Kalisitiané ki te Tapu
Koran tae noa ki to ratou hītori me te tūturutanga concemed te. Tenei
Ko
no te mea i nga pukapuka te Bibilia i roto i te āhua taua ki te aroaro o te
tenenga o
tā e taea e ngāwari te raweketia ratou ki. Ratou rongonui
ko
e kore e ki te whānuitanga e taea e te ārai i distortion. Kua to matou
kite
me pehea nga heretics o te Te Tai Rāwhiti me nga Hurai rāwekeweke te kuputuhi o te
te
Translation Latin i te pai mohiotia i roto i rua i te Te Tai Rāwhiti me te
Te Hau-ā-uru. Te uru o rua Katorika me Palotisaní ki tenei pānga
E
kua oti hua. I te tahi atu i te ringa, te Koran Tapu, e tika ana i
te
Kua wā o tona te heheuraa, kua mohio ki, a mahi ki runga ki te taha, tauasini
one o te iwi i roto i nga tau. I tua atu ki tona tiaki i roto i
pukapuka
Puka reira kua mahia i ka ora i roto i te aau o nga mano o
te iwi
puta noa i te tau.
Kihai i te Koran Tapu, ara mo te ra kotahi, i roto i te āhua e tetahi
huringa i roto i te reira e te pae tino kua taea. Ko te tiaki
o
Kei te mahi tonu i te katoa o te Koran Tapu mā te ako ma'uloto reira
puta noa i te ao Islamic. He mano o te iwi i nga wa katoa
i roto i ngā kura Koranic nei i tamau aau katoa o te Tapu
Koran me ona intonadons oti rite mahia e te Tapu
Te peropheta ia. Tetahi tangata e ahei te manatoko i tenei meka hoki ia ia. Hoki
hi'oraa
Ei, i reira e kotahi mano "Huffaz" 1 hakari i roto i te whare wānanga o
ohipa
Azhar i Kairo anake. Kahore he kainga, me te pa i roto i Ihipa i reira
E kore e kitea Huffaz.
He, Heoi, kahore he tikanga tuku iho o ma'uloto nga pukapuka toputapu i roto i
te ao Judaeo-Kalisitiané. He tauira onge anake o tenei
peu
rauhia ia. Ko te taupori Karaitiana o te ao, ko nui atu te
liIuslim
taupori, me he moni e ratou i roto i te tūranga pai, engari i roto i
ahakoa o
tenei matou e kore i rongo o tetahi hafiz o te Tahito te New ranei
Testament. He anake te peropheta Ezra i mahara ki te whai
tamau aau i te Pentateuch. Ko te semeio o te Koran Tapu e te reira
ara i tenei ra i reira e rave rahi rau mano tangata nei i poihere i te
Koran Tapu i roto i o ratou ngakau. Tenei merekara ake-noho o te Tapu
Ka taea te kite i Koran tetahi te wahi i roto i te ao Islamic.
I tohu o tenei reira he ha fakamatala o tetahi rangatira Ingarihi nei
va-
ed he Kura Koranic i Saharanpur i India, a ka kite i nga tamariki
pukumahi ako i te Koran Tapu i te ngakau. Ka ui te āpiha i te
kaiako
he aha pukapuka ko reira. Discovering ko te Koran Tapu, ka ui ia ki
e hia nga o aua tamariki i tamau aau i te mau faaueraa Koran Tapu
'araa. Tuhu te kaiako ki te torutoru o ratou. Ka ui te āpiha
tetahi o
ki a ratou haere mai i mua, ka tū te Koran Tapu ia ia, ka ui
ki a ia te taki i ngā wahi. Takina te ākonga i te wahi
rite rite i tuhituhia ki ona intonations katoa. Ko ia rawa
miharo
i tenei a parau i ko ia hei kaiwhakaatu ki te meka e kore atu
pukapuka
o te ao nei i taea e titau i te mana o te he rite ki taketake, me te
tūturu
rite te Koran Tapu mo te tamaiti o te tekau ma rua kotahi tekau ma toru ranei nga tau o te tau
ko
taea ki te tuhituhi i te reira iho, kahore te hanga i te hape.
Historicity o te Bible
Tuhia History kua he nui nui o te taunakitanga e marô ki
e tetahi o te mau heheuraa taketake anake te Koran Tapu whakaatu
kihai i kaha ki te whakaora ia ratou i te ringa nanakia o
politi-
akaaka cal. E rite tatou ki te whakaputa i etahi taunakitanga o mua ki
whakamatau tenei kerēme:
Taunakitanga Tuatahi:
Ko te Mohi Palōfita hoatu ki runga i te ture (te Pentateuch) ki te
ngā pūkenga me rangatira o nga tama a Iharaira i roto i tona oranga, me te
faaueraa
ed ratou ki te pupuri i te reira i roto i te aaka o te Covenant.l whakamahia te reira ki te kia
tangohia
i roto i te i te aaka nga tau e whitu, i te wa o te kapenga. Te
Ture
i mawhiti, i roto i te aaka no te tahi wa, ka mahi i nga iwi ki runga ki taua mea
i roto i te
te rau tau tuatahi i muri i a Mohi, engari muri ke e ratou ona
whakahau. Mahi te taivaraa, me te muri hoki mai ki
Nga Hurai, ko o ratou practice.2 mua tēnei āhua o ngā take tonu
tonu ki runga ki te kingitanga o te peropheta Rawiri. I roto i tona wa i reira
ko
te tahi whakapai ake i roto i to ratou huru i te roa o runga ki te timatanga
o Horomona period.l ake I roto i te mau ati o mua o muri
a
arepurepuraa nui i ngaro i te Pentateuch. Ko te wa o tona
ngaro he
kahore e mohiotia ki te tino. A, no te whakatuwheratia te peropheta e Horomona te aaka,
kitea e ia e rua anake papa kohatu i roto i te reira. Ko enei papa e rua o te kohatu
ei
peseti anake nga ture kotahi tekau. Fakamatala'i tēnei i roto i te i ahau Kings 8: 2:
Kahore he mea i roto i te aaka, whakaora i nga papa e rua o
kohatu, i hoatu e Mohi ki reira i Horepa, i te hanga e te ariki he
kawenata ki nga tama a Iharaira, i to roto i te ratou haere mai
te whenua o Ihipa.
Na ka ki te mutunga o te kingitanga o Horomona. i reira tīmata he
raupapa o ngā rerekētanga nui e whakapumautia e nga pukapuka toputapu
a muri iho tona mate ka tangohia e ara nui akaaka wahi. Ko nga tamariki
o
I wehea a wehea a Iharaira. Na i reira vai e rua motuhake
kingitanga. Ka Ieropoama te kingi o tekau iwi, me tona rohe
i te ingoa i te rangatiratanga o Iharaira, ia Rehopoama tama a
Ka Horomona te kingi o nga iwi e rua, ko te ingoa o tona whenua i te
Basileia o Hura. A Ieropoama, i muri noa i tana tangohanga ki te torona,
ka he tutu, he tumed ki te whakapakoko koropiko, ki te hua e
katoa
tana iwi ka mau ki te whakapakoko koropiko.
Ko te hunga e tonu aru i te ture o te Pentateuch i ki te heke
ki te rangatiratanga o Hura. I roto i tenei ara tonu enei iwi katoa ki te
kia
infidels me karakia ki te whakapakoko mo te rua rau e rima tekau nga tau i. Na
i reira ka haere mai te whiu i te Atua na roto i te whakaekenga o te kingi o
Ahiria, 2 nei herea ratou, a ka whakahekea ana ratou e ia ki ngā
whenua. Anake te rōpū iti o te iwi i mahue i te hunga e muri i runga i
haamauhia
na'ina'i e whanaunga pāpori ki te Ahiriana, ka tīmata e marena
them.3
Ko te bom whakatupuranga hou rite ki te hua o enei whanaunga whakauru haere mai
kia mohiotia rite Sarnaritans. I roto i te poto, e tika ana i te wa o te
A Ieropoama
ki runga ki te mutunga o te rangatiratanga o Iharaira, i enei iwi kahore whakapā
ki te Pentateuch me ona whakahau. Hoki aua tau katoa i te
oraraa
kihai i matamua o te ture mohio ki a ratou.
E kore ko te huru o te rangatiratanga o Hura rawa rerekē
i taua o te rangatiratanga o Iharaira. I ratou e rua tekau nga kingi e toru i roto i te
rau, e whitu tekau ma rua nga tau i. Ko te maha o nga kingi he mo'oní ko
neke atu i te hunga i whakapono. Koropiko whakapakoko i riro i te mau
mahi mon i roto i te wā o Rehopoama. Whakapakoko whakanohoia i raro i
nga rakau katoa i roto i te tikanga ki te koropiko. Na, i roto i te kingitanga o Ahata,
whakapakoko
ka koropiko ki te mahi o te rangatira ia me ia, "tutakina ake
te
tatau o te Whare o te Ariki, a hanga ano e ia etahi aata i roto i nga Comer o
Hiruharama. "" L
I mua ki tenei te Whare o te Ariki i ngaro, ka mea pakura,
rua. Tuatahi horo ana a reira ki te kingi o Ihipa, a pahuatia ana nga wahine
o
te Whare o te Ariki me te pai kia rite ki te wahine kingi. Ko te wā tuarua
i huakina e te taiva te kingi o Iharaira, i te reira, a i te kotahi
ki
nga wahine o te Whare o te Ariki, me nga wahine o te kingi
whare kingi. Tae te taiata, ki te karakia ki hono tumutumú i roto i te kingitanga o
Manahi, no te tahuri te nuinga o te iwi ki te karakia whakapakoko. E ia
hanga aata mo nga whakapakoko tika i roto i te marae o te temepara, me te
te
ara neke hng te atua ngā i koropiko ia ki te
te hiero
tonu i roto i te rangatiratanga o Amono huru precincts.2 noho
te tama a Manasseh.3 Heoi, i te Hohia tama a Amono
kake ki te torona, puta ke mo'oni ia, ka tumed ki te Atua ki te
te hua e kamata ana rangatira te whakaora i te ture a Mohi, me te
tamata
ki te obliterate tohu katoa o te karakia whakapakoko, me te taiata. Kahore he
Tuhinga o
oraraa o te Pentateuch hoki rite te roa rite whitu nga tau i muri i
tona
Maueraa ki te throne.4
Discovery o te Pentateuch i te Pule o Hohia
Ko te reira i roto i te waru o nga tau o Hohia accession5 ake e te tiketike
kī tohunga, e Hirikia ohorere i kitea e ia he kape o te
Pentateuch i roto i te temepara. Hoatu e ia ki raro, ki te a Hapana kaituhituhi.
Te pānui i tēnei tārua i ki a Kingi Hohia. Ka kitea Hohia te
ei
teneti o te pukapuka, ko te tino ohovale a pouri conceming i te
mahi i te ritenga atu o nga tama a Iharaira mo te hunga tau katoa me te reti
tona
kakahu. Kitea e tatou whakahuatia tenei i roto i te II Kings pene 22, a Chroni-
e ngaahi vahe 34. E kore te mea e manakohia ana te tauākī o Hirikia, e kore he
te
tāruatanga kitea e ia i roto i tetahi ara pono mo te take e e tatou
aparau i raro.
E matau ana matou i te aamu e te whare tapu o te Ariki i tino
whakangaromia rua mua ki te kingitanga o Ahata. Muri ko reira
tahuri
ki te wahi o te koropiko whakapakoko. Ko nga kaitiaki me karakia te whakamahia ki
tomo i te whare tapu pinepine. Te mea te reira ia feruri e, te kape o te
te
Pentateuch, i te reira i roto i te temepara katoa taua wa, i taea
E
noho hia e te iwi hoki i rite te roa he wā rite whitu
tau. Especiauy ka ake nga rangatira katoa o Hohia Basileia i
e tohe pakeke ki te kawe e pā ana ki te whakaoranga o te ture a Mohi, a
te
i tonu tohunga i roto i te Whare o te Ariki, haere i roto i
nga inihi o te reira.
Ko te pono ko e whakaaro tenei kape e Hirikia ia. A, no te
ka kite ia i taua Kingi Hohia, me te au i anga o te iwi ki te ture
o
I te tamata Mohi, a ki te whakahauora i te reira, ua haamata ia te tuhituhi iho i te
waha
ngā kōrero i haere mai ia ki te whakarongo ki a ka mahara ranei i kawea ki
ia ia i etahi atu, ki te iti whakaaro mo tona mo'oni, me te tūturutanga.
Ka mau te reira
ma whitu nga tau ia ia ki te whakaoti i te reira. Na i muri i tona otinga ia
i kitea ha faingamālie ki te ahua ki a Mohi. A ehara i te mea
maere
e taua i meatia tenei mo te whakaaro ki o te pono, no te mea, e mohio ana tatou,
tenei
i tukua ahua o te teka, pono ākina, i to ratou whakapono rite
Kua kōrerohia matou mua.
Mai i Hohia ki Nepukaneha
Ahakoa te mea e tau'a ore tatou i te mea ta tatou i tika i mea, ka whakaae ki e te kape
o te Pentateuch kitea e Hirikia i roto i te waru o nga tau o
Hohia ake
Ko taketake tangohanga, e tatou i te reira wahi. Tenei tārua o te
Penta-
I aru a mahi ki runga ki hoki nga tau kotahi tekau ma toru anake teuch. I muri
te
mate o Hohia, tana tama, Iehoahata kake ki te torona, me te ia hoki
devi-
na'e i te ture o te Pentateuch, a ka he tutu.
Te taiata
ka haere mai hoki ki te tohutohu i ano. Ko te kingi o Ihipa ka patua te whenua
o Hura, me te whare herehere Iehoahata. I hoatu te torona ki tona
na tuaana
er. Ia foki ko te taiva. Ka mau tana tama ovcr te kingi i muri i tona
mate.
Ia ano, kia rite ki tona papa, me te matua keke, ko te mo'oní. Nepukaneha
whakaekea a Hiruharama, a horo ana ia ia, me tana iwi. Ko te temepara, me te
taonga o te kingi i te pahua e ia. Ko te irāmutu o te kingi, ko
tukua ki te kingitanga, a hoki ia, ko te taiva.
I roto i te marama o te runga ake, kotahi kei te fakanatula ki te faaoti e unu
ngaro te Pentateuch taketake i te aroaro o te wā o Hohia. Te
tārua
i kitea e Hirikia i roto i kahore i pono tona kingitanga me te
whakamotuhēhē a, i roto i tetahi take, noho i roto i te pupau mō te kotahi tekau ma toru anake
tau. E kore matou e kitea e tetahi tohu o tona oraraa tamau.
Te āhua
kitea te taivaraa, me te taiata tona ara ki to ratou oraraa i muri i te
mate o
I mutu a Iehoahata me te Pentateuch ki te tīariari i mua ki te
whakaekenga
o Nepukaneha. Taking hoatu ano ki taua somerare tārua o te
Tonu vai Pentateuch, te whakaekenga kovi o Nepukaneha
to'o taea katoa o tona oraraa.
Ko te Taunakitanga Tuarua
Ko te kingi, l nei i tukua ki te tikanga o Hura e Nebuchad-
Nebukanesa, whakakeke ki a ia. Te whakaekenga a Nepukareha Hiruharama i te
wā tuarua, herea te kingi, patua ana tamariki i mua i
tona
kanohi i tikarohia ratou.2 A i nga kupu a Chronicles ia:
... Kihai i tohungia e ki runga ki te tangata taitama kotiro ranei, tawhito
tangata ranei ki a ia e piko pakeke hoki: i hoatu e ia ki a ratou katoa ki tona
ringa. Na, ko nga oko katoa o te whare o te Atua, he nui, me te
iti, me nga taonga o te whare o te Ariki, me te haafaufaa rahi
koloa o te kingi, me te o ana rangatira; ka kawea e ia ki te katoa enei
Babylon.3
I roto i tenei aitua i tuhituhia i te Pentateuch me nga pukapuka katoa
i mua i tino i ngaro i te reira. Kei te hoki tenei uru e te
mataotao o te ao Karaitiana kua rite kua whakakitea mua i roto i tenei
pukapuka.
Ko te Taunakitanga Tuatoru
A, no te te poropiti "Ezra" recompiled nga pukapuka o te Faufaa Tahito
ment, kia rite ki te kī e nga Karaitiana, i te waiho i raro ratou ki
tetahi
kino i nga ringa o Antiochus, he kingi i Europa nei, i muri
ei
quering Hiruharama, bumt a haea ana ake nga kape e wātea ana katoa o te
pukapuka o te Faufaa Tahito. Ko i ahau Maccabees te whai ake te pene
Kaua rawa e te kupu o te ture, te Atua, engari ko te tom ake, me te
bumed; ki te i kitea tetahi e pupuri i te lekooti toputapu ranei
i rongo te Ariki i pai ai, ka mona tona ora ki te ake ture kingi.
Marama i te marama i taua mahi o te tutu i done.l
Pono tenei aitua ratou kotahi rau e ono tekau ma tahi nga tau i te aroaro o
te whanautanga o te Karaiti, a roa mo te wā o te toru me te hawhe
tau.
I whakaahuatia ēnei ngā kaupapa e Josephus me kōrero o te
Te ao Karaitiana. Nga kape katoa o te Faufaa Tahito i tuhituhia e
Ezra
i tino whakangaromia a paraparau ai maua i te timatanga o tenei
pukapuka. Kua faahiti i te mau parau i muri nei i te Katorika, John
Mill:
A, no te puta i roto i nga kape tika o enei pukapuka
Ezra, enei rawa i ngaro i roto i te whakaekenga o Antiochus.
Atu parau John Mill:
I roto i tenei take e kore e taea te whakaaro authen- te enei pukapuka
Tic ki waho o te kaiwhakaatu o te Karaiti, me ana apotoro ki a ratou.
Kia fakamanatu tatou nga kaipānui kua makona faataa matou i te
āhuatanga e pā ana ki te kaiwhakaatu o te Karaiti, o ona apotoro.
Ko te Taunakitanga tuawha
I muri i tenei e fakatanga e Antiochus, i waiho i raro i nga Hurai ki
maha ati atu kōrero i te ringa o te tahi atu kingi nei
whakangaromia nga mea katoa i mahue o nga tohi o Ezra. Mea rongonui
takahanga Ko te whakaekenga o te emepera Roma, Titus. Ko tenei he
fakamamahi
hui o te hītori Hurai, ka pa e toru tekau ma whitu nga tau i muri i te
Maueraa o te Karaiti. I roto i teie ohipa i rau o nga mano o nga Hurai
i patua i te hoari, te hemokai ranei ahi. Josephus fakamatala'i tenei hui
i roto i te
nui ngā kōrero. Pononga e iwa tekau ma whitu mano nga Hurai, ka hokona i roto i
ētahi atu whenua.
Ko te Taunakitanga Tuarima
Ko te Karaitiana tahito, i te timatanga rawa kihai i, rawa
i tahuri nui ki te putanga Hiperu o te Faufaa Tahito. Te
nuinga o ratou i whakapono ki a kua hē e nga Hurai.
Ratou
whakawhirinaki a whakaae te putanga Kariki, rawa ki runga ki te
mutunga
o te rau tau rua. I aru hoki te putanga taua i te
Nga Hurai ki runga ki te mutunga o te rau tau flrst. Mai i nga Karaitiana
he faafaearaa
tau'a Ural ki te putanga Hiperu, i reira i torutoru
tārua,
a ko te nuinga te hunga ki te Hurai. Kua kōrero tenei matou
i roto i ngā i raro i te upoo parau o te ngangare tuatahi.
Ko te Ono Taunakitanga
Nga putanga katoa o nga pukapuka tapu i tuhituhia i roto i te
huna rau tau whitu eightth ranei i a horoi e te
Hurai e kore noa no te mea i ratou i runga i te kape
e
tangohia ana e ratou. Ko tenei he aha nga karaipi tukua ki te mahi o te
e te whakahounga o te Faufaa Tahito kihai i taea e whiwhi noa te tārua kotahi
tuhituhia i roto i enei rau tau e rua. Ko te hua, ko e nga Hurai
e nohoia ana
nga kape anake ratou e whakaaro i tika. I taea e ratou i ngāwari
E
ke nga tuhinga o enei kape, kahore tetahi e wehi o te kitea
i roto i
ranei whakahē.
Ko te Taunakitanga Fitú
Ko te hītori wawe o nga Karaitiana, ko tetahi o te pouri me te mau tamataraa,
rawa i roto i te toru rau nga tau tuatahi, ia ratou
i raro ki te
ati nui, ki te kohuru fehangahangai i maha ringa.
Mamahi, Tuatahi
Ko te aitua tuatahi fehangahangai mo ratou i roto i te tau 64 i roto i te kingitanga o
te
kingi, Nero.l Pita, te apotoro, tana wahine, me Paul2 i
kohurutia
i roto i tenei hui i roto i te Roma. Ki te whakapuaki i te faaroo i roto i te Karaitiana he nui
hara i taua wa. Tonu noho tenei āhua o te take
tae noa ki te
te mate kingi ake.
Mamahi, Tuarua
Ka mau tenei hui wahi i roto i te kingitanga o te kingi Domitian, ko wai,
rite te Hiha Nero, i mohiotia hoki te kino ki te Karaitiana
te faaroo. Tukuna e ia he tikanga ki te patu i nga Karaitiana i aru
e
he taua kohuru nui o nga Karaitiana e te oraraa o te
Kerititiano
i ora noa te Akonoanga. , I whakahekea Hoani, i te apotoro me Piripi
I kohurutia Clement.
Mamahi, Tuatoru
Te tahi tamataraa nui o nga Karaitiana tīmata i roto i te tau 101 i
te
ringa o te emepera Trajan3, ka tonu hoki kotahi tekau ma waru nga tau i.
Ignatius, te episekopo o Koriniti, Clement, te episekopo o Roma, me te
Haimona, te episekopo o Hiruharama, i kohurutia katoa.
Mamahi, maha
He kohuru nui o nga Karaitiana i tuhia e te tīmatanga hītori
i roto i te 161 i te ringa te Hiha Marcus Antonius. Tenei homicidal
roa wā mō te kotahi tekau nga tau i. He tokomaha nui o nga Karaitiana i
patua i roto i te Te Tai Rāwhiti me te Te Hau-ā-uru.
Mamahi, Tuarima
Ka mau tenei hui wahi i roto i te wā o te Hiha Septimius
Mano o Karaitiana patua i roto i te whenua o Ihipa anake
I patua katoatia pae nga Karaitiana Waihoki i roto i France, a Carthage
barously. ki te whānuitanga e whakaaro nga Karaitiana e te wa
o te
Tae mai te anatikaraiti i.
Mamahi, te ono o
I te 237 tīmata te Hiha Maximus te patu i te Karaitiana. Te
nuinga o nga pūkenga Karaitiana i patua i ona whakahau, ia rite
ehia
kahui e mama ki a ia mo hei rangatira ia ratou i muri i te
elimina-
raa o ratou pūkenga. Ko te Popes Pontian me Fabian i patua.
Mamahi, Fitú
Tenei aitua whakamataku o te Karaitiana tīmata i te 253, i roto i te
wā
o te emepera Decius nei i whakatau mau ki te unu i te
Te whakapono Karaitiana, me te obliterate tohu katoa o tona oraraa. E ia
whakaputaina
whakahau ki ona kawana ki te whakatutuki i tona hiahia. He maha nui o
Karaitiana i ki te whakarere i to ratou whakapono. Ihipa, Awherika, Italy, me te
pa o
te Te Tai Rāwhiti, ko nga tāone matua o tenei aitua.
Mamahi, Tuawaru
Tenei whakamatautauranga o nga Karaitiana tīmata i roto i te 274. Ko te kingi Aurelian
tukuna hoki whakahau mō te patu i te Karaitiana, engari i patua ki te aroaro o
tangohia te nui ki nga oraraa o nga Karaitiana i taua wahi.
Mamahi, iwa
Te tahi kohuru whānui o te Karaitiana tīmata i roto i te 302. Ko te
i whero me te toto te whenua katoa. Ko te pa o Pirikia tahuna i ki
pungarehu, ka mahue kahore kotahi Christian ora.
Calanity tekau
Diocletian, te emepera Roma rongonui i kingi nei i 284-
305, whakatoia ana nga Karaitiana no te mea ua ite ia e te whakanui ake i
te mana o te Ekalesia i ora noa tona kingitanga.
Ki te mea he pono nga ngā kaupapa hītori runga ake, iti waiho ratou
taea
o nga pukapuka tapu te mea kua ora taua. Ko te pai hoki te reira
āhuatanga mō te iwi nei hiahia ki te huri i te whakaputa ke i te kuputuhi ranei. Tatou
E
whakakitea kē e he maha titorehanga whakapono reira i roto i te
tuatahi
rau i whakarereke mahi femo'uekina i roto i te tuhinga.
Ko te Taunakitanga Tuawaru
Ko te kingi Diocletian ki te obliterate nga wahi o te
oraraa o te pukapuka tapu. Tamata ia pakeke ki te tutuki ai tēnei whāinga
a
puta whakahau ki te whakakahore hahi, tahu nga pukapuka katoa, mutu i te
Karaitiana i koropiko i roto i te puka o te whakaminenga. Enei
kawea whakahau i roto i. Mara te hahi i me te katoa
pukapuka
e taea e kitea e ia i muri i te rapu whānui i bumt. Tetahi
Christian
i te whakapae o te taonga whiua te pukapuka i a whakamamaetia.
Tenei tangohia atu i nga Karaitiana o te haamoriraa fakaefakataha'angá. Ko te kōrero
o
Ka taea e enei mau ohipa e kitea i roto i nga pukapuka o te aamu. Lardner ka mea a i runga i
page 22 o te whitu o nga rōrahi o tona pukapuka:
Haere Diocletian whakahau e whakakahoretia hahi, me te
kia tahuna pukapuka.
Ia anō ka mea:
Homai Eusebius kua kanohi-kaiwhakaatu he fakamatala o te hui
i roto i te reo kino, ka mea, "Kua kite ahau i ki i oku kanohi ake te
Te tukituki o nga hahi, me te tahunga o te tapu
pukapuka i roto i te wahi tūmatanui. "
E kore matou e titau e i roto i teie mau mau ohipa i te mau buka tapu katoa i
tino ngaro. He aha enei mau ohipa whakau ko te take i te
oraraa
matamua o nga kape o nga pukapuka tapu tonu rawa iti i roto i
numera
Tuhinga ka, o te akoranga, i tino maha putanga tika losL
E kore te taea e taea te whakakahore e taea e whai i te pukapuka tetahi
Kua rawa ngaro, e e kua whakaputaina etahi atu pukapuka i roto i
ona
te ingoa, mai i tino taea taua takanga i te aroaro o te
oraraa
o te press tā hou. Kua tika whakakitea matou e te tārua
i tataia ki
kotahi tekau i roto i nga rau tau whitu, me te waru mutu ki te tīariari. Adamu
Clarke
mea i roto i te whakataki o tona kōrero:
Ko te taketake o te exegesis pēnei e ki Tatian kua
Kua tino ngaro, me te pukapuka i homai nei e te ki a ia
inaianei he whakaaro ki nga karaipi, a ka he ratou tino tika
i roto i to ratou mau feaa.
Na ka mea a Watson i roto i te toru o rōrahi o tona pukapuka:
Ko te exegesis pēnei ki Tatian i reira i roto i te wa
o Theodoret a takina i roto i nga hahi. Theodoret
whakakahoretia ona kape katoa kia taea te whakakapia te reira ki te
Evangel.
Tenei whakaatu e founga ko e mea ohie no te ki a Theodoret whakakahore i te kape katoa
o te pukapuka tetahi, me pēhea e taea ai tetahi hei whakakapi i runga i tona ingoa.
Kahore e taea e kore feaa e ko Diocletian nui atu puai atu i te
Nga Hurai, me te kaha atu i Theodoret. E kore e, Na, kia te reira
ofo
mau ki te tino i ngaro te tahi mau pukapuka o te Faufaa New
i nga ringa o Diocletian ranei mutu ki te tīariari i roto i te tahi atu
ati
ia ia i te aroaro o, a ki te i whakakapi atu pukapuka i roto i o ratou ingoa, kia rite ki
tatou
Kua kite i roto i te take o te exegesis o Tatian.
Tenei whakaaro, i te kite i roto i te marama o te tauākī hoatu
ratou ki te raihana whakapono huri i te tuhinga tapu mo te whakaaro ki o te
te parau mau, Ko te tino whaihua, me te arorau.
Ko te hītori whakaahuatia ana i runga ko te take matua mō te
oraraa-kore o tetahi mana e tautoko ana i te pukapuka o te Tahito me te
Te Faufaa New. E kore nga Hurai e kore nga Karaitiana riro
tetahi
ki te whakamatautau i te parau mau o ratou papa'iraa mo'a. I mea matou i mua, i te tatou
ka ui te tahi mau pūkenga Karaitiana nāianei ki te whakaputa i whakamotuhēhē
tohu mo te pono o to ratou pukapuka i roto i to tatou tautohetohe tūmatanui rongonui,
ratou
i ki te whakaae i te, e tika ana ki te mau ati o te Karaitiana i roto i te
tuatahi
e toru rau, e toru nga tau o to ratou aamu o, taua katoa tohu
i
Kua ngaro. Tamata ano tatou ki te kitea e mana ki te tautoko i te
parau mau o te
nga pukapuka Fakatohitapu ko ta tatou mau tautooraa katoa mutu i roto i te hepohepo rite te mea ta tatou e
kaua e nui ake pāngarau kitea ko, e kore nei e te tauturu whakamatautau i te
parau mau o teie mau pukapuka.
Ko te Fakakikihí Tuarima
I te tahi taime hanga nga Karaitiana tauākī ki te pānga e te
kape o nga pukapuka tapu i tuhituhia i roto i te wā i mua ki te haere ti'a'tu i
itoito o Ihirama he tonu i roto i te oraraa, e te pukapuka hakari
kei roto i
runga ki a ratou. Tēnei tauākī, i roto i te hono mo'oní, ngā o te rua
ta'oe te
kerēme auau, i te tuatahi i tuhituhia aua putanga i mua i te
haere ti'a'tu i
itoito o Ihirama, me te tuarua e nga pukapuka hakari e ōrite
tārua
o ratou. Hiahia ana tatou ki te whakaatu i ngā kerēme e rua e teka, me te
hē.
Kia tuatahi fakamanatu tatou ia tatou iho o te faahitiraa parau mārama o Dr.
Kennicott me ētahi atu e whakangaromia nga Hurai ratou te katoa
tārua
o nga pukapuka tapu i tuhituhia i roto i te rau tau whitu aand waru,
a
e kore kape o te putanga Hiperu tuhituhia i roto i enei rau tau e rua
i taea te whiwhi. I reira kahore he tārua ki te e kitea i roto i tetahi wā
mua i te rau tau tekau. Ko te tārua matamua i ko Dr Kennicott
taea ki te tiki i te Codex Laudianus i kī i tuhituhia e ia i roto i
te rau tau tekau i te tū de Rossi te reira i roto i te tekau ma tahi
rau.
Whakaputaina van der Hooght he kape o te putanga Hiperu ki te kerēme
ko reira te tika te nuinga o nga putanga Hiperu katoa. Kotahi te kēne
imi
te profusion o ngā hapa e roto i tēnei tārua.
Ko nga Putanga Ancient o te Bible
Kia titiro inaianei tatou te tūranga o te putanga Latin. He
e toru putanga e whakaarohia i roto i te au Kerititiano kia kia te
old-
est: ko te Codex Alexandrinus, te Codex Vaticanus me te Codex
Ephraemi- Ko te tuatahi ko te roto i London. Ko te tenei tārua i whakamahia
hoki
te whakahounga tuatahi ranei te ako o nga pukapuka reira. Ko te tuarua
Ko roto i
I whakamahia Italy, me te mo te rua o nga whakahounga. Ko te tetahi tuatoru ko i roto i
Paris
a ka whanau te taitara "Ko e Fuakava Motu'á". E te reira e kore e, Heoi,
i roto i
nga pukapuka o te Faufaa Tahito.
Ka taea e kimi ngāwari tatou i te tūranga o te toru putanga katoa i roto i
nga kaiwhakaatu e whakaratohia ana e te aamu.
Ko te Codex Alexandrinus
I roto i te rōrahi 2 o tona pukapuka, ka mea a Horne whakaahua i te Codex
Alexandrinus:
Kei o e wha pukapuka tenei tārua. Ko te turuia e toru tuatahi
Kei roto i mata- te canonic me te pai kia rite ki te pukapuka Ngaahi Kōsipeli o
te Faufaa Tahito. Ngā te wha rōrahi o te New
Faufaa me te episetole Matamua a Keremeneta ki Corinthians me
te kāore pukapuka o nga waiata pēnei nei te ki
Horomona.
I tua atu i tohua e ia:
I mua i te pukapuka o nga Waiata kua reira he pukapuka o Athanasius.
Tenei mua'tu i te mau pure e kua taki i roto i te tikanga rā
patua ana i nga haora. Na i reira e wha himene e pā ana ki te
te whakapono. Ko te tekau ma tahi o enei mau salamo he kauwhau ki a Meri.
Ētahi o enei waiata e teka, ia e ahu mai ētahi atu i
nga Kōsipelí. Kua oti te tuhituhi te tautohetohe a Eusebius i runga i te
pukapuka o nga Waiata mea tuhituhi i te ana ngā kōrero ture e i runga i te
Kōsipelí. Kua ētahi mataotao rere i roto i tona whakamoemiti
ētahi atu i te kapea o te reira i roto i te ahua rite te tiaturi.
Whakaaro Wettstein ki tona rangatira hoariri.
Ko te pātai o tona tawhito, kua hoki, kua tautohetohe. Grabe me
Sholtz whakatau tata i tuhituhia taua mea ki te mutunga o te tuawha
senitā
tury ia Michaelis kī ko reira e wātea ana te tārua matamua
a
kahore tārua atu i taea e pakeke atu i te reira no te mea i roto i te reira te
Episetole
o Athanasius. Woide, i te tahi atu te ringa, situates te reira i roto i te tekau
mataiti
ry. Ia peia hoki ko tetahi o nga tārua i tenei
collect-
ikuiku i roto i te 615 i roto i Alexandria mo te translation Hiriani. Dr Semler
whakaaro
i tuhituhia i te reira i roto i te rau tau whitu. Na ka mea a Montfaucon e
kahore
o teie mau buka, tae atu i te Codex Alexandrinus, e taea te mea ki te
tino kua oti te tuhituhi ki te mua ki te rau tau ono.
Michaelis
kī mea i tuhituhia i muri Arabic hei i te reo o
Ihipa. Tenei tuu te reira kotahi ranei e rua rau nga tau i muri i te Muslim
ei
titauraa o Alexandria. Ko te pūtake o tana kerēme ko e te copier
uiuiraa
M ke, me te B ki ia atu rite tonu ki nga tikanga Arabic o
taki. Faaoti Woide e te roherohea mai te reira ki
vahe
a ngā wāhanga, me te faaite i te ngā kōrero kēnana o Eusebius reira
ho'ie
e kore e pakeke atu i te rau tau tuawha. Spohn whakaara i te e whai ake nei
raaa
mau ki nga tohenga atu e Woide:
Kihai i (1) te mau episetole o Paora (i roto i tenei tārua) kua
wehea ki vahe me ngā wāhanga ka hanga i tenei wehenga i
i roto i te 396.
(2) kei te mau episetole o Keremeneta i te te pānui o enei
pukapuka i rāhuitia e te kaunihera o Raorikia, a e tufakanga
thage. Sholt whakapae i tenei mea i tuhituhia i mua ki te 364.
Ko te Codex Vaticanus
Na ka mea a Horne whakaahua i te Codex Vaticanus:
Ko te kupu whakataki ki te translation Kariki paaki i roto i te 1590
ngā te kerēme i tuhituhia ki tenei codex wā i mua
ki te 388. whakanohoia Montfaucon a Bianchini te reira i roto i te rima ranei
rau ono. Hoatu Dupin te reira i roto i te rau tau whitu ia tauahi
i te reira i te timatanga o te rau tau tuawha, me te Marsh ohipa wahi
uates te reira ki te mutunga o te rau tau tuarima. Kua mutu ia
e kore e rua atu kape e pera rawa rerekē i ia
atu rite te Codex Alexandrinus me tenei codex.
Ia i mea ano:
Whakapae hoki Dr. Kennicott e kore ano tenei codex e kore te
Kua Codex Alexandrinus kua tārua mai i te putanga o
Oliseni e kore ano i te kape o taua mea rite i roto i te wā taime
te fariu i muri ia te reira. I tāruatia e rua i te putanga e kore e mahi i
waha i tetahi tohu o te putanga Oliseni.
Ko te Codex Ephraemi
Horne, whakaahua i te Codex Ephraemi, kitea i roto i te turuia e taua
ume:
Whakaaro Wettstein reira ki te kia kotahi o nga kape i nga
kohia i roto i te Alexandria mo te whakahounga o te iritiraa Hiriani
raa, engari i reira he mea ki te tautoko i tenei whakaaro. Hīkarotia ia
tenei whakaaro i te nota haurokuroku i puta ki
irava 7 o vahe 8 o te episetole ki Hiperu, e mea ana tenei
rite putanga i te aroaro o 544 ko ta Michaelis tenei
Tautohe, anake e mea ana i te mea he putanga tawhito. Marsh
Kua fokotu'u mea i tuhituhia i roto i te rau tau whitu.
Ko noa atu ta te i runga ake ki te fakatuipau'i ia tatou, e kore tino
vai tohu ki te tautuhi i te tau o te haaputuraa o enei
putanga.
Ko nga kau mataotao kua anake hanga tātai me pāngarau e pā ana ki te
rā o ratou take i runga i te kaupapa o te tahi mau tohu o ta'engata
nei
Kua kitea e ratou i roto i to ratou pukapuka. Ēnei tātai nuinga ki mārama
e kore e taea e whakamotuhēhē tetahi o nga pukapuka tapu. Te nuinga o nga tohenga
hua i runga ko o te huru e kore e e tu ki runga ki te take.
Semler ake
tauākī ki te whakaaro ki te faatîtîraa Muslim mo Ihipa he'oku'ikai
ma-, rite kihai i taea pea te tango i runga i te reo o te whenua
i roto i te
he taua wā poto. I patua Alexandria e nga Mahometa i roto i te
rau whitu, i roto i te rua tekau o nga tau o te lijra. Michaelis,
Heoi,
atu tohenga kaha i whakatakotoria ona tuhituhi i roto i te tekau
rau.
Woide whakaaro ake i tuhituhia i roto i te rau tau tekau te mea
tino
arorau no te mea te reira i roto i tenei rau tau e te mahi o
parori i te
ka kitea tuhinga mo'a. Te tahi tohu o tenei ko te
meka e toru ngā pukapuka e kore e e tūturu tenei kape kei,
indicat-
mau e ti'a ia no te reira ki te wā i roto i mea ai ko te uaua ki te
distin-
Tumutoa i waenganui i pono, me te teka e tino tono ki te tekau
senitā
tury.
He parakore te mahaki o te kerēme i tuhituhia enei pukapuka tenei
i mua i te putanga o Ihirama. Kei te hoki kitea kihai te tahi atu kerēme i
te meka e te Codex Alexandrinus kei pukapuka e kore e he i
ua
uine a e reira kua whakataua te he ki a ētahi, Wettstein
te tuatahi i roto ia ratou, a e kore e rua atu kape e na faaueraa
te marū roa rerekē i ia atu rite ko te Codex Vaticanus me
te
Codex Alexandrinus.
Na, ki te mea, mo te taime, tukua mai tatou i te toru putanga i runga
i tuhituhia i mua ki te ahua o Ihirama, e kore e hanga i taua mea i tetahi
taa
te ti◊araa ki to tatou totohe, e kore no te mea kua mea matou e te mo'a
kihai i pukapuka hē i roto i te wā i mua Ihirama, me nga mea katoa i
te
i noa i hanga distortions i muri i te reira. He aha ta tatou e totohe ko e enei
vai pukapuka i mua i te wā o Ihirama, engari kihai i riro ratou i te
mekameka ore o te mana ki te whakamatau ratou motuhēhē. Ratou
pono mio'i ara i mua i te wa o Ihirama. Ko te aroaro o
te
e kore maha o ngā pukapuka i roto i te wā i mua i-lslamic e, Na, te tauturu
whakamatau ratou motuhēhē. Ko te aroaro o te toru putanga i runga
i roto i te
taua wā, ki te mohiotia ake, e anake tāpiri ki te maha o te
pukapuka
mio'i e whakatupuranga o mua.
ABROGATION IN TE PIPIRIA
Ko te kupu "abrogation" mo'oni tohu whakakāhoretanga, nullification
e aore whakakorenga. Heoi, i roto i te kupu Muslim, te auraa te
te mutunga o
raa o te wā o te tika o te faaueraa mahi. Te
occur-
e pā ana'emau o te abrogation te anake ki whakahau e kore e he i
mure ore
a he rite ki te whakaaro ki te taea o to ratou oraraa e aore
ehara
oraraa.
E kore Abrogation e tangohia ki te tikanga i whakahaua e te Atua ranei,
rāhuitia te tahi mea a ka whakaaro pai o taua mea, ka whakatau ki te
ho'ie
cel tana whakahau mua. E kore e taea tenei no te kau reira maitai
tributing te kuware ki te Atua. Kia rapea. Waihoki e kore e te mea
te faatupu
ore te Atua hoki, ki te whakahau rāhuitia te tahi mea ranei a ka kahore he tetahi
te huri i roto i te wa, i raro ranei tikanga ki te whakakahore i Ta'na ture
mai
e e arahi ki te attributing e ta'ehaohaoa ki te Atua. Ko te utu o te Atua
tetahi
ta'ehaohaoá mea katoa.
He aha te abrogation auraa ko e mohio ana Allah e tetahi
Ka noho ture tika mo te tangata ki runga ki te tetahi wa ka me
mutu ki te kia e hāngai ana. A, no te tae i taua wa motuhake te, he hou
ka unga whakahau te nei te mea ki te rānei te whakakahore ranei te huri i te mua
ture, engari e, i roto i te meka, te tetahi mea, engari tohu i te paunga
o
tona mana. Mai kihai i whai i te tauwhāiti i te whakahau o mua
wā
o te mana piri ki a reira, tangohia tatou i te ture hou me te he
Whakakorenga
o te mua.
No te tauira, kia whakahau koutou tetahi o au pononga ki te mahi i te
etahi mahi ki te whakaaro o te tono ia ia ki te mahi i etahi atu mahi
i muri i
kotahi tau, i waho, Heoi, i whakakite ia koutou whakaaro ki a ia. I muri
te oti te tau, ka ui ki a koutou ia ia ki te mahi i te tahi atu mahi, ia
kia pai te whakaaro i puta ke koe whakatikaina koutou whakahau ranei, ara
ahakoa kahore koe i, i roto i te meka, i hanga i tetahi huringa i roto i o koutou mahere. Ka rite ki
katoa
ētahi atu tītohunga te huri a tawhio noa ia tatou, i teie mau huringa kitea ranei
whakatikatika i roto i te meatanga iho hanahana ko te wahi o te paari o te Atua
ahakoa e mohio ana tatou tona auraa e kore ranei.
Ko te Nature teka o nga Changes Paipera
E rongoa nei i te whakamāramatanga i runga i roto i te tirohanga, e nehenehe tatou e māia whakapuaki
e tetahi o nga mau ohipa hītori o Old New ranei te Faufaa i
e pā abrogation, engari etahi o enei mau ohipa kua
ke a fabricated. Ko te whai ake ko te tahi mau hi'oraa i roto i
he tokomaha o ngā taua:
1. Ko te kaupapa whakaahua i te puremu o te peropheta Rota kiia
ki ana tamahine e rua, me to ratou hapū muri. Tenei
puta whakaahuatanga teka i roto i te pene 19 o te Buka a Genesis.
Fakamatala'i 2. Hura, te tama a te peropheta a Hakopa te rite ia faaueraa
oia i te kaipuremu ki te wahine o tana tama nei na i hoatu birh ki
te mahanga teina Parete ko Taraha. Kia kď hoki, e te
Poropiti, a Rawiri, a Horomona, me te a Ihu ko nga uri o tenei
mahara tama poriro, Parete. Ka taea e tēnei whakaahuatanga e
kitea i roto i te pene 38 o Genesis me te whakapapa o te Karaiti i roto i
pene 1 o Mataio.
Kei te rite fakamatala'i 3. te peropheta a Rawiri rite ka mahia
e puremu ana ki te wahine a Uria, te hapu ia, ka
patu tana tahu a Uria tinihanga, a te hopea e marena ia ia.
Puta tēnei whakaahuatanga i roto i te pene 11 o II Samuel.
I whakapaea ki 4. Ko te Palōfita Horomona te o te riroraa, he tutu i
tahuri whakapakoko-koropiko ki roto i tona koroheketanga me te faati'araa i te mau hiero
mo nga whakapakoko. Puta tenei i roto i te i ahau Kings pene 11.
5. te peropheta a Arona te rite te whakapanga o te hanga i te koura
kuao kau-atua mo nga tama a Iharaira, me te whare aata mo taua mea me te subse-
la- tahuri tona koropiko ki. Whakahuatia ana tēnei i roto i Exodus
vahe 32.
E rite tatou ki te anō-haapapu e te mau ohipa i runga katoa hītori
He teka me te loi, me kua tino kahore i pakaru rite
katoa
hinga ngā kaupapa hītori waho o te pea o te abrogation.
Waihoki
i turaki tatou i te take o te abrogation mo te pukapuka o nga Waiata rite ko reira
he vaa i
lection o pure. E kore matou e whakaaro e te pukapuka o nga Waiata
pakaru
i pakaru i muri i te ture me te ano i te Evangel, i rite ki ta
kua
teka kī e te kaituhi Karaitiana o Meezan Haqq te tangata
hetia tohe i kī tenei e te Koran Tapu me ona
faaueraa
mentaries.
E hāngai ana tatou ti'aturi ore i roto i te ture o nga pukapuka Fakatohitapu te i runga i te
meka
e hapa ana ratou motuhēhē me he o te āhua nanakia, e no te mea
o
te meka e kua tino kua pirau o ratou, ka fakakehei e
kakaí
Na'e roto i nga tau kia rite ki ta matou i kitenga i mua i roto i tenei pukapuka.
Tatou ahei, Heoi,-pitihana e whakahau nei taka ki ngā kāwai
i tua atu i te hunga tāutuhia i runga ake i te taea o te abrogation.
Na reira ko te reira whaimana ki te posit e etahi o nga whakahau
whakatakoto ai ma e
te ture, me te Evangel kua pakaru e te Koran Tapu.
Tatou i kore titau, Heoi, e nga ture o te ture, me te Evangel
kua pakaru e te Koran me te he katoa. E kore e taea
no te mea kite tatou e, te vai e etahi whakahau o te ture e
maitai
kihai i tainly i pakaru e te Koran Tapu; hei tauira,
teka
kaiwhakaatu, kohuru, e puremu, Sodomy, tahae, me te oati teka ranei? e katoa
rāhuitia
i roto i te Ihirama rite ratou i roto i te ture a Mohi. Waihoki i te titauraa
ki
faatura i tetahi ake ngā mātua, me te whakaute hoki te taonga me te honore o
kotahi ake
hoa, me te waipiro o whanaungatanga mārena ki
papa,
He koroua, whaea, matua keke, me te whaea keke noa ki te ture a Mohi
me te ture o te Koran. E na reira ratou i mārama e kore e
pakaru.
Waihoki i reira e etahi whakahau evangelic e tino
E
Kua kore pakaru. Hei tauira kitea tatou i roto i te Evanelia o Mark:
Whakarongo, e Iharaira; te a Ihowa, to tatou Atua, he Ariki kotahi: A koe
te aroha ki te Ariki, ki tou Atua, i runga i tou ngakau katoa, me nga mea katoa i tou ki
wairua, a me tou hinengaro katoa, ki tou kaha. Na te
tuarua ko te rite ara tenei, e aroha e koe tou hoa tata, ano
koe. "
E rua nga whakahau i runga e hoki puai whakatupato e
Ture me Koranic. Kua tino kore i pakaru ratou.
Haunga, e kore he ahurei ki te ture Islamic abrogation. Kei te hoki i kitea te reira
i roto i te
ture o mua kia rite ki te pai. Kia wehewehea Abrogation ki te rua matua
momo. Tuatahi etahi whakahau te kaitohutohu i te mau peropheta o mua kia
kia
pakaru e nga ture o te Palōfita angitu. Tuarua, abrogation
e tupu i roto i te ture o te taua e Palōfita mo ki etahi a'ena te
faaueraa rahi. He tauira te tatau o e rua nga momo o
abrogation i roto i te Tahito e te Faufaa. E rite tatou ki te tapaea
he tauira torutoru o ia i roto i nga whārangi e whai ake nei.
Tauira Bibilia o te Kind Tuatahi o Abrogation
Tauira Tuatahi: faaipoiporaa i rotopu i te mau taea'ee te mau tuahine
Ko te faaipoiporaa i rotopu i taea'ee te mau tuahine i whakaae i roto i te
ture o te peropheta Aperahama. Ko te wahine o te peropheta Aperahama, i te
tona tuahine kia rite ki te mohio ki i tona tauākī ake i roto i te Genese
20:12:
A pono ano ia, Ko toku tuahine, ko ia te tamahine a toku
papa, engari ehara i te tamahine a toku whaea, a ka ia toku
wahine.
Faaipoiporaa i muri mai i te kotahi ake tuahine ranei te tamahine a tetahi ake
papa i te tamahine a tetahi whaea ake ranei i tino rāhuitia
a
ka rite ki te puremu, me te tangata e i kanga te reira, e tika
ki
mahia.
Te tai'o nei tatou i te faahitiraa parau i muri i roto i te Leviticus 18: 9:
Ko te takoto tahanga o tou tuahine, te tamahine a tou papa, ranei
te tamahine a tou whaea, ahakoa i bom ia i te kāinga bom ranei
ki waho; kei hurahia raua e koe kia koe.
Making kōrero i runga i tenei irava D "Oyly me Richard Mant
Ua parau:
He rite ki te puremu tetahi faaipoiporaa taua.
Kitea hoki matou i te faahitiraa parau i muri i roto i te Leviticus 20:17:
A, ki te tango hoki te tangata i tona tuahine, ake tona papa, te tamahine ranei
tona tamahine ake whaea, a ka kite ia ia e takoto tahanga, a ka kite ia i tona
takoto tahanga; Ko reira te mea kino; a ka hatepea atu raua i roto i te
titiro o ratou iwi: nana hoki i hura ia tona naked- ake tuahine
ei; ka waha e ia tona kino.
Ko tētahi atu tauākī rite kitea tatou i roto i te Deuteronomy 27:22:
Kia ia e moe ana ki tona tuahine, ki te tamahine o kanga tona
papa i te tamahine a tona whaea ranei.
Na i roto i te tirohanga o te tauākī i runga, e takoha tatou ki te tātaihia e
whanaungatanga i waenganui i mārena teina, me te tuahine i whakaae
(kia mau te rongo ki runga ki a ratou) i raro i te ture o Adamu, e Aperahama, te kore te reira
e te auraa e te katoa te tangata, he poriro, me to ratou mau metua
puremu, ki te kia kanga, me te tika ki te kia patua. Haunga te Palōfita
taea
i roto i kore ara e whakaaro ki te mea kua mahia he taua mahi whakama. Mou
mua me farii tatou i taua faaipoiporaa taua i whakaae i roto i te ture o te
e rua enei poropiti, me te reira i tenei pea i muri i runga i
abrogat-
ikuiku e mau Peropheta muri.
He āhua Na te Translator Arabic
Ko te iritiraa o Genesis 20:12 Kua puta ke tino outra-
te itoito e na roto i te reo Arabic nei utu i roto i enei kupu:
Ko ia whanaunga toku papa ake e kore toku whaea ake.
Te āhua hanga tenei whakarerekētanga i ki te karo i tetahi kupu o
mahi he i runga i te wahi o te peropheta Aperahama, i roto i te faatura o tona
te faaipoiporaa ki a Hara, ka rite ki te papa ake whanaunga ngā nga tamahine o
tona
mātua kēkē me tati, me nga tamahine o ona teina, me mau tuahine, me
maha atu whanaunga.
Tauira Tuarua: fakangofua ki te kai Various Animals
Genesis 9: 3, kia rite ki te translation Arabic paaki i roto i te 1625,
tenei whakahau a Allah ki te poropiti a Noa kei:
Korikori katoa, nga mea e ora ana hei kai ma koutou;
te otaota matomato, kua hoatu e noa rite ahau things.l katoa koutou
Tēnei, e āhei ki a matou mahino ko te kai o nga kararehe katoa
whakaae rite noa nga huawhenua, i te i roto i te ture a Mohi tatou
kitea
maha kararehe rite poaka etc. kua rāhuitia ki he mārama rite
i
Leviticus2 pene 2 me Deuteronomy pene 14.
Tauira Tuatoru: e rua mau tuahine rite wahine
Ka moe a te peropheta a Hakopa i ki e rua tuahine i te wa ano
i nga tamahine o tona kēkē, o ratou ingoa te Rea, a
Rahera. Whakahuatia ana tēnei i roto i Genesis pene 29,3 kitea tatou e te katoa
E rāhuitia marenatia pērā i roto i te ture a Mohi. Ko te pukapuka o te
Leviticus 18:18 Kei tenei faahitiraa:
Kaua ano hoki e tangohia e koe he wahine ki tona tuahine, hei whakatetetete ki a ia, ki te
hurahia kia takoto tahanga, te taha o te tahi atu i roto i tona ora.
Ko reira mārama e marena ki e rua tuahine me kua tukua i roto i te
te ture o Hakopa, ki te kore e tatou kia takoha ki te mea e te katoa
he uri o te faaipoiporaa taua poriro, ka mohio tatou katoa
e nga poropiti o Iharaira katoa, a Ihu ngā, ko te
uri o
Hakopa.
Faá Tauira: te faaipoiporaa Ki te Matua tuahine ake
Kua whakahuatia kua matou e Imran, te e Mohi papa, ka moe a
Jechobed nei ko tona papa ake tuahine, i te he hapa mau faaipoiporaa taua
karangatia i roto i te ture a Mohi rite mohiotia i Leviticus 18:12 te:
Kei hurahia e koe te takoto tahanga o tou tuahine ake papa
ter, Ko tou ake whanaunga tata papa ia.
Kua 1. Kua tangohia tenei irava i te putanga o te Kingi Ja nes nei
Ko te rite i roto i te
runga ki te faahitiraa o to tatou kaituhi i te Arabic.
2. "A te poaka, ahakoa e tararua ana te matimati, a kia tino mawehe te titorehanga,
ano ia
kahore e te kai he poke ki a koutou ia, e o ratou kikokiko e koutou
e kore e kai. "
3. A hi'o ihoa mau irava 23 ki te 30.
Kei te kitea hoki tētahi atu tauākī ki tenei pānga i roto i te pene 20 irava
19 o
te pukapuka taua. "ano arata'i tenei ia tatou ki te faaoti e mau faaipoiporaa taua
i fakangofua whakapono i mua ki te ture a Mohi i muri mai
pakaru
ratou. Kore ano e te faahepo i te reira ia tatou ki te whakaaro i te poropiti
A Mohi raua ko Arona, me to ratou tuahine Meri ki te kia poriro a pai
te tikanga hoki e taea e tetahi o ratou e tomo ki te whakaminenga a te Atua mo
ki runga ki te tekau whakatupuranga i muri rite mohiotia i Deutero-nomy te
23: 3. Ki te kore rüma iwi haamaitaihia rite ratou i tomo i te
ei
putuputuanga o te Ariki, ko wai atu e taea ki te tomo i te reira?
Tuarima Tauira
E ite tatou i te faahitiraa parau i muri i roto i te Buka o te leremiah:
Nana, te haere mai nga ra, e ai ta te Ariki, e whakaritea ai e ahau he
kawenata hou ki te whare o Iharaira, e ki te whare o
A Hura; e kore e rite ki te kawenata i whakaritea e ahau ki a ratou
matua, i ki te ra i tangohia e ahau ki a ratou e te ringa kawea mai ratou
i o te whenua o Ihipa; nei i taku kawenata wahia ratou,
ahakoa ko ahau he tahu ki a ratou, e ai ta te Lord.2
Ehara i te mea uaua ki te kite i te, "ka meinga e ahau nga kupu i te hou
kawenata, "
i roto i te irava i runga tirohia ki te ture hou hanahana e haere ana ki te hei
ka tonoa
ki te whakakahore i te ture e mana. E ai ki a Paora kerēme ake i roto i tona
Episetole
ki nga Hiperu, tenei pitihana ki te kawenata hou ki roto i te irava i runga ko
kahore ke atu i te ture o te lesus.3 rite ki tenei whakauru o
Paora, ko te ture o Ihu pakaru te ture o Mohi.
Ko te ake i te rima noa ki nga Hurai, me te Karaitiana rite
tauira o te aroaro o te abrogation i roto i te Bible.
He maha ngā tauira hoki e whai pānga ana ki te
Karaitiana. Ko te whai ake ko etahi o ratou.
Ono Tauira: fakangofua o te faataaraa i
Ko te whakaaetia i roto i te ture a Mohi mo te tangata ki te whakarere i tana
wahine mo tetahi take, me te hoki mo te wahine i whakarerea, ki te kati
tetahi
te tangata, no te mahue ia ia tana fare iho tahu tuatahi. Tenei e taea e
kitea
i te pene 24 o te euteronomy. I roto i te te ture Karaitiana, Heoi, he tangata he
e kore auowed ki te whakarere i tana wahine tae noa ki te kitea ia ki te mea kua mahia
e puremu ana, a haunga, arai te faaipoiporaa ture Karaitiana ki
i whakarerea,
wahine, te whakaaro i te reira i te hara rite ki te puremu.
Ko te Evanelia o Matthew vahe 19 veesi 15 kei roto i te fouowing
tauākī o Ihu i hanga e ia i te whakahoki ki te whakahe
o
nga Parihi i runga i tenei mea:
Ka mea ia ki a ratou, e Mohi, no te mea o te pakeke o te
o koutou ngakau, tukua ki a koe kia whakarere ia koutou wahine, engari i
te timatanga kihai ka oti. Na ka mea ahau ki a koutou te hunga e pera tonu
shau maka atu i tana wahine, kahore te mea mo te moepuku, me te shau
marena i tetahi atu e puremu ana, a ko wai na marena ia ia
hoatu nei atu e comrnit puremu.
Ngāwari e taea te hoę matau i te faahitiraa parau i runga i abroga-
rua i te wā-raa no ni'ai tenei ture, kotahi i roto i te ture o te
Mohi, a kotahi i roto i te ture o Ihu. Mahino hoki tatou i te
runga ake tauākī e te tahi mau taime whakaurua te ture te anake ki
te whakatau i te mau titauraa o te aahuatanga i roto i te tetahi wa
ahakoa e kore e e te ture ano kia pai.
Tauira Fitú
He maha nga kararehe nei kai ko e kore e whakaaetia fakatatau
te mau ki te ture a Mohi ia i muri, i te ture Karaitiana tenei,
tapui
i pakaru. Na rite tonu ki te whakawa o Paora parau faati◊a tenei
i atu whakatairangitia Hiona ki te whakauru tata katoa kararehe. Paora ake
Episetole ki te Romans 14:14 kei i teie parau:
E matau ana ahau ki, a toku whakaaro i te Ariki, ia Ihu, kahore he
kahore poke o ake ano, engari ki a ia e te whakaaro a tetahi
ki te poke, ki a ia he mea poke.
I tua atu ka mea ia i roto i tona episetole ki te rltus 1:15:
Ki nga mea au parakore e parakore engari ki a ratou e te hunga
poke a whakapono, kahore he parakore, engari ara to ratou feruriraa
a poke hinengaro te.
Teie mau parau tumu e rua, kia e te tahi mea poke anake ki
te hunga e whakaaro reira poke, me te kia ma nga mea katoa
a
whakaaetia ki te whakapono, he tino ke. Fakahu'unga ratou e
te
Kihai i a Iharaira ma nui ki te whai whakaaetanga ki te kai katoa
kararehe,
rite nga Karaitiana e taea. Hanga Paora he kaha ki te pānui
tenei
whakaaetanga ki te pau i te kai o te kararehe au. Na ka mea ia i roto i tona pukapuka
ki
Timothy 4: 4:
No te mea he pai, me te kahore katoa i hanga e te Atua ki te hei
kihai; ki te riro te reira ki te whakawhetai, kua mea hoki i whakatapua
i te kupu a te Atua, na te inoi. Ki te maka koe i nga teina i roto i te
mahara ki o enei mea koe he minita pai o
Ihu Karaiti.
Tuawaru Tauira: Akonakí o te hakari, me te hapati
Au i te meatanga iho e pā ana ki te kai ra, e kua i roto i
pene
ter 23 o Leviticus, i hanga herenga etemal mo te iwi e
te ture o Mohi. He maha nga kupu i roto i te mau irava 14, 21, 31 me te 41
o tenei pene e āta tohu etemal te āhua o tenei
opua-
raa:
Te reira i te shau hei tikanga pumau ma o koutou whakatupuranga
i roto i te Au koutou dweuings. "
Pakaru tenei tikanga etemauy honohono i muri ki runga ki e Paora.
Haunga tenei, i hanga te ture a Mohi i te haapa'oraa o te Sabati
he titauraa etemal. Pemmitted Kahore tetahi i ki te mahi i tetahi whatsoev- mahi
er i runga i taua ra, me te te tangata raa'tu i tenei etemal te ture i tika
ki
mahia. He maha nga wahi i roto i te pukapuka o te Faufaa Tahito
i reira etemal te āhua o tenei ture, ko te puai mo'oni
rahi; hei tauira Genesis 2: 3, Exodus 20: 8-11, Exodus 23:12 me
34:21, Leviticus 19: 3, e 23: 2, Deuteronomy 5: 12-15, Jeremiah 17,
Isaiah 56 me 58, pene iwa o Nehemia me te pene 20 o
Ezekiel.
Ko te irava e whai ake nei i Exodus 31: 13-17:
Korero koe ano ki nga tama a Iharaira, i mea, He pono
aku hapati ka puritia ano e koutou; hoki te reira te mea he tohu hoki ki waenganui i ahau, me
koe, io koutou whakatupuranga; kia mohio ai koutou e ahau
te Ariki e whakatapu nei ia koutou. Ka mau ki te hapati no reira
i mua; he tapu hoki tena ki a koutou. Te tangata e poke i te e te reira
rawa kia maka ki te mate: no te te tangata e tetahi mahi i reira,
ka hatepea atu taua wairua i roto i tona iwi. E ono nga ra e
kia mahi te mahi; engari i roto i te whitu, ko te hapati okiokinga,
tapu ki te Ariki; e te tangata tetahi mahi i roto i te hapati
ra, me whakamate rawa ia ki te mate. Na reira nga tama a
Ka pupuri i a Iharaira i te hapati ki te mau i te hapati na roto
i roto i to ratou whakatupuranga mo te kawenata mau tonu. Ko te tohu
i waenganui i ahau, me nga tama a Iharaira, ake ake: e ono hoki nga ra
i hanga e te Ariki te rangi me te whenua, a i te whitu o nga ra ia
ka moe a, a ta ana tona manawa.
Exodus 35: 2-3 kei te parau i muri nei:
E ono nga ra e mahia ai te mahi, engari i te whitu o nga ra i reira
ka waiho ki a koutou hei ra tapu; he hapati okiokinga ki te Ariki:
ka tangata hoki e mahi mahi reira kia hoatu ki te mate. Ka koutou
ngiha i he ahi, puta o koutou nohoanga, i te hapati
ra.
Fakamatala'i te hui e whai ake nei i roto i Numbers 15: 32-36:
A, i nga tama a Iharaira i roto i te wildemess,
ka kitea e ratou he tangata e kohikohi rakau ana i te ra hapati.
Na ratou i kitea he rakau kawea mai ia ki a ia e kohikohi ana
Mohi raua ko Arona, a ka ki te whakaminenga katoa. Na ratou
maka ia ia ki te paroita, no te mea kahore ano i whakaaturia me aha kia
i mea ai ki a ia. Na ka mea te Ariki ki a Mohi, ka te tangata
rawa ki te mate; te whakaminenga katoa me ia te kohatu ki te
te kohatu ki waho o te puni. Na ka kawea mai e te whakaminenga katoa
ia ia ki waho o te puni, a akina ana ki te kohatu, a ka ia
mate.
Ua ite tatou e whakamahia nga Hurai i roto i te wa o Ihu ki te faariri ia me te haape'ape'a
ore ia ia, ka mea kia whakamatea ia mo tona tau'a mo te hapati.
Ki
whakatika to ratou ti'aturi ore i roto i te peropheta o Ihu, tetahi o ratou
aimaroraa e
mau ko te whakamahia Ihu ki te mahi i runga i te ra o te hapati. Tatou
te pānui i
te faahitiraa parau i muri i roto i te Evanelia o John 5:16:
Na ka i reira nga Hurai i te tukino ia Ihu, ka rapu ki
patu ia ia, mona i mea i enei mea i te hapati
ra.
Kei hoki te Evanelia o John 9:16 te whai ake nei:
Na reira ka mea etahi o nga Parihi, e kore he o tenei tangata
Te Atua, no te mea e kore ia e pupuri ana i te ra hapati.
Me kď hoki, e nga whakahau katoa i whakahuatia i roto i te tauira
e whitu, e waru, e iwa, i pakaru e Paora, ka pera me te mohio ki i
tona reta ki a Kolosa 2:16:
Kia kahore he tangata e whakawa ia koutou i roto i te kai, mo te inu, i roto i ranei
faatura o te hakari, o ranei te marama hou o te hapati ranei
ra: nei ko te atarangi o te mea ki te haere mai; engari ko te tinana ko te
o te Mesia.
I raro i te kōrero i runga i tenei irava te kōrero o te D "Oyly me
Richard Mant haere:
Na ka mea a Burkitt a Dr. Whitby i nga Hurai e toru momo
Na, o nga hakari, ā-tau, ā-marama, ā-wiki, l katoa o ratou i
1. i huaina te hakari ā-tau o te Hurai te te "kapenga" te
Ko cel- hakari ia marama
ebrated e patunga tapu whakahere i te aroaro o te, ia marama hou
te akono wiki
no ko te haapa'oraa o te hapati.
pakaru, ara te hapati.
I raro i ona kōrero i runga i te taua irava ka mea a te Episekopo Horsley: l
Kua mutu te hapati o te Ekalesia Hurai ki te tīariari.
Kihai i te Karaitiana tango ki nga mahi tamariki o te
Hurai i roto i to ratou haapa'oraa i te Sabati.
Na ka mea a Henry me Scott i roto i to ratou kōrero:
A, no te pakaru o Ihu nga law2 tikanga kahore he tangata e
tetahi matau ki te kupu i ētahi atu iwi hoki kahore te mātakitaki i te reira.
Na ka mea a Beausobre i te reira obligatory ki mo te katoa mau
te hapati, e here i runga i nga iwi katoa, i ona abrogation
kihai i pai i taea, ahakoa te mea i teie nei i roto i te meka
Kua pakaru. Waihoki e kua obligatory reira kua hoki
nga Karaitiana puta noa io ratou whakatupuranga.
E kore ko Paora kerēme ake e kore i enei whakahau tika i roto i
'Oku'iloa
kanikani ki te kuputuhi o te ture, kia rite ki te Atua tohua e te kararehe
rāhuitia hoki ratou e poke me e:
Mo reira me whakatapu koutou e koutou, a ka waiho koutou
Tapu; no te mea ko ahau Holy.3
Ko te take matua mō te "hakari o te taro rewenakore" ko:
A ka waiho tenei ra ki a koutou mo te whakamaharatanga me te koutou
ka tuku ai i te hakari ki te Ariki puta noa i to koutou generations.4
rite whakaahuatia te take mo te hakari whare wharau te rite
muri
heke:
Kia mohio ai o koutou whakatupuranga i meinga e ahau nga tamariki
o Iharaira, ki te noho i roto i te wharau, i taku whakaputanga mai i a te whenua o
Egypt.2
Ko te take mo te hapati i whakaahuatia kua i roto i nga wahi maha kia rite ki
muri
heke:
Hoki i roto i te ono nga ra i hanga ai e Ihowa te rangi, me te earh, te moana,
me nga mea katoa i roto i a ratou, ko te, a okioki ana i te whitu o nga ra. Na reira
manaakitia te Ariki i te ra hapati, a whakatapua it.3
Te iwa o Tauira: Ko te Tufakanga o te kotinga,
Ko te titauraa o te kotinga i mau tonu, me te mau tonu i roto i
te ture o te peropheta Aperahama, (kia mau te rongo ki runga ki a ia), kia rite ki e taea e mahino
tu i Genesis, noho 17. tenei ture hei titauraa
hoki
nga uri o nga poropiti Ihaka, a Ismail, ka tonu ki
kia
na i roto i te ture a Mohi me. E ite tatou i tenei ture i roto i
Leviticus
12: 13:
A, i te waru o nga ra ka waiho i te kikokiko o tona kiri matamata
kotia.
I kotia ano hoki a Ihu hirnself he mārama i te Evanelia o te rite
Luke.4 whakanui tonu nga Karaitiana i te ra o tona kotinga
na roto i te whakahere i te pure motuhake. Tonu tenei here ki te kia
i kitea ai
tae noa ki muri i te tangohanga o te Karaiti. I muri mai te reira pakaru e te
Aposetolo o te Karaiti. Kei te unarnbiguously whakahuatia tenei i roto i te pene 15
o te Buka a Acts, e haere tatou i te aparau i te reira i raro i te hi'oraa e kore.
12
Te puai taunaki Paora tona abrogation. Papa'i ia i roto i tona
Episetole ki te Galatians, pene 5:
Nana, ahau, a Paora te mea nei ki a koutou, Ki te kotia koutou,
Ka pai ia te Karaiti ki a koutou tetahi mea. He whakaatu ano e ahau ki nga
te tangata e kotia ana, e ko ia he nama ki te mahi i te katoa
ture. Karaiti, hei te o kore pānga ki a koutou, ko te tangata o koutou
E whakatikaia ana e te ture,; kua taka iho koutou i te aroha noa. Hoki matou
i roto i te Wairua tatari mo te tumanako o te tika i te whakapono.
Hoki e kore i roto ia Ihu Karaiti tetahi wahi te kotinga, e kore
kotingakore; engari ko te whakapono e mahi ana i runga i te aroha. "
Na kei roto i te pukapuka ano te faahitiraa parau i muri:
Hoki i roto ia Karaiti Ihu, kahore o te kotinga tetahi wahi
kahore o te kotingakore. engari he creature.2 hou
Tauira whakatekau: Akonakí o te Feilaulaú
He ko te maha o nga whakahau e pā ana ki te whakahere o te tusia
mau faatusiaraa no i etemal, me te mau tonu i roto i te ture a Mohi, a e
kua pakaru e Ture Christian.
Te tekau ma tahi Tauira: Ture o te tohunga nui
He maha nga injuncdons i rawa vahe ki te
te utuafare o Arona, kia rite ki te ahu no te ratonga karakia, me te te autahu'araa
me ētahi atu
Ko enei whakahau i o te natula mau tonu, engari i korerotia rite
pakaru i roto i te Christdan ture.
T velfth Tauira: Ko te Abrogation o te ture o Mohi,
Ko te Aposetolo, i muri i te runanga i nui, korerotia tata katoa te
whakahau o te ture rite pakaru anake e wha e whai ake nei
faaineine
i fafauhia: te prohibidons i runga i sacriflces e patua ana ki nga whakapakoko, i te
kohi
o te toto, me te kararehe i patua e tarona, me te fomication. Enei
E whakahuatia nga mea i roto i te pene 15 o te Buka o te Acts. Faahiti tatou
etahi o ratou:
Ka rite hoki ki nui, kua rongo matou tera etahi i haere atu i
i whakararu ai ia tatou ki te kupu, subverdng o koutou wairua,
i mea, Me kokoti e koutou, ka pupuri i te ture: ki te nei
i hoatu matou, kahore ture taua.
I muri i te tahi mau rārangi ano te reira ta:
I pai hoki ki te Wairua Tapu, a ka ki a matou, ki te takoto
ki a koutou tetahi atu whakataimaha enei mea tika, e
mawehe koutou kai frm patua ana ki nga whakapakoko, i te toto, a ka
i te mea kua notia, i te moe tahae: i ki e koutou
te pupuri koutou e mahi koutou well.2
Noa na i pupuri i te prohibidon o nga mea i runga tonu
e nga Hurai, te hunga i faafariu hou ki Chrisdanity, e kore e tauhohe
ki
tenei abrogation, pera me ratou i sdll tū i te meatanga iho o te ture
aroha ki te
ratou. I muri i te tahi dme, i te mohio a Paora ko tenei prhibidon
kore e tika, pakaru ia i te meatanga iho e toru tuatahi rite tatou
Kua kōrero i raro i te whitu o nga tauira, a inaianei te katoa Protes-
ngaahi ◊ofefine i te whakaaro o te whakaaro ki runga ki taua mea. Mai te mea kahore he tauwhāiti
faautuaraa
ishment mō te fomication mendoned i te ture Chrisdan, he rawa tenei ki te katoa
whakaaro me ngā take pakaru. I roto i te poto, he ture Chrisdan
pakaru
nga injuncdons pracdcal katoa o te ture o Mohi, ratou o te etemal
āhua ranei te kore.
Tauira Thirteenth: te faaru'eraa o te ture
Na ka mea a Paora i roto i tona pukapuka ki te Galatia:
Kua ripekatia tahitia ahau me te Karaiti: otiia e ora ahau; e kore ano ahau,
engari ko te Karaiti e ora i roto i ahau: me te ora e ora nei hoki ahau i roto i te
te Tohi o Acts me matou e haere ana ki te aparau i te reira i raro i te hi'oraa e kore.
12.
Te puai taunaki Paora tona abrogation. Papa'i ia i roto i tona
Episetole ki te Galatians, pene 5:
Nana, ahau, a Paora te mea nei ki a koutou, Ki te kotia koutou.
Ka pai ia te Karaiti ki a koutou tetahi mea. He whakaatu ano e ahau ki nga
te tangata e kotia ana, e ko ia he nama ki te mahi i te katoa
ture. Karaiti, hei te o kore pānga ki a koutou, ko te tangata o koutou
E whakatikaia ana e te ture,; kua taka iho koutou i te aroha noa. Hoki matou
i roto i te Wairua tatari mo te tumanako o te tika i te whakapono.
Hoki e kore i roto ia Ihu Karaiti tetahi wahi te kotinga, e kore
kotingakore; engari ko te whakapono e mahi ana i te taha o love.l
Na kei roto i te pukapuka ano te faahitiraa parau i muri:
Hoki i roto ia Karaiti Ihu, kahore o te kotinga tetahi wahi
kahore o te kotingakore, engari ko te creature.2 hou
Tauira whakatekau: Akonakí o te Feilaulaú
He ko te maha o nga whakahau e pā ana ki te whakahere o te tusia
mau faatusiaraa no i mure ore, e pumau i roto i te ture a Mohi, me te
e
kua pakaru e Ture Christian.
Te tekau ma tahi Tauira: Ture o te tohunga nui
He maha nga injuncdons i rawa vahe ki te
te utuafare o Arona, kia rite ki te ahu no te ratonga karakia, me te te autahu'araa
me ētahi atu
Ko enei whakahau i o te natula mau tonu, engari i korerotia rite
pakaru i roto i te Chrisdan ture.
Tauira tekau ma rua: Ko te Abrogation o te ture o Mohi,
Ko te Aposetolo, i muri i te runanga i nui, korerotia tata katoa te
whakahau o te ture rite pakaru anake e wha e whai ake nei
faaineine
i fafauhia: te prohibidons i runga i nga patunga tapu e patua ana ki nga whakapakoko, i te
kohi
o te toto, me te kararehe i patua e tarona, me te fomication. Enei
E whakahuatia nga mea i roto i te pene 15 o te Buka o te Acts. Faahiti tatou
etahi o ratou:
Ka rite hoki ki nui, kua rongo matou tera etahi i haere atu i
i whakararu ai ia tatou ki te kupu, i whakapohehe io koutou wairua,
i mea, Me kokoti e koutou, ka pupuri i te ture: ki te nei
i hoatu matou, kahore ture taua. "
I muri i te tahi mau rārangi ano te reira ta:
I pai hoki ki te Wairua Tapu, a ka ki a matou, ki te takoto
ki a koutou tetahi atu whakataimaha enei mea tika, e
mawehe koutou i patua ana ki nga whakapakoko, i te toto, a ka
i te mea kua notia, i te moe tahae: i ki e koutou
te pupuri koutou e mahi koutou well.2
Noa na i pupuri i te prohibidon o nga mea i runga tonu
e nga Hurai, te hunga i faafariu hou ki Chrisdanity, e kore e tauhohe
ki
tenei abrogation, pera me ratou i sdll tū i te meatanga iho o te ture
aroha ki te
ratou. I muri i te tahi tdme, i te mohio a Paora ko tenei prohibidon
kore e tika, pakaru ia i te meatanga iho e toru tuatahi rite tatou
Kua kōrero i raro i te whitu o nga tauira, a inaianei te katoa Protes-
ngaahi ◊ofefine i te whakaaro o te whakaaro ki runga ki taua mea. Mai te mea kahore he tauwhāiti
faautuaraa
ishment mō te fomication mendoned i te ture Karaitiana, ko te rawa ki tenei
katoa
whakaaro me ngā take pakaru. I roto i te poto, he ture Karaitiana
pakaru
nga injuncdons pracdcal katoa o te ture o Mohi, ratou o te etemal
āhua ranei te kore.
Tauira Thirteenth: te faaru'eraa o te ture
Na ka mea a Paora i roto i tona pukapuka ki te Galatia:
Kua ripekatia tahitia ahau me te Karaiti: otiia e ora ahau; e kore ano ahau,
engari ko te Karaiti e ora i roto i ahau: me te ora e ora nei hoki ahau i roto i te
kikokiko, e ora ana ahau e te whakapono o te Tama a te Atua, i aroha nei ki ahau, me
i hoatu ia ia hoki ahau. E kore ahau e whakakahore i te aroha noa o te Atua: no te ki te
tika mai i te ture, l ka he mate i roto ia te Karaiti vain.2
Kōrero Dr. Hammond i runga i tenei irava e whai ake:
Ko, hoatu ana tona wairua hoki ahau manaaki ahau e ia i te
ture o Mohi.
A i ona kōrero i runga i te irava 21 i mea ia,
Ko te aha ia i whiriwhiri i tenei haere noa. E kore ahau e whakawhirinaki ki te ture o te
Mohi no te ora, e kore e whakaaro tika i te reira no te mea
e muhu te reira i te Evangel.
Na ka mea a Dr. Whitby i raro i ona kōrero i runga i te irava 20:
I te reira i te take, e kua reira tikanga ki
hoko whakaora i roto i te mate, e kore e pai te mate taua
kua o tetahi whakamahi.
Na ka mea a Pyle:
I nga ture Hurai kua titauhia no to tatou ora, me te
te faaoraraa e kua faufaa kua reira hoki ki a Ihu te faatusia
feilaulau tona ora; a ki te toe i tenei ture faufaa no to tatou faaoraraa
raa, e kore e te mate o te Karaiti e ranea mo reira.
Ko nga tauākī i runga katoa kaiwhakaatu nui ki te meka e te
kua tino pakaru ture o Mohi.
Ahuru ma maha Tauira: Ko te ture o Mohi i raro i te kanga
Chapter 3 o te pukapuka taua kei te faahitiraa parau i muri:
Hoki i rite te tokomaha o nga mahi o te ture, kei raro i te
curse.l
Otiia e kore e tika te tangata kei te taha o te ture i roto i te tirohanga o
Te Atua.2
Na e kore e ko te ture o te faith.3
Te Karaiti i Kua hokona tatou e i te kanga o te oranga ture
i meinga hei kanga mo ia tatou.4
E ai ta Lardner i te whārangi 487 o te rōrahi 9 o tona kōrero:
I tenei take kei te te tikanga ka mohio nga apotoro ki
te auraa i pakaru i te ture a Mohi i te iti rawa ngaro ranei ona
mana i muri i te ripekatia o te Karaiti.
I tua atu i runga i te whārangi kotahi e ia:
Mārama elucidated te apotoro e te hua o Ihu "
mate ko te abrogation o nga ture i whakaritea.
Tauira ma rima: te ture pakaru e Tuí
Reta ake a Paora ki a Galatians mārama te kupu:
Na, ko te ture tatou orometua haapii ki a tatou kawea ki
Te Mesia e kia justifled tatou i te whakapono. Otira, muri iho i te whakapono
kua tae mai mutu ake to tatou i raro i te schoolmaster.5
Tenei tauākī o Paora ta unambiguously e muri i te whakapono i roto i te
Ihu i te meatanga iho o te ture e kore e hiahiatia ana. Te
commen-
te Maraurau o te D "Kei Oyly me Richard Mant te tauākī fouowing o
Dean Stanhope:
Pakaru nga tikanga o te ture i muri i te mate
o Ihu, me te i muri i te horapa o te whakakitenga mai evangelic.
Te tekau ma ono Tauira: kia puta ke me te ture
Na ka mea a Paora i roto i tona episetole ki te Hiperu;
Whakaputaia ketia nei hoki te autahu'araa i reira te hanga o te titauhia
riraa e te tauiraa ano o te law.l
E whakaatu ana tēnei irava e te tauiraa o te autahu'araa tino taui
te ture o mua. I raro i te parau tumu taua nga Mahometa e
whakatikaia
i roto i to ratou totohe e te ture Christian kua hoki kua pakaru (e
te
ahua o te peropheta Tapu, kia mau te rongo ki runga ki a ia). Ko te whai ake
puta tauākī i roto i te kōrero o D "Oyly me Richard Mant:
Kua tino pakaru te Ture mo runga i te
faaueraa o nga patunga tapu, me te mâ.
Tauira whitu
I roto i te pene 7 veesi 18 o te taua episetole kitea tatou:
No te reira te mea he pono, he disanulling o te ture
haere i te aroaro o mo te kaha, kahore ona.
Ko te unambiguous tenei irava i roto i te mea e te take matua o te abro-
Ko amuiraa o te ture a Mohi i te reira ngoikore, me te pai.
Te
Kei kōrero o Henry me Scott te parau i muri nei:
Ko te ture me te autahu'araa i taea ki te hei raa
maitai i pakaru, a te autahu'araa hou, me te tohu
whakatika ki te hoatu tino ki te tika.
Tekau ma waru o Tauira: ko hapa te ture
Ta Paora i roto i tona pukapuka ki te Hiperu;
Hoki te mea i taua kawenata o mua, e na kia
Kua rapua he wahi mo te tuarua. "
I tua atu i roto i te irava 13 e ai ta ia:
He kawenata hou, kua whakatawhitotia e ia te mea tuatahi. Na, e
e kua tawhitotia, kua he rite ki te memeha atu tawhito.
Uhinga a te tauākī i runga i te whakahau i roto i roto i te
Pentateuch (ture), he koroheke, me te hapa, me te reira kia kia
pakaru. D "Oyly me Richard Mant faahiti i te kōrero e whai ake nei
o Pyle i runga i te irava faahitihia i runga:
Ko reira mahino mārama e te hinaaro o te Atua i ko e kia ia
whakakahore i te tawhito, me te hapa ki te poro'i hou pai ranei
paari. Te reira i reira abrogates te whakapono Hurai, me te fakanofo te
Whakapono Karaitiana i roto i tona wahi.
Rautau Tauira
Paora ake episetole ki 10 te Hebrews: 9 kua:
E tangohia atu ana e ia te tuatahi, kia whakaturia ai e ia te tuarua.
Ano faahiti te parau i muri nei o Pyle e D "Oyly me
Richard Mant i roto i to ratou kōrero ki te whakaaro ki te mau irava 8, e 9:
Hanga nga apotoro deductions i teie mau irava e rua, me te
korerotia e kore i nui nga patunga o nga Hurai. Hoki
tenei take i whiriwhiria e te Karaiti mate mo ia ki te hanga ake mo tenei
hapa a te taha o te mahi tetahi pakaru ia i te mana o te
te tahi atu.
Conclusions
Tetahi kaipānui tika o nga tauira i runga, me te tauākī e
heipü tae i te whakatau e whai ake nei:
1. E kore te mea limit- te abrogation o te tahi mau ako i roto i te ture mua
ed ki te ture Islamic anake. Ko te takanga o te abrogation o te mua
akenei ture he tino noa.
2. nga whakahau katoa o te ture o Mohi, kia etemal ratou ranei
ahiri
whakaaro nui, i pakaru e te ture o Ihu.
Ano te korero 3. Paora tohi ake o te abrogation ki te whakaaro ki te
ture tahi me ona whakahau katoa.
Whakamatauria 4. Paora e tika hoki ano he huringa o te autahu'araa i te
te tauiraa o te ture.
Kī 5. Paora e nga mea katoa e riro tawhito kua ki te memeha
atu. Tēnei, e āhei ki a matou e tohe e te ture o Ihu te
pakeke atu i te ture o Muhammad (kia mau te rongo ki runga ki e rua o ratou)
Me pakaru. Me kď hoki, e Paora, me era atu
exegetes, i roto i te noa'tu o ratou whakauru e nga whakahau o te
Ture i whakaritea e te Atua, whakamahia hū me te ta'etotonu
kupu hoki ratou.
6. E ai ki to tatou tatararaa o te abrogation kahore he mea he
a whakarihariha e pā ana ki te whakahau a te oranga ture
abrogated.l Heoi nga tauākī tohu etemality me
tohe kia mana ratou i roto i nga whakatupuranga
maka etahi whakahau i tera taha o te whānuitanga o te abrogation, me te hanga
ratou abrogation whakarihariha. He noa i tenei whakahe matou
no te mea, tuatahi e kore tatou e whakapono te Pentateuch hakari ki te kia
te kupu taketake o te Atua i tuhituhia e Mohi rite to tatou ranei tei
ngä tatau akamako o nga tohu i ki te whakaatu, tuarua, me pera me taku whakaaturia matou,
Kua te Pentateuch hakari kua waiho i raro ki te distortions nui
me whakarereke, me tuatoru, kia rite ki te whakapono Karaitiana, e te Atua
kia tatarahapa, kia whakama o etahi o ana mahi, me te ite regret-
maere te tahi o ana whakahau o mua, meinga ia ki te huri i
muri iho ia ratou. Waihoki kua whakairia e ia ki te hanga mure
mau fafauraa mau a ka kore fakahoko ia ratou rite tohe e etahi
o nga pukapuka o te Faufaa Tahito. E tino te Mahometa
free i taua poke, me te whakaaro poke.
I tae noa ki o ratou kaiwhakaatu mo runga ki nga kupu o
E concemed etemalityl, e kore e taea te tika ai ratou, ka whakaaetia
mo te take kitea e Me riro i nga kupu ki te tikanga o
aha e mea ana ratou.
Ko te Tuarua Kind o Abrogation i roto i te Bible2
Tauira Tuatahi
Ka ui te Atua a Aperahama ki te patu mo tana tama, ka whakaeke ia ia ki ano he patunga tapu ki te
pakaru te Ariki, ko tenei ture i te aroaro o te mahi.
E pā ana te kōrero katoa o tenei hui i roto i te pene 22 o Genesis.
Tauira Tuarua: Tala'ofa o te Autahu'araa pakaru
Ahau Samuel 2:30 Kei te faahitiraa parau i muri nei o te poropiti ki te
Eri, 3 te tohunga:
Na reira te Ariki, te Atua mea a Iharaira o, "He tika i mea ahau
e tou whare, me te whare o tou papa, kia haere i te aroaro o
ahau ake ake hoki: tena ko tenei te Ariki mea, "Kia matara atu i ahau; no te
e whakahonore i ahau, ka whakahonore ahau, a ratou te hunga e whakahawea ana ka ki ahau
kia whakaiti.
I tua atu i roto i te irava 35 i te reira te kupu:
A ka whakaarahia ake e ahau he tohunga pono.
Te tuatahi te Atua hanga kupu whakaari e noho i te autahu'araa i roto i te
hapu o Eri te tohunga, a i roto i te hapu o tona papa, engari i roto i
te whakamutunga
tauākī whakawhiti e ia te lakanga fakataula'eikí i fafauhia ki te tohunga hou.
Te
kōrero o te D "Kei Oyly me Richard Mant te whai ake
tauākī o Patrick:
Pakaru te Atua i te ture te fafau i te lakanga fakataula'eikí ki
Eri me tona utuafare. I hoatu te autahu'araa na ki a Ereatara
te tama a Arona. Na ka ka hoatu ki a Tamara, ki te
tama o muri a Arona. Hoki nga hara o Eri ake tama i te fakataula'eikí
I whakawhitia te autahu'araa ki te hapu o te tohunga, Eleazer.
Tenei uhinga e pakaru i te kupu whakaari i runga o te autahu'araa
rua i roto i te ture a Mohi, a ka pakaru te reira i te toru o te taime ki
te
haere mai o te ture o Ihu. Kihai noho te autahu'araa i roto i te
utuafa-
utuafare o Ereatara e kore i roto i te hapu o Tamara rānei. Ko te kupu whakaari i hanga
ki
Fakamatala'i Ereatara i roto i te pene 25 o te Buka o Numbers i roto i te
muri
kupu tangi:
Nana, ka hoatu e ahau ki a ia taku kawenata mo te rongo mau; a ka ia
ka whai i te reira, me tona uri i muri ia ia ia, ara i te kawenata o te
priesthood.l tonu
E kore e haere mai te reira, ano he ohorere ki te ako e rite ana ki te Judaeo-
Whakaaro Karaitiana, kia haere te Atua ki tona kupu whakaari tonu. Te
pukapuka o te Faufaa Tahito i roto i tauākī te kī e te Atua
fakatomala pea tatarahapa i muri i ka mahi i te mea tetahi. Hei tauira
Kei Psalm 88 wāhitau Rawiri ake ki te Atua i roto i enei kupu:
Kua weriweri koe ki te kawenata ki o tau pononga: koe
kua whakanoaia e koe tona karauna, taka noa ki te whenua.
Na ka Genesis 6: 6-7 kei te faahitiraa parau i muri:
Na ka puta ke te Ariki i hanga e ia te tangata ki runga ki te
te whenua, a ka pouri ki a ia i tona ngakau. Na ka mea te Ariki, E pai ana ahau
whakangaromia te tangata i ahau i te mata o te whenua te i hanga nei e,
te tangata me te kararehe, me nga mea ngokingoki, me nga manu o te
te rangi, puta ke hoki toku whakaaro i hanga ai ratou e ahau.
Veesi 6, me te parau whakamutunga o te irava 7, "Kua puta ke i ahau ..." Ko
mārama
i roto i te fakahu'unga e he ke hoki e pā ana ki te mea i mahia e ia te Atua. Psalm
106: 44 Kei nga kupu:
Ahakoa ra, i titiro ia ki to ratou mate, no te rongonga o ia
ta ratou tangi: a ka mahara hoki ratou ki tana kawenata me fakatomala
ikuiku rite ki te tini o tona mercies.l
Kei ahau Samuel 15:11 faahitiraa ake te Atua i roto i enei kupu:
Kua puta ke oku whakaaro i meinga ai e ahau a Haora hei kingi; ko hoki ia
hoki tumed i te whai i ahau, a ka kihai hoki i whakamana i aku
mau faaueraa.
I tua atu i roto i te irava 35 o te pene taua kitea tatou:
Tangihia ana a Haora e Hamuera: a ka puta ke te Ariki e ia
i hanga e Haora kingi mo Iharaira.
I roto i te tirohanga o te mau faahitiraa parau i runga kei "te tatarahapa ake te Atua"
a "ana tatarahapa" e pā ana ki te hanga tangata, me te hanga Haora te kingi o
Iharaira, ko te taea o "te tatarahapa ake te Atua" i runga i te hanga a Ihu i te
E kore e Palōfita taea te kingi i roto i rite a Ihu, "" kerēme o te Atua
incarnate "
Ko te hara nui atu i te tutu o Haora. Te Atua, kia rite ki
te
runga ake tauākī, kihai i mohio, e kore a Haora e perfor n tona faaueraa
ngaahi, rite hanga e ahei te reira e kia kore e whai te Atua
mohiotia e "titau ki te waiho i te Atua" a Ihu i muri i te riroraa i te Palōfita.
Whakapono tatou e kore i roto i te taea o te Atua repentence ake e kore e rave tatou i
farii e hanga a Ihu tetahi kereme ki te tu'unga. Te ti'aturi nei tatou e, te Atua, ko
tino noa i te taua mau hapehape, a Ihu, ko te tawhiti rawa atu i
malcing taua daims teka.
Tauira Tuatoru: Baking taro With paru
Ezekiel 4:10 Kei te ture e whai ake nei:
A ka waiho tou kai e koe te kai e koe, he mea pauna,
e rua tekau nga hekere i te ra.
A i roto i te irava 12 i te reira te kupu:
Na e kai koe i ano he keke parei, a tunu koe
te reira ki te paru e puta mai ana i te tangata.
I tua atu i roto i te mau irava 14, e 15 kei roto i te reira:
Na ka mea ahau, Aue, e te Ariki, e te Atua; nana, kihai toku wairua i
poke: no te mea i toku tamarikitanga ake a mohoa noa nei, kihai ano i kainga e ahau
o taua o te mea mate maori, he tom i roto i nga wahi ranei; kihai ano i haere mai
reira kikokiko whakarihariha ki toku mangai. Katahi ia ka mea ki ahau,
Nana, kua hoatu e ahau kau paru ake mō te tangata paru ano koe, a ka koe
koe i tau taro ki aua.
E ai ki tēnei tauākī i whakahau ai te Atua Ezekiel mua ki te faaineine
pare i tana taro ki te poke o te tangata i muri Ezekiel ake
inoi
pakaru ia tana ture tuatahi a ke i te reira na roto i te tuku
kau paru iho i roto i te wahi o te tangata ake.
Tauira maha: Ko te Place o te Feilaulaú
Te tai'o nei tatou i roto i te Leviticus 17: 3,4:
He aha te tangata ranei ki reira kia o te whare o Iharaira, e kil-
leth te kau, he reme, he koati ranei, i roto i te puni, ki te patua i roto i ranei
o te puni, me te kore e kawea ki te whatitoka o te tabemacle o
te whakaminenga, ki te whakahere i te whakahere ki a te Ariki i mua i te
tabemacle o te Ariki; ka whakairia he toto ki taua tangata;
kua whakaheke toto ia; a ka hatepea atu taua tangata i roto i
tana iwi.
I roto i te rerekē ki tenei kitea e tatou i teie parau i roto i te Deuteronomy 12:15:
Kia whakamatea e koe, ka kai kikokiko i roto i ou tatau katoa, nga mea katoa e
hiahia katoa a tou ngakau i muri, kia rite ki te manaaki a te Ariki,
e tou Atua, i homai nei e ia ki a koe.
I tua atu i roto i te mau irava 20 ki te 22 te reira ta:
Ka whakanui a te Ariki, ki tou Atua, i tou rohe, e pera ia
kua korero ai ki a koe, a ka mea koe, Ka kai kikokiko ahau,
no te mea i tou wairua tonu ki te kai kikokiko; kai kikokiko ai koe,
nga mea katoa e hiahia ai tou ngakau. Ki te ki te wahi e te Ariki
kia waiho tona ingoa ki reira, kia matara rawa atu i te mea kua ki tou Atua, i whiriwhiri
koe, i te koe patua tetahi o au kau, o au hipi, e
homai te Ariki ki a koe, kia rite ki taku i whakahau ai ki a koe, a ka koe
kai koe i roto i ou kuwaha katoa e hiahia ai tou ngakau. Ahakoa
rite kainga te kahera, me te hata kua, kia ka kai ratou e koe:
ka kai te poke me te pokekore, rite tahi raua.
Ko te tauākī i runga abrogates te whakahau o te raa te Atua
hikinima'i i roto i te Leviticus faahiti mua. Home, i muri i faahiti i enei
mau irava,
mea i te whārangi 619 o te rōrahi tuatahi o tona pukapuka:
Te āhua E whakahē ki ia enei wahi e rua
atu, engari e pupuri i roto i te tirohanga ki te meka e rite ki te oraraa
huru o nga tama a Iharaira i roto i ngā rerekētanga i te ture a Mohi i
mua, a kihai i te ture haafifi huringa.
I tua atu ka mea ia:
I te wha tekau o nga tau o tona hekenga, me te mua ki tona faaueraa
mau ki Palestine, pakaru Mohi tenei e fekau na roto i te
ako o Deuteronomy, a pemmitted ratou i muri i haere mai
ki Pirihitia ki te kai i nga koati, me te kau ki nga wahi katoa i pai ratou.
Tenei kaikōrero'Okú te aroaro o te abrogation i roto i teie mau vers-
es a he whakaaro ano hoki e hanga i ngā rerekētanga i roto i te ture a Mohi
kia rite ki nga tūkunga rerekē haere. I roto i te marama o tenei e founga
taea
whakatika ratou te whakatairanga ratou whakahe ki atu au akonoanga
hoki
mahi huringa iti, me te aha tohe ratou i taua abrogation tika
huanga pohehe hoki ki te Atua?
Fifth Tauira: Ko te Workers o te tapenakara
Numbers 4: 3,23,30,35,39,43 me 46 kia matau tatou e te
e kore e waiho iti iho i te tokomaha o nga kaimahi i roto i te Tabemacle
e rua tekau ma rima neke atu i te rima tekau ranei, i te 8: 24-25 o te pukapuka kotahi e mea
e kore e tenei tau e iti iho i te rua ranei, neke atu i te rima tekau.
Ono Tauira: Ko te whakahere hara o te whakaminenga
Leviticus 4:14 te kupu:
Me whakahere e te whakaminenga tetahi puru kuao mo te hara.
Numbers pene 15 kei:
Ka whakahere i te whakaminenga katoa .... tetahi ahua o nga koati
mo te whakahere hara.
Pakaru te faaueraa tuatahi e te tuarua.
Tauira Fitú
Mai i Genesis vahe i matau 6 te Atua ture ake ki kia
kia kawea e mea ora e rua o ia ahua, i roto i te Noa ake
Te aaka, i te mea e mohio ki i te pene 7 i te reira e whitu o nga
ma
te kararehe, a e rua o nga kararehe poke e ki te kia taken.l atu i roto i
te
taua pene Kua rongo ano matou e tangohia e rua o ia ahua i ki
te aaka. i pakaru tenei tauākī i roto i tenei ara e rua.
Tauira Eighth: a Hetekia pāngia ake
II Kings 20: 1-6 ta:
I aua ra ka turoro a Hetekia,. Na te
Ihaia poropiti, ka haere mai te tama a Amoho ki a ia, ka mea ki a
ia, Ko te kupu tenei a te Ariki. Whakahaua iho tou whare i roto i te raupapa; hoki koe
mate koe, a e kore e ora. Na ka tumed ia i tona mata ki te pakitara, a ka
Inoi ki te Ariki, ka mea, Tena ra koe, e te Ariki, manatu
Tuhinga inaianei ki oku haereerenga i tou aroaro i roto i te pono, i te
tapatahi te ngakau, a ka i mahi i te pai i roto i tou aroaro.
Na ka tangi ana a Hetekia nui. A ka haere mai te reira ki tika, i mua, Ihaia
i haere ki waho ki te marae waenganui, e kupu a te Ariki
ka haere mai ki a ia, ka mea, "Tum ano, ka korero ki a Hetekia i te akaari i
mou'ai o taku iwi, Ko te kupu tenei a te Ariki, a te Atua o Rawiri, ki tou
papa, kua rangona tau inoi e ahau, kua kitea e ahau ou roimata: nana, i ahau
ka rongoatia koe: I te toru o nga ra e haere ai koe ki runga ki te
whare o te Ariki. A ka tapiritia e ahau ki ou ra kotahi tekau ma rima nga tau i.
Te iwa o Tauira: Te misioni o te Tino Ahuru Ma Piti
Ko te Evanelia o Matthew 10: 5 kua:
I tonoa atu ai tenei tekau ma rua e Ihu, a ka ako ia ia ratou parau
mau, e kore e haere ki roto ki te huarahi o nga tauiwi, a ka ki tetahi pa o
nga Hamari e kore koutou e tomo ki: engari haere, kaua ki te hipi ngaro o
te whare o Iharaira.
Kei te Evanelia o Mataio te faahitiraa parau i muri o te Karaiti
ki te whakaaro ki tona misioni ake i roto i te pene 15 veesi 24:
E kore ahau ka tono tangata ahau, engari ki te hipi ngaro o te whare o
A Iharaira.
Enei whakaatu i tonoa e Ihu ana akonga, ki nga tama a Iharaira anake.
Te
, Heoi, i tuhia Evanelia o Mark kua 16:15 Ihu rite mea:
Haere koutou ki te ao katoa, me te kauwhau i te Evanelia ki nga
creature.l
E ai ki a Mark i hanga i teie parau e te Karaiti tika i te aroaro o
tona tangohanga ki ki te rangi. No reira pakaru tenei te tauākī o mua.
Tauira tekau: whakahaua ki mau ki te ture a Mohi
Kei te Evanelia o Matthew pene 23 irava 1 i nga kupu:
Na ka korero a Ihu ki te mano, me ana akonga parau
mau, nga karaipi, me nga Parihi e noho ana i roto i te nohoanga o Mohi ": mou katoa
mua e mea ratou ki a koutou obsene, e mau me te mahi.
Ko te mārama ana tēnei tauākī i roto i tera e te whakahau ai ratou
ki te whakarongo ki ta te Parihi e mea, a kahore he feaa e te
Tohe nga Parihi i runga i te te haapa'oraa i te meatanga iho mahi katoa o
te
Ture me te tino i te meatanga iho e o te etemal
natura,
ka i roto i te meka katoa o ratou i pakaru i te ture Karaitiana, pera me tatou
E
whakaatu i roto i ngā i te matapaki i te ahua tuatahi o te
abrogation.
Ko reira ke e maha tā Palotisani kau mataotao he ngaahi veesi ko
rite
he tautohe ki te abrogation o te ture. Te tikanga o tenei e
ratou
kia patua hoki e kore e pupuri i te hapati, mai te ture o te
Mohi
korerotia e Me nga tangata penei, kia patua. Kua uriuri ana tatou i tenei i roto i
taipitopito i raro i te ahua tuatahi o te abrogation.
Te tekau ma tahi Tauira
Kua whakakitea matou i raro i te tekau ma toru o nga tauira o te tuatahi
huru o te abrogation i pakaru i te mau Aposetolo i te katoa mahi
opua-
mau o te ture anake e wha whakahau i roto i i toru
pakaru i muri e Paora.
Tauira tekau ma rua
Luke 9:56 Kei te parau i muri nei a Ihu:
Kei te hoki te tama a te tangata e kore e haere mai ki te whakangaro tangata ake oraraa, engari
ki te whakaora ia ratou.
lohn 3:17 me te 12:47 Kei roto hoki i te faahitiraa taua ko Paora ake
Piti o te episetole ki te Thessalonians 2: 8 kei i teie parau:
A reira whakakitea mai ai taua tangata kino, e te Ariki
ka pau ki te wairua o tona mangai, a ka whakangaromia
ki te wherikotanga o tona taeraa mai.
Ko te tauākī whakamutunga mea papű abrogates te ture o mua.
I roto i te vlew o nga tauira i runga o te aroaro o nga momo e rua o
abrogation i roto i te Faufaa Tahito e, e New te Faufaa, te take i hanga e te
Judaeo-Kalisitiané kau mataotao, e te mea kahore he pea o te
abrogation i roto i
te Bibilia, kua mohiotia teka, me te hē tua atu i tetahi feaa. Kia tatou,
Heoi, faahiti i taua ki te huringa o te wā, wahi, me te tūkunga
huru o te tumu parau, etahi huringa i roto i te parau ture e
tino
arorau me te ara tika i roto i te tikanga ki te whakatau i te whakaritenga hou o
te tumu parau o te ture. Kia ētahi ako whai hua, me te
tika
mo te iwi i te wā kotahi, me te faufaa, me te tika i
tetahi.
TE AUAHATANGA o te Tokotoru
Te kore e taea o te Parau Haapiiraa o Tokotoru
I te timatanga o tenei tekiona e hiahia ana matou ki te hanga i te i muri nei
kotahi tekau ma rua ngā nei, ko matou mohio te mau, e tauturu i te kaipānui i
ngāwari
whai wāhi ki te pono.
Point Tuatahi: Ko wai te Atua?
Ko nga pukapuka o te kaiwhakaatu pea Fuakava Motu'á ki te meka e te Atua
(Allah) ko tetahi, ko te ora tonu, ko te parakore,. Kei a ia te mana pūmau
i runga i nga mea katoa, me te taea e tetahi mea pai ia. Ia kahore e rite. Tetahi
he rite ki a ia e kore i roto i te ngako, kihai i roto i te mau taipe. Ko ia
tau'atā-
peresideni o te puka tinana āhuatanga ranei. Ko na abundandy ēnei meka
kitea
i roto i teie mau buka i hiahiatia e kore hi'oraa.
Point Tuarua: Ko te Prohibition o haamori ia nga mea katoa Ētahi atu
i te ia
Kei te mārama whakahuatia tenei aukati i roto i nga wahi maha o te
Pentateuch, hei tauira i roto i te Exodo, vahe 20, e 34. kitea noa tatou
whakahuatia te reira i roto i te pene 13 Deuteronomy e tetahi te peropheta e aore tetahi
te fariiraa i te faaururaa i ki te ui ki te iwi, ki te koropiko atu i te Atua
anake, ara i roto i te moemoea, kia patua noa'tu eaha te rahiraa ia
semeio
ngaahi meatia ana e ia. Waihoki tetahi akiaki i ona hoa ranei
fetu'utaki
no'na ki te titiro ki nga atua ke Me akina ana ki te mate. Chapter 17 o
te
taua pukapuka ta e kitea e hara o koropiko atu tetahi
atua, tangata, wahine ranei, ka aki ki te mate.
Ko te Point toru: te Attribution o Tinana Āhuatanga ki te Atua
He maha ngaahi veesi o nga pukapuka o te Faufaa Tahito e
whakahua waewae rerekē, ahua tinana, me ngā āhuatanga i roto i te hononga
ki te Atua.
No te tauira Genesis 1: 26,27, e 9: 6 faahiti te Atua kanohi ake, me te
te tahi atu wahi. Isaiah 50:17 Kei te whakamārama o te matenga o
Te Atua.
ia i roto i te Daniel 7: 9 Kua whakahuatia te mahunga me te huruhuru o te Atua.
He rārangi o te tahi mau mau irava kei whakaahuatanga o te kuaeá tinana
homai mau me wahi etc. i roto i te hononga ki te Atua i raro nei:
1. Genesis, 1:26:27 me 9: 6 Kanohi me ētahi atu wahi.
2. Isaiah 59:17 Head.
3. Daniel 7: 9 Head me Hair.
4. Psalms 43: 3 mata, ringa me Whitiki.
5. Exodus 33:23 Kanohi me Neck.
6. Psalms 33:15 kanohi me Ears.
7. Daniel 9 mata e te taria.
8. ahau Kings 8:29 Ko nga kanohi.
9. Jeremiah 16: 17,32; 19 Ko nga kanohi.
10. Job 34:21 Ko nga kanohi.
11. Proverbs: 5:21; 15: 3 Ko nga kanohi.
12. Psalms 10: 4 Ko nga mata & whiu.
13. Psalms 17: 6,8,9,10 te taringa, Foot, Nose & Mouth.
14. Isaiah 30:27 ngutu me te arero.
15. Deuteronomy 33 rima me Foots.
16. Exodus 31:18 Matimati.
17. Jeremiah4: 19 puku, me te Heart.
18. Isaiah 21 Hoki.
19. Acts 20:28 Blood.
E rua mau irava i roto i te Pentateuch e korero o te Atua kia rite ki te
aahuatanga o i.e. noa i te ahua me te āhuatanga. Deuteronomy 4:12
ta:
Na ka korero a Ihowa ki a koutou i roto i o te waenganui o te ahi;
ka rongo koutou ki te reo o nga kupu, tena ko ahau kihai i kitea; anake
ka rongo koutou ki te reo.
I tua atu i roto i te irava 15:
Tangohia koutou tupato reira pai ki a koutou; hoki koutou i kite
kahore he tikanga o te ahua kei i runga i te ra i korero te Ariki ki a
koutou i Horepa, i o waenganui o te ahi.
Mai te mau irava e rua i te runga ake hāngai ki te take tangata, mahi ratou
e kore e rapua e whakamārama rite te mahi ki nga ētahi atu i runga.
Waihoki i reira he irava i roto i te Bibilia e pā ana te Atua ki te wāhi.
E kitea i roto i rua i te Tahito me te Faufaa New taua mau irava.
Kua rārangitia ētahi o ratou i raro:
Exodus: 25: 8; 29:45, 46
Numbers: 5: 3; 35:34
Deuteronomy: 26: 15
II Samuel: 7: 5,6
Ahau Kings: 8: 30,32,34,36,39,45,49
Psalms: 9: 11: 10: 4; 25: 8; 67:16; 73: 2; 75: 2; 98: 1;
134: 21
Joel 3: 17,21
Hakaraia: 8: 3
Matthew: 5: 45,48; 6: 1,9,14,26; 7: 11,21: 10: 32,33;
3:50; 15:12; 16:17; 18: 10,14,19,35; 23: 9,22
Mau irava te runga ake katoa tūhono te Atua ki te space.l He tino ruarua
mau irava i roto i te Tahito e te Faufaa e whakaahua te Atua kia rite ki te
tua atu i te mokowā me te wā. Rua tauira ko Isaiah 66: 1,22 a Acts
7: 48,3 Mai teie mau irava torutoru e manakohia ana e te take tangata, a
i roto i te
runga ki nga kupu tautohetohe kouma, e kore ratou e rapua e tetahi
haamaramaramaraa
no. Ko te tahi atu mau irava nahi wāhi ki te Atua, heoi, e hiahia
uiuiraa
tatararaa. Hoki whakaae ngā pūkenga te Judaeo-Kalisitiané ki a tatou e
taua
mau irava e rapu te tahi whakamārama.
Point maha: Ngā tikanga whakarite o nga kupu
Kua oti te whakau ki runga ake i taua Atua kahore ahua tinana, me te
āhuatanga. Mau ia matou e te haamauraa ano i roto i te Faufaa New e te Atua
e kore e taea te kite i. He te Evanelia o John 1:18:
I kite Kahore ano he tangata i te Atua i tetahi wa.
Fakamo'oni'i tenei e tetahi nei, kitea ki nga kanohi tangata, e kore e taea e te Atua.
Ki te whakamahia te kupu "te Atua" mo te kore e kitea e te kotahi
misioni
arata'ihia e te reira. Ka taea te faataa te reira i konei e whakamahia te kupu te Atua mo
tetahi
kotahi engari e te Atua he kupu whakarite ranei, te whakamahi fakaefakatātā o te word.1
Käore e kore e reira kia etahi take tika mō te whakamahi i
taua kupu hoki taata te tahi atu i te Atua. Ko te tauira e whai ake nei e
kia mārama ake. I mau ia matou i taua kupu e whakamahia ana i roto i te Pentateuch hoki
te
nga anahera anake te mea ratou te whakaatu atu te kororia ake te Atua i te mahi i tetahi
mea atu. Exodus 23:20 Kei te faahitiraa parau i muri o
Te Atua:
Nana, ka tonoa e ahau he anahera ki mua ia koe, hei tiaki ia koe i roto i te
ara, a ka ki te kawe ia koe, ki te wahi i whakaritea e ahau.
Kia tupato ki a ia, a ka whakarongo ki tona reo. Kaua e whakapataritari ki a ia; hoki ia
e kore e whakarere noa koutou he: no te mea kei toku ingoa i roto ia ia.
I tua atu i roto i te irava 23 i te reira te kupu:
Hoki taku e haere anahera ki mua ia koe, a ka kawe ia koe i roto i
ki nga Amori, me nga Hiti, me nga Perihi, me te
Kanaani, ki nga Hiwi, me nga Iepuhi; a ka hatepea atu e ahau ki a ratou
atu.
I roto i te faahitiraa i runga "unga he anahera e ahau ki mua ia koe" nga kupu, a ka
"Ka haere toku anahera ia koe i te aroaro o", e rawaka ana ki te whakamatautau e te
hele'uhila
te mau pou o te kapua i te ra, me te pou neke o te ahi i
po,
ārahi nga tama a Iharaira i roto i to ratou ara, tetahi, engari te angel2 o te Atua.
Kua kupu Deifying whakamahia hoki tenei Angell noa mo te runga ake
take.
Ko te Attribution o Atuaraa ki te Ētahi atu te Atua ia i roto i te
Bible
Tenei puta te ranea o roto i te Bibilia i roto i te hononga ki te anahera, te tangata,
ara a Hatana, me te popohe mea. I roto i ētahi wāhi whakamārama i
Kua hoatu, engari i te tahi atu mau taime te auraa whakarite ko te pera
obvi-
rahi e mahue te reira kahore he wahi mo te feaa pōhēhē ranei. Pai ahau
rite
ki te hoatu te tahi mau hi'oraa motuhake o tenei tupu i roto i te Bible.2
E kore matou e tā te kuputuhi katoa, engari anake te wahi tika
e pā ana ki te wāhi i roto i te pātai. Genesis 17:14 Ka mea a:
A, no ka iwa nga tau, e iwa, te Ariki, ko Aperama
puta ki a Aperama, ka mea ki a ia, Ko ahau te Kaha Rawa
Te Atua; haere i ahau i te aroaro o, a ka kia e koe tapatahi. A ka meinga e ahau
taku kawenata i waenganui i ahau, me koe, a ka tini koe
nui atu. Na ka hinga a Aperama ki runga ki tona mata: a ka korero te Atua ki a
ki a ia, ka mea, "Ko ahau nana kei a koe taku kawenata, a ka
koe hei matua mo nga iwi maha.
I tua atu i roto i te mau irava 7-9 kitea tatou:
A ka whakapumautia e ahau taku kawenata ki waenganui i ahau, me te ki a koe
me ou uri i muri ia koe i roto i ou whakatupuranga, mo te mau tonu
kawenata, ki te waiho i te Atua, ki a koe, a ka ki ou uri i muri ia koe,
te whenua e koe ai koe i te manene, i te whenua katoa o Kanaana,
hei kainga pumau mo, a ka waiho e ahau to ratou Atua.
Veesi 15,18,19 me 22 o tenei pene i roto i nga kupu, "ka
Na ka mea te Atua ki a Aperama "," ka mea a Aperama ki a te Atua, "etc. Ko mārama
e te whakamahia te kupu "te Atua" mo te tetahi e korero ana ki a Aperahama,
F ia i roto i te hono mo'oní, ko te tangata korerorero e whakapumautia nei te te anahera a te Atua
e
, Te kupu whakamutunga (o te veesi 22) e te mea, "i haere ake te Atua i
A Aperahama. "
Tenei te kupu a Ihowa, a te Atua kua whakamahia mo te anahera, ara te
Kua whakamahia ia anahera enei kupu e mea ana, "Ko ahau te Atua Kaha Rawa", "e ahau
ka waiho ratou Atua. "
Waihoki e enei kupu e whakamahia ana hoki i roto i te pene 18 o Genesis hoki
te anahera i puta mai ki a Aperahama me nga anahera e rua atu nei
tohu te whanautanga o Ihaka, ka mōhio ia e te whenua o Rota
te fatata i te ngaro. Whakamahia i roto i tenei pukapuka te kupu te Atua ma wha
nga wa hoki ētahi atu. Ko te pukapuka taua i te 28: 10-17, whakaahua i te kaupapa
o
Ake wehenga atu e Hakopa i Peerehepa, kua:
Na ka haere atu a Hakopa i Peerehepa, a haere ana ki
Harana. A ka pono atu ia ki runga ki tetahi wahi, ka moe i reira
katoa te po, whakaturia no te ra i; a ka mau ia ki o nga kohatu o
taua wahi, a ka hoatu ki a ratou mo ona urunga, ka takoto ki raro i roto i taua
tuu ki te moe. Na ka moe ia, a ka na tetahi arawhata e tu ana i runga i
te whenua, me te tihi o te reira i tutuki ki te rangi: a ka na, te
anahera a te Atua e piki ana, e heke ana i runga i taua mea. Na
tu te Ariki i runga i taua mea, ka mea, Ko ahau te Ariki, te Atua o
Aperahama, ki tou papa, me te Atua o Ihaka: ko te whenua e ai
takoto koe, ki te mea ka hoatu e ahau ki a koe, a ka ki ou uri; a ou uri
ka rite ki te puehu o te whenua, a ka tohatoha atu koe
ki te hauauru, me te ki te rawhiti, me te raki, me te ki te tonga:
a i roto ia koe, a ka i roto i ou uri ano i nga hapu katoa o te whenua
kia manaakitia. Na na, ko ahau ki a koe, a ka pupuri i ia koe i roto i
wahi katoa e haere ai koe, a ka kawea mai ano ia koe ki
tenei whenua; no te mea e kore ahau e whakarere ia koe, kia oti ra ano ahau e
i korerotia e ahau ki a koe o. Na ka oho ake a Hakopa i roto i tona
moe, a ka mea ia, ake urely ko te Ariki i roto i tenei wahi; a ahau
kihai i mohio. Na ka wehi ia, ka mea, kamea, tenei
tuu! kahore tetahi ko te whare o te Atua, i tenei, a ka ko te tenei
te kuwaha o te rangi.
I tua atu i te pukapuka taua i te 3 1 1 3 Hakopa aro ana wahine a Rea
a Rahera:
Na ka korero te anahera a te Atua ki ahau, he mea moemoea i roto i, i mea,
Hakopa: Na ka mea ahau, Tenei ahau Na ka mea ia, Tena, whakaarahia ake ou
kanohi, a ka kite, i nga hipi toa katoa nga kararehe e e ekeeke ana i
whakahekeheke, whai tongitongi he kotingotingo hoki: kua kite hoki ahau i nga mea katoa e
E mahi a Rapana ki a koe. Ko ahau te Atua o Peteere, o te wahi e koe
annointedst te pou, i puaki ai hoki tau kupu taurangi ki roto ki ahau;
whakatika, te tiki aianei koe i i tenei whenua, a ka retum ki te
whenua i whanau ai koe.
I tua atu i roto i te 32: 9 o te pukapuka kotahi te reira ta:
Na ka mea a Hakopa, E te Atua o toku papa, o Aperahama, a te Atua
o toku papa, o Ihaka, te Ariki, nau nei ki ahau, Retum
ki tou whenua, ki ou whanaunga hoki.
I tua atu i roto i te irava 12:
Na, ko koe koe, ina, ka koe pai te mahi ahau, a ka meinga tou
uri kia rite ki te onepu o te moana, e kore e taea te tatau i te
mano.
Na ano i roto i te 35: 1 o te pukapuka kotahi:
Na ka mea a te Atua ki a Hakopa, Whakatika, haere ki runga, ki Peteere, a
ki reira noho ai: a ka hanga hoki ki reira i tetahi te whakarereke ki te Atua, i puta mai
ki a koe, i tou rerenga mai i te aroaro o Ehau, o tou taeake
er. Na ka mea a Hakopa ki tona whare, a ki katoa i nga
ki a ia, Whakarerea atu nga atua ke i roto ia koutou, a ka
kia ma, me o koutou kakahu e taui: A kia whakatika tatou, ka haere
ki runga ki Peteere; a ka meinga e ahau ki reira tetahi aata ki a te Atua, nana nei i
ka whakahoki mai ki ahau i te ra o toku pouri, a ko te tahi i ahau i roto i
te ara i haere ahau.
Te whakaahua i te kaupapa kotahi i roto i ngā i roto i te irava 6 o te pene taua
te reira te kupu:
Na ka tae a Hakopa ki a Rutu, i te mea i roto i te whenua o Kanaana.
e ko, Beth-Peteere, a ia me nga iwi katoa i ki a ia, ka
i hanga e ia he aata ki reira, a ka karangatia e te taua wahi ko Erepeteere-el: no te mea
puta mai te Atua i reira ki a ia, ka rere ia i te mata o te
tona teina.
Kitea ano matou i roto i te Genesis 48:34:
Na ka mea a Hakopa ki a Hohepa, I puta mai te Atua Kaha Rawa
ki ahau i Rutu, i te whenua o Kanaana, i manaaki i ahau, ka
ka mea ki a ahau, Nana, ka meinga koe e ahau kia hua, kia tini
koe, a ka etahi o e ahau ki a koe i te tini o te iwi; a ka hoatu e
tenei whenua ki ou uri i muri ia koe hei kainga pumau mo.
Me kď hoki, e te tetahi i puta mai ki a Hakopa i roto i
meka te anahera rite te äta mohio ki i Genesis 31 13. Ko te
i ki te anahera taurangi, me te kawenata i hanga e ia, a e kore e hāngai
ki te Atua Kaha Rawa, ko kua kite matou i roto i te hi'oraa i runga i
Whakamahia Hakopa ki te kupu te Atua mo tenei anahera neke atu i te waru wa.
Ahakoa te anahera whakamahia ia ia i tenei kupu mo ia.
Attribution o Divinib ki anahera
E ite tatou i te tahi atu kōrero e whakaponohia, me te ke e pā ana ki whakaahuatia Hakopa
i roto i te Genesis 32: 24-30:
Na ka mahue iho a Hakopa ko ia anake; a nonoke ana raua ko tetahi tangata, ki
ia te takiri o te ra tae noa ki. A, no te kitenga o ia e ia i
kihai i taea e ki a ia, ka pa ia ki te ateatenga o tona huha;
a ko te ateatenga o te huha ake a Hakopa i roto i te takoki, pera me wres- ia
Hono ki a ia. Na ka mea ia, Kia haere ahau, i te ra kua takiri hoki te.
Na ka mea ia, E kore e tukua e ahau haere koe, kahore manaaki ahau e koe. Na
ka mea ia ki a ia. He aha tou ingoa? Na ka mea ia, a Hakopa. Na
ka mea ia, ka tou te ingoa e huaina ko Hakopa a muri ake nei, engari ko Iharaira; l
no te rite te mana rangatira koe ki te Atua, ki te tangata, me te
ka kaha koe. Na ka ui a Hakopa ki a ia, ka mea, whakaaturia mai ki ahau, inoi ahau
koe, tou ingoa. Na ka mea ia, He aha te mea e koe
ui i muri i toku ingoa? Na ka manaaki ia ia ia i reira. Na ka Hakopa
i huaina te ingoa o taua wahi ko Peniere: kua kite hoki ahau i te Atua mata
ki te kanohi, me toku ora kei te.
Auraa 1. a Iharaira i roto i te reo Hiperu whātōtō ki C; od.
E mea papű e te tangata whātōtō ki a Hakopa, ko te anahera ki
ko te Atua i roto i te irava i runga. Tuatahi, no te mea ki te tango ia tatou ki te kupu te Atua
konei i roto i tona tikanga tūturu e fakahu'unga reira e te Atua o te
A Iharaira he,
Te Atua e arai, na ngoikore, me te rawakore, e kore e taea e ia i ikuna'i te tangata
i roto i te
he whakataetae nonoke i roa mo te katoa i te po. Tuarua,
no te mea
te poropiti Hosea i hanga reira mārama e kore ko ia te Atua, engari he anahera.
Te reira
ta i roto i te Hosea 12:34:
Ka mau ia ki tona bther i roto i te kopu i te rekereke i, a i tona
kaha i ia te mana ki te Atua: ae ra, i kaha ia ki te
anahera, a taea ana e ia: i tangi ia, i inoi ki a
ia ia: i tutaki ia ki a ia i roto i Peteere, a ka korero ia ki a tatou i reira.
Whakamahia I roto i teie nei faahitiraa parau hoki te kupu kei te Atua, e tuaruatia mo te anahera.
Haunga, te ite nei tatou i roto i te Genesis 35: 9-15:
Na ka puta mai ano te Atua ki a Hakopa, ka haere mai ia i roto i
o Paranaarama, a manaakitia ana ia e. Na ka mea te Atua ki a ia, tou
Ko e Hakopa te ingoa: e kore ano tou ingoa e huaina ko Hakopa a muri ake,
engari ka waiho tou ingoa a Iharaira; a huaina ana e ia tona ingoa ko Iharaira.
Na ka mea te Atua ki a ia, Ko ahau te Atua Kaha Rawa: kia hua, me te
tini: he iwi, me te hui o te iwi ka o koe,
a ka haere mai nga kingi i roto i tou hope; Na, ko te whenua nei e ahau
i hoatu a Aperahama raua ko Ihaka, ki a koe ka hoatu e ahau a reira, me ki ou uri
ka hoatu e ahau te whenua i muri ia ia koe. ś Na ka haere te Atua ki runga, i ia i roto i
te wahi i korero ai ia ki a ia. Na ka whakaturia e Hakopa he pou
i roto i te wahi i korero ai ia ki a ia, ara he pou o te kohatu;
a ka ringihia e ia he ringihanga ki runga, a ka ringihia e ia he hinu
ki runga. Na ka huaina ana e Hakopa te ingoa o te wahi te Atua
ka korero ki a ia Peteere.
Tenei ano hoki ki te kupu a te Atua i nga wa e rima kua whakamahia mo te anahera nei
korero ki a Hakopa.
Kitea ano matou i roto i te Deuteronomy 1: 30-33:
Te Fatu i to koutou Atua, te haere nei i mua ia koutou, ka whawhai ia
mo koutou, kia rite ki nga mea katoa i mea ai ia mo koutou ki te aroaro o i Ihipa
o koutou kanohi; A, i te koraha, i reira koe i kite ra koe i
e whanau ai koe ki te Ariki ki tou Atua, kia rite ki te tangata e waha ana i tana tama, i roto i
te ara katoa i haere ai koutou, a tae noa mai koutou ki tenei wahi. Otiia i roto i te
e kore tenei mea e koutou i whakapono ki te Ariki, ki to koutou Atua, Ko wai i haere i roto i
te ara i mua ia koutou, ki te rapu koe i te wahi ki te whakatu i to outou
teneti i roto i te, i roto i te ahi i te po, ki te whakaatu ki a koutou i te ara e koutou kia
haere, a ka i roto i te kapua i te ra.
Kitea te taua whakamahi o te kupu "te Atua" te toutou i roto i te i runga
irava. Ano i roto i te Deuteronomy 31: 3-8, e ite tatou i teie parau:
Te Ariki ki tou Atua, ka haere ia i runga i ia koe i te aroaro o, a ia
Ka whakangaro i aua iwi i te ia koe i te aroaro o .... Kia kaha, me te o
he maia, kaua e wehi .... mo te Ariki, ki tou Atua, ko ia i te reira e
e haere tahi ia koe; ka waiho ia ki a koe.
Kua Here rawa kua whakamahia te kupu "te Atua" mo tetahi anahera. I roto i te pukapuka o te
Judges 13:22 fakamatala'i tenei anahera te rite ka puta ki a Manoa
me tana wahine,:
Na ka mea a Manoa ki tana wahine, Ka mate rawa taua,
no te mea kua kite matou i te Atua.
I te mau irava 3, 9,13, 15, 16, 18, me te 21 te korero marama o tona oranga
te anahera a kahore te Atua. Haunga, whakamahia te kupu "te Atua" te mo te anahera
o te Atua ano hoki i roto i te Isaia 6, ahau Samuel 3, Ezekiel 4 me te 9, me te i roto i te Amos
7.
Ko te Attribution o Atuaraa ki nga tangata a Hatana
Homai ia tatou 6 he tauira tino mārama o tenei, i mea: Psalm 82:
Kua mea ahau, He atua koutou; a he tama a te katoa o koutou
Runga Rawa.
Tenei matou kitea te kupu "atua" whakamahia mō ngā iwi katoa. Ano i roto i te II
Corinthians 4: 3-4 kitea tatou:
Otiia ki te mea hipoko ta matou rongopai, he mea hipoki ki te hunga e kua ngaro: I roto i te
e whakamatapo ana nei te atua o tenei ao, ki nga whakaaro o te hunga
e whakapono ana e kore e, kei te marama o te rongopai o te kororia o
Te Karaiti, nana nei ko te ahua o te Atua, kia whiti ki a ratou.
E ai ki a Protestant ngā pūkenga, "te Atua o tenei ao" i roto i tenei irava
paari auraa Hatana.
Na roto i te whakaatu i nga tauira i runga i te Bibilia ta tatou e hiahia ki te
whakamatautau i te meka e noa no te mea kua whakamahia te kupu "te Atua" no te
ha taha pe me'a atu, e kore e taua e meinga tetahi wairua tika ki
whakaaro e kua aua mea te Atua nga tama a te Atua ranei.
Tuarima Point
Kua whakakitea matou i raro i te toru me te wāhi tuawha e
kitea whakamahi whakarite o te kupu "te Atua" te nui i roto i te i roto i te
Bible. Na, mea ana tatou ki te whakaatu i te te whakamahi o te kupu whakarite i roto i te Bible
Ko
e kore whāiti anake ki te wā hua i runga. He maha atu
āhuatanga i reira kupu whakarite, me te faarahiraa e whakamahia tino noa.
Ka whakaatu te tauira e whai ake nei i te reira atu mārama. Genesis 13:16
Kei nga kupu:
Ahau Wiu meinga e ou uri kia rite ki te puehu o te whenua: a ki te he
Ka taea e tangata te tatau i te puehu o te whenua, na tou uri shaU hoki
te tatau.
Kitea tētahi atu tauira o te faarahiraa i roto i 22:17 o te taua
I roto i te whakapai ki te ahau ki a Wiu manaaki ia koe, a ka i roto i whakanuia e ahau Wiu
tini ou uri kia rite ki nga whetu o te rangi, a ka rite ki te onepu
i te taha o te moana ki runga ki.
I hanga te kupu whakaari rite ki a Hakopa e tona whakatupuranga
whakanuia i roto i te tokomaha kia rite ki te puehu o te whenua, i te roto i te meka i te
u'i
Kua kore raa o tahi e rua poropiti i nui haere i roto i te maha
rite ki te maha o nga purapura kitea i roto i te torutoru karamu o te onepu tawhiti atu i
he rite ki te puehu o Au te moana takutai-o te whenua.
Te whakaahua i te whenua i fafauhia ki nga tama a Iharaira, Exodus 3: 8 ta:
Ki te whenua e rerengia ana e te waiu e te honi, me te.
Ahakoa e matau ana tatou katoa e kore wahi taua vai i runga i te whenua.
Deuteronomy pene 1 kei te parau i muri nei:
He nui nga pa, a waUed ki runga ki te rangi.
A i roto i te pene 9 te tai'o nei tatou:
Ki te riro nga iwi nunui ake, kaha ake ia koe,
pa nui, taiepa ki runga ki te heaven.2
E ai ta 65-66: Psalm 78:
Na ka maranga te Ariki ano ko tetahi i te moe, me te rite te
te tangata kaha e hamama ana i te waina, ka patua e ia
ona hoariri i roto i nga wahi a muri; maka e ia ki a ratou ki te mau tonu
tawai.
Kei 3 tenei kauwhau ki te Atua: Psalm 104:
Nei i nga kurupae o ona ruma ki roto ki nga wai: ko wai
hanga i nga kapua tona hariata: e haere nei i runga i nga parirau o
te hau.
E ki tonu i te kupu whakarite nga tuhituhi o te kaikauwhau Hoani, kupu whakarite,
hyperboles me exaggerations. Ka whakauaua kitea e koe i te rerenga e
e kore e rapua e tikanga. Te hunga e kua kite i tona Evanelia,
tona
Kei te Weu mohio pukapuka, me tona Revelation ki tenei
'ulungāanga
Tic o Hoani. Hei tauira tīmata ia pene 12 o Revelation ki
tenei
whakaahuatanga:
Na i reira ka puta mai he tohu nui i te rangi; he wahine
kakahu ki te ra, me te marama i raro i ona waewae, a ki runga
ia mahunga he karaunga whetu kotahi tekau ma rua o; Na ka hoki ia ki te tamaiti
karanga, he mamae whanautanga, ka mamae ki te kia tukua. Na
kitea tetahi atu tohu i te rangi,; na, he nui
tarakona whero, e whitu ona mahunga, tekau ona haona, e whitu
karauna i runga i ona mahunga. Na ka kumea ana e tona hiku te wahi tuatoru o te
maka whetu o te rangi, a i a ratou ki te whenua: a ka te tarakona
tu i te aroaro o te wahine i mea nei ki te kia tukua, no te
ki te kai i tana tamaiti ina ko reira bom. Na ka kawea mai e ia
atu ki te tamaiti te tangata, nana nei i te tikanga mo nga iwi katoa ki te tokotoko o te
rino: a tana tamaiti mau ake i ki te Atua, ki tona torona.
Na ka rere te wahine ki te koraha, i reira kua he ia
tuu rite o te Atua, kia ratou whangai ia ki reira he tauasini
onepu e rua rau e ono tekau nga ra.
Na reira ko te whawhai i roto i te rangi: ko Mikaera ratou ko ana anahera
whawhai ki te tarakona; a ka whawhai te tarakona, me ana
anahera, ka kihai i taea e; e kore ano to ratou wahi i kitea i tetahi
ake i roto i te rangi.
Mea i runga i te whakaahuatanga he manuware, he niiniiraa horihori
o te haurangi tae noa ki te tahi whakamārama tika e taea te kitea hoki taua mea
i te cerLainly kore e faingofua i roto i tenei take. Ko te Judaeo-Chrisdan
ngā pūkenga
e tamata i te tuku atu i te tahi whakamārama mō te tauākī taua, me te mahi
whakaae
te aroaro o te faarahiraa, me te hyperbole i roto i te mau papa'iraa mo'a.
Te
kaituhi o Murshid mea i-Talibeen i roto i te wāhanga 3 o tona pukapuka:
Pera i te matara concemed te kāhua o te pukapuka tapu te, ko reira
ki tonu i te whakarite te tatau, me te uaua, tino
te Faufaa Tahito.
I tua atu ia i mea kua:
Na ko ano hoki te kāhua o te Faufaa New tino
whakarite, otirā te mau ohipa o to tatou Kaiwhakaora. Hoki tenei
Kua horahia e te tumu he maha fakakaukau me whakaaro he, pera me etahi
Kua tamata kaiako Karaitiana ki te whakarato i taua mau irava ki
kupu mō ngā whakamārama kupu. Ko te tahi mau hi'oraa ki te whakaatu i konei
e kupu mo te whakamārama kupu mō mau irava whakarite ko te
e kore e whakaae. I roto i te Karaiti tauākī ake e pā ana ki a Kingi Herora: "Haere
koutou, mea atu ki taua pokiha, "" l papű, te kupu "pokiha" e pā ana ki te nanakia
me te kingi tinihanga, mai mohiotia tenei kararehe mō te he nanakia
me te tinihanga. Waihoki ka mea to tatou Ariki ki nga Hurai:
Ko ahau te taro ora i heke iho i te ra'i
en: ki te kai tetahi tangata o tenei taro, e ora ia ake ake:
a ko oku kikokiko te taro e hoatu e ahau, e ahau e
homai hoki te ora o te world.l
engari ka mau nga Hurai teie irava i roto i tona tikanga totonu, ka ui
me pehea e taea te ki a ia mo whakahere ratou ki tona kikokiko ake ki te kai,
e kore e ite i tuku i te reira ki te patunga o te whakahere a te Karaiti
ia rite whakamarie mo nga hara o te ao katoa. To tatou
Kaiwhakaora ano ka mea i runga i te take o te Eucharist e pā ana ki te
taro e, "Ko taku tinana", me e pā ana ki te inu i, "Ko te
toto o taku kawenata ".
Na ka tīmata i te rau tau tekau ma rua o ngā Katorika Rōmana ki te
tikanga i roto i tetahi tikanga, i roto i te totohe ki te tauākī
o nga pukapuka tapu, a ka whakaaro te whakaako o te transub-
stantiation, e pai kia iritihia te taro, me te inu
hanga ki te tinana toto, me te o te Karaiti. Notemea mea tatou
e pupuri tonu i te taro me te waina ratou taonga, me a kihai te mahi
e taui i te katoa. Ko te whakamārama tika o te tauākī o to tatou
E te Ariki, ko e te taro, ano te tinana o te Karaiti, me te waina, ko te
He rite tona toto.
Ko te tino mārama, me te unambiguous tenei whakauru, engari kua anaanataeraa ia
preted Karaiti ake tauākī ki te turaki i te whakapono o te Katorika
e te
taro me te inu, e tino ketia i roto i te tinana, me te toto o te
Te Karaiti, i te roto i te meka, te tikanga kitea o te irava e
rite
Kua mohio ki te aha i nga Katorika. Te Karaiti tauākī ake ko tenei:
A, ia ratou e kai ana ratou, ka mau a Ihu ki te taro, a ka manaakitia ana e ia,
a, ka mutu, ka hoatu ana e ia ki nga akonga, ka mea, Tangohia, e kai;
Ko toku tinana tenei. Na ka mau ia ki te kapu, ka mutu te whakawhetai, ka
i hoatu ana e ia ki a ratou, ka mea, Inumia e koutou katoa o reira; Hoki tenei toku Wood
o te kawenata hou, e whakahekea ana mo te tini, hei te matara
hoź o hara. "
Ko te Katorika, te hunga e whakapono ana i roto i te huringa o te taro ki
te tinana o te Karaiti, i roto i te nuinga i mua i te ahua o te
te
Kaupapa Protestant. Ko tonu te maha o nga tangata o tenei wehenga
nui
katoa i runga i te ao.
Mai kore te mea tika tenei whakapono o te transubstantiation, i roto i te
whakaaro
o nga Palotisaní, i runga i te whenua e kore e manakohia ana e te
tangata
take me te commonsense, kia rite te ariā o te tokotoru tapu
paopao i runga i te taua whenua o, no te mea lahi whakaae
tohenga hautanga hei whakaatu i te he mo reira, ahakoa etahi nuinga ki
indica-
mau ki tenei ariā kia kitea ai i roto i te tahi mau tauākī te Bibilia. Te reira
kia
kia whawhaitia e e te meka e tenei whakapono inaianei ko te whakapono o
mirioni
o Karaitiana tika, he mea, i roto ano ia, he tautohe mo tona he i te
tui
ariā taea. I roto i te whakahoki ki tenei ngangare, kia whakamahara tatou ia ratou e
nga milioni o ngā Katorika Rōmana nei mau tonu te whakapono o
transub-
He rite tika stantiation me he nui i roto i te maha atu i te
Palotisaní. Ratou tonu fimlly whakapono i roto i te huringa tūturu
o
te taro ki te tinana o te Karaiti. Invalidates te Palotisani tenei
ei
maroraa. Na, ka whakaatu tatou e te oro'a o te Eucharist, rite
whakapono e te Katorika, ko te tino noatia me te tahi mea e
Ko
rawa Kāore ki te take tangata.
Tohenga Tuatahi
Kerēme te Roma Katorika Ekalesia e te waina, me te taro o te pa-
e faaati i te huri ki te toto, me te tinana o te Karaiti, ka riro, i roto i te
mau
tikanga, te Karaiti ia. Tenei taro, ka puta ki a te Karaiti,
me,
Na, kia tinana puta ki te kikokiko tangata. Ko reira mārama,
Heoi, e te taro tonu ona āhuatanga katoa me te tetahi
te kitenga o
a ko te mea mo te reira kitea e tetahi, engari taro, a ki te tenei taro mahue te
hoki
te tahi wa pirau te reira, e decomposes rite ki tetahi atu taro. E te reira
e kore e
whakaatu i tetahi o nga huringa e puta i te decom- te tinana tangata
notemea.
Tohenga Tuarua
Ko te aroaro o te Karaiti, me tona huru hanahana, i nga mano o
wahi i roto i te kotahi me te wa ano kia taea i roto i te Christian
whakaaro
engari ehara i te mea hototahi ki tona huru tangata. No te mea te
tino
tangata ko ia kia rite ki te tahi atu tangata, ongo'i te matekai, kai,
wai moku
mau, a moe rite tahi atu nga tangata katoa te mahi. Te riroraa ei tangata ko ia ara
wehi o nga Hurai, a rere ana i a ratou. Ko, Na, arorau
e taea e te Karaiti a matou i te ahua tangata kotahi i taea e te faaineineraa
ka tonoa te pae i nga wahi tini i te wa ano.
Tohenga Tuatoru
Ki te amo tatou e nga mano o tohunga e nehenehe o te tonu
te haamo'araa, te hanga i te taro e tapaea ana e ratou tonu Tum ki
te
tinana o te taua te Karaiti i whanau o te wahine a Mary i to ratou
taki, rau te reira ia tatou ki te rua e taea: rānei katoa tetahi
o enei
Nga Karaiti te rite, a ďa te taua tūturu Karaiti whanau o te
Wahine
A Meri, e ko nga tangata katoa o ratou i te tahi atu atu i te mau Karaiti ranei.
Tohenga maha
ś A, no kua tumed te taro ki te tinana o te Karaiti i roto i te
ringa o te tohunga, e wawahia ana e ia ki roto ki nga wahi maha iti. Tenei
ano
he hakari e rua e taea, ahakoa kua wehea hoki a te Karaiti ki te
rite
tahuri ano te maha o nga wahi iti ranei wahi ia i roto i te oti
a
te Karaiti haohaoa. E ai ki te fommer te tangata e kai an o tetahi wahi
pai
e kore e te whakaaro rite ka kainga te katoa o te Karaiti; a
rite
1. whakapono nga Karaitiana e nga wahi i roto i te ao nei i te hui
o Euchanst he
whakamana, te Karaiti tinana hanga reira ia ia i taua wahi.
ki te whakamutunga, ka whai koe ki te whakapono i roto i te aroaro o te ope
o
Nga Karaiti.
Tohenga Tuarima
Ko te hui o te Ariki hapa ake i tangohia e wahi he iti i mua i te
I mahi "ripekatia" te whakaaro o te patunga i te muri
patururaa
fai ki te i tutuki e maka ana a Ihu i runga i te ripeka, me te
Ripeha
te faaite ia ia. Ko te tino tikanga kia kia ripekatia ia e
te
I patu whakahere Hurai i muri ia kua ia. No te, rite ki te
Whakaaro Karaitiana, anake te whakaaro o te Mesia e haere mai ana i roto i te ao
ko
ki te mea patunga tapu ia mo te whakaoranga o te ao. Kihai i ia
haere mai
ki te mamae ano, a ano mo tenei whakaaro, kia rite ki te mohio ki i
te
irava hopea o Hiperu pene 9.
Tautohe te ono o
Ki te tangohia te kerēme Christian te rite tika, e meinga e te reira i te
Karaitiana atu nanakia ki a te Karaiti atu i nga Hurai rite whakatoi i ratou
Kotahi anake te Karaiti, me te him2 maui ia te Karaitiana ra, i te ra
ino
orotika te Karaiti, whakamatea ia, ka kai, ka inu i ona kikokiko, me te toto. Ki te te
Nga Hurai
taea te whakahe, ka kanga hoki ripekatia Karaiti, kotahi tonu te mea kia
Kia te whakarau o te hunga e whakamate nei i a ka patua te Karaiti i te maha o ngā wā
nga
ra, me te kore e waiho ki a ia anake i muri i tenei engari te kai tona kikokiko, me te
inu
ona toto? Te aha e taea te mea o te hunga e kore e nei mangere, ki te kai
ratou
atua? Ki te kore e taea e te whakaora to ratou atua ia ia i o ratou ringa nei i runga i
te whenua
ka ora i a ratou?
Tohenga Fitú
Luke 22:19 Kei te faahitiraa parau i muri o te Karaiti ki te whakaaro
l. "Na kotahi Chnst i tapaenga atu hei pikau i nga hara o te tini; a ki
ratou e titiro
hoki ia, ka puta ia te rua o nga wa, kahore hara ki
ora. "
2. Ko te Christian Churc4 i muri i te kawenata o te auhoaraa ki nga Hurai
i roto i te 1964, ruaraa
korerotia tikai i tetahi ki te mahi ki te patu o te Hurai
Te Mesia. Tenei whakapuakitanga
tu i roto i te totohe mārama ki te mea i te Pipiria me whakaaturanga
te faatura iti
hoatu ratou ki te Bible.
ki te whare o te Eucharist:
Tenei mahi i roto i te whakamahara o ki ahau.
Ki te ko tenei hapa i roto i te ano i te patunga tapu, ka kore e taea e kua i te reira
te
whakamaharatanga ranei te mahara, kia rite ki tetahi mea e taea e te whakamahara o
ano.
Te hunga farii i taua täpiritanga i rite te taro tahuri ki a te Karaiti
Ko atu katoa te tika ki te riro i te taonga parakete ki te täpiritanga i nui
i roto i te
take hanahana pērā i te ariā o te Atua me ētahi atu take e pā ana
ki
take. Totohe tatou e, te mea e taea e whakaae enei muimui mahara katoa
i runga i te
whakapono nei tino whakakinongia hoki e arorau me te commonsense,
rānei
i runga i matapo o ratou matua ranei mo etahi atu take, i te reira
e kore kia tae mai ano he ohorere ki a tatou e te Palotisaní, me te
Catho-
Kua whakaae tahi lics i runga i te toru i te atu heahea, me te
ake i roto i te totohe ki te tumu tangata.
He he tokomaha nui o te iwi, he tokomaha nui, i roto i te meka, i te
nga te Katorika, e karangatia e heretics no te mea kua ratou i whakarere
te whakapono Karaitiana noa no te mea i kitea e ratou he tokomaha rawa ngä pütahitanga
me whakapono o te whakapono Karaitiana Kāore ki te take tangata.
Ratou
i pai ki te farii i te mea he Kāore. E ki tonu i te ratou pukapuka
aimaroraa e
mau ki te tautoko i to ratou whakaaro. Ano, tera atu tetahi wehenga
ka karanga
Unitarians nei hoki kua paopao te faanahoraa o te Eucharist.
Te
Nga Hurai me nga Mahometa hoki turaki me te paopao i tenei ngā pūrākau me
ara whakaako heahea.
Ono Point: rangirua i roto i nga Tauākī o te Karaiti
He tauira te tatau o te rangirua kitea i roto i te parau
mau o te Mesia. Na nui kia ana akonga, me te tata hoa
taea
e kore e matau ki tona kupu tae noa ki elucidated Ihu ia i reira.
Te
tauākī faataa e Ihu kua tino kua mohio ki engari
tonu noho maha atu tauākī kihai i i faataa e ia
kerekere, me te rangirua te anake etahi o te hunga i mohio ki
ki te kaha nui i muri i te wa roa. He maha ngā tauira o te
tenei i roto i te
te Kawenata Hou o nei e whakahua ia tatou i te tahi noa.
Tauira Tuatahi
Chapter 2 o te Evanelia o Hoani, whakaahua i te kaupapa o etahi
Hurai nei ui te Karaiti mo etahi tohu pūrongo, te whakautu e whai ake nei
o
A Ihu ki nga Hurai:
Wawahia tenei whare tapu, a kia toru nga ra ka ara ano i ahau.
Na ka mea a tenei whare tapu i roto i nga Hurai, E wha tekau ma ono nga tau
hanga, a ka ranei koe whakaara reira i roto i nga ra e toru? Na ka korero ia
o te whare tapu o tona tinana. Na reira, i tona aranga ake i
ka mahara te hunga mate, ana akonga, kua mea ia i tenei ki a
ratou; a whakapono ana ratou ki te karaipiture, me te kupu i
Na ka mea a Ihu ki a. "
I roto i tenei tauira e kore e taea e ara nga akonga o Ihu mahino
te hiranga o te tauākī i runga tae noa ki te aranga o te
Te Mesia
kia anake te reira i matau e nga Hurai.
Tauira Tuarua
Ka mea a Ihu ki a Nikorima 2
Te kore e whanau ano he tangata, e kore e ahei te kite i te rangatiratanga
o God.3
A Nikorima kore matauranga ki a Ihu, ka whakahoki:
Te aha e taea e te tangata e bom, ka he tau ia? E taea ranei e ia te
wā tuarua ki tona kopu ake whaea, a ka whanau?
Tamata Ihu ki te matau ia te rua o nga wa, ko ia tonu
i
e kore e matau. Na ka mea a Ihu ki a ia:
Ko koe te rangatira o Iharaira, a kahore enei i mohiotia e
mea? l
Tauira Tuatoru
Te Mesia, te whakatika i nga Hurai, ka mea:
Ko ahau te taro o te ora .... ko te taro e haere mai tenei
iho i te rangi, kia kai ai te tangata, a kia kaua e mate ... 2
a ka ko te taro e hoatu e ahau ko oku kikokiko, e hoatu e ahau mo
te ora o te ao. Na ka totohe i roto ia ratou nga Hurai
ano, ka mea, Me pehea e homai ai e tenei tangata ona kikokiko kia kainga e tatou?
Na ka mea a Ihu ki a ratou, ... te kahore koutou e kai i te kikokiko o te
E te tama a te tangata, e inu i ona toto, kahore he ora i roto ia koutou.
He pono hoki oku kikokiko kai, me toku toto, ko te inu mau
mahi. Ia e kai ana i oku kikokiko, e inu ana i oku toto,
noho ana i roto i ahau, me ahau hoki i roto ia ia ia. I kua te Matua ora i tono mai
ahau, a ka ora ahau i te Matua, waihoki ki te kai ki ahau, ara e ia
ka ora ia i ahau ....
Na he tokomaha o ana akonga i, no ka rongo ratou i tenei,
ka mea, Ko te pakeke kupu tenei; ko wai e ahei te whakarongo i te reira?
I taua wa he tokomaha o ana akonga i haere, a ka
waLed kore ake ki a ia.
Kihai i tenei wa mahino nga Hurai a Ihu, me te ara ana akonga
i kitea ki a reira kia uaua, me te uaua ki te hua e maha o te
tona
whakarerea ana akonga ki a ia.
Faá Tauira
Ko te Evanelia a John 8: 21-22 kua:
Na ka mea ano a Ihu ki a ratou, haere ahau toku ara, me te koutou
e rapu i ahau, a ka mate shau i roto i o koutou hara: te wahi e haere ahau, koutou
e kore e ahei te haere mai. Na ka mea nga Hurai, E whakamate oti ia ia ia ano?
no te mea mea ia, te wahi e haere ahau, koutou e kore e taea te haere mai.
Tuarima Tauira
John 8: 51-52 te kupu:
He pono, he pono, taku e mea nei ki a koutou, Ki te pupuri tetahi i taku kupu, e ia
e kore e kite i te mate. Na ka mea nga Hurai ki a ia, Na, tatou
mohio e koe te rewera. Ko te mate a Aperahama, me te
poropiti; ae mea ana koe, Ki te pupuri tetahi i taku kupu, e kore ia e
e kore pangia e te mate o te.
Here, rawa, i nga Hurai i taea e kore e matau ki te tauākī o Ihu,
kaua e whakawakia nei ia e ratou o te nohoia e te rewera.
Ono Tauira
Te tai'o nei tatou i roto i te John 1 1 14:
A, muri iho ka mea ia ki a ratou, "to tatou hoa a Raharuhi
e moe ana; otiia ka haere ahau, kia whakaara ia ia i te moe. Na
ka mea ana akonga, E te Ariki, ki te mea kei te moe ia, tera ia e ora. He ahakoa ra,
Ihu i korero o tona mate: ko ratou ia i mahara, i korero ia
o tango o te okiokinga i roto i te moe. Na ka mea a Ihu ki a ratou marama,
Kua mate a Raharuhi.
Tenei kite tatou e kihai matau i te akonga ki a ia tae noa ki ia
faataa te mea i te tikanga ia.
Tauira Fitú
Matthew 16: 6-12 kei te parau i muri nei:
Na ka mea a Ihu ki a ratou, Kia mahara kia tupato i te
rewena o nga Parihi, o nga Haruki. Na ka mau tumu ratou
e Agrippina i roto a ratou ano, ka mea, No te mea kua tangohia e matou
kahore he taro. A ka mohio a Ihu, ka mea ia ki a ratou, e te
koutou o te whakapono iti, he aha koutou ka korerorero ai i roto i a koutou, no te mea koutou
Kua kawea mai he taro? ... te aha te reira e aha koutou te matau e
E kore te reira korero ahau ki a koutou mo te taro, kia kia tupato koutou
o te rewena o nga Parihi, me o nga Haruki? Na
ratou ka matau kihai i kia ia ratou e tupato o te
rewena o te taro, engari i te ako o nga Parihi me o
nga Haruki.
Waihoki e kore e i konei nga akonga taea e matau ki ta ka mea a Ihu
ki a ratou a tae noa whakaaturia e ia ki a ratou.
Tuawaru Tauira
I raro i te whakaahuatanga o te kotiro i whakaarahia i te hunga mate
e ite tatou i tenei tauākī i roto i te Luke 8: 52-53:
Na ka tangihia tangi ana ratou katoa, me ia: otiia ka mea ia, Kaua e tangi; ia
Ko te kore e mate, engari e moe ana. A kataina iho ia e ratou ki te tawai,
i mohio hoki ko ia kua mate.
A Ihu, i roto i tenei tauira, i kata ki, rite taea e kore tetahi e matau
he aha ra ia.
Te iwa o Tauira
E ite tatou i te wāhitau e whai ake nei o Ihu ki ana akonga, i roto i te Luke
9: 44-45:
Rongoatia enei korero ki roto ki o koutou taringa: hoki te Tama a te
Ka tukua te tangata ki te ringa o nga tangata, Ko mahino ratou
kihai i tu ki tenei kupu, he mea huna hoki i a ratou, e ia ravehia ratou
e kore te reira farii: a ka wehi ratou ki te ui ki o taua kupu.
Ko nga akonga kihai i taea e ano mahino a Ihu i roto i te hi'oraa i runga
ei.
Tauira tekau
Puta te faahitiraa parau i muri i roto i te Luke 18: 31-34:
Na ka mau ia ki a ia te tekau ma rua, ka mea ki a ratou,
Nana, e haere ana tenei tatou ki Hiruharama, me nga mea katoa e kua oti te tuhituhi
e nga poropiti mo te Tama a te tangata ka faatupu
ahani. No te mea ka tukua e ia ki nga tauiwi, a ka
Kia taunu, a ka whakatupuria kinotia, ka tuwhaina: A ratou
ka whiua ia, ka maka ia ia ki te mate: a te toru o nga ra ia
ka ara ano. Na tetahi o enei mea ratou i matau;
a ka huna i a ratou tenei kupu, kihai ano i mohio e ratou te
nga mea i korerotia e.
I tenei take kihai i matau i te akonga i tenei mea noa
ahakoa ko te reira te rua o nga wa i korerotia ki kua ratou e pā ana ki taua mea.
Te āhua i te tauākī i runga kahore rangirua i roto i te reira. Mahalo te
take mo ratou kahore he mahara ki tenei kupu i a ratou
haapii
i nga Hurai e, e riro te Mesia te kingi nui. Na i te ahua
ka awhi ratou tona whakapono Tuhinga o Karaiti, i titiro ratou hapa
tiakanga i ki te wa, ka e noho ratou i runga i te torona o te kingitanga ki
Te Mesia.
I ratou whakapono u i roto i tenei, no te Karaiti ia i korero ai i
ratou e, e noho ana ratou i runga i nga torona kotahi tekau ma rua, me ia o ratou i pai
hei rangatira mo te iwi o tetahi iwi o nga tama a Iharaira. Whakaaro ratou
te
ko te kingitanga, i fafauhia e ia te rangatiratanga o tenei ao, kia rite ki indicat-
ikuiku e te tikanga mau o te Mesia kupu ake. Na te he "oove mea
ko
rawa ki o ratou tūmanako me te whakapono. E haere ana tatou ki te
whakaatu, i roto i te
nga whārangi i muri, e pono i nga akonga o Ihu taua
tūmanako.
Feaa tonu mo ētahi Akonakí
Nā ki te rangirua o etahi o te Mesia tauākī ake ana akonga
i mahue i roto i te papu ore mau tonu ki te whakaaro ki etahi take
mau haamaramarama-
ed ki te whakapono me te ratou i taea ki te tango i tenei feaa rite te roa rite
ratou
i ora ai. Hei tauira, i whakapono ana ratou, e kore e Hoani Kaiiriiri pai
mate
tae noa ki te Day o raa, a ratou mau whakapono e te Day
o
Raa e tae mai i roto i to ratou oraraa. Kua korerotia enei matou
e rua ngā take i roto i ngā mua i roto i te pukapuka.
Kei te u te reira e kore e kitea i nga kupu tūturu a te Karaiti i roto i
tetahi
o nga Kōsipelí. He liliu o te mea te te mau Evanelia i roto i anake
whakaaro narrators kairīpoata ranei ka mea a te Karaiti i. Kua whakaputaina matou
fakamo'oni ta'ealafaka'ikai'i ki te whakamatau i te mea kahore he wahi o te
oraraa o
te Evangel taketake. Katoa e to tatou he he liliu me e,
rawa, ko te
i waho i tetahi tohu tohu o te reo ranei. Kahore he
convinc-
mau tohu, ranei, e te tahi atu pukapuka e hoatu ki ngā
kaituhi tino i tuhituhia e enei kaituhi. Kua whakaaturia matou
e kua oti enei pukapuka whakarereke te tatau, a ka whai
Kua kino mio'i. Kua whakamatauria hoki matou e whakapono Karaitiana
Kua fakakehei enei tuhinga mō ngā take whakapono, e ko, rānei
no te patururaa
porting etahi whakahau nuitia whakapono ranei mo te tango i etahi
whakahē i te reira.
Kua whakaaturia hoki e matou i roto i te whārangi o mua e tetahi tuhinga conceniing i te
Kua hoki whakahau o te toru i hē, ka ke. Te
e whai ake nei
raina i honoa mai ki te tuhinga o te pene 5 o te episetole Matamua o
John:
I reira hoki e toru e nga kaiwhakaatu i te rangi, i te Matua,
te Kupu, me te Ghost.l Tapu
Waihoki i ētahi kupu honoa ki te kuputuhi o te pene 1 o
Matthew ia i mahue i te irava oti i te pene 22 o
Luke.
Ko te Seventh Point: te ore e o te Possibles
E kore e taea e te tumu te tahi mau taime te tangata ki te whai wāhi ki te rahi mau tonu
faufaa o etahi mea, engari i te taua wa e kore e te reira
tūraki
ratou hei impossibilities. Ratou oraraa e manakohia rite te
te faatupu
tetai. Taua mea katoa, na reira, kei te whakaaro ki te takoto i roto i te
kāwai o
te taea.
Take Waihoki ētahi wā tangata, i runga i te kaupapa o etahi kouma
Tohenga noa i runga i ngā taunakitanga kitea ranei, whakatau te tahi mea e he
taea. Kua wehewehea te oraraa o taua mea katoa rite
tiribuna
fato-. Oia mau ia o ratou he āta rerekē i te
te tahi atu. Waihoki e rua nga mea e whakahē ki tahi e te tahi e kore e taea e
te tīari
tahi. Waihoki e kore e arorau taea hoki ki te kotahi te mea e
kowaiwai o rua nga mau huru maitai o te taea, me te mea o te ore. Hoki
hi'oraa, e kore e taea e tetahi tangata, me te kore-tangata i te wa ano. Hoki
ki te Zayd e kore-tangata kore kia tauira tangata ia, ranei ki te kohatu
Ko
e kore te tangata me te mea kore-tangata. Kī tetahi mea ki enei
ture arorau e te whakaaro heahea, me te taea e nga
tangata tika i roto i te ao. I roto i te singularity te ara ano
a
e kore e taea te kitea i roto i te kotahi plurality mea i te wa ano. Waihoki
e rua
e kore e taea e te pato'iraa i te tīariari tahi i te wa ano. Hei tauira,
marama
me te pouri, kerekere, me te kanapa, wannth me te to'eto'e, wetness
me te maroke, aritanga me te kore ai, nekehanga, me te immobility,
e kore e taea e
te tīari tahi. Ko te kia kitea tēnei e pai take tangata
tonu
whakatau ki a reira.
Ko te Tuawaru Point: He aha ki te mahi ki Counteracting tohenga
He āhuatanga ka e faaruru tatou i te counteracting te aimaroraa e
mau i waenganui i nga whakaaro e rua. I roto i te wā pērā ki te e taea ki tatou
hiahia
tetahi i runga i te tahi atu, kua ki te kia whiua e rua, ki te kore etahi mau
Me kitea te parauraa i whakamāramatanga mo e rua. Heoi e mea faufaa
e kore me tenei whakamārama i te mea o te ore kouma. Hoki
tauira
te irava korero a te Atua ake puka tinana, me ngā āhuatanga fehangahangai
ranei
whakaara i te mau irava e korero o te Atua kia rite ki te noa i te tinana
te āhua me te hanga i. Ko reira faufaa ki te whakamāori i teie mau irava
kia rite
ki te tango i te totohe kitea i a ratou. I te wa ano i te reira
E mea faufaa e kore kia tāutu ana i tenei tikanga i te Atua kia rite ki
te
tinana, me te kore-tinana i te wa ano, no te mea taua he
interpre-
e riro faaiteraa he impossibility kouma, me te kāhore ki te tangata
take a kihai pai ki te tango i te totohe i te tauākī.
Ko te tuaiwa Point: e kore e taea te toru Kia Kotahi te
Number, i roto ano kore e, whaiaro-te whiwhi. Te reira te vai noa ra
causatively.
Philosophically korero he mea poka. Na nga tau
Ko
he hinonga rerekē i ētahi atu. Ko tētahi he rerekē i rua, a
e toru
me ētahi atu mea neke atu i te kotahi, e kore e taea te whakaaro ki te hei i te
kotahi.
Tetahi Na titau, ki te aroaro o te singularity me te plurality
i roto i te
Kua ki te kia whakakinongia hoki tetahi mea i te wa ano i te tangata kia rite ki
te heahea, me te horihori.
Ko te Point Hongofulú: e uouangatahá Real me Together Trinity
Reira pai tetahi mea whakarihariha ki te te i to tatou mata Tiro
Kihai i Karaitiana titau ko mau te toru me te kotahitanga o te Atua
a
ruku, a e toru nga mooni kotahi, e kotahi mau toru.
Ki te ratou
kī i vai na i roto i te kotahitanga mooni ia vai te toru
figu- anake
ratively, i roto i taua take e tatou whakaae ki a ratou, ka kahore mau
maroraa ki a ratou. Ko titau ratou o ratou atua ki te kia toru me te ki kia
kotahi
i te wa ano e rite ana, ko te neke atu i te kitea i nga pukapuka o te
Palotisani
pūkenga. -Ohipa Hall ka mea te kaituhi o Meezan al Haqq i roto i tona pukapuka
lshkal:
E whakapono ana te Karaitiana i roto i te toru me te kotahitanga i roto i te mau
tikanga o te kupu.
Te tekau ma tahi Point: whakamāoritanga rerekē o Trinity
Ko te nāianei mataotao nui Muslim Maqrizi, l whakaahua
Na ka mea a Karaitiana i roto i tona pukapuka Al-Khltat:
Kua wehea te Karaitiana ki maha titorehanga: Melchites, 2
Nestorians, 3 Sēkopé, 4 te Bodhanians5 me nga Maronites
e noho tata ana Harana.
Ia anō ka mea:
Ko te Melchites, Nestorians me Sēkopé whakapono katoa e
Te Atua ko te toru tangata, me e nga tangata e toru e kotahi, e ko te
i roto i to ratou ngako mua-te whiwhi. Tenei te tikanga e te Matua, te
Ngā tahi te Tama me te Wairua Tapu e kotahi te Atua.
Ano ka mea ia:
Titau ratou e piri ki te Tama i ki te bom tama, te
uniter me te piri tahi ka Karaiti, me tenei Karaiti
Ko te Ariki, e te Atua o te iwi. Na i reira he tautohenga
i roto ia ratou e pā ana ki te āhua o tenei e uouangatahá. Ētahi Kerititiano
apinga mea e te faufaa o te hanahana, me te mauri o
i piri tahi tangata, a kihai i tenei kotahitanga whakakore
te tumu o te tahi atu. Te Karaiti, ko e rua, te Ariki, te Atua, me te
te tama a Meri i noho i roto i tona kopu, a ka hoatu whanau
e ia a te hunga i ripekatia.
Ētahi atu Kalisitiane titau e i muri i te piri riro ratou
e rua essences motuhake, kotahi te tangata, me te tahi atu hanahana, me ana
mate
a kua pā ripekatia ana ki tona āhuatanga tangata me te kore e ki ana
hanahana
tangata. Waihoki e pā ana tona whanau ki tona tangata o mua. Ratou
mea
e te Karaiti rite ki te katoa e tika o te koropiko, me te Ariki, i te Atua.
Whakaaro Karaitiana i united nga essences tangata, me te hanahana, engari
e te ngako hanahana he rāua, ia ētahi atu titau e te
I incamated hypostasis o te tama ki te tinana, a ka piri
ki reira. Etahi whakaaro e tenei kotahitanga he ahua anake rite
tuhituhi
i runga i te ware pi te whakaata i roto i te whakaata ranei. Ko te Melchites mea e te Atua ko te
te
te ingoa o te toru ngā tikanga. Whakapono ana ratou i roto i te kotahi toru, e toru i roto i te i roto i
kotahi. Ko te Sēkopé titau i te Atua e taha me te whaiaro whiwhi-, kore
tinana, ka muri ia ia ka tinana, me te tangata. Ko te Maronites,
i runga i te tahi o nga ringa, mau e te Atua ko te One. E kore ko tana tinana Karaiti
tama
engari i roto i tona aroha, te aroha, me te aroha i huaina e ia e ia tana Tama, kia rite ki
Ka huaina e Aperahama ko te hoa o te Atua. I roto i te poto i nui ratou
taa
'inga i roto i tenei mea.
Ko te rerekētanga i runga i te whakaaro ki te tikanga o taua
trin-
ity i roto i te au Kerititiano e nui me te taumaha, me te kia whakahē
ki
tahi i te tahi e taea te tae mai e kore mutunga tino i. Te
Palotisaní, te ite tenei absurdity o te ariä o te uniana,
whakakeke
ki te whakaaro o ratou kaumatua, a ka mau rerenga i roto i te te haapa'oraa i
puku i runga i
tenei mea.
1 Point welfth: te Trinity Kahore i mua i
Tika i Arama ki a Mohi nga iwi o mua i kahore ariā o
tTrinity. Ētahi o nga mau irava i Genesis maha faahitihia i roto i tona
tautoko
he o kahore he pai te kaiwhakaatu o teie mau irava rite te Toru Tahi e
ke
a matara rawa atu i te kuputuhi.
Ko te tino nui i roto i te hunga mau irava ko Genesis 1:26 i te mea
faahiti pinepine e te Karaitiana. E ai ta te reira:
Na ka mea te Atua, kia hanga tatou i te tangata i roto i to tatou ahua.
Kua whakamahia ln tenei irava e te Atua te tangata te vahine tuatahi hoki ia ia. Te
Tātaihia Karaitiana i reira, e kore te Atua, kotahi, e anake i te
wā
o te mea hanga. Na ka mea a Augustine i roto i tona pukapuka:
Me i te papa i waho o te tama anake, e whai ia
e kore e whakamahia te tangata vahine tuatahi.
Whakamahia Ahakoa a Paora i tenei tangata hoki ia (Vakai, ahau Korinetia 3: 4, me te
8: 1) Haunga, ki te i tenei vahine kia tangohia i roto i tona tikanga mau
aha
e hoko ki te hunga e tangata singula tuatahi whakamahia hoki te Atua e te hunga
kitea te ranea o puta noa i nga pukapuka o te Bibilia? He aha a ki runga ki te aha
e kore ratou e riro te whenua i roto i to ratou tikanga totonu? Ki te totohe ratou
e
te Matua, ko te Tama, me te Wairua Tapu, piri tahi e kotahi,
te
e kore e whakaaetia te whakamahi i te vahine mo ia. Ko auhia
tiribuna
nehenehe e te faahiahia, me te vahine rau e whakamahia i roto i te tikanga mau hoki
te taua
tangata. I roto i te take ratou totohe e "tatou" Kua whakamahia kua i roto i te mo'oni
tikanga
ia "e ahau" whakamahia te heliaki, e te auraa e te tūturu
pelson
Hoki te Atua whakamahia te "tatou" i roto i te Bible katoa e rua, e toru anake nga wa,
i te whakamahi fakaefakatātā o te peon te motuhia e whakamahia "ahau" i mano
o
wahi. Ko reira ke e te kupu "ahau" whakamahia i roto i te mano nga wahi
Ko te kore e
ki te tangohia mo'oni me te te tikanga rite te whakarite, me te
te plu-
ore tangohia "tatou" te ki te tohu i te mo'oni, a ano te whakamahia uaua,
i roto i te rua
ranei e toru nga wahi anake.
I tua atu i tenei kua inaianei oti te whakau i roto i te whakakorekore,
Tohenga e te mau irava o Genesis, kei te kupu "tatou" no te
Kua Atua hē i roto i to ratou tikanga. Pūkenga Hurai, me te mau
Kua huraina mentators tenei meka ngā. Ko te mataotao Muslim
Kua whakamatauria Maulana Nasiruddin roto i tohenga tarame e
Kua ki te kupu Hiperu "Mamnu" Kua hetia whakamaoritanga rite "tatou" i roto i te
i teie mau irava.
Tatou totohe hakari, ko e tetahi o nga mau irava fakamo'oni'i e te
te iwi o mua ake whakapono i roto i te ariā o te tokotoru tapu. Tetahi noa
kaipānui o te Pentateuch reira tino mohio ana i mea ai i tenei kupu ako ki
e kore e
tīariari i roto i te wa o Mohi i roto i nga wa o muri o ranei tona
muimui.
Kihai i etahi Ahakoa Hoani Kaiiriiri i ko Ihu tino te
Karaiti, i korero ai te Atua, kia rite ki te marama i matau i te pene 11
o
Matthew, i reira te tai'o nei tatou i karangatia e Hoani etahi o ana akonga ki
Te Mesia
ki te ui ki te ko te Karaiti, ko ki te haere mai ranei kia ratou e tatari ia
hoki
etahi atu.
Na ki te mea riro te Karaiti ki te waiho i te Atua Incamate, hanga ana e ia a Hoani ki te
Kaiiriiri te tangata whakaponokore, me te mea i tetahi feaa e pā ana ki te Atua, ko te taiata. Te reira
Ko
mārama rahi e kore e te peropheta a Hoani i ite
whiritanga tona Atua, ka, rite ki te whakaatu o te Karaiti, ko ia
supe-
rior ki ētahi atu poropiti katoa. Mohio ki tenei i te taua
pene o
Matthew:
I roto ia ratou e te hunga bom o te wahine, e kore kua reira ara
nui atu ia Hoani Kaiiriiri. "
A, no te Hoani Kaiiriiri, ko wai te mea ano hoki i te nāianei o te Karaiti,
kihai i taea e mohio ki a ia kia rite ki te Atua, me pehea i taea e poropiti i mua i
ka mohio ki a ia?
Ano schola Hurai katoa, e tika ana i te wa o Mohi ki runga ki enei
ra, e kore e whakaae ki tenei kupu ako ki, he mahino e te Atua, e Ta'na
pūmanawa whaiaro-whiwhi, me te feliliuaki, i mua-te whiwhi me te
etemal. Ki te
te toru i roto i te pono te natura mau o te Reality Atua i te reira
pai
kua tika mō te tahi atu mau peropheta, e Mohi ki te whai katoa
faataa i roto i te temms mārama te mo'oni o te tritheism. E riro te reira
mīharo
ke e te ture o Mohi, i aru e tokomaha o te
Poropiti ki runga ki te wa o te Karaiti, kia tino puku i runga i
te
mea o na nui te faufaa, me i te pera taketake ki te karakia
ki
te whānuitanga e, kia rite ki nga tlinitarians, kahore he ora he
taea
i waho whakapono i roto i te reira! Ara atu maere, e maere ko te
meka e kihai a Ihu i ia te korero o tenei whakapono i te aroaro o tona
Maueraa
ki te rangi. Hei tauira e pono kua mea ia i te o te Atua
e toru
tangata, e te Matua, ko te Tama, me te Wairua Tapu, a ka e te
tuarua
piri tangata o te Tama i ki tona tinana, me ko reira i tawahi
to ratou mohio ki te apo i te auraa tonu o te huru
o
tenei kotahitanga. I roto i te hono mo'oní, e kore te mea i reira i te faahitiraa kotahi o Ihu ki
i taua pānga,
ki te kahore etahi parau Kāore me te nanakia. Ko te kaituhi o te
Na ka mea a Meezan al-Haqq i roto i tona pukapuka Miftah al-Asrar:
Ki te whakaara koe i te whakahe rite ki te aha e kore ta te Mesia i ia
whakapuaki i tona huru teisí mea mārama ko ia te Atua
kahore he hoa .....
Tali tenei whakahe kua homai e ia he roa, rangirua me te
whakamārama kerekere e pehi i tatou i te faahiti i konei rite reira
e
e kore e mahi i tetahi whakaaro. Heoi ka mea ia i te mutunga:
Kihai i taea e ia maramarama i te natura o tenei nga iwi
kotahitanga me te whanaunga tūturu o te tangata e toru. No te mea o
tenei, i whakaahuatia te Karaiti i te reira i roto i ngā mārama, e whai te iwi
taahia ia ki te waiho i te Atua i roto i tona aravihi tangata, me tenei
pono kua e kua he. Tenei ko tetahi o nga take
o ai mea a te Karaiti ki ana akonga, "He maha atu ano nga mea
ki te mea ki a koutou, engari e kore e taea e koutou te mau aianei. Heoi, no te
ia, te haere mai te wairua o te pono, kei te, ia koutou e arahi ki te katoa
te pono, no te mea e kore ia e korero, a whakaatu a koutou nga mea ki te haere mai. "
Ia i mea ano:
He maha nga wa rapu i te feia faatere o te Hurai, ki te hopu ia ia
a ki te kohatu a ia ki te mate. Ahakoa o te meka e kore i ia
āta whakapuaki i tona otua'aki, whakamahia ia ki te kōrero ki tana oranga
Te Atua Paramete anake.
E rua ngatahi fokotu'u mai e tēnei kaituhi. Tuatahi iwi
e kore e taea e ia maramarama i te auraa o tenei mea
i mua i
te Maueraa o Ihu. Tuarua, kihai a Ihu i faaite i tona tu'unga
i roto i te wehi o nga Hurai. Ngatahi e rua e, i roto i te hono mo'oní, ngoikore, me te
imbecilic.
Tuatahi no te mea e rite taea ki te matau, ki te iwi
whakamārama
te kai o te tokotoru tapu ara i muri i te tangohanga o Ihu. Tetahi o
te
Kua ngā pūkenga Karaitiana ki runga ki tenei ra, kua taea ki te matau i te
āhua o te kotahitanga o te toru i roto i te kotahi. Kua mea katoa kua mea i roto i
tenei
Kei te hāngai te katoa hononga i runga i suppositions whaiaro me ngā whakapae.
Te
Palotisaní, Na, kua haere ki te puku. Ko te kaituhi i runga
hoki
Kua uru e tenei mea ko te he mea ngaro, a e kore e taea te tautuhi i roto i
kupu.
Ko te kore e manakohia hoki te kupu tuarua no te ki te anake te raaa
ia ti◊ai te o te Karaiti ake e haere mai ana i roto i tenei ao i ki te taraehara no te hara
o te
tangata o tenei ao na roto i te patu i tona ora te Karaiti pai,
tino
Kua mohio i haere ia ki te kia ripekatia e nga Hurai. Pai ia
Kua mohio hoki i te wa o te ripekatia. Tenei he i te take, i te reira
pai
Kua tikanga, me te rahi e kore ia mo te ki te whai mārama
Ua faataa tona "natura hanahana" i roto i te wehi o nga Hurai. Ko te reira
maere
e te Kaihanga o te rangi, me te whenua, he pūmau
mana
i runga i tana i pai ai, kia wehi ana mea, rawa nga Hurai nei
He
whakaaro ki te kia ngoikore, me te rawakore i roto i teie nei ao. He whakapono
e
kia kua mawehe ia i korero i roto i te wehi mo taua iwi
te
te parau mau i te pera taketake mō te ora mure ore, no te mau peropheta, ano
Heremaia, Isaiah me Hoani Kaiiriiri hihiko fehangahangai te kino
atawhai
o te fakatangá, ara hoatu etahi ake o ratou mate hei mea mo te whakaaro ki o te
te pono?
I mau ia matou te reira noa atu maere e kia kua wehi a te Karaiti i te
Hurai i roto i te whakamārama i tenei mea ia ia kia tino me pena
e wehi
o nga Hurai e ia ino-hia ratou e no te kore mahi i runga i tona
whakahau. Ko te parau i muri nei ko te kotahi o taua tauira. E ia
mea
i te whakatika i nga karaipi, me nga Parihi:
Aue, te mate ki a koutou, e nga kaiarahi matapo koutou .... Aue ki a koutou, e koutou nga kuware
a blind..Thou nakahi Pharisee..Ye matapo, koutou whakatupuranga
o nakahi, me pehea e taea e koutou mawhiti i te ki te reinga?
Ko reira mārama i te pene 23 o Matthew, me te pene 11 o Luke e
Whakamahia te Karaiti ki te whāki i to ratou paruparu kino, me te marama tonu ki te
te iwi
i waho i te wahi o te wehi. E rongoa nei i tenei i roto i te tirohanga me pehea e taea e tetahi e whakaaro
e
e kore e whakaaturia e ia, ka whakamārama i te whakapono o te nui
faufaa
e tei te ora te tangata i runga i taua mea. Te peropheta a Ihu kia i runga i (te rongo
ia) Ko tera taha o taua ngoikore.
Ko te Tokotoru i te Whakamātau
Tohenga Tuatahi
Rite kei te tangohia toru me te kotahitanga i te Karaitiana i roto i to ratou mau
tikanga, te oraraa o te tokotoru tapu reira e tino whakamatau
plural-
ity rite kōrero matou i raro i te wāhi iwa i roto i to tatou whakataki ki
tenei
wāhanga. Ko te aroaro o te plurality tino arai te
singularity.
Kore e te auraa te reira e rua te pato'iraa tahi-ngā i te he
hautanga
o te ore e. Tetahi e whakapono ana i roto i te toru e taea kore,
Na,
kia karangatia e te whakapono i roto i te kotahitanga.
Ko te totohe Christian e te kotahitanga o te toru, e kotahi e anake
arorau taea i roto i te take o te Atua he tamariki, me te tautokona
e
tetahi tautohe. Kotahi te whakau e rua nga mea e ere
te ritenga ki tetahi ki tetahi, te Kāwantanga contMdictory ki tetahi ranei
tetahi,
raua o ratou e kore e mea papű e taea te tīariari i roto i te ahanoa kotahi i te wa kotahi.
Ko te kupu tenei no te mea tino "tetahi" e kore e te pūhui, ka hanga i te tahi atu
wahi. Ko reira tino a kahore he wahi, i te anga ke ki reira e toru
Ko te he
kohinga o motuhake e toru "mea". ś Na, ki te he e rua o ratou
riro
kia kitea i roto i ahanoa kotahi, e rapu utu imperatively te reira
e
te wahi ko te katoa, me te ko te katoa he wahi, e teuteu'i tenei i roto i te Tum
e rapu e te hanga o te wahi e mure ore i te Atua. Anake i roto i tenei
take
taea e nga wahi me te katoa whakaaro kia ki te whai tetahi mooni.
Tenei
whakaaro, na reira tu i roto i te totohe, ki te take tangata. Tenei
e rapu utu ano hoki e tetahi he toru o tona hinonga, a ka he toru
te toru
o tetahi.
Tohenga Tuarua
Ki te amo tatou, ko te mea kī e nga Karaitiana, e he'a e te Atua
fai o e toru tangata, ia te ahurei i roto i te mau tikanga i
tahi i te tahi, e kore e whakamatautau noa te reira i te plurality o nga atua, engari ano hoki
pai
tino tono e kore e taea e te Atua e te tīariari hei mooni tūturu,
engari
āhua noa ano he pūhui. Ko nga wahi o te pūhui ko te katoa i roto i
Me o tetahi ki tetahi. E kore te kohatu whakatakotoria noa te taha o te tangata whakapae
taua tangata me te kohatu kua honoa i roto i te pūhui, a te reira
Ko
kitea e kore e matea o tetahi ki tetahi mo nga atua o ratou
oraraa.
He anake hanga taata i roto i te hiahia o te etahi atu mo ratou oranga. Ia
wahi ko
mahino he hinonga motuhake i te katoa. I roto i tenei ara te katoa
e tino e te ti'aturi i runga i tona wahi. He pono e kore e taea e te Atua
kia
mahara ki te kia ti'aturi i runga i ētahi atu hoki tona oraraa.
Tohenga Tuatoru
Ko te aroaro o te toru tangata motuhake i roto i te Atua, i roto i te auraa mau,
whakaara ake tetahi atu pātai. Rānei ko tenei wehewehe ki te kounga
o taata
pu-, i roto i tenei take e kore e nga tangata katoa te tango i te katoa
haohaoa
tion tatau, i te ki te whakapono noa o te Karaitiana
ko wai e titau e pēnei ia tangata o te toru i te katoa
haohaoa
raa; ranei tenei wehewehe ki te kounga o te ta'ehaohaoá, i roto i
tenei take
ia te tangata e te pēnei ki te ta'ehaohaoa, a te Atua me
kia ora koe i tetahi hē ta'ehaohaoá ranei.
Tohenga maha
He kotahitanga i waenganui i te ngako hanahana, me te ngako tangata pai
tino tono kia fakataimí te tangata o te tama, me te
lim-
ngatangata. E kore e taea e taua i te mea hei whaiaro-te whiwhi. E vai te reira
i roto i te kaihanga. Tika hoki tenei e te rua o nga tangata, ko te
E te tama a,
kia hanga; a e kore e taea te mahara i te mea hanga ki te waiho i te Atua
te Kaihanga.
Tohenga Tuarima
Ko te tangata e toru, motuhake i ia te tahi i roto i te mau tikanga pai
e rapu kia te rereketanga o mea hanga i waenganui ia ratou
te tahi mea e kore e he e whaiaro-whiwhi, kia rite ki e te mea noa ua faati'a
na- e nga tangata e toru katoa. I roto i te mau parau atu e riro te reira
te tahi mea
i tua atu i te tangata. Na reira e riro i te pūhui o ia tangata
tangata e rua a feruri e hiahia ona wāhanga ia pūhui hoki
tona oraraa. E reira whakamatau te reira e ia o te toru
kanohi he
ti'aturi i runga i te atu e rua mo tona oraraa.
Tautohe te ono o
Ko te tirohanga o te Sēkopé he mahino noatia konei fariihia
taea, no te mea e rapu utu i to ratou tirohanga o te toru te hanga
oraraa
o te Atua, Ko wai Pre me te whaiaro-te whiwhi. Ka tika hoki te reira
Ake te Atua
te aroaro i roto i te puka tinana, me te rauemi. "
Ko te tahi atu tirohanga o nga Karaitiana ki te toru ki te whakaaro e
hoki
whawhati hoki nga take e whai ake nei.
Ki te riro i te kotahitanga a te Atua, me te tangata i ki kia i roto i incama-
raa e kia whakakahoretia te reira no te toru take. Tuatahi no te mea tenei
incar-
rānei e te iwi, kia o te ahua i kitea e te i roto i te roti, me ona
fra-
grance, purapura, me te hinu etc. tenei e kore e taea i te mea i pai a reira anake
kia
taea noa ki te riro i te tangata hypostatic o te Tama i ki te kia
tinana, engari e whakapono nga Karaitiana ia kia aahuatanga ki a mea
e ia kahore tinana. Ki te mea ko te incamation, ano he tae i kitea i roto i
te
tinana, ko te he ano hoki tenei kia rite ki reira ka tika i te reira i te aroaro o
te
tinana mo te oraraa o te tae. Ki te ranei te mea o te huru e
Kei te kitea
i waenganui i nga mea me o ratou āhuatanga, e meinga ano e te reira ia ratou
interde-
te ti'amā i runga i tahi i te tahi. Na, no te kore e nga ahua katoa o te incamation
taea te whakapono i roto i te ariā incamational ko auhia
fariihia
taea.
Tuarua, ki te puritia e peka tatou i te āhua o te incamation me amo
e incamated te Tama ki roto ki te tinana o te Karaiti, e kore tenei e
raina
ho'i te mea e amo ia tatou e i mua ki te oraraa o tenei tinana te Tama
hoki
kihai i te tīariari, e whai i te Tama, he oraraa hanga, me te
kōrero
Ki te amo tatou e vai ano te tinana ki te oraraa o te
E te tama a,
rawa he whiwhi-whaiaro i te mea ano he e whakamatautau te reira e te tinana
hautanga
o te ore e. Na, ki te amo tatou e incamated te tama ki te tinana
o
Te Mesia, e riro tenei incamation hei tua ki tona tangata e
ano
karanga hoki tona te tahi mea i haere mai ki te causatively
nei
ano arai i tona whaiaro-tīari oranga.
Tuatoru, te incamation o te Tama i roto i te tinana o te Karaiti rau ia tatou
ki e rua e taea: tonu e noho ki te rānei te Tama
Atuaraa
ranei mahue ia ia. I roto i te take fommer te aroaro o te tangata i roto i
e rua
kī wahi i te wa ano kei te ka kore e taua taea, a i roto i
te
take muri e ui i te reira ngaro o te Tama i te Atuaraa.
E pēpēhia tenei te oraraa o Tolu'i Ia'na iho ei te ngaro
o te wahi tino io te ngaro o te katoa.
Na, ki te titau ratou e tenei kotahitanga o te Mesia, e te rua o nga tangata
o te toru, te Tama, e tupu, kahore incamation reira e pai
tikanga o te aroaro o te rua, a e kore e kotahi. Na reira kihai i taea e ratou e
ka karanga piri. A, ki te ki te mutu e rua kia hakari, pai te toru o oranga
haere mai ki te oraraa e pai pēpēhia hoki te kotahitanga. E riro te reira
ka karanga te oraraa kore-o te rua me te oraraa hou o te
tuatoru.
Ki te haere tonu tetahi ki te tīariari, ki te tahi atu ua faaea te tīariari, te kotahitanga
i waenganui i te whiwhi me te whiwhi-kore e kia taea. Fakamo'oni'i tenei
Ko auhia e kotahitanga o te Tama, me te tinana o te Karaiti
taea.
Ko te hunga e whakapono ana e tenei kotahitanga he rite te tuhituhi i runga i te ware pi e ranei
ano he whakaata i roto i te whakaata he i roto i kore pai ake. Ko tenei
e kore e he
pūtake tangi mo te kotahitanga rānei, kaua fakamo'oni'i reira anga ke ki reira,
no te mea te
tuhituhi me te huritao e rua hinonga motuhake. Ka rite ki te tangata, me te
tona
whakaata i roto i te whakaata e rua taata motuhake. I te nuinga reira
fakamo'oni'i
nui atu i tetahi e te tangata whakaata ake i roto i te whakaata rite ia
te tahi atu
te tangata e.
Ko te tautohe Fitú
Wih pā ki te Eucharist, nga Palotisaní, te tikanga kata i te
Katorika hoki to ratou whakapono i roto i te huringa o te taro ki te
tinana
o te Mesia i runga i te whenua e ko te reira poka ke te tikanga tangata
haohaoa
no. Ratou rite tika tenei manuki no te tangata nga tangata katoa
kua kite kite te Karaiti ia i roto i te ahua tangata anake. Ratou tirohanga ki te whakaaro
ki te kotahitanga o te Karaiti ki te Tama, ko te rite maamaa i.
E toru Faafariu ki Karaitiana
Ko te mea te reira e tahuri nga tangata e toru ki te whakapono Karaitiana. E te tohunga
Ua haapii
ratou nga taketake o te whakapono Karaitiana rawa te parau haapiiraa o te
Tokotoru.
Kia te hoa o te tohunga ka haere mai ki te kite ia ia. Ka ui ia ki te tohunga, ki te
ia
i tika te ako i te faafariu i roto i te mau parau tumu o te
te faaroo.
Ka karanga e te tohunga i te faafariu ki tona aroaro, a ka ui ana hoa
ki
whakamatautau to ratou matauranga. Ka ui ia ki tetahi o nga faafariu e pā ana ki te
Tokotoru.
Ka whakahokia e ia i ia i whakaako nei i reira e toru nga atua.
Ko tētahi e he i roto i te rangi, tetahi i bom o Meri, me te tuatoru
e
heke i runga i te rua o nga atua i roto i te puka o te kukupa, i te ia
e toru tekau
tau. "
I riri ki a ia e te tohunga, a ka ui te rua o nga ului ki te
whakahoki i te pātai kotahi. Na ka mea ia e, te vai toru atua. Kotahi te
o
i patua ratou e nga Hurai na inaianei i reira i rua anake atua. Te
whakatupato tohunga ia i runga i tona te kuware, ka maka i te taua pātai ki
te tuatoru melo faafariu. Ko ia te maramarama rawa o te toru. E ia
ka utua e taua i ia i te aroha noa o te Ariki, leamt katoa i te
whakaako ki a ia. Na ka mea ia e tetahi he e toru, e toru e kotahi. Ko e taha o
i ripekatia ratou, me te mea o to ratou kotahitanga te atu e rua hoki
mate.
Na kahore he Atua. Kore e whai i te kotahitanga o nga atua
Kua āta.
Tenei ariā te Toru Tahi, i roto i te hono mo'oní, ko te kai kia uaua e
te
E rite taea ki te kimi i mataotao, me nga Reimana ona
signiflcance.
Whakaae nga karaipi e taea ki te maramarama a ki te homou ratou
taoto e tokāteline ko'ení. Na ka mea a Imam Fakhruddin Raazi kua raro i tona faaueraa
mau o te pene Koranic Al-Nisa ":
Ko tapepe te whakapono Karaitiana.
I tua atu ka mea ia:
Kahore he mea atu č, e mahino noatia
atu i te whakapono Karaitiana.
Tikanga o te Bibilia Veesi
Ka oti auhia mohiotia te reira na roto i te tohenga te whakakorekore,
e kore e taea e te tīariari i te toru, me kia kitea etahi tikanga
hoki
aua tauākī e āhua tohu i te reira.
E wha nga taea. Rānei e ti'a ia tatou ia pee i te kouma
me ngā tohenga tuhi; ranei tatou kia whakakahore i te kouma, me te tuhi
Tohenga; ranei tatou kia hiahia i te tuhinga i runga i tumu e te feruriraa; ranei
tatou
kia hiahia tumu e te feruriraa i runga i te kuputuhi.
E kore te mea, ngā te tuatahi i roto i te whakapono Karaitiana i pai i te reira
ka tika
kia taea, me te e taea e tetahi te mea i te anotau.2 taua
Ko te hoki te tuarua e kore e taea rite e pēpēhia i te reira i to tatou mahi katoa, me
whakapono. Ko hoki te taea tuatoru i roto i te pātai no te mea katoa
te
taunakitanga tuhikore he ti'aturi i runga i ngā taunakitanga kouma o te oraraa
o
Te Atua, i runga i te take i tino tono mai te Atua i Ta'na mau peropheta etc.
Na reira
whakakahore taunakitanga kouma e karanga mo te makanga o te katoa
textu-
al taunakitanga. Tenei te tikanga ka kia whakaae ia tatou i te haapapuraa
ti'aturiraa o te take, me te whakamāori i te taunakitanga te Kuďni ki te tango i tetahi
ei
tradictions kia tapaea reira ki te tautohe kouma.
Kua tikanga o te kuputuhi kua he mahi mua i roto i Judaeo-
Pūkenga Chrisdan. Te whakamārama ratou i te mau irava e korero o te Atua ake
Ua nati-
puka me ngā āhuatanga lia. Waihoki he tokomaha o te hunga ratou tona tikanga
mau irava
e titiro ki te korero a te Atua kia rite ki te iti ki te wāhi. E tino tatou
'ohovale
moku i nga Katorika nei whakakahore nga rohe mārama o te take tangata
a titau i taua taro, me te waina, e kua tae mai ki te mau tenetere
i muri i te tangohanga o te Karaiti, e whakarere transubstantiated ki
te
kikokiko me te toto o te Karaiti, a ka koropiko ki a ratou, me te koropiko
i mua i
ratou. Maka ano e ratou te peka ke i te mau titauraa katoa o te take tangata, me te
paopao
tino kitea tohenga kouma ki te whakaaro ki te ariā o te
Tokotoru
versus kotahitanga me te tohe e te rua taea rawatia te mahi tahi i roto i te kotahi
tangata i
te taua wā.
E fehangahangai tatou ki e rua momo o te nui me te whakahē
whanonga i runga i te wahi o nga Karaitiana. I runga i te ringa kotahi to ratou
exuber-
e kore e whakaute popokorua me te nui hoki te Karaiti mutu ratou te hanga i te
te tangata
ki te Atua, i runga i era atu o nga ringa, e kore ratou e mangere, ki te huanga
mahi whakama ki a ia, ki ona matua. Whakapono ana ratou e te Karaiti
i muri i tona mate ka haere ki raro, ki te reinga, e toe i reira hoki e toru
ra.
Waihoki titau ratou e nga poropiti a Rawiri, a Horomona, me te Karaiti ake
tupuna Ko nga uri o Pharezl nei ko te poriro
tama
o Tamara. Waihoki whakapono ratou e te peropheta a Rawiri, ko wai. Ko
te
matua o te Karaiti, i moepuku ki te wahine o
Uriah.2
Ratou titau hoki e riro te peropheta e Horomona, he tutu, me te
whakapakoko koropiko ana i roto i tona years.3 muri
Kua uriuri ana tatou i teie mau hi'oraa katoa mua i roto i te taipitopito.
Sale ake Adrnission me Hono Finangaló
Ko te orientalist rongonui, he pūkenga nui, Sale, tona translation
o te Koran ko te tino rongonui, mahue he tohutohu i tuhituhia i roto i te puka
o te
hinaaro mo nga Karaitiana e whakaputa uri tatou i raro i tona
translation
tāngia i roto i te 1836. mea ia:
Tuatahi, kaua e pakeke ki te Mahometa; tuarua e kore e mahi,
kauwhau e ngaahi tokāteline e nuitia noatia no te
Mahometa e kore e taea te hinga i roto i enei take. Hei tauira
koropiko whakapakoko, te faanahonahoraa o te Eucharist, etc, he take e
Kei te tino whakakeke e te Mahometa, e kahore te hahi
tupono noa o fakalotoi ia ratou na roto i te te haapiiraa i teie mau doctrinesd
Kua uru Sale i roto i te mārama ngā e te mau parau haapiiraa katoa ārahi ki
koropiko whakapakoko, me te Eucharist he kuri me arorau
fariihia
taea. I roto i te hono mo'oní, mahi kore nga whakapono katoa i roto i teie mau parau haapiiraa
te pirianga
ź ia ki te Atua. Kia ārahi ia ratou te Atua ki te Ara matau.
Ko te Trinity ta e te Mesia iho
Hiahia ana tatou ki te tā i roto i tēnei wāhanga aua tauākī o te Karaiti
e kakato āta ranei turaki i te parau haapiiraa o te tokotoru tapu.
Tauākī Tuatahi
Ko te Evanelia a John 17: 3 Kei te faahitiraa parau i muri. Ihu
ka mea, inoi ki te Atua:
Na ko te ora tonu hoki tenei, kia matau ratou ki a koe i te
anake te Atua pono, a Ihu Karaiti, ta oe i tono koe.
Ko te tauākī i runga, kaua e whakaaro atu anake e te ngaro o te
te ora etemal Ko e kia whakapono te tangata i roto i te Allah rite te te anake
pono
Te Atua, i roto i te ia Ihu, ko tona Messenger. E kore e tēnei tauākī mea e
takoto ora mure ore i roto i te whakapono i te Atua ki te waiho i te uniana hypostatic o
e toru ei
1. E kore tatou i kitea i te putanga o tenei iritiraa tuku ki
e te kaituhi. Ahau
Kua whakamaoritia pono nga tirotiro i Urdu. (Raazi).
tama nei e taa i te tahi i te tahi, a ko te Ihu tino
tangata
a tino hanahana i te wa ano i ranei ko ia incarnate te Atua. Tenei
I hanga e lea e ia i roto i tona inoi ki te Atua, e faaineine
oia'toa tetahi whakaaro ai ia i mea i te reira i roto i te wehi o te
Nga Hurai. Ki te tika mō te etemal ora whakapono i roto i te toru ko
ia
Me kua faaite te reira i konei te anake me te kahore, ki te wehi ia.
A, no te te confimmed reira, pera me te mea i konei, e ora etemal noho i roto i
whakapono
i roto i te kotahitanga pono o te Atua, me te i roto i te whakapono i roto i te peropheta o
Te Mesia, i te reira
whai ake nei e kia te tetahi tino ritenga ki tenei whakapono
take
o te mate mure ore. Karaiti ka tonoa e te Atua tino fakamo'oni'i ia
ki te kia
atu i te Atua.
Ko te Mahometa, i runga i te anga ke, ko nga kainga o tenei etemal
te ora
no te whakapono i roto i te Atua pono anake ia nga iwi atu te hunga e hema
i roto i te
koropiko whakapakoko rite Magians, Hindu me associaters Chinese e
tangohia o reira, pera me te hunga i te trinitarians hoki kahore he whakapono i roto i te
te pono
kotahitanga o te Atua. Kua tangohia nga Hurai o reira mo kihai i whakapono i roto i te
A Ihu rite
ka tonoa e te Atua.
Tauākī Tuarua
Ko te Evanelia o Mark 12: 28-34 te kupu:
Na ka haere mai tetahi o nga karaipi, a ka rongo ratou tumu
soning tahi, me te kite he i whakahokia e ia ki a ratou
pai, ka ui ki a ia, Ko tehea te mea te ture tuatahi o nga mea katoa? Na
Ka whakahokia e Ihu ki a ia, Ko te tuatahi o nga ture katoa,
Whakarongo, e Iharaira; Te a Ihowa, to tatou Atua, he Ariki kotahi: A koe e koe
aroha ki te Ariki ki tou Atua, i runga i tou ngakau katoa, a me tou wairua katoa,
a me tou hinengaro katoa, a me tou kaha katoa; Ko tenei te
tuatahi ture. Na, ko te tuarua ko rite, ara tenei, koe
aroha koe ki tou hoa tata, ano ko koe. Kahore he atu faaueraa
faaueraa nui atu i enei. Na ka mea te karaipi ki a ia,
Well, te Kaiwhakaako, ka mea koe i te pono: kahore hoki he kotahi te Atua;
a kahore hoki he atu, engari ia: A ki te aroha ki a ia ki te katoa
ngakau, a ka ki te mohio katoa, a ki te wairua katoa,
a ki katoa te kaha, me te aroha ki tona hoa tata, ano'aó-
whaiaro, ko te neke atu i te katoa i nga tahunga tinana katoa me nga patunga tapu.
A, no te kitenga o ihu he kupu mohio ia, ka mea ia ki a
ia, E kore koe e matara frm koe te rangatiratanga o te Atua.
Kua whakaahuatia hoki te whakahau i runga e rua i roto i te Mataio pene
22 i roto i te mau parau rite, i te mutunga reira te kupu:
Kei runga i enei kupu e rua e iri ana te ture katoa me te
prophets.l
Tatou mahino i te i runga i te haapiiraa tumu i whakahuatia me
elucidated e nga poropiti katoa i roto i to ratou pukapuka, i te taha o Mohi i roto i te
Ture: e te ara anake ki te rangatiratanga o te Atua, ko te ki te whakapono e
Allah ko tetahi me kahore hoki he Atua ko ia. Whakapono i roto i te toru
kua
faufaa no te etemal whakaora e kua whakahuatia reira, me
eluci-
tuhia e nga poropiti katoa, a me kua Ihu, ka mea te tahi mea ki a
te
pānga e ngā Atua o e toru tangata, ia tangata he
motuhake
i tetahi ki tetahi i roto i te tikanga tūturu. Ko te ngaro o taua tohu i roto i
te
pukapuka toputapú ko ki te whakamatau i te mahaki o tenei noatia nui
parau haapiiraa.
Ētahi deductions nuinga ki, me te rangirua hanga e te Karaitiana i
e kore e nga pukapuka o etahi poropiti tika rite ratou na neherā, me te
rangirua e kore e taea te whakaaetia e ratou i roto i te mata o te kuware
a
tauākī mārama faahitihia i runga. Ko te whai ake tauākī e tino
mārama i roto i to ratou he Tiiti.
Deuteronomy 4:35 Kei:
Kia mohio ai koe ki te Ariki, ko ia te Atua; i reira he
kahore ke atu ia ia.
I tua atu i roto i te irava 39 i te reira te kupu:
Na kia mohio koe i tenei ra, a ka whakaaro te reira i roto i tou ngakau,
e te Ariki, ko ia te Atua i te rangi i runga, me te ki runga ki te whenua
raro: kahore ke atu.
Ano i roto i te Deuteronomy 6: 4-5:
Whakarongo, e Iharaira: Ko te Ariki, to tatou Atua, he Ariki kotahi: a koe
te aroha ki te Ariki, ki tou Atua, me tou ngakau katoa, a ki katoa
tou wairua, a me tou kaha katoa.
Ko e Tohi a Isaiah 45: 5-6 kei:
Ko ahau te Ariki, a ki reira he kahore atu, kahore he Atua
ahau taha ..That kia mohio ratou i te putanga mai o te ra,
a i te hauauru, kahore atu, ko ahau anake. Ko ahau te
E te Ariki, a ki reira he kahore ke atu.
Ko te pukapuka sarne 46: 9 kua:
Hoki ahau i te Atua, a kahore ke atu; Ko ahau te Atua, a ki reira
Ko tetahi rite i ahau.
Mau irava te runga ake katoa kauwhautia i roto i te mau parau ohie, e mania e te
tangata o te rawhiti, me te hauauru, e hiahiatia ana ki te whakapono tino
e:
Kahore he Atua ko Allah.
Ko te reo o te putanga Arabic o te Bibilia nene'ihia i roto i te 1811
mio'i e lea Karaiti ake mā te huri i te tangata tuatahi ki te
tuhaa
ond person.l te Karaiti i te ake faahitiraa parau "te Ariki, to tatou Atua, he Ariki kotahi",
Kua tenei kua puta ke ki, "te Ariki, ki tou Atua, ko te Ariki, kotahi". Tenei
te mea ra ki te kua āta ke rite te tangata tuatahi i whakamahia i roto i
te tauira tuatahi E whakahe ana tetahi pea o te huru Atua mo Ihu
ia
e kore e te whakamahi o te rua o nga tangata tika i turaki i te reira.
Tauākī Tuatoru
Ko te Evanelia o Mark 13:32 Kei tenei faahitiraa:
Ko o taua ra, me taua haora e matau kahore te tangata, kahore, e kore e te
anahera o te rangi, kahore te Tama, ko te Matua.
Ano korero mārama tēnei tauākī o te teka o te
Tokotoru,
no te mea kei te anake e nohoia ana te matauranga o te Day o whakawa, i te
Te Atua e whakaaturia e te Karaiti tauākī ake i runga. Te Karaiti mārama
arai te
ia ia i tenei matauranga kia rite ki te pai kia rite ki ētahi atu, kahore tetahi reserva-
mau. I te Mesia i tetahi o nga tangata hypostatic o te Atua, i tenei
ngaro o te matauranga o te Day o whakawa e kore e kua
conceivable hoki ia, tautautefito ki e pupuri i roto i te tirohanga ki te whakapono e te
Kupu me te Tama tahi ko te "matauranga o te Atua", me e te
Kupu, kei te te Tama a te Karaiti piri tahi i roto i te kotahi oranga. Ki te tatou
farii i, mo te taime, e kua piri ratou i roto i incamation, ranei
na roto i te transubstantiation rite nga Sēkopé whakapono, e te auraa
e
te matauranga o te Day o whakawa e kua nohoia
e te Karaiti alonel, i te iti rawa, e me mohio ranei te Tama te reira rite Matua
e.
Na ka mea a Augustine i āta Karaiti reira ki te fehoanaki ki te maramarama
e tu ana o te iwi, me te mea ki te mea e, mai kore ia i taea e korero ki
ratou o
te Day o whakawa, i hoki ratou i te reira me te mea kahore ia ia i mohio ki te reira.
Tauākī maha
I roto i te Mataio 20: 20-23 kitea tatou:
Na ka haere mai ki a ia te whaea o Heperi ake 2 tamariki ki
ona tama, ka koropiko ki a ia, ka inoi ki tetahi mea o te
ia ia. Na ka mea ia ki a ia, He aha tau i pai ai? Mea ia ki a
ia, Homai kia noho enei tama tokorua aku, te tetahi i runga i tou
ringa matau, ko te tahi atu i runga i te maui, i roto i tou rangatiratanga. Ko Ihu
ka whakahoki, ka mea, Kahore korua e mohio ki ta korua e ui ... engari ki te noho ki runga ki
toku ringa matau, a ki runga ki toku maui ranei, ehara i te mea maku e hoatu ki,, engari ka te reira
kia hoatu ki a ratou mo te whakaritea nei e toku Matua.
Ko te hui taua i whakaahuatia kua i roto i te Mark 10: 35-45, ko reira ia
korero o Hemi, a Hoani ratou haere mai ki a te Karaiti hei utu mo o
to ratou whaea, e he hakari tetahi tauira o te totohe o
te
Kuputuhi Fakatohitapu.
I roto i teie nei faahitiraa parau mārama kī a Ihu, e ehara i te mea i roto i tona kaha
ki
e homai tona reoluest, a fakamamafa'i e kei tenei mana ki te
Matua
anake. Hoki arai tēnei tauākī te Karaiti i te i te
tuarua
tangata o te toru.
Tauākī Tuarima
Matthew 19: 16-17 te kupu:
Na, Na, ka haere mai tetahi, ka mea ki a ia, E te Kaiwhakaako pai, "
he aha te mea pai e meatia tenei e ahau, e whiwhi ai ahau ki te ora etemal? Na
ka mea ia ki a ia, He aha ahau i kiia ai e koe he pai? i reira he tangata
pai engari kotahi, e ko, te Atua.
Ko te mahino tenei tauākī ki te toru. Kihai i meatia e Ihu noa
rite te karangatia e "pai" kia anake te karangatia e te Atua. Tēnei tauākī
e kia horihori i tino ki te kua Ihu incarnate te Atua. I roto i te
e
take e whai ia ka mea i reira ko tetahi i pai, e te Matua,
Tama
me te Varua Maitai. Nahea e nehenehe ai te mahara a Ihu kua ki te pai
me a ratou nuitia nahi i te huru Atua ki a ia, me te whakatutuki i ia rite
ka hanga te tangata ki ona ringa ake?
Tauākī te ono o
Matthew 27:46 Kei:
A, tata ki te iwa o nga haora, ka karanga a Ihu, he nui te reo,
mea Eri, Eri, rama hapakatani? e ko te ki te mea, E toku Atua, e toku
Te Atua, he aha koe i whakarere ai i ahau?
I tua atu i roto i te irava 50 kitea e tatou:
Na ka karanga ano ia ki he nui te reo Ihu,, tuku
ake te wairua.
1. tatou kaituhi te kupu "tika" konei i te reira hoki
i roto i te Arabic
putanga 1865. I roto i te putanga King James ki te kupu "pai" puta rite
faahitihia e tatou
i runga.
Na ka Luke 23:46 kua:
A, no ka karanga a Ihu i ki te reo ki te karanga, ka mea ia,
Matua ki ou ringa e whakapai ana ahau toku wairua.
Ko te runga ake tauākī marama turaki i te ia incarnate te Atua. Hoki
ki te i ia te Atua ia kihai i pai ki te karanga, ka mea, "E toku Atua, e toku
Te Atua he aha koe i whakarere ai i ahau? "Ranei," Matua te tuku nei e ahau toku spirt
ki o koutou ringa, "etc. no te mea e kore e taea te mate hinga te Atua, i te mea he
haapapuraa
peresideni i te mau irava i muri nei o te pukapuka tapu.
Ko te Immune ki te mate te Atua
Isaiah 40:28 He:
Kahore koe i mohio? kahore koe i rongo, e te mure
te Atua, e te Ariki tonu, te Kaihanga o nga pito o te whenua,
kahore, e kore ano ia e mauiui te kaihapai? kahore he rapu o tona
māramatanga.
Chapter 44: 6 o te pukapuka kotahi te kupu:
Ko te kupu tenei a te Ariki, a te kingi o Iharaira, a tona kaihoko ano
te Ariki o nga mano; Ko ahau te tuatahi, ko ahau ano te whakamutunga; a i te taha o
ahau kahore he Atua.
Jeremiah 10: 10has:
Ko te Ariki, ko te Atua pono, ko ia te Atua ora, me te
kingi tonu.
Paora ake Tuatahi episetole a Timoteo 1:17 te kupu:
Na, ki te etemal Kingi, e pirau, e kitea, ko te anake
te Atua whakaaro nui, kia honore me te kororia ake ake.
Te Atua nana nei te mea etemal, e pirau, free o te mauiui, a mau tonu
e kore e taea e te hunga iti, e ngohengohe ki te mate. E taea ranei e te tahuti ngoikore e te Atua?
Roto i te meka te Atua pono, ko te Mea nei, kia rite ki te tuhinga faahitihia
i runga, ko te Karaiti te whakatutuki i te wa o tona mate. Maere
te
Whakapono Karaitiana e to ratou Atua, te Mesia, kihai i tukua mate anake
engari
tomo hoki ki te reinga i muri i tona mate.
Ka korerotia tēnei whakapono i te Pukapuka o nga Inoinga tāngia i roto i te 1506 i roto i
enei kupu:
I mate a te Karaiti, a ka tanumia he whakaaro ki to tatou, me hoki tatou
whakapono i heke ia ki te reinga.
I tuhituhi a Piripi Guadagnolo te pukapuka i roto i te Arabic i refutation o te
mahi o Ahmad Al Sharif ibn TAINE ohipa "Abidin, a huaina ana e ia
Khiyalatol Filbos (nga whakaaro o Piripi). I tāngia te reira i roto i te Roma i roto i
Na ka mea a 1669. Matua Piripi i roto i tenei pukapuka:
Na wai i tukua mo o tatou hara, heke ki te reinga, me te ka
I whakaarahia i te hunga mate, te toru o nga ra.
Kei roto i te pukapuka inoi ki te kupu "te reinga" i roto i te haapiiraa Athanasian
haapiiraa, "kauri nly whakapono e nga Karaitiana katoa.
Na ka mea a Jawad ibn hapati:
Whakamārama i tenei whakapono, ka korerotia e te Metua Martyrose ki ahau e
ka whakaae te Mesia puka tangata ka tika hoki
ki a ia waha mamae tangata katoa me nga mate. Na reira ia
i tonoa ki te reinga, ka whiua. I te tukua e ia
i a ratou, ko te hunga katoa i reira i roto i te reinga ia ia i te aroaro o
tukua ki a ia. Ka ui ahau etahi tohu me te tautoko hoki
tenei whakapono. Ka whakahokia e ia, e kore i te hiahia tetahi tenei whakapono
tautoko. Ko tētahi o nga Karaitiana reira, tahitohito parau
e kia te Matua tino kino, te kore e whai ia
kahore i tukua tona tama ki te haere ki roto ki te ahi o te reinga. E te tohunga
ka tino riri ki a ia, ka peia ia ia i roto i o te whakaminenga.
I muri i runga i te taua Karaitiana ka haere mai ki a ahau, ka awhi
Ihirama heoi kihai i tukua e te reira ki te kia hanga tūmatanui i roto i tona ora. Ahau
i korero ia ki te pupuri i te reira ngaro.
I te 1833 (1248 AH) he tohunga rongonui, Joseph Wolf, ka haere mai ki
Lucknow i roto i India. Kī ia i riro ia faaururaa i
Te Atua. Ua parau oia i roto i te iwi whānui kia heke iho i te rangi a te Karaiti i roto i
"I mataotao ah he tautohetohe ki a ia. Ko te Shi" 1847. A Shi ah mataotao
ka ui ki a ia e pā ana ki te whakapono i raro i te aparauraa, a ka whakahoki ia e
Te Mesia i te mea e tomo te reinga, a ka whiua, engari kahore he kupu
he ki tenei kia rite ki te mea mo te whakaoranga o tana iwi.
Ētahi hāhi Karaitiana mau te whakapono noa kino e pā ana ki te Karaiti. Bell
ka mea i roto i tona aamu ki te whakaaro ki nga Maronites:
Tenei wehenga, e whakapono e tomo te Karaiti te reinga i muri i tona
te mate me te i whakaorangia e ia i nga wairua o Kaina, me te iwi
o Horoma i te reinga, e kore no te mea i ratou i nga pee o
te kaihanga o te kino, i te nga wairua o Apera, Noa, me
Noho a Aperahama i roto i te reinga rite ratou hoariri. Ratou hoki
whakapono e kore e te kaihanga o te ao te Atua nei
tonoa e Ihu. Ratou Na te whakakahore i te pukapuka o te Tahito
Testament rite te faaűruhia e te Atua.
Na ka mea te kaituhi o Meezan al Haqq i roto i tona pukapuka Hall al-lshkal
i tuhituhia ana e ia whakahoki i te pukapuka Kashf al-Asrar:
E parau mau e te whakapono Karaitiana ngā te whakapono e
Tomo a te Karaiti ki te reinga, ka puta mai i roto i te reira i te toru o nga ra
a kake ana ki te rangi, ko te kupu te reinga i konei auraa
"Whare" e ko te wahi i waenganui i te reinga, me te rangi rawa.
Tenei fakahu'unga e tomo a te Karaiti i te "Whare", na kia kaha ia
whakaatu i tona kororia ki te iwi o te "Whare" a kia ia
whāki ki a ratou tona ariki oranga o te ora, a ka e ia
ua pohe no nga hara katoa i te ripekatia. Ko te kupu te reinga me te Hatana
i hinga e ia, a ka i hanga e ratou kia rite ki te mea kore te whiwhi
ki te pono.
Kua oti te whakau i te Pukapuka o nga Inoinga, me te i nga tohunga,
A Piripi Guadagnolo, Martyrose me Joseph Wolf i te auraa te reinga te
i konei
i roto i te auraa mau, ke i ki te tikanga te aroaro e te
kaituhi
o Meezan al-Haqq. Mau tonu te reira ki te kia tautokona e te tahi fakaloto'i
Tautohetohe e tetahi wahi e kiia "Whare" te vai i waenganui i te reinga, me te
rangi rawa, ranei e tomo a Ihu te reinga noa ki te whakaatu i tona kororia
ki
te iwi o te "Whare".
Haunga, te oraraa o te "Whare" hanga he pokanga mai
rānei ko te wahi o te ahuareka te tamahanahanaraa, me ranei te mea he wahi o
tautea
Tuhinga ka mamae. I roto i te take o mua e waiho te reira tikanga mo te
Ia te Karaiti ki te whakaatu ia ratou i tona kororia e rite ana kua ratou i pai ki te noho i roto i
ore
ahuareka mure me te tamahanahanaraa e te i roto i te take whakamutunga i te "Whare" Ko
kahore
atu i to nga wairua e te mamae i reira te reinga.
Taraehara: he te ore e Whakahau
Ko te patunga o te Karaiti i roto i te puka o tona mate kahore arorau
ei
e fehoko- ki te whakapono i roto i te whakamarie, e ko te faaoraraa o te tangata
i ona hara. I he hara i roto i tēnei horopaki i te hara taketake i te
faaueraa
oia i e Arama i roto i te Parataito. Ko reira arorau ia feruri e, te katoa
o te
kia mamae te tangata uri ake mo te hara o to ratou papa. Te reira i pai
he
te kino nui ki a ratou. Kei te mārama mea te reira i roto i te pukapuka o Ezekiel
18:20:
E kore te tama e waha i te kino o te papa, e kore ano
ka te papa e waha i te kino o te tama, te tika
o te tangata tika e ka ki a ia, me te kino o te
kia ka kino ki runga ki a ia.
Ko te atu wāhi e taea ana ki te matau ai tatou he i ko Hatana
ikuna'i e te Karaiti na roto i tona mate. E ai ki nga pukapuka o te
Kei te ta'engata herea Karaitiana Hatana, me te whare herehere i te wa
i mua ki te whanautanga o te Karaiti. Ko te ono irava o te episetole o
He Jude:
Na, ko nga anahera, kihai nei i mau ki to ratou ake rohe, heoi mahue
to ratou nohoanga ake, kua waiho e ia i roto i nga mekameka, mau tonu
i raro i te pouri, ki te whakawa o te ra nui.
Tauākī Fitú
Kei te Evanelia o Hoani te faahitiraa parau i muri o te Karaiti
te whakatika a Meri: l
Ka mea a Ihu ki a ia, Kei pa ki ahau; e kore hoki ahau ano ahau
kake ki toku Matua: engari haere ki oku teina, ka mea atu ki a
ratou, ka kake ahau ki toku Matua, a ka to koutou Matua, me toku Atua,
me to koutou Atua ra.2
Te Mesia, i roto i teie nei faahitiraa parau, fakamatala'i ia rite te tangata, ano he ētahi atu kia
e kore e ahei kia whakapangia ki a ia te iwi o te kerēme o
whaiaro otua'aki-.
I whakanuitia e ia tona taata, ka mea i te mea ia he tangata ano he ētahi atu, te
Kua whakamahia te kupu tama hoki ia anake i roto i te tikanga whakarite. I tenei
i hanga e ia faahitiraa i te aroaro o tona tangohanga ki ki te rangi, me te
i muri noa i tana "aranga" fakapapau'i te reira e kua te Karaiti i
kauwhau i
tona tangata me tana he i te pononga a te Atua ki runga, ki tona tangohanga
ki
nga rangi, e ko, te katoa o tona ora. Ko te tauākī i runga o te
Ko te tino i roto i te runga i te faahitiraa parau i muri o te Karaiti
te
Koran Tapu parauraa i te reira i te faahitiraa parau o te peropheta, o Ihu
(Te rongo
kia ki runga ki a ia).
Korero ahau ki a ratou i te kahore anake te mea ahau kia a koutou. (E ahau
ka mea) koropiko Allah, e toku Ariki, me koutou Lord.3
Tuawaru Shtement
Ko te Evanelia o John 14:28, kei te faahitiraa parau i muri o
Karaiti:
Hoki toku Matua, ko te nui ake
Fakapapau'i hoki tenei e whakakahore Karaiti te Atua, rite e taea kahore he tangata e
ara rite ki te Atua i tawhiti atu i te nui atu i a ia.
Tauākī iwa
Ko te Evanelia o John 14:24 Kei te faahitiraa parau i muri o te
Karaiti:
Na, ko te kupu kihai nei i rongo nei koutou, engari ko te Matua ake
i ahau i tono mai.
Hanga tino mārama reira tenei e te kupu i korerotia e te Karaiti, ko te kupu
o te Atua, e kore te kupu a Ihu, a kia kaua e nui ake i ko Ihu
te
anahera ka tonoa e te Atua.
Tauākī tekau
Matthew pene 23 i roto i tenei wāhitau o te Karaiti ki tona
akonga:
Na karanga kahore he tangata tou papa ki runga ki te whenua: kotahi hoki to
to koutou Matua, ko tera i te rangi. Kaua ano koutou e kiia he kaiarahi:
no te mea kotahi to koutou Kaiwhakaako, ara Christ.l he
Tenei ano hoki mārama ta e te Atua ko te kotahi me Ihu anake i tona messen-
ger.
Tauākī tekau ma tahi
Ko te Evanelia o Mataio 26: 36-44 kua:
ś Katahi ka haere a Ihu ki a ratou, ki te wahi e kiia nei
Ko Kehemane, a ka mea ki nga akonga, Hei konei koutou noho, ia ahau
haere me te koina inoi. Na ka mau ia ki a ia Pita, me te rua
timata tama a Heperi, 2, me te ki te pouri, te tumatatenga.
Katahi ia ka mea ki a ratou, Kei te tino pehia toku wairua e te pouri,
tae noa ki te mate: noho iho koutou i konei, kia mataara tahi i ahau. Na ia
ka haere ki tahaki tata atu, ka hinga ki runga ki tona mata, a ka inoi, ka mea,
E toku Matua, ki te mea e ahei, kia tenei kapu "pahemo i ahau: tira-
ertheless, kaua e waiho i ahau, engari kia rite ki e koe. Na ka haere ia ki
nga akonga, ka rokohanga atu e moe, me te mea ia ki a Pita.
He aha, e kore koutou e taea e mataara tahi tatou kia kotahi haora? Kia mataara me te inoi,
e kore e tomo koutou ki te whakamatautauranga: pono ko te wairua hihiko,
ko te kikokiko ia kei te ngoikore. Ka haere ano ia ki atu te rua o nga wa,
a ka inoi, ka mea, E toku Matua, ki te tenei kapu e kore e haere
atu i ahau, kahore inu ahau i te reira, i tau e mahi; Na ia
ka haere mai, ka rokohanga mai e moe ana ano ratou .... ka haere atu ia
ano, a ka inoi ki te toru o te taime, i mea i te taua kupu.
Nga kupu katoa me nga mahi a te Karaiti i roto i te whakaahuatanga i runga
mārama whakamatau e kihai i Karaiti whakaaro ki a ia hei Atua, engari
he tavini
fekau- o te Atua. E e pouri ki te mate te Atua, pai Piko te Atua
a ka inoi pera ana me ta te Karaiti? Haunga, ka ake anake te whakaaro o te Karaiti
e haere mai ana i roto i te ao i roto i te ahua tangata, ko te patunga tapu tona ora mo te
te faaoraraa o te ao katoa, he aha, i runga i tenei take rawa, ko ia
na
pouri i runga i te pātai o tona mate i te mahara o te
rawa
whakaaro o tona oraraa? He aha i inoi ia e pai ki te tango i te Atua
te kapu o te mate i a ia?
l "welfth Tauākī
Ko te peu mua o te Karaiti ki te kōrero ki a ia ki te kupu
"Te tama a te tangata" i te mea he kitea i te Mataio, 8:20, 9: 6, 6:13, 27,
17: 9,
12, 22. 18:11. 19:28. 20:18, 28. 24:27. 26:24, 45, 64. Waihoki
i reira
He maha hoki era atu wahi i roto i te tahi atu mau buka.
Tohenga Karaitiana i roto i te manakohia o te Tokotoru
Kua whakaaturia te reira i raro i te rima o te pūwāhi i runga i nga tohi o
E ki tonu i te whakaahuatanga whakarite, me te symbolical, me e Hoani
i reira he wā onge anake te wahi e kore ko etahi tikanga
hiahiatia. Waihoki kua whakaaturia tatou i roto i te ono o nga ira e nui
ambi-
kitea guity i roto i te Karaiti ake tauākī, ki te whānuitanga, i roto i te meka, e
ara
Kāore e taea e mahino ia tae noa ki a te Karaiti ia ana akonga i
i
i tohua i te tikanga o ona tauākī. Kua hua tatou ano
tauira
Me whakamatau ano e kore ia kī tu'unga e kore ki te e rua o te tangata
o
te toru i roto i te kupu mārama; a e tikanga e whakamahia ana i te faahitiraa parau i
te
Karaitiana ki te tautoko i tenei kereme e rangirua, ka tangohia te nuinga
i
te Evanelia o Hoani.
Ko enei tauākī o e toru momo:
1. vai nei te tahi mau faahitiraa parau e kore e mahi i te i roto i tetahi ara tautoko ratou
titau noa ki e āwangawanga ratou tikanga tūturu. Ratou deduc-
mau i teie mau faahitiraa parau e tu i roto i te totohe mārama ki te tumu
tauākī tama me te taunakitanga tuhi, me te mārama o te Karaiti
ia ia. Kua makona kōrero e matou ia ratou i roto i te o mua
e rua ngā wāhanga.
Ko o te 2. ētahi tauākī whakaputaina e ratou mo tenei whakaaro
atawhai i te mea kua oti faataa e te tahi atu mau irava o te
Kōsipelí me i tauākī i hanga e te Karaiti ia ia. I roto i te aro
hoź o teie mau whakamārama, kahore atu whakamārama o te
Ka taea te whakaaetia ngā pūkenga Karaitiana körero ranei.
3. He tauākī e, kia rite ki, theologians Karaitiana
rapua e tikanga. Ko te mea hei akiaki ia o te tikanga i roto i te taua
tauākī titau e kore me fehangahangai tenei tikanga
te kuputuhi tapu, me te kia hāngai ki nga kupu tautohetohe hautanga. Ko te reira
tikanga ki te whakaputa uri aua tauākī katoa konei a ka tatou
whakaputa uri a aparau i te noa etahi o ratou i roto i te tikanga ki te whakaatu i te
āhua o ratou tohe.
Tohenga Tuatahi
Ko te mau irava faahiti pinepine e mataotao Karaitiana ko te hunga e
tirohia ki te Karaiti kia rite ki te tama a te Atua. Teie mau irava hei tautohe mo
E kore e whaimana te Karaiti hanahana ake, tuatahi no te mea he ratou
whakahē ki te
ngaahi veesi atu e korero o te Karaiti kia rite ki te tama a te tangata, 2, me te no te
enei
hoki haafifi i te mau irava te Karaiti i te ko e hako o Rawiri.
Na reira me ratou etahi tikanga kia kore ai ratou i te he
te
o te ore e arorau. Tuarua, no te mea ake i te kupu i runga i kore "e taea e
tangohia i roto i tona tikanga totonu, me te mau, kia rite ki nga tohunga katoa i roto i
Etymology unan-
imously whakaahua tona tikanga ko e "te tetahi whanau o te parāoa tūturu
o
mārama ko tona papa raua ko tona whaea. "tenei tikanga mau o te kupu
e kore e
e hāngai ana i konei. Na reira, e titau te reira e kia whakamahia te reira e ia
metaphor-
lea i roto i te auraa pērā i ai e tika ki te mana o te
Te Mesia.
Tautautefito ka Kōsipelí fakamahino'i e whakamahia tenei kupu i roto i te
te tikanga o te "tika" ka lave ki a te Karaiti. Ko te Evanelia o Mark
15:39 ta:
A, no te te keneturio, e tu ki runga ki a ia,
ka kite e pera ia ka karanga ki waho, a ka hoatu ana ake te wairua, ka mea ia, He pono
Ko tenei tangata i te Tama a te Atua.
Ahakoa te Evanelia o Luke fakamatala'i te kaupapa kotahi i roto i enei
kupu:
Na, i te kitenga o te keneturio i taua mea, ka whakakororia ia i
Te Atua, ka mea, he pono he man.2 tika tenei
Ka taea te kď hoki e whakamahia ana e Luke nga kupu "tangata tika" i roto i te wahi
o Mark ake kupu "te tama a te Atua". Kua tēnei faaiteraa kua whakamahia ki
whakaatu "tangata tika" e te tahi atu iwi, me te pai, rite rite "te
te tama a
Kua Hatana "Kua whakamahia ki te tikanga o te mahi i te kino-. Te Evanelia o Mataio
ta i roto i te pene e rima:
Ka koa te hunga hohou rongo: hoki ratou ka karangatia e te
tama a God.3
Kia te reira fakatokanga'i e whakamahia nga kupu "nga tama a Ihu ia ia
Te Atua "mo te hunga hohou rongo ano te pene 8 o te Evanelia o Hoani.
Kei te kōrero i waenganui i te Mesia, me nga Hurai i roto i nei ia te Karaiti
ta:
E mahi ana koutou i nga mahi o to koutou papa. Na ka mea ratou ki a ia, matou
kia kaua e bom o te fomication; kotahi to matou Matua, ko te Atua.
Ka mea a Ihu ki a ratou, Ki te mea ko te Atua to koutou Matua, kua aroha koutou ki
i ahau. "
I tua atu i roto i te irava 44 e ai ta ia:
Koutou kei o koutou matua i te rewera, a ka nga hiahia o to koutou papa
Ka mahi koutou. He kaikohuru ia no te timatanga, me te noho ana
e kore i roto i te pono, no te mea kahore he pono i roto ia ia. A, no te ia
korero i te teka, e korero ia o tona ake, ko ia hoki he tangata teka ia, me te
papa o te reira.
Nga Hurai i roto i tenei tauira kī ko to ratou papa kotahi, e ko te
Te Atua, i te mea a Ihu i ko to ratou papa i te rewera. Ko te reira
kitea e
e kore e taea e te Atua rewera e kore e matua o tetahi i roto i te tikanga mau o
te
kupu. Ko te reira te reira, e tika ana hoki enei kupu ki te tangohia i roto i te
tikanga whakarite, e ko te mea, i kī te Hurai ki te hei
ngofuá
Tuhinga ki te Atua ia ka mea a Ihu ki a ratou, pee o te rewera.
Ko te Tuatahi Episetole a John 3: 9,10 kei i teie parau:
Ko te tangata e kore e bom o te Atua i te hara; mo tana
mau ana purapura i roto ia ia: a kore hoki e ahei ia ia te hara, no te mea ko ia bom
o te Atua.
Te tai'o nei tatou i roto i te pene 5: 1 o te taua pukapuka:
Ko nga tangata katoa e whakapono ana ko Ihu te Karaiti, ko bom o
Te Atua: ko nga tangata katoa e aroha ana ki a ia e aroha ana hoki ki a ia i taua whanau
e ko te whanau o ia. Na konei tatou ka matau ai e aroha ana tatou i te
tama a te Atua, i te aroha tatou ki te Atua, a ka pupuri i tona faaueraa
ments.2
Ko tētahi atu tauākī te tai'o nei tatou i roto i te Roma 8:14:
Ko te hunga hoki e arahina ana e te Wairua o te Atua, ko ratou nga
tama a te Atua.
hoki haafifi i te mau irava te Karaiti i te he uri o David.l
Na reira me ratou etahi tikanga kia kore ai ratou i te he
te
o te ore e arorau. Tuarua, no te mea ake i te kupu i runga i kore "e taea e
tangohia i roto i tona tikanga totonu, me te mau, kia rite ki nga tohunga katoa i roto i
Etymology unan-
imously whakaahua tona tikanga ko e "te tetahi whanau o te parāoa tūturu
o
mārama ko tona papa raua ko tona whaea. "tenei tikanga mau o te kupu
e kore e
e hāngai ana i konei. Na reira, e titau te reira e kia whakamahia te reira e ia
metaphor-
lea i roto i te auraa pērā i ai e tika ki te mana o te
Te Mesia.
Tautautefito ka Kōsipelí fakamahino'i e whakamahia tenei kupu i roto i te
te tikanga o te "tika" ka lave ki a te Karaiti. Ko te Evanelia o Mark
15:39 ta:
A, no te te keneturio, e tu ki runga ki a ia,
ka kite e pera ia ka karanga ki waho, a ka hoatu ana ake te wairua, ka mea ia, He pono
Ko tenei tangata i te Tama a te Atua.
Ahakoa te Evanelia o Luke fakamatala'i te kaupapa kotahi i roto i enei
kupu:
Na, i te kitenga o te keneturio i taua mea, ka whakakororia ia i
Te Atua, ka mea, he pono he man.2 tika tenei
Ka taea te kď hoki e whakamahia ana e Luke nga kupu "tangata tika" i roto i te wahi
o Mark ake kupu "te tama a te Atua". Kua tēnei faaiteraa kua whakamahia ki
whakaatu "tangata tika" e te tahi atu iwi, me te pai, rite rite "te
te tama a
Kua Hatana "Kua whakamahia ki te tikanga o te mahi i te kino-. Te Evanelia o Mataio
ta i roto i te pene e rima:
Ka koa te hunga hohou rongo: hoki ratou ka karangatia e te
tama a God.3
Kia te reira fakatokanga'i e whakamahia nga kupu "nga tama a Ihu ia ia
Te Atua "mo te hunga hohou rongo ano te pene 8 o te Evanelia o Hoani.
Kei te kōrero i waenganui i te Mesia, me nga Hurai i roto i nei ia te Karaiti
ta:
E mahi ana koutou i nga mahi o to koutou papa. Na ka mea ratou ki a ia, matou
kia kaua e whanau i te fomication; kotahi to matou Matua, ko te Atua.
Ka mea a Ihu ki a ratou, Ki te mea ko te Atua to koutou Matua, kua aroha koutou ki
me.l
I tua atu i roto i te irava 44 e ai ta ia:
Koutou kei o koutou matua i te rewera, a ka nga hiahia o to koutou papa
Ka mahi koutou. He kaikohuru ia no te timatanga, me te noho ana
e kore i roto i te pono, no te mea kahore he pono i roto ia ia. A, no te ia
korero i te teka, e korero ia o tona ake, ko ia hoki he tangata teka ia, me te
papa o te reira.
Nga Hurai i roto i tenei tauira kī ko to ratou papa kotahi, e ko te
Te Atua, i te mea a Ihu i ko to ratou papa i te rewera. Ko te reira
kitea e
e kore e taea e te Atua rewera e kore e matua o tetahi i roto i te tikanga mau o
te
kupu. Ko te reira te reira, e tika ana hoki enei kupu ki te tangohia i roto i te
tikanga whakarite, e ko te mea, i kī te Hurai ki te hei
ngofuá
Tuhinga ki te Atua ia ka mea a Ihu ki a ratou, pee o te rewera.
Ko te Tuatahi Episetole a John 3: 9,10 kei i teie parau:
Ko te tangata e kore e bom o te Atua i te hara; mo tana
mau ana purapura i roto ia ia: a kore hoki e ahei ia ia te hara, no te mea kua whanau ia
o te Atua.
Te tai'o nei tatou i roto i te pene 5: 1 o te taua pukapuka:
Ko te tangata e whakapono ana e te whanau a Ihu te Karaiti o
Te Atua: ko nga tangata katoa e aroha ana ki a ia e aroha ana hoki ki a ia i taua whanau
e ko te whanau o ia. Na konei tatou ka matau ai e aroha ana tatou i te
tama a te Atua, i te aroha tatou ki te Atua, a ka pupuri i tona faaueraa
ments.2
Ko tētahi atu tauākī te tai'o nei tatou i roto i te Roma 8:14:
Ko te hunga hoki e arahina ana e te Wairua o te Atua, ko ratou nga
tama a te Atua.
Ano te kupu a Paora i roto i te Philipi 2: 14,15:
Meatia nga mea katoa kahore he murmerings, te tautohetohe: e koutou
kia tapatahi, me te e whaikupuria, nga tama a te Atua.
I ngā tauākī i runga katoa makona whakamatau tatou take e te
kupu ake i runga i a te Atua "e whakamahia ana mō te Mesia i roto i te tahi mau faahitiraa parau e kore e mahi
whakamatau
e ko te Karaiti te Tama a te Atua i roto i te mau tikanga o te kupu.
Rawa, no tatou i te ite i te mau parau Matua, a te Tama whakamahia i roto i te metaphori-
tikanga cal pinepine i roto i rua i te Tahito e te Faufaa. Tatou tapaea
te tahi mau hi'oraa o taua whakamahi i te Bibilia.
"Te Tama a te Atua" i roto i te Bible
Luke, whakaahua i te whakapapa o te Karaiti i roto i te pene 3 te kupu:
Ko te tama a Hohepa ... a Arama i te tama a te Atua.
Mahino kihai i Arama te Tama a te Atua i roto i te tikanga totonu. Mai
ia
I hanga e te Atua, kahore mau metua koiora, heliaki ia
He
Kua hoatu ki a te Atua. Luke ana ta te a Ihu ki a Hohepa ahakoa Ihu
i kahore papa koiora, kia rite ki pā ia ia Arama, nei i kahore koiora
ngā mātua ki te Atua.
Exodus 4:22 Kei te parau i muri nei a te Atua:
A ka mea koe ki a Parao, Ko te kupu tenei a te Ariki,
Ko Iharaira taku tama, ara toku firstbom: A ka mea ahau ki a koe, kia
taku tama e haere, kia mahi ia ki ahau: a ki te kore koe e rongo ki te tuku ia
haere, na, ka patua e ahau tau tama, ara tau firstbom.
Here whakamahia tenei whakaaro kei te rua i roto i te hononga ki a Iharaira, ko wai te mea noa
ki te Atua kia rite ki tana "matamua".
Kei 19-27 te wāhitau e whai ake nei o te Rawiri ki te Atua: Psalm 89:
Na ka korero moemoea koe i reira ki tau Mea Tapu, i mea, ahau
Kua whakatakotoria ki runga ki tetahi e te mea kaha; Kua whakanuia e ahau tetahi
whiriwhiria i roto i te iwi. Kua kitea e ahau taku pononga, ki a Rawiri;
ki toku hinu tapu, kua whakawahia ia e ahau, ka ..He karanga ki
ahau, Ko koe toku papa, e toku Atua, me te kohatu o toku fakamo'uí
no. Ano ka meinga ia e ahau ki runga ake i nga kingi toku matamua,
o te whenua.
I roto i tenei tauira korerotia e Rawiri te o rite te kaha o nga, i whiriwhiri, te
i whakawahi e te Atua, me te firstbom o te Atua, ia te kupu matua e
Kua whakamahia hoki te Atua.
Jeremiah 31: 9 Kei roto i teie nei faahitiraa parau a te Atua:
No te mea he papa ahau ki a Iharaira, a Ephraiml ko toku matamua.
Kīia Here a Eparaima ki e te Atua kia rite ki tona matamua.
Ki te taua whakamahi o nga kupu e te tautohe mo te Atua na Rawiri,
A Iharaira raua ko Eparaima kia hoki atua ara o te mana teitei ake i
Te Karaiti, no te mea, ka tika te matamua atu faatura i to tona teina
teina. Ki te totohe ratou e te Karaiti, ko te "whanau anake o te
papa, "ka kia e matou tino hari ki te whakarongo ki tenei mai e te auraa e
Me whai kia taea ki te kia whakamahia heliaki enei kupu.
II Samuel i roto i te pene 7 veesi 14 kua:
Ka ahau hei tona papa, a ka hei ia taku tama.
Ko te tauākī ake te Atua i roto i te manakohia o te poropiti Horomona tenei.
Ko nga kupu ake ake a te Atua "i whakamahia mo nga tama a Iharaira katoa i roto i
Deuteronomy 32:19, 14: 1, Isaiah 63: 8, a Hosea 1:10. I roto i te Isaia
63:16, te ite nei tatou i te wāhitau e whai ake nei o te Ihaia ki a te Atua:
He pono ko koe to matou papa, kahore nei hoki a Aperahama igno-
rant o matou, a Iharaira e mahara ki a matou: koe, e te Ariki, koe
to matou papa, to matou kaihoko, ko i te everlasdng tou ingoa.
I tua atu i roto i te 64: 8 o tenei pukapuka, te tai'o nei tatou:
Tena ko tenei, e te Ariki, ko koe to matou papa.
Isaiah konei aro te Atua kia rite ki he i te papa o te katoa
A Iharaira.
Ko te tama o muri a te poropiti a Hohepa 1. Eparaima (Kia i runga i te rangimarie
ia)
Job 38: 7 e:
I te mea i waiata ngatahi nga whetu o te ata, me nga tama katoa a
Hamama te Atua i te koa?
E 5: Psalm 68:
He papa o te pani, me te kaiwhakawa o nga pouaru, ko te
Te Atua i roto i tona nohoanga tapu.
Genesis 6: 1-2 kei:
A, no te timata te tangata te tini haere ki runga ki te mata o te whenua, a ka
whanau tamahine i ki a ratou, Ko te kitenga o nga tama a te Atua i te
tamahine a te tangata, he ataahua; a tangohia ana e ratou a ratou
wahine o katoa i whiriwhiria e ratou.
I tua atu i roto i te irava 4 reira te kupu:
He roroa nga tangata i roto i te whenua i roto i aua ra; a hoki
i muri i te, i te haere mai nga tama a te Atua i roto i ki te tamahine
o te tangata, a ka whanau ratou tamariki ki a ratou.
I roto i tenei tauira, nga tama a te Atua, ko nga tama rangatira, me ana tamahine
o
tangata ko nga tamahine o te iwi noa. Ko te translator Arabic
o
1811 iriti te irava matamua ki te kupu, "nga tama a te
rangatira ",
hei utu mo o "nga tama a te Atua". Tēnei, e āhei ki a matou mahino e te
kupu te whakamahi heliaki ai "te Atua" no te rangatira.
He maha nga wahi i roto i te Evanelia i reira te faaiteraa "koutou
Kua papa "Kua whakamahia hoki te Atua te whakatutuki i nga akonga, me etahi atu.
Hoki
tauira kitea tatou, "Kia i te tama a tou papa koutou," i roto i
Matthew 5:45. Kite ano Matthew 5:16, e 5:48, Luke 12:30, e 11: 2,
a John 17:20 mō ētahi atu tauira ōrite.
I te tahi taime i te mau parau "papa" me te ake i runga i "e whakamahia ana ki te ahotea, me te
fakamamafa'i ratou pānga ki ētahi atu mea, kia rite ki te whakapuaki
"Papa o te teka", ake ake o te reinga "me te ake ake o Hiruharama" whakamahia e
Te Karaiti mo nga Hurai i roto i te Mataio pene 23. Waihoki ake ake o te Atua "
a ake ake o te Day o whakawa "e whakamahia mo nga noho o
Pararaiha.
Tohenga Tuarua
Kei te Evanelia o John 8:23 i teie parau:
Na ka mea ia ki a ratou, Na raro nei koutou; Ko ahau i
i runga: Ko koutou o tenei ao; E kore ahau e ahau o tenei ao.
Mai i tenei tauākī o te Karaiti, whakapae nga Karaitiana i ko ia
Puta te Atua nana nei, ka heke iho i te rangi, i roto i te ahua tangata.
Ko te totohe i runga, me te mōhiotanga o te pūkenga Karaitiana ko
he mō te rua take: tuatahi, no te mea he ano te reira mārama ki
katoa
tuhi me te taunaki kouma, ka, tuarua, no te mea rite parau
mau o te Mesia e ka kitea parau ki ana akonga. Na ka mea ia i roto i te
John
Ki te mea i koutou o te ao, e aroha ki te ao tona ake;
engari no te mea e kore e koutou o te ao, engari i whiriwhiria i roto i koe e ahau
o te ao, i te ao na reira ka kino ai ki a koutou.
Na ka mea a ano i roto ia John 17:14 Karaiti i pā ana ki ana akonga:
No te mea e kore e ratou o te ao, me ahau hoki ehara ahau i te
te ao.
Korerotia te Karaiti, e kore i ana akonga o tenei ao rite
rite
i mea ia o ia, "Ko ahau i runga ake." Na, ki te mea ko tana tauākī
tangohia i roto i tona tikanga mau rite tohu o tona huru Atua i pai, i te reira
arorau
te tikanga e rawa, ko ana akonga katoa atua. Ko te anake arorau
tatararaa
raa o tona faahitiraa ko, "hiahia o tenei ao mea mataro ko koe
i te kore ahau e ahau, kaua e rapu i ahau te pai ai o Allah me te ora etemal
i roto i te
te ake. "
Tohenga Tuatoru
John 10:30 He:
Ahau me toku Matua, kotahi.
Ka mea tenei irava te ki te whakamatau i te kotahitanga o te Karaiti, a te Atua. Tenei te mau
he he mo te rua take hoki maroraa. Tuatahi, ko te Karaitiana
whakaae e
Ko te Karaiti te tangata, ano he te tahi atu mau taata, he tinana, me te wairua.
Ko te kotahitanga i waenganui i te tinana tinana o te tangata, me te Atua e taea.
Na reira tino e whai ratou ki te mea i taua, e rite ana te Karaiti, ko te
ei
maitai te tangata, ko ia ano hoki te Atua haohaoa. E ai ki te tuatahi
whakaaro
e whai ia mo'ui kōpeka me te he ia kia rite ki te tahi atu
whakamatauria ki te kia kore-tangata, he ngangare rua reira auhia
taea.
Tuarua, kua rite mau parau e whakamahia ana e te Karaiti e pā ana ki tona
akonga. Kei te korerotia e ia ki te i mea i roto i te John 17:21:
Kia ratou katoa kia kotahi; rite koe, Matua, koe i roto i ahau, me te ahau
i roto ia koe, kia kotahi ai hoki ratou i roto ia tatou kotahi: e ma te ao
whakapono e koe i tono mai ai koe ki ahau.
Here a te Karaiti ake faaiteraa e, "kia kotahi ai ratou" mārama e taea e kore e
kia tangohia ki te whakamatau i te, e taea te piri nga akonga te Karaiti, a te Atua
i roto i te
tikanga totonu. I kore he auhia to ratou kotahitanga i roto i te tikanga totonu
taea,
rite te Karaiti kotahitanga ake ki te Atua, noa i runga i te whenua o taua
kīanga e kore e taea,. I roto i te hono mo'oní, te kīanga korero o
kotahitanga,
te auraa ki te talangofua ki te Atua mau faaueraa ake, a ki te kia tika i roto i
kotahi mahi ake. I roto i tenei tikanga e piri katoa ratou, me te rerekētanga
e
Te Karaiti kotahitanga ake i te Atua i roto i tenei tikanga, ko te nui atu i to taua o
tona
akonga. Ko te kupu tenei tikanga i roto i te meka whakapumautia e Hoani, i te
apotoro.
Ka mea ia e ahau John 1 i roto i: 5-7:
Tenei ra te kupu i rongo ai matou ki a ia,
a ka korerotia e ia ki a koutou, he marama te Atua, a ka i roto ia ia te mea kahore pouri
naá i te katoa. Ki te mea tatou e whakahoa ana tatou ki a ia, a ka
haere i roto i te pouri, e korero teka ana tatou, a kihai te pono te mahi; Otiia ki te tatou Wali
i roto i te marama, me ia hoki e i roto i te marama, na ka whakahoa tatou Ane
tetahi.
I roto i te whakamāoritanga Persian puta te kupu whakamutunga rite "e fakataha tatou
ki tetahi ki tetahi "E tautoko ana. tenei mārama to tatou tirohanga e te kotahitanga konei
te tikanga rite te mea ta tatou e kua whakaahuatia ana i runga.
Tohenga maha
Ko te Evanelia a John 14: 9,10 te kupu:
Ia kua kite i ahau kua kite hoki i te Matua; a me pehea
koe ka mea ai, Whakakitea mai te Matua ki? Koe e whakapono, e kore e taua e ahau
ahau i roto i te Matua, a te Matua kei roto i ahau? i nga kupu e korerotia nei e ahau
ki a koutou E kore ahau e korero o ahau, engari ko te Matua e noho ana i roto i
ahau, e meatia ana e ia nga mahi.
Te Karaiti faaiteraa ake, "Ko ahau i roto i te papa, me te Matua i roto i ahau," Ko
mahara ki te whakamatautau e te Karaiti, a te Atua e tetahi i roto i te mau tikanga.
E kore te mea e manakohia ana ano tenei tautohe mō te rua take. Tuatahi, ko te
Whakaae Karaitiana e te rangona o te Atua i roto i teie nei ao, ko te
auhia
taea, me pera me taku kōrero tatou i roto i to tatou mata te wha i runga. Ratou
hia
uku tikanga i roto i te tikanga o te āhukahuka me te mōhiotanga o te Atua,
engari
mai tenei e kore e tohu kotahitanga i waenganui i te Atua, e te Karaiti, ratou
uiuiraa
taoto i te reira rite te piri i roto i te tikanga i te pae varua. Ko e mea faufaa no te
te uiuiraa
tatararaa e kore me te mea i roto i te totohe ki te take, me te
tuhi
taunakitanga.
Tuarua, te tai'o tatou i roto i te John 14:20:
Ko ahau i roto i toku Matua, a koutou i roto i ahau, me ahau hoki i roto ia koutou.
Ko rite ki te tauākī kōrero tatou i roto i te toru o tohenga tenei
i runga. E mea papű e, te mea ko te i roto i te B, me te piri B i te C,
tenei
tā e A hoki kia kia piri ki C. Haunga te tai'o nei tatou i roto i te i ahau
Corinthians 6:19:
He aha? e mohio ana e kore koutou e to koutou tinana, ko te whare tapu o te
Varua Maitai i te mea i roto ia koutou, i nei e koutou a te Atua, me te koutou
Ko koutou ake e kore e?
E ite tatou i te tauākī rite i roto i te II Korinetia 6:16:
Na te aha argurnent ia te whare tapu o te Atua ki nga whakapakoko?
Ko te whare tapu o te Atua te ora mo te koutou; kua mea rite ki te Atua, e ahau
Ka noho i roto i a ratou, a ka haere ki roto ki a ratou, a ka e ahau hei Atua mo ratou.
Na te mea te reira i roto i te Ephesia 4: 6:
Kotahi Atua, ko te Matua o nga mea katoa, kei runga nei ia te katoa, me te roto i
katoa, a ka i roto ia koutou katoa.
Ki te tika te akapapu tenei rōpū kotahitanga i waenganui i a ratou i roto i te mau
tikanga, e te auraa i te Corinthians katoa, me Ephesians
hoki
Te Atua.
He aha nga tauākī i runga katoa whakaatu e tenei kotahitanga me te rōpū
Ko roto i te meka, mo tona ngohengohe me tona aroha. Te tai'o nei tatou i te e whai ake nei
i roto i te
Episetole Matamua a Ioane:
Na ia e pupuri ana i ana ture e noho i roto i a ia,
a ka i roto i ia e ia. Na konei tatou i matau ai e mau ana ia i roto ia tatou, na roto i te
te Wairua kua homai nei e ia ki a tatou. "
Tautohe Tuarima: te mau semeio
Kei te mahara hoki nga merekara e e Ihu ki te whakamatau i tana
atuaraa. Ko te rite wawau rite ki nga ētahi atu tenei tautohe. Te
rahi o
nga merekara katoa i mahi e Ihu i te whakatairanga i etahi iwi i
te
mate. E toru noa te iwi ka mea ki i whakaarahia i te
kua mate e te Karaiti te mea i matau ai tatou i te pene 37 o Ezekiel
e
Ezekiel ora mano o nga tangata i te hunga mate. Na reira kia ia
tika te huru Atua hau atu i te te te Karaiti. Haunga, te tai'o nei tatou i roto i te pene
17 o e ahau Kings2 e hoki ora a Iraia i te tangata mate. A kaupapa rite
Ko
faaitehia i roto i II Kings pene 4 i reira te whakaahuatia a Iraia ano rite
fana'oi te
ora ei te tangata mate. I whakamana te merekara taua e Eriha,
i muri i ara tona mate, ko te mea i matau i II Kings pene 13
i reira
i hoatu ki te tangata kua mate ki tona urupa, ka ora i te aroha noa o te Atua.
Ahakoa te mea e amo ia tatou e, e nehenehe te mahi etahi o te Karaiti ake tauākī te
whakaaro o te tautoko i tautohe Karaitiana mo te toru, ko te tenei
tonu
e kore e manakohia i roto i te aroaro o te meka e nui o te kuputuhi he
e kore e
faauruhia, kua oti he maha distortions nui, a he tokomaha kei
hapa me fallacies rite kua mohiotia matou ki tua atu feaa i roto i tenei
pukapuka. I hoki a Paora ake tauākī, e kore e ratou manakohia ki a matou
no te mea
kihai i ia he akonga o Ihu. Ka taea te kď hoki i konei e te katoa
mea
ka mea i runga i anake ki te whakaatu i te āhua mārama imbecilic o
ratou
Tautohetohe, te kore, pera me tatou kua mohiotia ki motuhake
tauira, nga pukapuka ia ratou e fakahōifua ki a matou, i roto i tetahi take,
no te mea o te distortions, ketanga me whawhe e
kitea i roto i a ratou. Waihoki kua faahiti tatou i te mau faahitiraa parau o te
pĭpĭ
mau, noho te whakaaro ki a ratou mo te taua e tino ratou nga tauākī
o te
akonga, ki te kore e ratou rite Kāore me o
nanakia
natura.
Me te whakapuaki i ahau te whakapono o nga Mahometa i roto i tenei mo e Ihu
me te noa, me te mea parakore o tetahi whakaaro poke, me te tatou i ana akonga
hei whakaatu i te mea kahore he Atua ko Allah, me Muhammad ko tana
Messenger me te pononga. Waihoki ko te peropheta Ihu he Messenger
me te pononga a Allah, me nga akonga i te ui ana hoa
e ia.
He tautohe i waenganui i Imam Raazi me te tohunga
Imam Raazi i te taukumekume i runga i te pātai o te toru ki te
tohunga. Korerotia e ia i te reira i roto i tona kōrero i runga i te Koran Tapu i raro i
te
kōrero i te 3:61:
I ahau i roto i te Khwarazim, ka korerotia e ahau e he Karaitiana
haere mai i reira i kī ake kua hohonu mohio o Kerititiano
pikikaa. I haere ahau ki a ia, ka tīmata te taupatupatu i waenganui ia tatou. E ia
ka ui tohu o te peropheta o Muhammad. Na ka mea ahau
e kua riro tatou pūrongo tūturu ki te whakaaro ki te
merekara e e te Tapu Palōfita Muhammad, te rangimarie
a ka waiho te mau haamaitairaa ki runga ki a ia, kia rite ki noa te pūrongo to tatou
riro ki te whakaaro ki nga merekara whakamana e te
Palōfitá Musa (Mohi) me IS (Ihu) te rangimarie kia ki runga ki a ratou.
Na, ki te whakakahore tatou nga pūrongo tūturu, e farii tatou ia ratou e aore engari
whakakahore i te meka e mau semeio whakamatau te parau mau o nga poropiti, tenei
e tika whakakahore i te peropheta o nga poropiti katoa o
Allah. I te tahi atu i te ringa ki te whakaae tatou i te parau mau o te pūrongo
whakapono a hoki e nga merekara, he tohu pono o te parau mau o te
Poropiti, a ka e whakamatauria ki te kia pono e rua o enei tautohetohe
mo te Tapu Palōfita Muhammad, te pono o tona peropheta
e lakanga e te tino mohiotia.
Na ka whakahoki te tohunga e kihai i titau ia e ko te Karaiti
he Palōfita ko whakapono ki a ia ki te waiho i te Atua. Ka korerotia e ahau ki a ia i taua e matou matamua
kia whai i te whakamāramatanga o te Atua. Tatou katoa e mohio ana te Atua
kia whaiaro-whiwhi, te take tuatahi, me te Pirimia, a ki tua atu
whakaahuatanga tinana. Heoi, e ite tatou i te hoę e ia a Ihu
ahua tangata, ko bom, a kihai i te tīariari i te aroaro o, a ka ko
āhua i patua e nga Hurai. Ko ia I roto i te timatanga i te tamaiti
a āta tupu ki te to'u tupú. E hiahiatia ana e ia he kai ki te ora me te
whakamahia ki te kai, ki te inu, a ka i nga āhuatanga katoa o te
te tangata. E mea papű, e kore e taea e te taata fāinoa
whaiaro-whiwhi, me te tangata e he kaupapa ki te huri i kore e taea e ore
mure me te tonu.
Tuarua, ko te he i runga i te whenua e mea nei ki a koutou to koutou kerēme
i a Ihu hopukina e nga Hurai, a ka i ripekatia.
I hanga ano e kaha ki te rere atu i roto i te tikanga ki te whakaora'aó-
whaiaro. Tamata ia ki te huna ia i te aroaro o tona hopu, me te reira, i mua i
tona mate, nui ia karanga. Na ko te ki te Atua, he wahi o ranei
Te Atua i piri ki te Atua-upoko, ko te Atua i roto ia ia ia,
he aha i taea e kore e whakaora ia ia ia i tenei fakatangá, a
whiua ia ratou mo te taua mahi tahae mea. Tona tangi, me te ta'i
mau, a te kaha ki te huna ia ia, he pera me inconceiv-
taea. Ko tatou tino miharo i te pēhea te te tangata ki te mau
ake i taea e commonsense whakapono te tahi mea i te mea na haapapuraa
nene◊i-noatia a ke i ki te take o te tangata?
Tuatoru, ko to koutou whakapae e kore e taea te mea me tatou
whakaae ki tetahi o e toru e taea arorau i roto i tenei mea.
Rānei ko te Atua te taua Karaiti nei i kitea ki te iwi
i roto i te ahua tangata, i tino piri ki a ia ranei etahi Atua ranei,
wāhanga o te Atua i honoa ki a ia. E toru katoa e taea e
rite noatia a arorau taea.
Ko te tuatahi no te mea, ki te te kaihanga o te ao, ko Ihu,
e rapu utu i te reira e ua ripekatia te Atua o te ao i
nga Hurai i roto i tenei take i te oraraa o tenei ao i pai,
Kua mutu. Ko te Atua o te ao i patua e te
Hurai, ko wai te iwi tino inconsidered, ka takahia
o te ao, ironical me te rahi, ko te atu i te katoa. E ia
Me waiho te Atua tino rawakore pono!
Ko Kāore hoki te taea tuarua, no te mea ki te
Ko te Atua e kore te tinana e kore he ngako, tona aroaro, me te unifi-
ana'ei ki te puka me te tinana i te taea auhia e kore e. A, ki te
He Atua, he puka, e he rauemi, tona kotahitanga ki ētahi atu mau pa-
e te auraa huru e to Rachel i te matūriki o te mea iho i te Atua
fakamāvae i tetahi ki tetahi, ki te he ia he tumu, e'Oku tenei
sitate etahi atu mea mo tona oraraa, e pai whakapae
e te Atua i ti'aturi i runga i te tahi mea i waho ia mo tona
oraraa.
Ko te pea tuatoru i honoa etahi wahi o te Atua i
ki a ia he heahea hoki no te ki te i faufaa aua wahi hoki
Te Atua, e rapu utu i te reira e kua e kua, kahore te Atua
i muri i piri etahi o ona wahi faufaa ratou ki a Ihu, a ka
Kore e te Atua kia tino tika. Ki te kahore i aua wahi faufaa
a e ngaro te Atua tetahi mea, kahore a ratou, taea taua wahi
e kore e wahi a te Atua.
Ko te tuawha tautohe, fetakai tenei kerēme Karaitiana, ko e
te mea kua mohiotia e i te Karaiti faahiahia matua mo
koropiko mo e talangofua ki te Atua. I ia te Atua ia
ia e kore e kua whai wāhi i roto i te koropiko o te Atua. I
E kore te Atua e hiahiatia ki te koropiko ki a ia.
Ka ui ahau ki te tohunga he aha ngā tohenga a ia mo tona daim hoki
te hanahana o te Mesia. Ka whakahokia e ia i meatia e ia he nui
mau semeio rite whakaora i te hunga mate, me te whakaora i nga repera. Enei
e kore e taea whakatutukitanga semeio, kahore hanahana
mana. Ka ui ahau ki a ia, ki te whakaae ia e te ngaro o te predi-
kihai i haa- tika whakamatau te ngaro o te oraraa o
te tumu parau. Ki te kore koe e whakaae ki a reira, e ui i te reira e
i roto i te timatanga, no te kahore i te tīariari i tenei ao, e te Atua hoki
kihai i te tīariari.
I te tahi atu i te ringa, ki te whakaae koutou e te ngaro o te pred-
e kore e tika i whakamatau akatapu i te ngaro o te tumu parau, e ahau
Ka ui ki a koutou i te uiraa. Te aha koe e mohio, e kore te Atua
amui ki ahau, ki a koutou ki tetahi mea ora i rite ia ranei
I fakataha ki te Karaiti? Ka whakahokia e ia ko reira kitea e
THE TAPU Koran
Ko te anake True Ipu o te kupu a te Atua
Ki te mea ko koe i roto i te feaa o te mea i whakakitea matou ki to tatou
pononga, whakaputa i tetahi pene rite ki reira. Karangatia ki runga ki a
koutou kaiawhina, te taha o te Atua, ki te he pono koe.
Wāhanga One
Ko te temeio kupu me me Kāhua o te Koran
He āhuatanga tini o te whakakitenga mai Koranic e
āta kakato ranei kawe i te huru semeio o te
Koran. Ka waiho e au aku ki te whakaahuatanga o te tekau ma rua anake
taua
āhuatanga i roto i te many.2 e kore e ahau kia rite ki tona tonu te korero i te mau huru maitai
ei
sciousness o te āhuatanga katoa o te tumu parau i te korero i runga i te
ngā
kaupapa me te whakaōrite me te considerateness o tona kupu. Ahakoa
te irava āwangawanga ko te tetahi o te tumanako o te riri ranei, o te utu o ranei
whiu, he tonu taurite, me te kore i runga i-tauä tona kupu.
E kore e kitea i tēnei te kounga i roto i te kupu tangata rite te whakapuaki te tangata ko te
nga wa katoa e te āhua o te whakaaro o te taata a'o. A, no te he ia
1. Tapu Koran 2:23.
2. I roto i te timatanga o tenei tekiona kia mōhio ia tatou e te kaituhi
oti kua reira
te nuinga ki te whakaatu i te aravihi kake ano me te semeio o te
te Koran, te
huatau nui me o tona kāhua, te hiranga faito ore o
tona reo. Katoa
Ka taea e tino anake enei mea whakamiharo o te kupu me Koranic me te kāhua
i whanganga e me te mauruuru
'a e pēnoló'e te hunga i korerotia ana e ia i roto i tona reo taketake. He uaua
ki te iriti i tetahi pukapuka
i tuhituhia i roto i tetahi reo. Atu rawa ki te Qur "ari nei
reo semeio
Te whakatuma a noa translation. Ka taea te kawea te tikanga o nga kupu
i roto i te wahi, engari
e kore e taea e ratou te āhuareka, ataahua, me te huatau. Ko te Koran Tapu tika
clairns ki te waiho i te oraraa i
te mau semeio o te peropheta Tapu. Ko tōna möna kounga semeio
tetahi wahi i roto i tona kāhua
e kore i te pera tino, me te tiketike e, ".... tangata e kore Jinn taea
te whakaputa i te kotahi
pene ki te whakarite me tona irava briefest, "me tetahi wahi i roto i ona
tirotiro me te arata'iraa.
E ai ki a Eduard Montet, "Ko e Coran .... ko tona hanahana o te puka
na hanahana e
kahore translation ki tetahi reo e taea e tukua ki a te reira kia tika te
maiohatia. "Na reira,
ki te kore kaipānui ki te mauruuru te mea kei te whakaatu i roto i to tatou kaituhi
tēnei wāhanga, ko te tenei
e tika ana ki te meka e kore e taea e ara te translation pai tuku i te
ataahua o te reo eź
ee. Ahau iriti au i te reira no te mea ngā tētahi wāhi o te
pukapuka. (Raazi)
pouri, whakaatu e ia i roto i tona kupu, e kore e whakaatu ana concem hoki ētahi atu
ko wai ai tika whakamoemiti ranei te aroha. Korero o tetahi mea, e ia
e kore e whakaaro me te korero o tona ritenga. Hei tauira i te whakaahua
te
i hanga, e kore ia e korero o te ake. A, no te he riri ia, ia
maha whakaatu ki waho ine i te nui o te riri e te mea i tapo◊ii te
fe'unga.
Kounga Tuatahi Atua: te aravihi o te Koran
Ko te Koran Tapu pupuritia puta noa i te mo'uí taea rawa
faito o te kōrero i roto i tona kupu, ki te whānuitanga e ko te reira mo'oni
impossi-
ore ki te kitea tona whakarara i roto i te mahi tangata. Ko nga ture o te kōrero
tono
kia waiho te kupu whiriwhiri mo te whakapuaki na tangohia i roto i te
fakahaa'i
te karere e kore kia faaite i ratou rawa nui ranei iti rawa hoki
te
take. Ko te atu i te whakamārama whakatinanatanga tenei kounga, me te
atu
e tika ana i te kupu e ki i te āhuatanga, te pu korero atu ko reira
mea
ki te hei. Ko te Koran Tapu fakahoko nga whakaritenga katoa o te kōrero ki te
te
paerewa teitei. Hoatu matou te tahi mau hi'oraa ki te whakamatau i to tatou kerēme.
Tohenga Tuatahi
Tangata aravihi, 2 ahakoa i Arapi ranei kore-Arapi, te tikanga
āwangawanga nga ari tinana e tata e pā ana ki
aua iwi. Hei tauira, kei te whakaaro te Arapi ki te kia nui
ora-
orometua me te pu i roto i te whakaahuatanga o kamera, hoiho, nga hoari, me
wahine. Poets, wetereo me ētahi atu kaituhi whiwhi rehe, me
profi-
ciency i roto i te tahi fleld ngā noa no te kaitito me kaituhi o
katoa
Kua mau taime tuhituhi me te tāpiri takeretanga te tumu parau,
provid-
mau kai mo te whakaaro mo te ki kaituhi muri whakatuwhera huarahi hou i roto i
te reira.
1. Kei te kōrero te kaituhi ki te kounga faito ore o te
Reo Koranic
nei i taua mau taime ra e whiriwhiri kupu e tika ana, me te
e whai hoki tona raro
a hoki i roto i ona pānga mō te tahi atu mau taime. (Raazi)
2. kōrero, alaghah i Arabic, auraa whakamahi i te reo e ko te
pu korero u pai
rite tika hoki raua i te iwi, me te tumu parau whakatutuki. Ko te whakamahi
o tino-rere, me te
kupu uaua mo te kuware, a inelegant, me te sirnplistic
kīanga mō te barned
Ko te whakarongo ki te kōrero.
Heoi, e kore e te Koran Tapu pai tauira tenei, runga tetahi mea
ki te tauira me te te î i te rawa, faito
tauira o te aravihi i te taatoaraa whakaae e te katoa
nga Arapi.
Tohenga Tuarua
Ko to tatou iteraa mua e ka kaitito me kaituhi o
literature
tamata ki te whakapaipai i to ratou reo ki te mau parau pukorero kahore mahi ratou
noho pono. Tetahi tetahi e ngana ana ki te kia tino pono i roto i te tuku
tona
e nehenehe e rave karere na noa i te utu o te aravihi. Ko reira
mea
e parau hape ko te āhuatanga matua o te whiti pai. Ko te kaitito rongonui
Labid ibn Rabi "ah a Hassan ibn Thabit taea e kore e mau tonu te tino
paerewa o ratou whiti i muri i awhi Ihirama. Ratou i mua i-Islamic
Ko ake puai, me te huatau atu ratou pou-Islamic rotarota
composi-
mau. He hakari te Koran Tapu tauira semeio o te aravihi i roto i
ahakoa o te tino pono i roto i te katoa ta te reira.
Tohenga Tuatoru
Whakaaro rotarota pai te huatau, me te ataahua no etahi o
Ko ona ngaahi veesi o te paerewa teitei o te aravihi. Ia me nga
irava
o taua whiti ko varavara katoa o te paerewa kotahi. Ko te Koran Tapu,
Heoi, i te timata ki te pito, ko te tauira taua o pakari
ataahua, huatau, me te aravihi e whai tangata o nga wa katoa
i taea e ki te whakaputa i ara he wahi iti o te paerewa rite. Tangohia
hoki
tauira te Surah Yusuf, "o te mea katoa kupu, he tauira tino
o te ataahua me te aravihi.
Tohenga maha
Tetahi kaituhi pehe ranei, ka pā ia ki te kaupapa kotahi neke atu i te
kotahi, e kore e whakahaere i roto i te pūkete toutou ki te kia rite ki huatau, me te
ataahua rite ko ia ia te wā tuatahi. Ko te tukurua Koran Tapu
putanga
1. Surah Yusuf, te pene tekau ma rua o te Koran i whakaahua
te ora o te
Peropheta Iosepha. (Raazi)
o te hui kotahi, a o nga whakaahuatanga o te hanga e, me te mutunga
o
te ao, me o nga whakahau, me nga mau taipe o te Atua. Ia
he rerekē i roto i te kāhua, i roto i te rahi whakaahuatanga, ko nga tangata katoa he o
na tiketike
te paerewa e kore e taea te meinga tetahi ki tetahi.
Tohenga Tuarima
Rite kawa obligatory nga mau a'oraa Koran o nga mea maha, tei ture
hibitions, akiaki ki te viivii ore, ngā hoko o hiahia o te ao,
a
prPparation mo te ake me ētahi atu kaupapa ōrite. Te
fakamatala
e kore e raa o enei mea tuku moni ano ki te huatau, me te ataahua
a
tetahi pehe e ngana ana ki te tito whiti i te mahi whakahau o tenei
e ahua kia pakeke hoatu ki te whakaputa i te irava o te kaiaka tuhituhi. Te
Koran Tapu no ni'ai te mau tumu parau i enei katoa ki te paerewa teitei o te
elo-
quence.
Tautohe te ono o
Herea te aravihi o nga pehe ki te kaupapa, me te
ka korero te rohipehe taua i runga i te tahi atu tumu parau i tona ataahua o
kīanga
a ka ata circumscribed tona matatau. Imru "l-Qais, te
rongonui pehe Arab mohiotia, kei te mo tona whakaahuatanga o te waina, wahine, me te
hoiho. Ko te rite pukorero i runga i tenei kaupapa No te tahi atu pehe. Nabigha Ko
mōhiotia
mo tona whakaahuatanga o te wehi, me te ri'ari'a mau ohipa, Zuhayr mo te tumanako, me te
na
on.l
Ko te Koran Tapu, i runga i era atu o nga ringa, kōrero i runga i nga mea katoa o te kaupapa
ki te kaha nui o te aravihi, ataahua, me te huatau, me te kitea ki
kia
fakaemana pu i roto i ia whakaahuatanga.
Tohenga Fitú
Aukati i tetahi raro ki tetahi i roto i te tahuri maha e
manga te tikanga hanga ana e ia e taea hoki te kaituhi ki te mau tonu rere
me te haere tonutanga ki te hanahana sarne me te kororia, me tona reo
1. Waihoki i roto i te reo Ingarihi literature Wordsworth mohiotia te mo te
whakaahuatanga o
natura, Keats mō whakaaro tangata etc (Raazi)
te tikanga mona tona tiketike o te aravihi. Ko tonu o te Koran Mā'oni'oní
taua
diversions, pinepine mokowhiti i tetahi hui ki tetahi, engari
miracu-
lously pupuritia te reira i te taua rere, me te haere tonutanga ki te katoa atu
kaupapa i raro i kōrero.
Tohenga Tuawaru
Ko tētahi atu āhuatanga motuhake o te kupu me Koranic ko e reira
haoa ana he
nui whānuitanga o te tikanga i roto i te maha Koinei iti o ngā kupu aita
i roto i te ngaro i tona karakia, me te kororia i roto i te iti rawa. Surah ake whakatuwheratanga Pōuri
mau irava e te tauira pai o tenei. Ko te Koran Tapu konei fakamatala'i
te
nui te maha o ngā kaupapa i roto i te tino torutoru mau irava, tae atu ki te
whakaahuatanga o
nga hunga whakaponokore o Makka, ratou makanga atu o te peropheta Tapu,
na'ina'í
nitions ki a ratou ki te tohutoro ki ngā kaupapa hītori o mua atu
te iwi,
ratou matakana me te miharo i te whakakitenga mai o te Koran, he
whakaahuatanga o ratou hae natula, tuma, me instigations, te
haapii
te mau o te manawanui, me te whakaahuatanga o ngā pā ana ki te poropiti
Rawiri, Horomona, Hopa, a Aperahama, me te Hakopa. Al enei kaupapa kanorau
Kua mahi ki te ope, me te aravihi e te mea ahurei ki te Koran.
Tohenga iwa
Kei te counteracting te Kuini, me te reka, huatau, me te ataahua
'ulungaanga e uaua kitea tahi i roto i te mahi kotahi. Enei
e rua
E kite i te ritenga atu 'ulungaanga fakalangi ngā tahi i roto i
te
Koran i roto i te ara unknown ki te poto tangata. Ko te ano tenei he kaha
Tautohe mo te aravihi semeio o te kupu me Koranic nei
Ko te tino e ngaro i te mau papa'iraa tangata.
Tohenga tekau
Ko te reo o te Koran katoa momo o elo- taea Kei
quence, te kupu whakarite, whakatauki, te mau faaauraa, whakawhitinga, fehangahangai
etc,
engari i te wa ano ko te reira noa o tetahi tohu o te verbiage rite teka
exag-
1. Ko te tauira pai o tenei ko te Surah Takir o te Koran, e
Ko Surah 81,
i reira e taea te kite i te mau huru i runga katoa taha i te taha i roto i ia
irava.
geration, tauākī hyperbolical me ētahi atu mea kohakore, katoa o
teka
a o te whakamahi o te kupu ke etc. kore Human tuhituhi e te nuinga o
te whakakotahi i nga āhuatanga katoa o te aravihi i roto i te kotahi te mahi. Kua tamata te taata
i roto i te noa ki te hāngai teie mau aravihi katoa. Ko te Koran Tapu, howev-
er, e pera superlatively.
He nui ki te whakamatau i te kerēme enei tautohetohe tekau e Koranic
te reo me ona mita e na nehenehe, e kore e taea te faito ratou
sured e poto tangata. Mohio te ake tetahi i te te Arabic
te reo, te atu ka kitea e ia i nga kupu a te Koran tahunga
ki
tona ngakau, me tona whakaaro te kupukupu ki tona wairua. "
Ko te Tuarua hanahana kounga o te Koran
Ko te kounga tuarua o te Koran e hanga ana e ia he merekara ora ko
ahurei tona hanganga me te whakaritenga o roto, a ka, ki runga ake i te katoa, i te
rii e
natura o tona whakaaro, me tirotiro. Ko te haaputuputuraa o te katoa
linguis-
kua maitai Tic i roto i te Koran Tapu kua he puna tūturu o
miharo ki nga kaituhi nui, philosopho, me nga wetereo
o te
te ao. Tenei supremity mōhiotia o te Koran whakaora i te reira i tetahi
whakawakia o te kaua e nui ake i te kohinga o whakaaro me whakaaro
tono i ētahi atu, me te kaimahi i te whakaaro o te hanga i te reira na promi-
nent a na motuhake i te mau papa'iraa tangata noa e te Koran
e
Ko ano nui tautohe ki te whakamatau tona kī hanahana, me ona
te
te semeio o te peropheta Tapu ora.
I whakakake nga Arapi e pā ana ki to ratou kupu ki runga ki te
Reo Arabic, ka noho mauahara te tīmatanga nui ki te
Palōfita me ona mau haapiiraa. Ko te tino o te aravihi Koranic
kihai i tukua ki a ratou kitea tetahi ta'ehaohaoa i roto i te reira. I te anga ke,
i takoha ratou ki te whakaae i te compara- te reo o Koran ko
ore e kore ki te whiti o te kaitito e kore te whaikōrero o te
whaikōrero.
Miharo i tona aravihi faito ratou. I te tahi taime ratou
korerotia ki a reira kia makutu, me te tahi mau taime ka mea ratou i te reira
te tahi mea
i kua tangohia mai i te iwi o mua. Ratou maha tamata ki
mutu
te iwi te rongonga o te reira i hanga i te haruru, ka takina te peropheta i te reira.
Ratou
kitea rawakore ratou ki te attraction e taea o
te
Reo Koranic.
Ko reira rahi e ki nga Arapi i mohiotia e te puapinga
e kore e kua tutaki te mau o te reo Arabic te wero ohie
o te Koran ki te whakaputa i te rite o tona Surah smaIlest ", kaua
i te
whawhai ki te peropheta o Ihirama, me te ngaro i te pai o to ratou
toa i roto i te whawhai me te patu whakahere nui o ratou
rawa
me taonga, kua ki te taea ki te rave i te reira ratou.
Rongo ratou i tenei wero Koranic he maha nga wa i roto i te
poropiti. Karanga e ia nui i roto i to ratou mata:
Kawea reira he Surah rite ki a reira, a ka karanga (ki tou āwhina) tetahi
Ka taea e tetahi, te taha o te Atua, ki te mea a koutou korero e koutou i te truth.2
Ko te Koran tuarua tenei wero i roto i tetahi Surah i roto i enei kupu:
A, ki te mea he koutou i roto i te feaa, kia rite ki te aha i heheuhia mai e matou ki to tatou
pononga, ka hua i te Surah, rite reira ki; a ka karanga a koutou
kaiwhakaatu me ngā kaiāwhina (ki tou āwhina) haunga te Atua, ki te he koe
pono. E kore e taea ki te kore koutou e ahei, me o whakakapi koutou, ka wehi i te
te ahi, ko tona wahie he tangata me te stones.3
Ano maka tenei wero i a ratou ki te kaha tonu:
Mea atu, ki te i tahi te katoa o te taata nei, me te jinn ki
hua i te rite o tenei Koran, e kore e taea ki te ratou
te rite te whakaputa o reira, ara, ki te tautokona e ratou ake ia other.4
Ko te take i meinga ratou ki te whawhai i whawhai ki a ia, me te
patunga tapu
Ko te nui i to ratou oraraa ki te whakamatau i whakaae ratou i te
semeio
kitea aravihi o te Koran me te e taea ki te whakaputa i tetahi
irava i rite nei ki te Koran.
He he pūrongo e Walid ibn Mughirah, te iramutu o Abu
Jahl, pakaru ki roimata no te rongonga o ia i te Koran takina. Abu Jahl
ka haere mai ki a ia, ka whakatupato ia ia. Ka mea ia:
Oati ahau e te Atua, he mea i rite i haereere tahi tetahi o koutou, e
maheni ki te rotarota rite ahau, ka korerotia e ahau e nga kupu o
Muhammad i kahore ki te mahi ki te poetry.l
Kua tuhia e kotahi History i te wa o te flajj te taua Walid
huihui nga rangatira o te iwi o Quraysh o Makka
a fokotu'u kia whakaae ratou i runga i te mea ki te mea ki nga manene
ki te
ka ui ratou e pā ana ki Muhammad. Na ka mea etahi o ratou, "i ahei te mea tatou
e ko ia he tohunga maori. "Na ka mea a Walid," Na te Atua, e kore e he ia, i te mea he
kitea
i tona kupu. "fokotu'u etahi e kia karangatia e ia haurangi.
Oati Walid e te Atua i a ia kahore wahi o te wairangi. Ratou te whakaaro
e kia karangatia e ia he pehe. Paopao ano Walid te
mana'o
e mea ana i ratou katoa tino i haereere tahi ki te korero whiti, me te
ia
e kore e manakohia e rite te rohipehe. Na ka mea te Quraysh, "e matou
mea atu ki a ratou e he ia he makutu. "Walid mea e, ua ite ratou e ia
kihai i taea e he makutu no te mea ko tana korero tawhiti i te makutu, me te
e anake te mea e taea te mea e pā ana ki a ia, ko e te makutu
o
tona kupu i wehea tama i o ratou matua, teina i
na tuaana
mau me nga wahine i o ratou tane. I muri i tenei hui ratou whakairi
ratou i runga i nga rori o Makka, a tatatia nga manene i
whakarongo ki te peropheta Tapu.
Kei te korerotia hoki te reira e, "haere mai Utbah2 ki te peropheta Tapu me te aka-
aparauhia ki a ia i te pato'iraa o te Quraysh ki te whakaaro ki te
Koran Tapu. Takina te peropheta Tapu nga ngaahi veesi te whakatuwheratanga o Surah
I taki 41. e ia mau irava ma toru anake, no te ", ikuna'i Utbah,
tono e kore e te peropheta ki tetahi atu o reira te taki, a huna i tona mata
ki ona ringa e rua.
Na ka mea tetahi atu pūrongo e rite taki te peropheta Tapu i te
Mau irava Koranic ki "Utbah, ua ia na te pehi e kore e taea e e noho
tika
a takoto hoki i runga i ona ringa, a taea noatia taki te peropheta Tapu he veesi
o
prostration a piko ana ki te aroaro o Allah. "Retumed Utbah ki tona
whare
i roto i te āhua o te oaoa aronganui, ia ia i te iwi huna
tae noa ki
ka haere etahi Quraysh ki a ia. "Ka mea a Utbah ki a ratou," By te Atua!
Taki Muhammad mau irava te rite o e kore ahau i rongo i roto i toku ora.
I tino ahau ngaro, e kore ahei te whakahoki kupu ki a ia i tetahi mea. "
E ai ki te pūrongo, i te hoa o te peropheta, Abu Dharr,
mea e kore i ia i kite i te pehe e nui ake i tona teina, Anis nei
i
kotahi tekau ma rua kaitito i roto i te whakataetae patua i roto i nga ra i mua-Islamic. Kotahi, ka
ia
hoki mai i Makka, ka ui ratou ki a ia i te whakaaro o te Makkans ia
mo te peropheta Tapu. Na ka mea ia e whakawakia nei ia e ratou o te
he pehe, he tohunga maori, me te makutu. Katahi ia ka mea ko ia
tino
i haereere tahi ki te kupu o te tohunga tuaahu, me te hunga makutu, me te kitea
nga kupu o te peropheta i roto i kore ara rite ki a ratou. Ko Lazaro ia
Metua i te pehe e kore te makutu, me te tohunga maori mo te katoa o ratou i
teka
te mea i te pono ana kupu.
Mau ia matou i roto i te Sahih al-Bukhari me Sahih Muslim e Jabir ibn
Mút "korerotia VEROCAI i rongo ia i te peropheta Tapu taki Surah ohipa
Tur i tona inoi o MaBhrib (i muri i tika te ra). A, no te taki ia
tenei
irava:
I hanga e ratou i te kahore, ranei ratou ia ratou
nga Kaitito AZ? Ranei i te hanga ratou i nga rangi, me te whenua,
Kahore, kahore o ratou whakapono. Ko nga taonga a tou Ariki ranei
ki a ratou, ranei e ratou nga kaiwhakahaere (o ngā take)?
Na ka mea a Jabir i kitea e ia hiahia i tona ngakau mo Ihirama.
Ko te Tolú hanahana kounga o te Koran: te matapae
Homai te Koran Tapu maha matapae e pā ana ki ngā kaupapa he kaha'ú.
Ka tahuri nga matapae Koranic katoa ki te kia tino pono. Tatou
hoatu
he torutoru tauira motuhake o taua matapae.
Matapae Tuatahi
Ko te Koran Tapu te kupu:
Ka tomo koutou te Mosque mo'a (Masjid Al-Haram), ki te
Pai Allah, haumaru, heua upoko, makawe tapahia poto, a kahore he
fear.l
Tenei irava i sura Al-Fath (te Victory), i nei tenei
faahiti irava te, i whakakitea i mua i te Tiriti o Hudaibiyah i roto i
te
ono o nga tau o Hijrah. I roto i te reira e korerotia e nga Mahometa e Allah e
Ka hohoro ratou tomo i te Mosque mo'a o Makka kaha. I raro i
nga aahuatanga tenei i rahi. Ko te Mahometa
mau Makka i roto i te 8 o nga tau o Hijrah, a tomo te Toputapú
Korāna toether ki te peropheta Tapu rite i tohuhia e
te Koran, etahi ka heua o ratou matenga, me etahi ka tapahia
poto ratou makawe.
Matapae Tuarua
Ko te Koran Tapu te kupu:
Fafau mai Allah kua ki te hunga i roto ia koutou te hunga e whakapono, me
mahi mahi pai, kia pono ka tukua mai e ia ki a ratou i roto i te whenua
kainga tupu o te mana rite ia hoatu ki te hunga i mua ia ratou
e ka whakapumautia e ia i roto i te mana ta ratou karakia nei e ia
whiriwhiria hoki ratou. A e taui i ia (ratou kāwanatanga) i muri i
wehi ki tetahi o te haumaru me te rangimarie. Ka koropiko ratou ki ahau
(Anake) a kihai whakahoa tetahi ki Me.2
Fafau tēnei irava Koranic e ka hanga nga Mahometa te
viceregents pono o te Atua, a e Allah ka hoatu e ratou, me o ratou
te faaroo
te kaha me te mana. Ko te āhua o te wehi i roto i nei ratou e, e
ke ki te mau te rongo me te haumaru. Tenei matakite matapae Koranic
Kihai i tangohia e roa ki te whakamatau i tona tika faatîtîraa Muslim.
Kia kite tatou e founga, i roto i te Koinei te wā poto, i tenei te faaineineraa Koranic
rite kupu me me te kupu whakaari hanahana i.
Kawea mai te katoa o te kūrae Arapi i raro i te Tapu
Faatîtîraa Palōfita iho i roto i tona ora ake, me etahi o te iwi o Hijr
a whakaae etahi rangatira o Hiria ki te utu jizyah (he takoha iti) ki te
te
Palōfita Tapu.
I roto i te wa o te caliph tuatahi o Ihirama, Abu Bakr, nga rohe
o
I nui whānui faatîtîraa Islamic. Ko te Mahometa mau
te tahi mau pa o Pahia, a etahi o nga pa o Hiria pērā i
Potora
a Ramahiku.
Na ka haere mai te tuarua caliph, "Umar, ko wai ke hītori e tona
te faaroo i roto i te pono o Ihirama, hinga nga mana o taua ao
wā. E ia
upootia i te katoa o te tawhito kingitanga Pahia, me te wahi nui
o
te Patireia o Roma Eastern.
I roto i te wa o te toru o caliph, "Uthman, te faatîtîraa Islamic
i atu whakawhānui. Patua ope Islamic Spain i roto i te Te Hau-ā-uru,
me te wahi o Haina i roto i te Te Tai Rāwhiti. Tau 20 noa ka mau te reira mo te
Mahometa ki te
E oti te mana o enei whenua katoa i whakaturia i te
nuinga o te ao i mohio, ko te kupu nui fakahoko i te
Koranic
matapae. Ihirama wā i runga i te tahi atu mau faaroo katoa o te ao
a
Ko te mana nui o te taua wa ao.
Matapae Tuatoru
Ko te Koran Tapu ta:
Ko ia te tangata e, kua unga mai tana anahera ki te arata'iraa, a
te haapa'oraa o te pono, ki te ikuná te reira i runga i religions.l katoa
Kua uriuri ana tatou i raro i te matapae tuarua e Ihirama, i te
haapa'oraa o te pono, hira noa atu i runga i te tahi atu mau faaroo o te ao
a
te tino o tenei faatîtîraa o Ihirama i runga i te ao e
ite e te ao i roto i te heke mai.
Matapae maha
Ko te Koran Tapu te kupu:
Ko Allah ahuareka ki nga whakapono, no ratou
oati fealty ki a koutou i raro i te rakau. I mohio ia te mea i roto i to ratou
ngakau. Na ka tonoa e ia ki raro, ata ki runga ki a ratou, ka utu
ratou ki te wikitoria (rawa) e tata ana. Na he maha nga hua (taonga) e
e tangohia e ratou. Na ka Kaha Ko Allah me ise.
Ua fafau mai Allah koutou taonga taonga e tangohia e koe.
Na kua homai e ia ki a koutou enei i mua, a ka he ia
tutakina nga ringa o nga tangata i a koutou, kia waiho hei tohu
Kia hoki nga whakapono me e ia te arata'i ia koe ki te ara tika.
A e kore e i roto i to koutou kaha te tahi atu painga e. Na ka Allah
Kua karapotia: a Allah he mana ki te things.2 katoa
Ko te wikitoria i fafauhia i roto i teie irava, ko te raupatu o Khaybar me
te "e rave rahi painga" i korero ai ko nga taonga parakete me te taonga o Khaybar me
Hijr; rite te kupu whakaari "tahi atu painga" o ko nga taonga, me te
taonga
ki te tangohia i te raupatu o Pahia, a Roma. Te mau fafauraa katoa
a ka haere mai matapae i hanga i roto i teie irava rite parau mau rite ratou
tomu'a.
Matapae Tuarima
Ko te Koran te kupu:
Na te tahi atu mau haamaitairaa e hiahia koe: te tauturu i Allah,
me te victory.3 tata
Ko te fafauraa no te "wikitoria tata" i roto i roto i teie irava te, rite
ki etahi, ko te raupatu o Makka me, kia rite ki etahi atu, ko te mau
fekumi o Pahia, a Roma. Ko te matapae, Heoi, ko te pono katoa e
te take mai Makka, Pahia, a Roma i patua katoa.
Matapae te ono o
Ko te Koran Tapu te kupu:
A, no te haere mai i te tauturu o Allah me viictory, a ka kite koutou
iwi e tomo Allah karakia ake i roto i te multitudes.l
I roto i teie irava i te wikitoria i fafauhia ko te wikitoria o Makka. Tika
pūrongo tuu tona te heheuraa i mua ki te raupatu o Makka.
Haunga
"Idha" (ka) i roto i te Arabic te whakamahia mō te āmaimai heke mai, me te kore hoki te
mua
kukū. Rōpū o te iwi i Ta "ki te a Makka haere mai i roto i te mano ki
te awhi i Ihirama i tohuhia e te Koran Tapu.
Matapae Fitú:
Mau ia matou i roto i te Koran Tapu:
Mea atu ki te hunga e whakakahore whakapono, hohoro ka koe van-
quishcd.2
Haere mai tenei e pā ana ki rite wamed e te Koran Tapu. Ko te raa
i nuinga katoa lievers.
Matapae Tuawaru
Ko te Koran Tapu te kupu:
(Kia mahara), no te korerotia e koutou Allah tetahi o te rua
(Hoariri) rōpū, kia waiho koutou, hiahia koe e te
kotahi pū kia koutou, engari Allah hiahia ki te whakatū
te parau mau i tana kupu, a ki te hatepea atu nga pakiaka o te unbeliev-
ers.3
Ko te tohutoro ki te whawhai o Badr me nga rōpū e rua tenei
ki roto i teie irava e te tira hokohoko i hoki mai
i
I haere mai Hiria me te tahi atu thal i Makka, me te pū
Ko te tira hokohoko hoki i Hiria ope. Tupu tenei ano
rite i tohuhia.
Matapae iwa
Ta te Koran Tapu ki te peropheta:
He nui ki te paturu koe ki te hunga e tawaia tatou.
I te whakakitea mai te irava i runga ki te peropheta, ka korerotia e ia ki tona
Hoa e e tiaki Allah ratou ki nga whakaaro kino
o nga karakia ki a Makka i whakatoi ki a ia, a i nga wa katoa i tona
Hoa. Rite Allah i teie fafauraa.
Matapae tekau
Ko te Koran Tapu ta:
Ko te Patireia o Roma kua patua kua i roto i te e- tata whenua
engari ratou, (ara) i muri i tenei mate, ka riro te wikitoria i roto i te torutoru
tau. Allah ake ko te whakahau, i roto i te mua, i roto i te heke mai.
I taua ra ka hari i te whakapono, me te awhina o
Allah, e tauturu Ua e pai ia. Na ko Kaha me te ia
tohu tino. (Ko) te kupu whakaari a Allah. Allah kore
whakarere ana i te tana kupu whakaari: otiia e kore e nga tangata te nuinga matau.
Hiahia ana ratou mo te waho (mea i roto i te) te ora o tenei ao, engari
o te ake ko ratou heedless.2
Tenei Surah i whakakitea i roto i te Makka i te patua Pahia te
Romans. Ko nga Pahi Magians te whakapono ia i te nga Roma
i Karaitiana. I pai ki tenei korero nga karakia o Makka
a ka tohe ki te Mahometa e ratou, me nga Karaitiana kī ki
te iwi o te Buka, i nga Magians me Makkans
i waho i te Buka. I nga Karaitiana o te Patireia o Roma
patua e nga Pahi, o nga Mahometa pai, ano, kia patua
e
nga Makkans. Ko te Koran Tapu, ano, whawhati i to ratou whakaaro i roto i
te
runga ake i te irava, a tohu te wikitoria o te Roma.
Abu Bakr Siddiq, te hoa kanga, me te hoa o te Tapu
Te peropheta, ka korerotia nga karakia Makkan e riro i te Roma
victo-
ry ki runga i nga Pahi i roto i te tau torutoru. Ubayy Ibn Khalaf e whakawakia nei ia
o
hanga i tētahi kerēme teka. I whakaritea e te reira e riro i te wā motuhake
whakaritea hoki
te haamauraa o tenei tohu. Patua ana e rua o ratou tekau
kamera ki te
kia hoatu ki te toa, me te wā o te tau e toru i whakaritea. Abu
Ka korerotia e Bakr te Peropheta Tapu o tenei me te peropheta Tapu mea e
te
roto matapae i te kupu tono "he (he torutoru) e tohu te
wā
i nga tau e toru ki te iwa tau, a fokotu'u e kia ia
faarahi i
te maha o nga tau mā te tāpiri ki te maha o nga kamera. Abu Bakr
haere ki Ubayy, a ka whakaritea e te reira e e riro i te rau kamera
homai e ia o ratou, a flxed te wā o te iwa nga tau i i.
Mate Ubayy ka hoki ia ia i theDattle o Uhud i roto i
3 AH. Rite whitu nga tau i muri i tenei hui riro nga Byzantines he
te whakaoranga nui ki runga ki Pahia, i tohuhia e te Koran Tapu. Abu
Bakr, ka riro tona utu pupuri, riro rau nga kamera i Ubayy ake
mo tatou te kainga. Na ka mea te peropheta Tapu i riro i nga kamera e ia kia
kia hoatu atu i roto i te aroha.
He tika enei he torutoru o maha matapae pērā i roto i te Koran Tapu
Kua rite katoa o e tofu rite tomu'a.
Ko te tuawha hanahana kounga o te Koran: Knowledge o te Past
Events
Te wha o nga kounga semeio o te Koran takoto i roto i tona whakaahuatanga
mau ohipa o mua. Ko kuware te peropheta Tapu, a kihai i mohio
me pehea ki te pānui i tuhituhi ranei. I ia kahore kaiako e kore ia i pupuri i ake
maфrohia te
ny ki ngā pūkenga. I te anga ke, ka kawea e ia ki runga i roto i
ore
whakapakoko-e wehi, kowaiwai o tetahi matauranga o te mau papa'iraa mo'a. Te
Noho Palōfita Tapu i roto i enei iwi puta noa i tona ora,
ki te kahore hoki haerenga hokohoko e rua ki a Hiria i poto rawa ki te
whakaae tetahi malava o tona ma'u riro mohio i te tetahi
i reira.
He maha ngā mahi o mua i te Koran Tapu fakamatala'i taa
ta'oi i te tahi atu puna. Ko te āta tenei rerekētanga, me te
koronga,
rite taea te kite i roto i te tohutoro Koranic ki te "faasatauroraa". Te
Mawehe Koran Tapu kōrero i ki kia puremu mohiotia i roto i te
pūkete o ngā pukapuka o mua, pērā i te Pentateuch me nga Kōsipelí.
Tautoko tatou kerēme e te irava Koranic e whai ake nei:
He pono e whakamārama tenei Koran ki te tamariki o Iharaira
te nuinga o nga mea i te kore ratou.
Ko te Tuarima hanahana kounga o te Koran
Ko tētahi o te mau aravihi semeio o te Koran ko e hipoki reira
a ka puta nga whakaaro kino katoa o nga hunga tinihanga o Madina.
Ratou
whakamahia kia mahi lhianga ki a Ihirama, me nga Mahometa i roto i to ratou ngaro
pureraa
mau. Ratou mau faaotiraa katoa, me mahere ngaro i hanga mohiotia ki te
Palōfita Tapu roto i te heheuraa hanahana whakamahia e ia ki te whakamōhio i te
Mahometa o nga whakaaro o te hunga tinihanga. Expositions taua katoa
o
i kitea te peropheta Tapu ki te kia pono.
Waihoki kitea te Koran Tapu nga whakaaro kino o te mau
Hurai rangitahi.
Ko te Ono hanahana kounga o te Koran
Ko te Koran Tapu kei peka o te matauranga e kore i roto i te hunga e
kua pupau i Arapia i tona wa o te te heheuraa, e ki nei te
Palōfita
Ko ia tino e tauhou ana. Ko ētahi o inductive ēnei me te
deduc-
arorau maitai i te whakaaro ki te whakapono parau haapiiraa, whakahauhau, take
e pā ana ki te ake me ētahi atu mea. I roto i te meka i reira e rua
momo o sciences, nga pūtaiao whakapono, me te tahi atu tikanga. Te
akonoanga
E mārama teitei i roto i te uara atu i te tahi atu tikanga faaroo
sciences.
Ngā e ratou i te matauranga o te mau mea aahuatanga ano he matauranga
e pā ana ki te Kaihanga o te ao, me i To'na huru, te matauranga o te
Tana
Poropiti, anahera, me te matauranga o te ake. Ko te peka o
i huaina mōhiotanga uhi enei āhuatanga katoa o te haapa'oraa te "ilmu" L
"Aqa" id (te pūtaiao o ngā whakapono). Na ka haere mai te matauranga o te
whakahau ā, e ko, te ture. Mohiotia tenei pūtaiao te rite
fiqh
(Te Rünanga). Ko te pūtaiao o te fiqh i roto i te Ihirama he he pūtaiao nui.
Katoa te
Kua ahu jurisprudents o Ihirama to ratou ture i te Koran. Na
mai te pūtaiao e pā ana ki te purenga o te whaiaro i roto
i te mea
i huaina tasawwuf.
Ko te Koran Maitai e horo'a mai i te arata'iraa ohie, me te mahi i runga i te katoa
manga i runga o te matauranga, a ka he ahurei ki te Koran rite tenei
whakaritea ki ētahi atu heheuraa o nga iwi mua. Whakaatu tenei
e te Koran ko te kohinga o nga tikanga katoa. I tua atu i te reira
Ko te he
kohinga o ngā tohenga kouma, ka whakahe ana whakaaro whakapono katoa
ki
tumu e te feruriraa.
E whakarato ana te Koran Tapu tangata ki te arata'iraa maitai roa i roto i te
mara o te morare, matatika, te whakapono, tōrangapū, te ahurea, me te
ohaoha.
Ko te Seventh hanahana kounga o te Koran
Ko te Koran Tapu, i roto i te noa'tu o te riroraa ei copious me te whakaemi
pukapuka, he mea tino noa o tetahi whakateka, taupatupatu ranei
tua-
patibility e taea pai kore hoki tetahi mahi tangata o tenei
rahi.
No pukapuka atu i roto i te ao nei e nehenehe e titau ki te kia pera noa i te hē katoa
rite
te Koran. Tēnei āhuatanga motuhake o te Koran he i roto ia ano i te
Tohenga
o tona hanahana he. Ko te Koran ano fakaafe'i te iwi ki tenei
āhuatanga ta'e i roto i enei kupu:
E kore ratou e feruri hohonu i runga i te Koran? I te reira i
atu i te Atua, ratou i taea kua pono i kitea i roto i te reira e rave rahi mau
tradictions. "
Käore e kore e te kuputuhi rite te Koran he enei katoa
e kore e taea e ngā āhuatanga hanahana, engari kia i Allah, te katoa-matau, ko wai kua
mōhiotanga o te heke mai unknown me te pai kia rite ki te mua, me te hakari.
Ko te Tuawaru Atua Kounga: te Eternality o te Koran
Ko te Koran Tapu tika kerēme ki te hei i te heheuraa hanahana anake
e he mau tonu, tiaki tona taketake me te te pono
i tua atu
feaa whaitake katoa. Tenei e mana ora o te peropheta Maitai
ahurei i roto i taua tonu reira i tawahi tona mate i rite ki nga merekara o
te
Palōfitá o mua e roa noa rite te roa rite ora ai ratou. Ko te tuhinga
o
te tahi atu mau peropheta, me o ratou tohu ngaro katoa ki a ratou, me kahore
rehu
o ratou aianei e taea te kitea i roto i te ao nei. Hanga te Koran Tapu he
wero ohie ki te tangata ki te whakaputa i te rite o te reira ranei tetahi o
ona
wahi. Kua haere senituli, a noho tonu te reira rite faito i teie mahana
rite
ko reira i runga i te ra i whakakitea reira, a ka noho na ki runga ki te Day
o
Whakawa,.
E ai ki tenei titauraa Koranic, nga takitahi Surah o
te Koran Tapu, pono tetahi wahi rite ki tona Surah iti rawa, he i roto i
ake i te semeio motuhake hanga i te Koran te kohinga o meimei
e rua
mano merekara motuhake.
I te iwa hanahana kounga o te Koran Tapu
Ko te hunga e kua takina te Koran Tapu i roto i te Arabic e tino
maheni ki tona kounga ke o e pā ana i te reciter me
ki
te mana entrancing o tona himene. Ko te atu te taki i outou i te reira i te
atu e whakawaia, ki a koutou i reira. Ite tēnei āhuatanga ke te
e te hunga katoa e te taki i te Koran te wā.
Ko te tekau kounga hanahana o te Koran Tapu
Ko tētahi atu āhuatanga hanahana o te Koran Tapu ko e whakakotahi te reira i roto i
ake i te kerēme, me ona tohenga e rua i te wā kotahi. Ko
ki te mea,
tona aravihi hanahana e whakarato ana i te tohu o tona hanahana ia ona
auraa
mau kawe te parau poro'i hanahana o te herenga me rāhui.
Tenei
E pā ana ki ona tirotiro katoa. He hakari te reira i tautohetohe mo te mea te mea
te mea
i te wa ano i rite te reira ta te reira.
Te tekau ma tahi hanahana kounga o te Koran Tapu
Ko tētahi atu āhuatanga hanahana motuhake o te Koran Mā'oni'oní ko tona
āheinga
o te tamau aau, ara e te hunga kahore e mohio ko wai te reo eź Arabic
ee. Ko te Koran e pā ana ki tēnei āhuatanga i roto i teie irava:
Kua hanga e matou te Koran ngāwari ki te remember.l
Kei te ana tēnei āhuatanga fakalangi o te Koran Tapu pinepine whakaatu
puta noa i te ao e te hunga mau tamaroa taitamariki nei i ma'uloto te
katoa o reira. Ka taea e ratou te taki i te katoa o te Koran i te ngakau.
Milioni o taua hafiz ake (pupuri o te Koran) i nga wa katoa
reira
i roto i te ao nei, a ka taea e te taki e ratou te katoa o te kuputuhi Koranic
ki
tika pūmau i te mahara anake. Tamau aau ratou i kore anake te
kuputuhi engari ano hoki ona kupu whakamārama me te reo rite
ōrite
ki te ara tuku te peropheta i te reira.
Ko te torutoru iwi i roto i te ao Karaitiana nei ia tamau i te Bibilia e aore
ara tika e nga Kōsipelí taea ki te rave i te reira ki te taua semeio varavara
tika. Tēnei āhuatanga anake ko na mea papű e te tautohe mo te
natula fakalangi o te Koran, e kore e taea te whakarere noa iho i te reira ngāwari.
Ko te T velfth kounga hanahana o te Koran Tapu
Ko tētahi atu āhuatanga hanahana tūturu o te Koran Tapu ko te wehi, me te
whakamataku e tomo ki roto ki te ngakau o ona fanongó. Ko te reira
noa atu
ke e te tatau ua tenei wheako titorehanga o te wehi i
te hunga
e kore e matau nei ona tikanga. He maha ngā tauira
tuhia e te aamu i na oho te iwi na roto i te whakarongo ki te
Koran, no te rongonga o ratou i te reira no te taime matamua i tahuri ratou ki te
Ihirama noa na roto i te whakarongo ki te it.l
Kua korerotia te reira e te Karaitiana haere e te Muslim nei ko
te taki i te Koran Tapu. Te whakarongo ki te Koran, te Christian
ko
na patua a nekehia e pakaru ia ki roimata. I ui ia ki te aha ia
i tangi ia. Na ka mea ia, "E kore ahau e mohio, engari, no te ahau i rongo
te
ua ite au i te kupu a te Atua nui atu te wehi, me te ki tonu toku ngakau i te
roimata. "
I tuhituhi Qadi Noorullah Shostri i roto i tona kōrero i runga i te Tapu
Koran e ka whakaturia te akonga nui Ali Al-Qaushji i hoki
Kariki,
ka haere mai i te mataotao Hurai ki a ia ki te matapaki e pā ana ki te pono o Ihirama.
E ia
i te tautohetohe roa ki a ia i runga i ngā āhuatanga rerekē o Ihirama. I ia
e kore e
farii i tetahi o nga tohenga atu e Ali Al-Qaushji. Tenei
roa tautohetohe mo te kotahi te marama ki e kore hua tino. Kotahi te ata
no te mea noa ana te taki i te Koran Tapu i runga i te tuanui Ali Al-Qaushji
o tona whare, ka haere mai te Hurai ki a ia. Ahakoa kihai i Ali Al-Qaushji
he reo pai, ka rite whakarongo te Hurai ki te Koran Tapu,
ia
ua whakakiia ki te wehi i tona ngakau, a ka kitea te mana Koranic ona
ara
i roto i ki tona ngakau. Haere mai ia ki a Ali Al-Qaushji, a ka ui ki a ia ki te
tahuri ia ia ki a Ihirama. Ka ui ki a ia Ali o tenei huringa ohorere. Na ka mea ia
"I roto i te Ahakoa o koutou reo kino riro toku ngakau i te Koran me te ua ite au
mohio ko reira ki te kupu a te Atua. "
Āta whakaatu nga tauira i runga i te huru semeio o te
Koran Tapu.
Conclusions
Hei whakaoti i tēnei wāhanga me recapitulate tatou e ko te reira wahi o
ritenga fakalangi e te nuinga o nga poropiti i homai merekara i roto i te hunga e
mara e rongonui i roto i te iwi o taua ao. Te
mahulu hake
whakaaturanga i roto i taua mara ngā kia whakapono te iwi i roto i te
parau mau o te peropheta, me tona whai wāhi ki te mana hanahana. Makutu, me te
i noa magic i roto i te wa o Mohi. A, ka ake a Parao
kite tohunga a Mohi "kaimahi e whakaahua ana ki te nakahi ora me te
kai ratou nakahi halá ratou tonu i whakapono i roto i te a Mohi rite
he te peropheta a te Atua, me te straightaway awhi tona whakapono.
Waihoki i roto i te wa o te Ihu Palōfita te pūtaiao o te rongoā
Ko te mahi noa. Riro te iwi i tino i roto i te reira.
A, no te whanga ana nga tohunga o te rongoā Ihu faaoraraa i te repera, a
te hiki ake i te hunga mate, tonu ratou i mohio ki roto i to ratou iteraa
e
taua mea i tera taha o te whai wāhi o te pūtaiao o te rongoā, me te
whakapono e taea e te reira tetahi mea, engari te semeio o Ihu.
Ko te taua mau pono ki te Tapu Palōfita Muhammad. Ko ia
ka tono tangata ki nga Arapi i kī whakakake ki te hei i te pai
elocutionists
o te ao. Haumi e ratou o ratou kaha katoa ki te whakatutuki i te tino
i roto i te
elocution ka whakamahia ki te wero ia vetahi i roto i te whakataetae tūmatanui. I ratou
whakapehapeha nui i roto i te reo o ratou whakatutukitanga. Ko te rongonui e whitu
poemsl
i whakairihia i roto i te Whare o Allah, te Ka "ba, ano he tamau
wero.
Te aroaro o ratou he wero mahi ki nga Arapi i roto i te whānui ki te
tei
faaite i te wahi rite ki a ratou e te tangata kī aravihi. Ka
rite rongo ratou i te Koran i mohio ratou i to ratou iteraa e te reira
ko
tawhiti i tua atu i te rohe o te tino kikokiko conceivable. Ratou
tonu te kitenga e kore i taea e te tīariari taua aravihi mahulu
i roto i te
mahi te tangata.
Ko te Nature Āta o te Revelation Koranic
Kihai i te Koran Tapu whakakitea i kotahi katoa. Haere mai te reira i roto i te mongamonga
māmālie mo te wā o te tata 23 tau. He maha ngā take
hoki tenei gradualness.
(1) Ahiri kua i te kotahi whakakitea te reira katoa, kia kua i te reira fifi
hoki
te peropheta Tapu ki te pupuri i te tuhinga whakaemi o te Koran rite
he katoa, tino hoatu te meka i ehara ia.
(2) Ahiri mai te katoa o te kuputuhi Koranic i roto i te puka i tuhituhia, i te reira
ai kua obviated te moni, me te akiaki ia o te tamau
te reira. Ko te mau irava poto, rite i heheuhia mai e ratou, i tamau aau
ngāwari ake. I tua atu, he mea whakau ki he kōrero tuku iho tino
i roto i nga Mahometa o ma'uloto te tuhinga Koranic verbatim.
(3) e kua reira kua tino uaua, ki te kore e taea, mo te
Arapi ki te whai i nga meatanga katoa o te ture Koranic i te kotahi
I roto i tenei take, ko te ake mahi, me te whakaaro, me te facil gradualness
itated te ite mahi o enei whakahau.
Korerotia e taha o nga hoa o te peropheta Tapu e te reira
ko te whakaaro fakalangi mo ratou i titauhia ratou e
te Koran āta. Penei e kua mea fifi
hoki ratou ki te awhi i Ihirama. Na ka mea ia, "I roto i te timatanga, ko te Tapu
Fakaafe'i tatou peropheta i te tawhid (monotheism parakore) anake. I muri ia tatou
i farii a imbibed tona ngawari, me te reka tumu, na,
rawa āta me ngā i ui tatou i te pee i ngā
I oti whakahau Koranic te ture katoa, tae noa.
(4) titauhia teie heheuraa āta te whiua ai auau o
te Kaperiera ki te peropheta Tapu i te obvious-
tikai i te puna o te nui kaha ki a ia, taea ia ki te kawe i runga i
tona misioni korua, a ka ki te waha i te mau ati o
peropheta i te itoito.
(5) Ko e nga wahi iti o te whakakitenga mai Koranic, te kī ki te farii
aravihi semeio Sess, whakaratohia hoariri ki te wā atu
ki te whakatau i te titauraa ki te whakaputa i te kuputuhi rite ki te iti rawa
Surah o te Koran. Ratou kore oti o te angitu, me te
ta'emalava o nga Arapi ki te faaoti i te mea ano he tautohe hoki
te natura hanahana o tona aravihi.
(6) te te heheuraa Koranic whakaratohia arata'iraa ki te Mahometa
kia rite ki nga tūkunga te huri, a ka pahono ki te
whakahe whakaarahia e te hoariri. Tenei Ua tauturu ia faarahi i to ratou
atawhai ratou e'iló māramatanga me te rite haere mai ratou ki
ite i te parau mau o nga matapae Koranic me hanahana
mohio whakakitea o te heke mai unknown.
(7) I te mea he karere o Allah, ko te teitei o nga honore katoa. Te
Anahera Kapariera fana'o tenei honore na roto i te mau ana i te hanahana
kupu ki te peropheta Tapu mo te wā nui e kore e pai nei
kua taea i whakakitea mai katoa-i-kotahi.
Aua i roto i te Kuputuhi Koranic
Ko te te heheuraa Koranic kei whakaahuatanga hia, rawa
mo tawhid (te kotahitanga o te Atua), i te raa, me te
oraraa
o nga poropiti o mua. Ko ahurei ki te Koranic tenei tukurua
te heheuraa
te heheuraa. E tino whakaatu ēnei aua whakaaro nui hanahana ki te
lau
vetahi. Ko te Arapi i te tikanga karakia, rawa kuware o
monothe-
raa me te ra whakawa, me ētahi atu Waihoki etahi o te kore-Arab
i rite tonu ki te mau Initia, me Chinese iwi hoki whakapakoko-karakia te.
Te
iwi o nga mau faaroo whakakitea rite nga Hurai me nga Karaitiana
i
he iho ratou mau heheuraa taketake, rawa te pono ki
whakaaro ki te
rite te kotahitanga o te Atua, te Toetu'ú me te mau parau tumu o te faaroo
te
misioni o te poropiti o mua. Ko te Koran Tapu toutou
whakaahua i enei mea mā te whakamahi i te whānuitanga o ngā momo ki te kukume
whakarongo. Te
ngā kaupapa o nga poropiti o mua i whakaahuatia i roto i te mau irava toutou
tonu te whakamahi i te momo rerekē, whakaatu aravihi hanahana i roto i
ia
tauira. Kua whakakorea tetahi kereme taea e te aroaro tenei
o
aravihi e mah tona kuputuhi i āpiti. Tenei wetereo
ei
faaitehia te toutou pu- i roto i te momo paihere.
Haunga tenei, te peropheta Tapu ētahi wā ongo'i pōuri i roto i te mata
o te pato'ito'ii mahi o ona hoariri. He irava poto o
te
Koran e ka whakakitea mai whakaahua i te kaupapa i roto i te ora o te
etahi Palōfita e hāngai ana ki te āhuatanga i roto i nei te peropheta Tapu
i kitea ia. Tenei i te pānga tino whakamarie ki runga ki a ia. Ko te Tapu
Faaite papű Koran ki te meinga me te taumira motuhake i roto i te e whai ake nei
e rua
mau irava:
E matau ana tatou e e ohooho ana koe e te aha ratou e say.l
Hoki te whakamarie a te peropheta Tapu, e te Koran Tapu:
Na ka Au e hāngai ana matou ki a koutou o nga kaute o te (earli-
er) karere te (te tikanga) ki te hoatu te itoito ki roto ki o koutou ngakau, me te
i roto i tenei whakakitea te pono te ki a koutou, me exhorta-
raa, me te whakatupato mo te believers.l
Ko te taua pā ki te whakapono nei i rawekengia, ka whakapouritia iho e e
nga hunga whakaponokore. Ko te whakamarie toutou o fakahā mai hou
mau irava
i hoatu ki a ratou te ngakau ki te faaite i to ratou mamae.
Ngā whakahē Karaitiana ki te Koran Tapu
He maha whakahe i whakaarahia e mataotao Karaitiana ki
āhuatanga ngā o te Koran Tapu. Te arotake o te taua whakahe, me te
ratou mau pahonoraa Ko to tatou ahanoa matua i roto i tēnei wāhanga.
Whakahe Tuatahi
Ko te whakahe tuatahi pinepine whakaarahia e mataotao Karaitiana, ko
mau haamaramarama-
ed ki te transcendence o te reo wahapū o te Tapu
Koran.
Ratou totohe i roto i tenei ngā nuinga o te whai ake
ngā. Tuatahi e ehara i te mea ki te titau i te manakohia ona
aravihi ite
nui atu te au poto katoa te tangata, me te e taea te hua e kore kuputuhi taua
na roto i te kaha o te tangata. Tuarua e ara ki te tenei take o te Mahometa ko
tali, tonu te reira whakarato ana te tautohe hapa mo tona oranga anake
merekara, bccause, i roto i taua CAS, i taea anake te mohio te reira, ano he
merekara e te hunga torutoru kua riro nei i te paerewa teitei o
profi-
ciency me te pūkenga i roto i te reo Arabic. A e atu i tenei
te tikanga
e pukapuka i tuhituhia i roto i te reo Kariki,, e whai i te mo'uí rawa
faito o te aravihi, hoki kia manakohia mai tei heheuhia mai, me te
tera e taea e nga mea katoa o te teka, me te whakahouhou mahi titau ki te kia
semeio noa i runga i te kaha o te te tito i roto i te lahi
pu korero reo.
Totonu ke konei faahaamana'o ia tatou iho e, i roto i te wāhanga o mua tatou
i hua tohenga whakakorekore, ki te whakatū i te faahiahia
te kounga o te reo Koranic. Homai aua paearu motuhake,
tetahi
e kore he whakahe ki te aravihi semeio o te Koran Tapu
whaimana
te kore hua te whakamārama whakarara o te aravihi rite e
te tahi atu
kaikerēme ki te whakatau i te titauraa Koranic faahitihia e tatou i roto i te tuatahi
tuhaa
no.
Ratou e, Heoi, whakatikaia ana i roto i te mea e te torutoru noa wetereo
taea e hopu i te kounga semeio o tona aravihi, ko tenei
Ko o
kahore he awhina ki a ratou ka rite ki tenei āhuatanga semeio o te Koran Tapu hāngai
rite i taua. Ko te mea, te wero te Koran Tapu te hunga
torutoru
Wetereo Arab nei i te whakapehapeha nui i roto i to ratou aravihi.
quence engari uru ano hoki
e kore ratou e ki te whakataetae i te reira no te mea, na roto i to ratou tino
elocution,
ratou tonu mohio ona aravihi super-tangata. Ko te noa
Kua kitea e te iwi i pā ana ki tenei te kounga i roto i enei pūkenga.
Ko te kupu
te aravihi semeio o te Koran Tapu kua riro mohiotia e
katoa. Ko te tautohe, e kore reira he hapa,, pera me tutuki i te reira ona
whāinga
na roto i te hanga i nga Arapi i farii e, te reira i te kupu a te Atua.
Ano, e kore e titau i te Mahometa e te aravihi o te
Koran Maitai anake te mea e hanga ana e ia he semeio. He aha ratou i
tika kerēme ko te, e tona aravihi ko e tetahi o te semeio e rave rahi
e kuaeá
mau o te Koran Tapu, e te Koran Tapu ko tetahi i roto i
maha atu mau semeio o te peropheta Tapu. Ko te āhua semeio o
na whānui te whakaae te Koran Tapu e kore e i te mea
refut-
ikuiku e tetahi i roto i enei 1280 years.l te faahitiraa parau i muri o Abu
Musa Muzdar, 2 te rangatira o te "tazilites Mu, ko wai i mea i te reira
raina
ho'i no te ki te tangata e hua i te tahi mea rite ki te Koran,
Ko
Kāore a paopao.
Kei te mohiotia te tikanga te reira e riro Abu Musa i hinengaro disor-
hake ◊iate tika ki tona whai wāhi nui i roto i te mahi i te pae varua. E ia
hanga tokomaha tauākī kuawa. No te tauira, ka mea ia, "e te Atua
te mana o te whakaputa kōrero teka, me te mahi ki te nanakia ki
te
te iwi. E ia te Atua, engari ko te. "Kia Allah hapa nanakia me te teka te Atua
e mea. Ia i mea ano:
Te tangata e pāhono ki te kingi, ko te tangata whakaponokore. Ďa ia
e kore e he kainga ki te tetahi, me kore e taea e tetahi tona kainga.
1. Na, i te tau 1988, i te nurnber o tau haere i te timatanga o te
te Quranic
kua te heheuraa kua 1410 tau. (Kaazi)
2. IS ibn Sabih Abu Musa Muzdar i mate i te 226 AH, ko te haurangi
fakatāu-
fariro. Ko ia maniacally mārō i roto i tona whakapono i roto i te accidentality
o te Quran Tapu.
Te tangata e whakapono ana i roto i te whaiaro oraraa-o te Quran Tapu ko te
tangata whakaponokore i roto i ona kanohi.
Kia, ka ui te kawana o Kufa tona whakaaro aboul te iwi
e noho ana i runga i te whenua
a ka mea ia i te katoa o ratou infidels. Ko te kawana ka mea ki
ia ia e te Tapu
Fakamatala'i Quran Palataisi rite he nui atu i nga rangi, me te
eanh. I ia
whakaaro e anake e ora ia, a hono kau muimuí i roto i te paradaiso? E ia
i kahore whakahoki.
(Whārangi Shahristani A Vol.1 94). raqi)
I hoki ratou totohe e pukapuka i tuhituhia i roto i te tahi atu reo raina
kia hoki te whakaaro te faito teitei o te aravihi sessing
rite
mau semeio i te kore e pai-i whakaturia tenei ngangare rite kore pukapuka i roto i tetahi reo eź
Kua ee kua whakamatauria ki te kua tutuki te kounga super-tangata o te
aravihi e nohoia ana e te Koran Tapu. Ko nga kaituhi o taua
pukapuka kore kī ki a ratou hei mea whakamiharo poropiti. Heoi, tetahi
hanga i tetahi kereme taua e kia hiahiatia ki te whakamatau tona teitei
te kounga o te wahapū ki nga kupu tautohetohe, me te tauwhāiti whai hua
tauira.
Haunga, te kerēme i ētahi pūkenga Karaitiana ki te pānga i
etahi pukapuka o ētahi atu reo te whakaatu i te paerewa o te
aravihi
rite ki taua o te Koran e kore e he, e manakohia ana i runga i te whenua e
te hunga
e kore e ratou reo tuatahi reo. E kore e ratou ia ratou
capa-
ore o tautuhi i te paerewa o te aravihi o te tahi atu reo, kia rite ki kore
tetahi e taea e titau ki te kia rite i haereere tahi ki te reo ke rite
te tangata
e reo ko tona whaea arero. Ko te kore anake tenei i te take
ki
Arabic; Ko reira rite pono mo nga reo katoa o te ao, kia
ratou
Kariki, Latin Hiperu ranei. Nga reo he ona ake tino
e uipaanga
ture, wetereo, me te kīwaha, i te tikanga, ko te ripeneta i
tetahi atu reo. Whiwhi i tetahi tohu o te matauranga i roto i te ke
e kore he nui ki te hanga i te kerēme reo e kua taukei tetahi i te reira
i roto i te
tikanga katoa.
I raro i nga whakahau a Pope Urban VIII, te Archbishop o Hiria
ka karanga te hui o nga tohunga, katinara me ngā pūkenga, me rangatira o
te
Hiperu, Kariki me nga reo Arabic mo te whakaaro o te whakahou
me te te whakatikatika i te iritiraa Arabic o te Bibilia tonu o taua ko
hapa, me te ngaro maha irava o faufaa. Ko nga mema o tenei
ka mau kaunihera mamae nui i roto i te whakatika i nga hapa o tenei
translation.
I muri i nui mahi me te mau tautooraa taea katoa, taka ana e ratou he
putanga i roto i te
1625. I roto i te Ahakoa o ratou kaha katoa, tenei translation tonu
he tokomaha roto
hapa me kohakore,. Ua papa'i te mau melo o te whakahou o tenei kaunihera te
apologetic whakataki ki reira. Uri tatou i raro i to ratou whakapāha i roto i
ratou mau parau tangohia: "
Ka kitea e koe he maha nga mea i roto i tenei tārua raa'tu i te
ture whānui o te wetereo. No te tauira, tautāne ira i roto i
wahi o wahine, motuhia whakakapi e te vahine, me te vahine i roto i
te wahi o te rua ". meimei tatau i reira, he tono rerekē o
nga tohu o te accentuation, aronga me orotanga. Te tahi mau taime
Kua kupu atu whakamahia i roto i te wahi o te tohu ā.
Ko te take matua o tatou he ungrammatical ko te tapatahi
o te reo o nga Karaitiana. Kua formu- nga Karaitiana
tuati i te reo motuhake. Ko te poropiti, nga apotoro, me o ratou
ka mau nga kaumatua wāteatea ki te reo pērā i Roma, Kariki me
Hiperu, e kore te mea ko te hinaaro o te Varua Maitai ki
haapa'o noa i te te kupu a te Atua i roto i nga rohe kuiti o
hōhonutanga ā-noa. Te Varua Maitai, Na,
whakakitea nga mea ngaro a te Atua, kahore effusion me te aravihi.
E tino pängia ana ki te whakapehapeha, ka whiwhi ratou i te reo Ingarihi
ara te mōhiotanga o te kaupapa, he iti ranei, iti
matatau
i roto i te tahi atu reo. He tauira o tenei horihori me te whaiaro warea-
ki tuhu whakaaro ki maha pūtaiao me ngā kaupapa i roto i raro.
Ko te haere rongonui, Abu Talib Khan, i tuhituhi te pukapuka o ona haerenga
tuhi ana ngā kitenga e pā ana ki te iwi o ngā
whenua.
Fakamatala'i e ia te iwi o Ingarangi i roto i ngā matapaki i to ratou
maitai
me pera me o ratou mea kohakore. Tāruatia te irava e whai ake nei i
tona
Pukapuka Persian: 2
Ko te tuawaru koha o te iwi Pākehā ratou tinihanga
huru ki nga pūtaiao me reo o te tahi atu tauturu;
feinga. Ko ratou ngāwari taonga parakete ki te whaiaro whakaaro-. Tīmata ratou tuhituhi
pukapuka i runga i ngā kaupapa o e to ratou ite pūmotu anake
mata, e aore i roto i te reo e whakaaro ratou i aravihi ratou
kahore a ratou mau matatau i roto ia ratou. Whakaputa ratou
a ratou mahi ki te warea nui rite anake ki to ratou
te kuware. Ko te roto i te Kariki me te iwi Wīwī
e te tuatahi i haere mai ahau ki te mohio ki tenei āhuatanga o te reo Ingarihi. Ahau
kihai i whakapono ki a ratou kakato tae noa ki te pānui i ahau etahi o ratou Persian
kitea tohi a te reira i roto i hoki ahau.
Ratou totohe whakamutunga, e whakahouhou, me te teka tauākī whakaahuatia
i roto i te
kia hoki nga kupu tino pu korero kia whakaaro rite merekara, kua
kahore ki te mahi ki te Koran Tapu mai te mea tino noa i te
tetahi mea taua. Ko nga mo te Koran Tapu ki te rua tekau e whai ake nei
Ka taea te huri ngā whitu kaupapa me nga kotahi tetahi o ona ngaahi veesi
i raro i tetahi ranei i tetahi o ratou.
1. Ngā pūmanawa o te mutu- me te tino o Allah rite tana
ia'na iho
oraraa, eternality, tona kaha mure ore, me te whakaaro nui, tona ngatangata
oTo'na aroha e te here, To'na whakawa mure ore e te parau mau, tona tapu,
nui, mana, mutu- me te kotahitanga, tana he māfimafí,
ua ite, i mohio katoa, katoa-rongo, kaha katoa, me ana
he te Kaihanga o te ao.
2. tana he noa o hapehape katoa, ano he oraraa poka,
mutability, te pohehe, me te paruparu etc.
3. pōwhiri ki te monotheism parakore, tapui i te amui
hoa ki a ia, i te toru he ahua o te rōpū.
4. mau irava Historical e pā ana ki te iwi o te mua, me te
pūkete o etahi poropiti.
5. e tau'atāiná o nga poropiti i te karakia whakapakoko, te taiata, me te anga
no.
6. Appreciation me te whakamoemiti o te hunga whakapono i roto i to ratou
Poropiti.
7. na'ina'i me whakahau ki te hunga e whakapono, me te
whakakahore ratou poropiti.
8. titauraa ki te whakapono i roto i nga poropiti katoa i roto i te whānui, me te i roto i te
Palōfita a Ihu i roto i ngā.
9. Ko te kupu whakaari, me te matapae e nga whakapono te mutunga ka
whakamanamana i runga i te hunga whakaponokore.
10. whakaahuatanga e pā ana ki te Day o whakawa me kaute o
utu me te whiu i runga i taua ra.
11. whakaahuatanga o te mau haamaitairaa o Palataisí, me te whakamamae o te
ahi
o te reinga me kōrero e pā ana.
12. Whakaahuatanga o te impermanence me te tahuti nei o tenei ao
te ora.
13. whakaahuatanga o te eternality o te Haere ake nei, me te a noaa'i te
nence me te tahuti ore o ona mau haamaitairaa.
14. Enjoining i te pai me te aukati i o te kino.
15. whakahau ki te whakaaro ki te ora te utuafare.
16. ārahi mo te tōrangapū, me te pāpori ivi o te oraraa o te taata.
17. ngohengohe mo te aroha o Allah me o te hunga e aroha ana ki a ia.
18. Ko te whakamārama o te ara, a te tikanga i roto i nei te tangata e taea
whiwhi haafatataraa ki tona Ariki, Allah.
19. rehurehu me rāhui ki te kamupene o te kino;
hunga kino.
20. faufaa o te pono o te hiahia i roto i te mahi o te katoa
tikanga me mahi o te koropiko.
21. Fakatokanga ki Pākehā, whakapehapeha, me te whai o te teka
ingoa.
22. Fakatokanga ki te malefaction me te malevolence.
23. Te Poro o te whanonga matatika, tapatahi tika ki te
take.
24. e te faaotiraa a te faaitoitoraa o te benefaction me ētahi atu
'ulungaanga morare rite manawanui, tāú, ohaoha, me te toa.
25. e whaki o unethical me te moepuku mahi ano he horihori,
meanness, riri, aritarita, me te nanakia.
26. Haapiiraa o te nohopuku, i te kino, me te akiaki ia o te taqwa
(Te wehi kaha o Allah).
27. whakahau ki te mahara me te koropiko o Allah.l
Ko reira mārama e nga kaupapa i runga ake katoa e kore he tino
a
rangatira. E kore tetahi o ratou i taea te whakaaro ki te kia whakahouhou ranei
nei.
Whakaahuatanga whakarihariha i roto i te Bible
I roto i te rerekē ki te kaupapa pai, me te arero te mahi ki te taha
te Koran Tapu, e ite tatou i te maha nui o te raweke, whakama, me te
whakaahuatanga wairangi i roto i te i te Bibilia. E kore e ētahi tauira e i roto i
o
tuu i konei.
Korerotia 1. A Palōfita ki te whai mahi hoki moepuku ki tona
daughters.l
Kiia 2. A Palōfita ki te whai mahi hoki e puremu ana ki tetahi
te tangata wife.2 ake
3. A Palōfita whaia i roto i te kau worship.3
4. Ko e taha o nga poropiti whakarerea tona whakapono, a tangohia ana ki te idolatery
a hanga mau hiero no te idols.4
5. Ko e taha o nga poropiti hetia pēnei ana ake tauākī teka
ki te Atua, a ka fakamatala'i tetahi e Palōfitá, a kawea ana ki raro i te
riri o te Atua ki runga ki nei.5
6. Ko te Palōfitá Rawiri, a Horomona, me te ara a Ihu i te huaai
itohia i o poriro tupuna. Ko, te uri o Parete,
te tama a Judah.6
7. Ko te tama a te Palōfita nui, te hunga was.the "tama a te Atua", e
moepuku papa o nga poropiti, i mahia ki tona papa ake
wife.7
8. Te tahi son8 o te Palōfita taua mahia meimei tatau te poreneia
raa ki tana wahine ake tama. Haunga tenei, te peropheta mea, i roto i te noa'tu
o te mōhio o ratou moepuku, kihai i whiua ratou. I te
1. Genesis 19:33. Whakairia te peropheta Rota i te tenei mahi.
2. II Samuel 11: 2-5 fakamatala'i te poropiti Rawiri rite ka mea ai i tenei
mahi.
E whakawakia 3. Arona te o tenei i roto i te Exodus 32: 2-6.
4. te Peropheta Horomona i ahau Kings, 11: 2-13.
S. Vakai ahau Kings 13 29 mō ngā taipitopito.
6. Kua whakaahuatia te reira i roto i te Mataio 1: 3 a Genesis 38 e Hura
mahi hoki i te poreneia
raa ki tana tamahine-i roto i-ture i whanau ki Parete.
7. tenei peropheta nui ko Hakopa. Tana tama tuakana ko Reupena. Genesis
29:32 me
35:23.
Tenei atu tama 8. ko Hura rite whakaahuatia e Genesis 38:18.
wā o tona mate imprecatedl ia anake ki te tama kaumatua
i te inoi hoki a blessed2 te tahi atu.
9. Te tahi atu te peropheta nui, te "tama o muri a te Atua," mahi hoki
moepuku ki te wahine o tona hoa, a kihai i whiua ana
tama no te mahi moepuku ki tona tuahine.
10. te peropheta, Hoani Kaiiriiri, nei ite e Ihu ki te kia
te rahi o whanau a te wahine katoa (ahakoa te "iti i roto i te basileia
basileia o te Atua he nui atu i kore ia ") 3 i ite i te tuarua
tangata o tona Atua hoki i rite te roa rite e toru tekau nga tau, 4 tae noa ki tenei tuarua
Ka te Atua te muimui o tana pononga, a pera roa rite ai ia
e kore e mahi i te bapetizoraa, a tae noa ki heke te toru te Atua i runga i
ia ia i roto i te ahua o te kukupa. A, no te kitenga o John i tenei tetahi tuatoru
heke i runga i te tuarua te Atua, ano he kukupa, ka haere ia ki te manatu'i
Tuhinga te kupu a te Atua, e te taua, ka hei tana Ariki, te kaihanga
o nga rangi, me te fenua.5
11. Waihoki tetahi o nga Aposetolo nui, ka mea nei ki te waiho i te nui
tahae, ko wai te mahara ano kua whakamana ki te semeio tohu
ngaahi, a ko wai, kia rite ki nga Karaitiana, he pai ki te
peropheta a Mohi me etahi atu, hokona 6 i roto i tona whakapono mo te toru tekau anake
nga pihi o te hiriwa. Ko te mea e tukua ana e ia tona ariki, te
Karaiti, a ka whakatupuria he he mona ki a ia ki nga Hurai, ka ka ia
1. Genesis 49: 4 ta, "He mea pokarekare, ano he wai, e kore koe e kaka;
no te mea wen- koe
whakamatautau ake ki tou moenga ake papa; pokea iho e koe a reira: i haere ia ki runga ki te
toku moenga. "
2. Genesis 49:10, "E kore e riro ke te hepeta i a Hura .... a
ki ka a ia
te haaputuputuraa o te iwi e ".
3. Ko te tohutoro ki Matthew 11 "ia e ia te iti rawa i roto i te tenei
rangatiratanga o te ra'i
rahi ake ia ia en. "
4. E pā ana tēnei ki a John 1: 32-34: "ka whakaatu a Hoani ka mea, I kite ahau i
te Varua
e heke iho ana i te rangi, ano he kukupa, a noho ana e ia ki runga ki a ia. Na ahau
kihai i mohio ki a ia: engari
ia ahau i tono mai ki te iriiri ki te wai, ka mea te taua ki ahau, i runga i
nei koe
kite i te Wairua e heke iho, a ka noho ana ki runga ki a ia, ko te ano ko ia
e te kaiiriiri ki te
te Varua Maitai. "
5. I roto i te hono mo'oní, kua mohio ki te reira i te Mataio 11: 2 E kore e meatia e John
mohio ki a ia
ara i runga i taua taime. I roto i tona whare herehere, ka tonoa e ia ana
akonga ki a ui ki a ia, ki te ia
Ko te taua i ko te ki te haere mai ranei ki te tatari ratou mo tetahi
kotahi.
6. Matthew 26: 14-47, Mark, 14: 1043, Luke 22: 3-47, John 13: 26,18: 2.
mauheretia me te crucified.l
12. Ko te tohunga nui, ko Kaiapa, ko wai whakaaro e te kaikauwhau,
Hoani, ki te waiho he Palōfita, 2 issuedthe kupu te mate ki tana
Te Atua, te Mesia, i whakapono ki a ia, a ano kohukohu ki Ia.3
Ko te imputations huri i runga ki te poropiti a te Atua e korero
ratou o ratou te mahaki. Matou, Heoi, te faaite i to tatou tino
nega-
raa o teie mau whakapae namata, me te rawa disassociate
tatou
i taua whakapono whakarihariha, e te hunga e rua kuri me
ridicu-
lous.
Whakapono whakatūahu o te Katorika Roma
Ko te wehenga nui o nga Karaitiana, nga Katorika Roma, homai tonu
whakapono ki te tahi Tokāteliné e mea ino mau, me te i whawhai katoa
ki te tumu te tangata. Ko te maha o ngā Katorika Rōmana, rite korerotia e
etahi tohunga, ko te rua rau million.4 He maha whakama, me te abom-
whakapono inable E tonu te wahi o to ratou whakapono. Hei tauira:
1. E ai ki te tata faaite whakaaro o nga Karaitiana,
Hapu ano a Meri ake whaea ia, kahore tetahi uniana fakasekisualé
ki tana tane.
Ko 2. Meri te whaea o te Atua, i roto i te mau tikanga o te kupu.
3. Ki te mea ko nga tohunga katoa i roto i te ao, ki te mahi i te oro'a o te
Eucharist i te wa kotahi, kia rite ki nga Katorika, te milioni
raiona o nga pihi o te taro e transubstantiated ki te
1. tika ai te teolosia rongonui Karaitiana De Quincy tenei mahi o te
Hura Ikariote
na roto i te mea e kore i tukua ai ia e te Karaiti mo tetahi whaiaro
moni, engari mo te hanga
Faaite mai te Mesia ana mana o te whakaoranga. I roto i tenei ara whiwhi ai ia
whakaora ia a
hokona te katoa o Kalisitiané roto i te mate o te Karaiti.
(Britannica-Hura
Ikariote). I tua atu i te huakore, tenei tika he
contraly ki whakaahuatanga oraora
o te Bible. No te tauira Luke 22: 3 Na ka mea a kua, "Na ka tomo a Hatana
ki a Hura,'ohovale
ko Ikariote. "roto te tauākī taua i roto i John 13:27, me
6:70. Ko te Acts
1:18 e: "hokona Na tenei tangata i te mara ki te utu o te
kino. "
2. John 11:51.
3. Matthew 26:65, Mark 14:63, Luke 22:71.
4. E ai ki lekooti muri, te maha o nga Katorika Roma i roto i
te ao
nui ake 400 miriona, ki te kia tangohia te mea 550357000 rite korerotia e
Britannica 1957 page
424.
maha rite o nga Karaiti, katoa tino tangata, me te tino hanahana i te
taua wā, ka whanau o Mary.
4. tēnei wahi kotahi o te taro, ka tapahia ki tetahi maha o nga pihi,
Kei te tonu puta ki te maha rite o Christs.l te
tukanga te pae i kitea ai o te witi ake te ahunga whakamua i roto i ona
e kore e tupu ki te tunua ki te ahua o te taro haafifi
tona hanahana, rite rongo tinana kahore ka mea i roto i teie mau mea
kia rite ki te whakapono Katorika.
5. Making whakapakoko, a koropiko ana ratou e ko ha konga mahu'inga o
ratou faith.2
6. Ko e taea No whakaoranga o te Karaitiana, kahore he pono
te faaroo
i roto i te Pope me kore whakaaro rite ki tona karakiakoretanga, ore
me te conduct.3 ta'etaau
Whakaaro 7. Ko te Pope ki te kia whakamamaetanga, me te parakore o nga hapa katoa.
8. He wa katoa he taonga nui o te taonga i roto i te temepara o
Puritia a te whakahaere i te Pope Roma. I roto i te maha atu
puna o te moni, ko te moni i utua ki a ia e te iwi hoki
hara o ta ratou mau hara mo i mahara te Pope ki te whai
mana motuhake. Ko te mea, e nga mana katoa o te Pope
te faaoreraa hara, me te hara o hara, a ka homai e ia i tenei te faaoreraa
naá mo te nui o te money.4
1. Kua te Eucharist te pātai tino wānangahia i roto i Karaitiana
theolo-
gians. I institutionalized te reira e St Thomas Aquinas (1227 -1274).
Kī ia i roto i tona
pukapuka Surna Theologica e nga wahi kotahi o nga hohoko taro
ki te tino
Te Mesia. (Britarulica-Eucharist vol.8, p.797.)
2. Izalatu-Shakuk page 26 Vol.1. faahitihia e te Sale translation ake o
te Koran Tapu.
Ahakoa tenei ra he mea noa i roto i te hahi katoa e nui kowaiwai o
A Ihu, a Meri e
whakairihia a koropiko e nga Karaitiana.
3. whakapono nga Katorika e te Pope ko Pariha o Pita i te
Apstle. Pai ia nga mea katoa
nga pwers kotahi pssessed e Pita, me nga mau huru tapu katoa
i homai nei ki a ia i roto i te
E puritia Kōsipelí e ia. Hei tauira, i roto i John 21:16. "A faaamu i
hipi ", me i roto i te
Matthew 16:18, "Ka hoatu e ahau ki a koe (Pita) te mau taviri o te basileia
o te rangi ".
Akono tau o enei pwers i te ppes, ko te kanohi hinana tona tino me
wahi piro o te
aamu o Christian e Siasí.
4. Ko te tohunga, kua oti te tuhituhi Khurshid Alam i roto i te istory o ia Rorn
Te Ekalesia,
"Ko te mahi noa i roto i te hokohoko i roto i te tiwhikete o te faaoreraa hara
te Ekalesia. Te
te iwi i tukua o ratou hara na roto i te aufauraa i te moni ki te Pihopa ".
(Api 142,1961.
Lahore)
9. Ko te Pope he mana tino ki te huri i te ture o te whakapono. E ia
Ka taea e tukua tetahi mahi i rāhuitia mua. Te
Kaiako Protestant, Michael Meshaka, ka mea i roto i tona pukapuka Arabic,
Ajwabatu Ala "l lnjileen" abatil Attaqlidin:
Na kia tuhia te reira e tukua e ratou fetu'utaki mārena
mau ki te whanaungatanga toto rāhuitia e te karaipiture Tapu.
Ka whiwhi rātou i nui o te moni mo te tukua tenei, i
ratou ake te ngarahu pai, he mahi i rāhuitia e te mo'a
pukapuka me te taha ki nga compilers haamaitaihia o te mau evanelia. No te hi'oraa
Ei, whakaaetanga mo te faaipoiporaa ake keke (tōna pāpā whaea ranei)
ki tona irāmutu, mo te marena ki tetahi ake te wahine ake tuakana nei ko
te whaea o te kotahi tuakana ake ake tamariki. He maha te tahi
rāhui matapaki i whakarite e ratou, a he tokomaha tuuraa
a tau'aparau ai e kua ratou whakakahore i te iwi, kahore tetahi faaroo
tohenga faaroo.
Ia anō te kupu:
He maha eatables i rāhuitia e ratou,
a muri i runga i nga e āhei ana ano. Kua Eating o te kai, kua
whakaaetia e ratou i roto i te nohopuku, i tino whakaaro
rāhuitia mō ngā rau tau.
Ia ka mea ano i roto i tona pukapuka e tika ana toru episetole i te whārangi 88 o
te rua o nga pukapuka:
Na ka mea te French Cardinal Zabadella e pai te Pope
mana pūmau ki te tukua tetahi aukati. Ko ia nui atu
Te Atua.
Te rapu tatou i whakawhirinaki ki a Allah i taua kohukohu, me te kauwhau
e he parakore o ratou imputations katoa Allah.
10. E ai ki te hiro'a Katorika, wairua pai noho i roto i
Hade, "te mamae i nga mamae o te ahi o te reinga, tae noa ki te
1. Pulekatolió auraa e tamâ para ranei, whakamahia e te
Karaitiana mo te
Te reinga, ka rite ki te whakapono ratou e te ahi o te reinga e tamâ i te tangata
wairua.
Pope foaki wetenga ki a ratou. Waihoki e haamanahia tohunga
ki te tukua mai taua whakaoranga o te hunga mate i hade, ki
utu o te nui tetahi o te moni, na roto i to ratou
suffrages. 1
Ka taea e 11. Katorika whiwhi tiwhikete o te ora i te Pope
me ona ariki mo te utu. Ko reira ke e mahi i te iwi
e kore e ui whakaaetanga o te hunga mate, te whakau i to ratou
whakaora, i te Pope ko wai i whakapono ki te kia "nui atu
Te Atua "kia. Ia e taea, na roto i ona mana hanahana, ki te tiki
ā i te hunga mate e kua tae ratou etemal fakamo'uí
no.
Mai kei te nui nga mana Rome ra, i te ra i roto i
te mau haamaitairaa o te Varua Maitai, i whakaaro raveraa i
Leo X "ka i hokona ki te iwi e ia, me ana Minita.
Roto enei tuhinga nga kupu e whai ake nei:
Kia to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, te tango i aroha ki runga ki mau metua, e
Kaua koe, e te viivii ore o tona aroha i whakatapu. Na te
mana ritenga ki ahau, e te Feia Mo'a a Pita, a Paora,
rangatira o nga apotoro, absolve ahau ki a koe o ou hara te faaaiteraa
ake e ratou, me ou hara, me te maumaufono
te mau a tae noa ki nga hara unremitted murua e te
Pope. Pera i te matara o te mana i roto i nga ringa o te Ekalesia
o e taea Roma totohe, e murua e ahau nga mate meake i whakatoea mo te
koe i roto i nga purgatories. A ka arahi ia koutou e ahau ki
nga mea ngaro o te Ekalesia Tapu, me tona kotahitanga me te
te viivii, me te harakore e nohoia e koe i tou bapetizoraa
bapetizoraa.
Ka nga kuwaha o te reinga, kia tutakina ki a koe i runga i tou
ka uakina mate, me te hunga o Palataisí. Ki te koe
1. Suffrages Ko te kupu e whakamahia ana mō te pure e te auraa ki te pure ia
te tangata i
ana hara.
Pōtitia 2. Pope Leo X i roto i te 1513, ka mate i roto i te 1521. (Briannca),
C.P.S. Clarke
Kua oti te tuhituhi i roto i tona aamu o te Ekalesia, faahitiraa Kidd, e te
tonu te Pihopa
rongo i te tangi o te moni i maturuturu iho i roto i te pouaka i te iwi hoki
taikaha, te
I whakaaro te tangata mate i whakaora i te reinga.
e kore e mate i te hakari, ka noho i te taikaha
mahi koutou mate noa. I roto i te ingoa o te Matua,
te Tama me te Wairua Tapu, Amine. I tuhituhia e
Firtilium, māngai.
12. titau ratou e te reinga, ko te wāhi i roto i te puka pūtoru tū i roto i
te
pokapū o te whenua he taha o 200 maile i roto i te roa.
Hanga 13. Ko te Pope te tohu o te ripeka i runga i ona hu ia atu
te iwi rave i te reira i runga i to ratou mata. Mahalo atu ana hu e haamo'ahia
No to'na mauruuru i te te ripeka, me nga mata o nga iwi.
Whakatapunga o te Cross
Karaitiana i roto i te whānui mau i te rakau o te ripeka i roto i te ta- nui
ei, me te koropiko i roto i te koropiko ki te aroaro o nga peita ahua ranei o te
Tolu'i, ko te Tama, me te Wairua Tapu, me te hanga
prostrations
o te faatura ki nga whakapakoko o ratou hunga tapu. He taea e tetahi o te
muri
take tangi mō te whakatapu i te rakau o te ripeka: no te mea te reira
i
he hoapā tinana ki, ranei i pa e, te tinana o te Karaiti i
te
wa o te ripekatia; ranei no te mea ka he tikanga mo o ratou
whakamarie,
ranei rere ana te toto o te Karaiti ki runga ki taua mea. Na, ki te mea hoki i te tuatahi
take,
kia puritia nga kaihe katoa o te ao tapu rawa te ripeka,
rite
Whakamahia te Karaiti ki te eke i runga i te hoki o kaihe, me nga muera. I ratou ake
whakapā tinana ki te tinana o te Karaiti, a, ke i ki te
ripeka,
i mahi ratou i te whakaaro o te whakarato whakamarie ki a ia. Ko te he
kaihe
e kawea Karaiti ki te temepara o Hiruharama. Haunga, he
whakaoho,
Kei te tata te kaihe e pā ana ki te tangata rite te ātete ki te rakau o te
te ripeka i te popohe.
I hoki te rua o nga take, ko Hura Ikariote tika atu te faatura
a ko te tapu rite reira na roto i tona tinihanga e ko Ihu
arrest-
ed a ka ripekatia e nga Hurai. Te kore tona tinihanga, whakamarie
e kore e na roto i te mate o te Karaiti i taea kua. Ia,
mou
mua, Ko te take tuatahi, me te matua o te ora mure ore. Ki te te
te tapu o te
e pā ana ki te ripeka ki te toru o te tumu, o nga tataramoa i maka
i runga i te
upoko o te Karaiti i runga i te puka o te karauna "tika atu te faatura
me te whakaute, ia raua e ratou tae rawa ki te toto o te Karaiti. Tatou
E taea ki te kite i tetahi take puritia aha te anake te ripeka i roto i te taua
nui
faatura e te auraro. Pea ko reira tetahi kai rite te toru.
Te
te nuinga o te mea whakarihariha, e whakarihariha ko te mahi o koropiko i te
image o te Matua-te Atua. Kua kōrero matou ki te whakakorekore,
Tohenga e te Atua Kaha Rawa tino tua atu i te taea o te
te hanga tetahi rite o ia. Isualization o ia ko te tinana
o te ore e. Ake e taea e No te tangata e kite ia ia. He reira tetahi ki te
titau i te kaha ki te hanga i te whakapakoko e amo ana i tetahi tohu o te ōritetanga
ki
Ia? Haunga, e riro te reira atu arorau hoki ki a ratou koropiko katoa
tangata e hanga e ratou i roto i te ahua o te Atua kia rite ki
te
Torah.2
Ko reira ke e prostrates te Pope ia ia i te aroaro o whakapakoko i hanga
o te kohatu, me whakama, me te tawai tana ki tona taata hoa tangata i
whakawhānui i ona waewae ki te kia kihi e ratou. Kore tatou kia kite i tetahi
rerekētanga
i waenganui i nga Katorika, me te hunga karakia ki a India.
Ko te Pope rite Final Mana
Mahara te Pope ki te hei i te mana whakamutunga i runga i te
tikanga
o nga tuhinga o nga Books Tapu. Me tenei whakapono kua tāpiri i
te
muri wā, te kore i taea e whai Augustine me John Kilisositomi
kahore i tuhituhia a ratou mahi he Sēnesí, mai kihai ratou kau tu'itapú me
i
e kore e rapu i whakaaetanga i nga kau tu'itapú o to ratou taime no te tuhituhi ratou
mahi. Ratou mahi pārekareka rongonui nui i roto i te au Kerititiano
a i roto i te Ekalesia o to ratou wa.
Mau episekopo, ko nga rikona kihai i tukua ki te marena. Ratou, Na,
te tikanga i nga mahi kihai i i tukua ki te iwi faaipoipo.
Ētahi
o nga theologians Kalisitiané kua tino whakahē tenei
fakakikihí o
nga kau tu'itapú. Uri e ahau i raro i etahi o ratou faahaparaa i te
Arabic
pukapuka Thalatha Ashara Risalah, (te toru episetole). Saint
Bernard
mea i roto i te kore te waiata. 66:
Kua tino whakakahoretia e ratou te whare rangatira o
kua faaipoiporaa, a tika taotoraa kua akaruke
iaku. Engari kua tahuri ratou o ratou rūma ki te wahi
o te moepuku. E mahi ana ratou i puremu ki mau tamaroa taitamariki, metua
te mau, te mau tuahine. Kua whakakiia e ratou te Ekalesia i te pirau.
Ko te Pihopa Pelage Bolagius o Portugal (1300) ka mea:
E kua reira nui pai ki te nga mana te Ekalesia
i roto i te whānui, me te iwi o te Ekalesia o Spain i roto i ihoa
tuaro, kihai i te oati o te viivii ore, me te viivii tangohia, no te mea te
Ko anake maha o nga tama a te iwi o tenei rohe, he iti
nui atu i nga tama poriro a nga tohunga, me episekopo o
te whenua.
Kitea John Sattzbourg, he episekopo o te rau tau tekau ma rima,, "e ahau
Kua kite uaua tetahi tohunga, me te kau pīsopé nei e kore e haereere i
takoto auau ki te wahine. Korowai kua puta ke ki
pūtau o te kairautanga. "
I roto i te aroaro o to ratou whai wāhi hohonu i roto i te inu waipiro ratou
te viivii, me te viivii noho tonu i roto i te pātai, ka rite ki te roa rite te hunga ratou e
Lautohi
roa, me te kuao.
Mahalo tetahi o nga take e kore ratou e whakapono i roto i te Tapu
Koran Ko e kore e roto te reira i tetahi o enei whakarihariha, me te heahea
kīanga.
I hoki a ratou whakahe ki te whakaaro ki te tahi mau irava Koranic
e pā ana ki Pararaiha, a te reinga, ka poroāwhio matou tenei i raro i te toru
raaa
no.
Whakahe Tuarua
Faaino i waenganui i te Koran me te Bible
Ko te whakahe tuarua whakaarahia e nga Karaitiana ki te pono o te
te Koran ko e kua ātete i roto i te tahi mau vahi i te Koran contra- ranei
te taeraa mai te pukapuka o te Tahito me te Faufaa New.
Whakautu Tuatahi
Mai te tüturu me te hanahana o te pukapuka o te Bible
e kore i, whakamatauria i roto i te mekameka ore o te mana, me te rite tatou
Kua whakamatauria i roto i te wahi flrst o tenei pukapuka, i roto i teie mau buka
contra-
dictions, hapa, me maioro, me i reira e te whakakorekore
fakamo'oní-
es ki te meka i kua hē ratou, ke me
rāwekeweke
e te iwi i roto i nga tau, i te pato'iraa Koranic ki a ratou i roto i te tahi
wahi he āta, me te whakaae ki te tohu i te nga pukapuka e
he i roto i aua wahi. Kua oti kē kōrerohia tēnei i feruri
roa taea mua i roto i tenei pukapuka. Tenei pato'iraa whakaae o
te
Kei te tohu revclation Koranic e nga wahi ātete e te
Koran He rānei hapa kua oti distortion ranei.
Whakautu Tuarua
Ko te pato'iraa Koranic ki te Bible, pera me whakahuatia e te
Theologians Christian wehewehea, e whai ake nei:
1. abrogates te Koran te maha o whakahau i roto i roto i te
Bible.
2. kore te Koran ki te whakahua i te tahi mau ohipa e faaitehia i roto i
te Tahito e te Faufaa.
He rerekē i 3. ētahi mau ohipa fakamatala'i e te Koran Tapu
nga whakaahuatanga hoatu i roto i te Bible.
E kore ngā papa mō te whakakahore ana i te pono o te Koran Tapu i runga i
te pūtake o te toru ngā momo i runga o te pato'iraa Koranic ki te
Bible.
Tuatahi, e kore e he ahurei ki te Koran abrogation. Kua hua tatou
motuhake
tauira o te aroaro o te abrogation i roto i nga ture i mua ki te
Koran. E kore te mea te aroaro o te abrogation i roto i tetahi te heheuraa
ke i
ki te korerorero. Kua kite kē matou e te ture o te peropheta, o Ihu
pakaru ako katoa engari iwa o te ture, tae atu i te tekau
Ngaahi Fekaú.
Tuarua, i reira e maha ngā hui fakamatala'i e te Faufaa New
e kore e te tīariari i roto i te Faufaa Tahito. E riro te reira i te āhua i roto i te raupapa
ki
whakaputa uri te tahi mau hi'oraa o ngā kaupapa pērā. Ko te kotahi tekau ma toru e whai ake nei
kia makona whakamatau mau ohipa i roto i te tokomaha nui o ratou to tatou
kerēme. E kore e taea te whakapono te Faufaa Tahito anake i runga i enei
papa whenua.
1. Te tai'o nei tatou i roto i te episetole o Iuda i roto i te irava 9:
Otiia Mikaera te tino anahera, i te ngangautanga ki te
rewera e tohe ana ki te tinana o Mohi, kore rawa i kaha kawea
ki a ia te kupu kanga i, engari i mea, te Ariki te whakatupehupehu
ki a koe.
No Tuhinga o te tautohe o Michael ki te rewera whakahuatia i runga ake
Kei te kitea i roto i tetahi pukapuka o te Faufaa Tahito
2. Kei roto i te taua pukapuka i roto i te mau irava 14-15 i te parau
oro'a:
Na ka Enoka ano, te whitu i muri ia Arama, poropiti o
, ka mea, Nana, te haere mai enei ki te Ariki me nga mano tini o
tana hunga tapu, Kia whakaritea he whakawa ki runga ki te katoa, a ki te riria katoa
e te hunga karakiakore i roto ia ratou o ratou mahi takahi i te karakia katoa
e whai karakia ratou, me o ratou mea katoa pakeke
kupu i korerotia e te hunga hara karakiakore ki a ia.
Kei te hoki kihai i kitea te faahitiraa parau i runga i hanga e Enoka i roto i tetahi o
nga pukapuka o te Faufaa Tahito.
3. kitea tatou i te whakaahuatanga e whai ake nei i roto i Hebrews 12:21:
Na ka Koia ano te mataku o te aroaro, i mea a Mohi, rahi ahau
ua wehi me te wiri. "
Ko te hui i ki ai i te tauākī runga ake te whakaahuatia
i roto i te pene 19 o te Buka o Exodus. Ko te kupu i runga o te
Ka taea e Palōfita Mohi te kitea e kore i roto i te Exodus e kore i roto i tetahi atu pukapuka
o te Faufaa Tahito.
4. II Timothy 3: 8 Kei te parau i muri nei:
Na rite a Hani raua ko Jambers turia atu e Mohi, pera te mahi i enei
he whakakeke ano hoki te pono.
Fakamatala'i te tautohe ki roto i te irava i runga i te i roto i te pene
ter 7 o te Buka a Exodus. Ko nga ingoa a Hani raua ko Jambers taea e
kitea e kore i roto i tetahi pene o Exodus e kore i roto i tetahi atu pukapuka o te
Faufaa Tahito.
5. ahau Corinthians 15: 6 ta:
I muri i taua, i kitea ia i te rima rau teina i runga i
kotahi; o nei te wahi nui noho ki tenei hakari, engari
etahi ia kua moe.
Ka kite te maha o e rima rau te iwi Christ2 i muri i tona
e kore e taea te kitea i roto i te aranga tetahi o nga Gospels, e kore ara i roto i te
buka o Te Ohipa, i roto i te noa'tu o Luke ake te oaoa, o te whakaahua taua
ngā kaupapa.
6. Ko te pukapuka o te Ohipa 20:35 ta:
Na ki te mahara ki nga kupu a te Ariki, a Ihu, me pehea e ia
ka mea, Ko te nui atu te hari i to te whiwhi.
1. He kōrero tēnei ki te kōrero ā-waha a Mohi ki a te Atua i runga i Maunga
Hinai
whakaahuatia i roto i Exodus.
2. He kōrero tēnei ki te kaupapa o te Karaiti ake aranga i muri i te
"Ripekatia". He he
ka kite kahore he e whakahuatia o e rima rau tangata ia ia, anake kotahi tekau ma tahi
korerotia te iwi e
e i te mau evanelia ki te i kite ia ia. R.A. Kua uru Knox e Paora
He hetia
kiia wehe wā katoa i kite ia e Hemi, me Pita.
E kore e taea te fakatotolo'i te tauākī i runga o te poropiti a Ihu i roto i tetahi
o na Evanelia e maha.
7. Ko te whakamārama whakapapa o Matthew i roto i te pene matamua
Kei ingoa i muri i Herupapera "e kore e i kitea i roto i tetahi pukapuka o
te
Faufaa Tahito.
8. kitea tatou te kaupapa e whai ake nei i roto i te pukapuka o te Ohipa 7: 23-
28:
A, ia ia tonu e wha tekau nga tau, ka haere mai te reira ki tona
ngakau ki te haere ia ki ona tuakana, ki nga tama a Iharaira. A, i te kitenga
tetahi o ratou e tukinotia ana, ka awhina ia ia ia, a ka whai utu ia ia
i tukinotia, a patua iho te Ihipiana: Hua noa ia
e kua mohio ki ona tuakana, ki te pehea e te Atua i tona
ringa e whakaora ia ratou: otiia kihai ratou i mohio. Na te
aonga ake ka whakakitea e ia ia ki a ratou ka rite ki whawhai ana ratou, e
Kua whakaturia ratou i tetahi ano, ka mea, E hoa ma, he teina, koutou: he aha
mahi koutou he tetahi ki tetahi? Ko ia e mea ai i tona hoa
he peia atu ana ki a ia, ka mea, Na wai koe i mea hei rangatira, me te
te whakawa mo matou? E whakamatea e koe ki ahau, kia rite ki koe ra i te Ihipiana
inanahi?
Puta ano hoki tenei kaupapa i roto i te Buka a Exodus engari kitea tatou e
i reira e maha nga mea atu whakahuatia i roto i Te Ohipa e kore e mahi nei i
puta i roto i te whakaahuatanga e whai ake nei o te pukapuka o Exodus, e
haere:
ś Na i aua ra, ki, ka ko Mohi
tupu, i haere ia ki roto ki ona tuakana, ka titiro hoki ki a ratou
kawenga: a ka kite ia i tetahi Ihipiana e patu ana i tetahi Hiperu, tetahi o
ona teina. Na ka titiro ia i tenei ara, me taua ara, a ka
ka kite ia i, kahore he tangata, patua iho e ia te Ihipiana, a ka huna
ia ia i roto i te onepu. A, no ka haere ia i te rua o nga ra,
na, e rua nga tangata o Hiperu e whawhai ana tahi: a ka mea ia ki
ia i mea ai i te kino, He aha koe i patu ai i tou hoa?
Na ka mea ia, Na wai koe i ki hei rangatira, hei kaiwhakawa mo matou?
1. Vakai, Mātiu 1: 13-16.
E mea ana koe ki te patu i ahau, me koe i patu ra i te Ihipiana?
9. Ko te Episetole a Iuda vcrse 6 ta:
2: 4:
Na, ko nga anahera, kihai nei i to ratou ake rohe, heoi mahue
to ratou nohoanga ake, kua waiho e ia i roto i nga mekameka, mau tonu
i raro i te pouri ki te whakawa o te ra nui.
10. puta hoki te tauākī taua i roto i te episetole Tuarua o Pita
Mehemea kihai i tohungia e te Atua nga anahera i hara, engari i peia
ratou ki raro, ki te reinga, a tukua ana ratou e ia ki nga mekameka o te poiri
raa, ki te tiaki mo te whakawa.
Ko te tauākī i runga pēnei ki Jude a Pita te kore e tīari i roto i
tetahi pukapuka o te Faufaa Tahito. Oia mau mea te reira ki te waiho i te teka
parau
ment, e kīia no nga anahera herehere ki roto i tēnei tauākī
He
te mea, rewera ia kahore ratou e te hunga i roto i te rawa mau tonu mekameka o
auri
onment. Ko te kitea i te pene 1 o te Buka a Hopa, Mark tenei
1:12
Ahau Peter 5:82, me te maha atu mau irava rite.
E ai ta 18, me te whakaaro ki te mauheretanga o te: 11. Psalm 105
peropheta a Hohepa:
Ona waewae ki te mekameka: takoto ana ia i roto i te rino.
Whakaahua hoki Genesis tenei kaupapa i roto i te pene 39, engari i reira ko ia
e kore e
korerotia rite te here, ka whakatakotoria i roto i te rino, ko e kore e noho tonu
'oku fie
titauhia no te te herehere.
12. Ko e Tohi a Hosea 12: 4 kua:
Ae ra, i kaha ia ki te anahera ia, a taea ana e: ia tangi
a ka inoi ki a ia.
Genesis fakamatala'i te hui i runga o Hakopa ake mamau ki te
anahera i roto i te pene 32, engari e kore e korero te reira o tona tangi, me te
mahi
inoi ki a ia.
13. Ko nga Evanelia e maha whakaahua Pararaiha, te reinga, ko te Day o poto
Whakawa, me nga utu, me te whiu o te muri nei, engari i roto i
te rerekē ki tenei e kore matou e kitea e tetahi o enei mea i roto i te rima
pukapuka o
te Pentateuch. Fafau mai te talangofuá e utu te ao, me te
tutu whakawehi ki anake ao punishments.l akapapu tenei
e te meka e whakaahuatia taua whakaahua, ngā kaupapa ranei i roto i
muri
pukapuka a kihai i whakahuatia i roto i te pukapuka o mua e kore e, tika whakamatau
te teka o nga pukapuka i muri. Kore e rapua e te reira e
te
kia korerotia Kōsipelí teka mai i roto i ratou rauemi i te mua
e kore e te tīariari i roto i tetahi pukapuka o te Faufaa Tahito. Ehara i te mea
mou
mua tika hoki ki te pukapuka i muri taupoki ana ngā mahi o mua katoa. Hoki
tauira,
nga ingoa o nga uri katoa o Arama, Heta me Hona, me o ratou
e kore e kaute whakahuatia i roto i te ture.
Ko te kōrero o te D "Kei Oyly me Richard Mant te ka aru mai
te peeraa i kōrero i te II Kingi 14:25:
E kore e kitea te ingoa o te peropheta Hona whakahuatia
hea anake i roto i teie irava, i roto i te karere rongonui ki
te iwi o Ninewe. He he kaua hoki e whakahuatia i roto i tetahi pukapuka o
tetahi poropititanga o Hona ki te whakaaro, ki te Ieropoama whakaekenga ake o
Hiria. E kore ko tenei no te mea kua ngaro ia tatou e rave rahi mau buka o te
poropiti, engari no te mea noa kihai i nga poropiti e korero o
maha ngā kaupapa i tangohia e wahi.
Kei te makona tatou take e whakamanatia e te faahitiraa parau i runga.
Waihoki i te Evanelia o John 20:30 ta:
A pono i a Ihu i roto i te aroaro o te maha ano era atu tohu
ana akonga, kahore nei i tuhituhia i roto i tenei pukapuka.
John 21:25 hoki:
Na reira e maha atu nga mea i meatia e Ihu, i te
nei, kia ki te i tuhituhia e ratou nga tangata katoa, whakaaro ahau e
ara te ao ano kihai i taea e i roto i te pukapuka e kia
kia tuhituhia.
I tua atu i he te faarahiraa whakarite te tauākī i runga
e whakaatu ki te meka e te mau ohipa katoa o Ihu "e kore e ora i taea
kia
i tuhituhia i roto i te pukapuka.
Tuatoru, ratou whakahe e, e pā ana ki ngā kaupapa maha, te Koranic
Ko te rerekē whakamārama i kore he tika te tetahi i roto i te Bible
no te mea
Ko te hoki he profusion o taua rerekētanga reira i roto i nga pukapuka o te
te
Faufaa Tahito, a rite etahi o nga Kōsipelí rerekē mo
maha ngā kaupapa i te etahi atu; a hoki te Faufaa New e faikehekehe
i te Faufaa Tahito. Ahakoa kua whakaputaina matou tauira motuhake
o tenei i te timatanga o tenei pukapuka, he mea tino i roto i te tikanga tohutoro
etahi
atu tauira o taua rerekētanga konei ki te whakakore i tetahi taea
ta'emahino waihangatia e te whakahe i runga.
Haere te reira i waho e mea e nga putanga e toru o te tumu
Pentateuch, e ko, te Hiperu, te Kariki me te Hamaria e
hoki
rerekē i ia te tahi i roto i te ara ano. A atu e faaroa'tu
o
tenei faaiteraa na roto i te whakaputa i atu tauira o taua hapanga he
tika i roto i te tirohanga o to ratou whai pānga ki te tumu parau reira.
Rerekētanga Tuatahi
Fakamatala'i te wā i Arama ki te diluvi o Noa te taa
ta'oi roto i te putanga e toru katoa.
Rerekētanga Tuarua
Ko te wā i te diluvi ki te whanau o te poropiti, ko te Aperahama
fakamatala'i e whai ake nei i roto i te toru putanga i runga.
Ko te putanga Hiperu: 292 tau
2. TheGreekversion: 1072years
3. Ko te putanga o Hamaria: 942 tau
Rerekētanga Tuatoru
Arapahata a Haraha e fakamatala'i e te putanga Kariki rite te
wehea e kotahi anake whakatupuranga i Kanaana e kore e whakahuatia
i roto i te putanga Hiperu, a Hamaria ia. Waihoki ahau Chronicles "me te
te hītori o Josephus e kore e whakahua i te ingoa o Kanaana. Kia te reira
kia
kī e kua aru Luke te putanga Kariki me kua tapiritia te
te ingoa o Kanaana i roto i te whakapapa o Ihu. Ko tā tēnei e te
Karaitiana kia whakapono ki te pono o te putanga Greek2 me
paopao
te atu e rua rite te teka i roto i te tikanga ki te whakaora i te Evanelia o Luke
i
kei roto i te teka.
Rerekētanga maha
Ko te whakaritea te wahi o te temepara, e whakaahuatia ana e te Hiperu
putanga, ko Maunga Epara, i te rite ki te putanga o Hamaria i te reira
Ko
Maunga Gerezim. Kua uriuri ana tatou i tenei i roto i te nui taipitopito mua, me te
na
e kore e hiahiatia ana ake kōrero i konei.
Rerekētanga Tuarima
Ko te wā i Arama ki a te Karaiti, kei te rerekē fakamatala'i e te
putanga rerekē.
Kitea te tauākī foUowing mo tenei i roto i te turuia e tuatahi
ume o Henry me Scott kōrero ake:
Ka hanga Hales mau faatanoraa ki te hapa i kitea i roto i te
Kua mutu hītori o Josephus me i te putanga Kariki rite
e whai ake nei: te wā i te timatanga o te hanga e ki te
whanau o te Karaiti, ko te 5411 tau, ia te wā i te Waipuke
ki te whanautanga o te Karaiti mai ki 3155 tau.
Kua aroaro o Charles Rogers i roto i tona pukapuka he whakarite o ngā
Whakamāoritanga English, te whakarato ia matou ki te kahore he iti iho i te rima tekau ma rima
conflict-
tauākī i te hītori mau ki te whakaaro ki te wā i
te
Fakatupú ki te whanautanga o te Karaiti.
Ingoa Tau
1. Marianus Scotus: l 4192
2. Larntios Codemus: 4141
3. Thoms Lithet. 4103
4. MichaelusMastlinus 4079
5. G.Baptist Rickulus 4062
6. Hakopa Salianus 4053
7. HenryKuspemdens2 4051
8. Wllliam Hono 4041
9. Erasmus Reinholt 4021
10. JacobusKipalus 4005
11. Archbishop Ussher 4003
12. Dionicius Petavius 3983
13. Bishop Burke (Tohi) 3974
14. Kirogian 3971
15. Ellius Rusnileus 3970
16. Johnias Cleverius 3968
17. Christanis Logomentenas 3966
18. Piripi Malla Nagtuj 3964
19. Jacobin Lins 3963
20. Alphonso Salmeron 3958
21. Johi Liker "3949
22. MatthewsBurundius 3927
23. AndriansHull 3836
24. Ko te tirohanga Hurai 3760
Tiro 25. Ko te Christian 4004
Tetahi o nga tauākī i runga te mea ki te kia te taua rite tetahi atu.
Tenei momo nui o ngā whakaaro i runga i te mea ko te tino huanane. Te
take matua mō te hängaikore nui kitea i roto i te kōrero
fakamatala
te mau Ko te huru tau'a ore, me te mangere o nga kōrero
ki
te tiaki pūnahanaha o ratou hītori. Na te reira e te reira
tino
e taea hoki ki te tetahi inaianei tae i te maha tika o nga tau
mai ia Adamu ki te Karaiti. Kua uru Charles Roger e te maha o te
E hāngai ana tau tata e nga kōrero onamata kua runga i tetahi mea, engari
ratou pāngarau me waeua i te tuhinga hapa.
Kitea ano matou e te tau nuitia whakaae e te
Ko rerekē i te whakapono noa o nga Karaitiana Hurai.
Anō Na to tatou akoranga o te kōrero, kia kī ia tatou e te
fakafepaki āta o te Koran ki tetahi ranei etahi whakaahuatanga o
te
Bible, ina koa i roto i te aroaro o te taua i te profusion o
faaino
me maioro, he pono e kore take ki te maka feaa i runga i te
Te heheuraa Koranic. Me faahiti faahou tatou i to tatou kerēme e nga kaumatua o
te
Ngā Karaitiana i roto i to ratou pukapuka hape, a ētahi wā raa
lievable, rauemi i au ra ki te ō rātou whims i te wa.
Ko tenei
he aha e kore e te tau e faahitihia ra e te Bibilia whakaaro ki te whai
tetahi uara o mua.
Ko te mataotao nui Taqiuddin al-Maqrizi faahiti Ibn Hazm i roto i te
rōrahi tuatahi o tona pukapuka:
E kore e tatou Mahometa whakapono i roto i tetahi tau tino o
tau. Ko te hunga e kua kī te reira ki te kia a tawhio noa whitu tauasini
tau onepu i, kī tahi mea kahore e pā ana ki e kitea e tatou
tohu i hanga e te peropheta Tapu i roto i ona ngā kōrero. Tatou
whakapono e te wā tino o te creadon o te ao
Kei te mohiotia ki te kahore, engari Allah. Allah, to tatou Ariki, ta i roto i te Tapu
Qur "he:"
Kihai ahau i meinga whakaae ratou ki te hanganga o te
rangi me te whenua, e kore ano ki to ratou ake e fakatupú.
Te peropheta Tapu, ka mea a e i roto i te rite ki te mua
e kore ake atu i te muka ma kotahi i runga i te tinana tangata, he tatou
o te kau ma, he muka pango i runga i te tinana o te kau ma ranei. Te
i runga, me te tahi atu wāhi taunakitanga circumstantial katoa ki te meka
e mohio te wā tino mai te Fakatupú ki te kahore te
engari Allah.
Ono rerekētanga
I tua atu i te mau faaueraa tekau o Mohi i te tekau ma tahi mau
faaueraa Ko reira i roto i te putanga o Hamaria e kore nei e te tīariari
i roto i te
te putanga Hiperu.
Rerekētanga Fitú
Genesis 4: 8 o te putanga Hiperu kua:
Na ka korero a Kaina ki a Apera, ki tona teina: a ka haere mai te reira ki
haere, ia raua i roto i te parae .....
Puta te tauākī taua rerekē i roto i te Kariki me
Putanga Hamaria i roto i enei kupu:
1. Koran 18:51. Ahakoa ki runga ki te 1988 pouwhanga rauemi pūtaiao i
kua mau
te marū taea ki te whakarato i tētahi tata tino i roto i tenei mo.
(Raazi)
na
Ka korero a Kaina ki tona teina, a Apera, kia haere tatou ki te parae; a
Carne te reira ki te tika, ka i ratou i roto i te parae.
Kua meinga e te theologians te Kariki me te Hamaria tohi lēsoní,
te mau.
Rerekētanga Tuawaru
Genesis 7:17 o te putanga Hiperu te kupu, "Na ko te waipuke
e wha tekau nga ra ki runga ki te whenua. "Ko te putanga Kariki he," ko waipuke ia
e wha tekau nga ra, e po i runga i te whenua. "
Ko tika mārama te putanga Kariki.
Rerekētanga iwa
Genesis 29: 8 o te putanga Hiperu kei:
Kia huihui nga kahui katoa.
Ko te Kariki me nga putanga o Hamaria, me te translation Arabic
o Houbigant a Kennicott roto i te tauākī rerekē:
Tae noa ki te huihui i nga hepara katoa.
Rerekētanga tekau
Genesis 35:22 o te putanga Hiperu te kupu:
I haere a Reupena ka takoto ki a Piriha, tana concu- ake papa
folloŋ: a Iharaira rongo te reira.
Kei te putanga Kariki:
Haere ia, ka takoto ki a Piriha, tana wahine iti ake papa, me te
Ka rongo a Iharaira i te reira, a hinga ana e ia iti i roto i tona i whakarite ai.
Ko te putanga Kariki mea ki te kia tika.
Rerekētanga tekau ma tahi
Ko te putanga Kariki o Genesis 44: 5 tēnei kupu:
He aha koe i tahae ai i oku mehua?
Kāore i te tīariari tenei whiu i roto i te kuputuhi Hebrew.version.The Kariki
Ko te tika.
Rerekētanga tekau ma rua
Ko te putanga Hiperu o Genesis 50:25 ta:
A ka kawe ake e koutou oku iwi i konei ".
Ko nga putanga Kariki me Hamaria i:
Me kawe ake i oku wheua koutou i konei ki a you.Z
Rerekētanga tekau ma toru
Kei te putanga Kariki o te Buka a Exodus te whai ake
tauākī i te 2:22:
Wā Tuarua whanau ia, he tama, a huaina ana e ia tona ingoa ko Eleazer
a ka mea, No tenei take e āwhina te Ariki o toku papa,
ahau i ahau, ka tiaki i te hoari a Parao.
E kore e kitea te irava i roto i te Hiperu text.3 te putanga Kariki
te mea ki te kia tika rite kua whakaurua nga tuhi Arabic te reira i roto i
ratou
translation.
Te tekau ma wha rerekētanga
Ko te putanga Hiperu o Exodus 6:20 te kupu:
Na whanau shel ia Arona raua ko Mohi.
Ko nga putanga Kariki me Hamaria i:
Na ka whanau ake ana ko Arona raua ko Mohi me to ratou tuahine
Miriama.
He correct.2 nga putanga Kariki me Hamaria
Rerekētanga tekau ma rima
Kei roto i te Buka a Numbers i roto i te putanga Kariki te whai ake
irava i te 10: 6:
A, i runga i te toru o te tangi o te puni uru, a ki runga ki te
wha ka whakaarahia i te puni te raki mo te march.3
Kei te hoki kihai i kitea te irava i runga i roto i te putanga Hiperu, me te
Ko te tika putanga Kariki.
Rerekētanga ono
Kei roto i te Buka a Numbers i roto i te putanga o Hamaria i te ka aru mai
te peeraa i irava i waenganui i te mau irava 10, e 11 o te pene 10:
I korero ano te Ariki to tatou Atua, ki a Mohi, Kua noho koutou roa
nui i roto i tenei maunga, Tum koe, ka tangohia tou haere, ka haere
ki te maunga o nga Amori, me te ki katoa nga wahi e tata ana mou
ki roto i te mania, i roto i nga pukepuke, i roto i nga raorao, a ka ki te
tonga; a i te taha moana, ki te whenua o nga Kanaani.
Nana, kua hoatu e ahau te whenua ki a koe, haere, e riro te whenua
i oati ai a Ihowa ki o koutou matua, a Aperahama, ki a Ihaka, me te
Hakopa, kia hoatu ki a ratou, ka ki ratou uri hoki i muri ia ratou.
Kāore i te tīariari te irava i runga i roto i te putanga Hiperu. Horsley
ka mea i roto i tona kōrero, vol. 1, page 161:
Ko te whakaahuatanga i kitea e te i roto i te Numbers i waenganui i te mau irava
10 me te 11 o te putanga o Hamaria taea te kitea i roto i te
Deuteronomy 1: 6,7 me 8. "i kitea te reira i roto i te wa o te
Procobius.
Rerekētanga whitu
E ite tatou i te mau irava i muri nei i roto i te Deuteronomy 10: 6-8 o te
Putanga Hiperu:
Na ka tangohia e nga tama a Iharaira, to ratou haere mai i
Peeroto o nga tama a Pene Iakana ki Mohera: i reira a Arona
mate, a ki reira a tanumia ia; a Ereatara, i mahi tana tama
i roto i te tohunga ake mahi i roto i tona muri. Mai i reira ka turia atu e ratou
ki a Kurekora; i Kurekora atu ki Iotopata, he whenua o
awa me nga wai. I taua wa ano ka wehea e te Ariki te iwi o
Riwai, ki te waha i te aaka o te kawenata a te Ariki, ki te tu
ki te aroaro o te Ariki ki te minita ki a ia, a ki te manaaki i roto i tona
te ingoa, ki tenei ra.
Ko rerekē i te whakaahuatanga o te Numbers te irava i runga
33: 30-42, te wahi whakaahuatia te ara o to ratou haere te tino
different-
te au. Te reira te reira fakamatala'i e whai ake nei:
Na ka haere atu ratou i Hahamona, a noho ana i
Moheroto. Na ka haere atu ratou i Moheroto, a noho ana i roto i
I Peneiaakana. Na ka turia atu e ratou i Peneiaakana, me te
noho ana i Horo Hakirikara. Na ka haere ratou i Hor-
noho Hakirikara, a i roto i Iotopata. Na ka turia atu e ratou i
Iotopata, a noho ana i Eperona. Na ka haere ana ratou i
Eperona a noho ana i Ehiono Kepere. Na ka turia atu e ratou
i Ehiono Kepere, a noho ana i roto i te koraha o Hini,
ara o Karehe. Na ka turia atu e ratou i Karehe, a
noho i roto i te Maunga Horo, i roto i te pito o te whenua o Eroma.
Na ka haere a Arona ki te tohunga ki runga ki Maunga Horo i te faaueraa
faaueraa a te Ariki, a ka mate i reira, i te wha tekau o nga tau
i muri i nga tama a Iharaira i haere mai i roto i te whenua o
Ihipa, i roto i te ra tuatahi o te rima o nga marama. Na ka ko Arona he
rau, e rua tekau ma toru nga tau o ia i te mate i roto i
Maunga Horo.
Na ka kingi o Arara, te Kanaani, i noho i roto i te tonga i roto i
te whenua o Kanaana, i rongo o te mai o nga tama a
A Iharaira.
Na ka haere atu ratou i Maunga Horo, a noho ana i roto i
Taramona. Na ka haere atu ratou i Taramona, a noho ana i roto i
Punono.
Arama Clarke faahiti i te irava roa e Kennicott i raro i tona faaueraa
mau i runga i te pene tekau o Deuteronomy i roto i te pukapuka tuatahi o te
tona
pukapuka i runga i ngā whārangi 779, me te 780. Ko te moni, me te taonga o te aha ia te kupu
Ko e te kuputuhi Hamaria i roto i tenei ko te tika i te wā i te
kuputuhi o te
Putanga Hiperu ko te hape. Mutu ano hoki ia e wha mau irava,
e
Ko atu i 6 ki te 9, e ke, me te mea iti te i tenei wahi. Ratou
whakarerenga
i kore te kuputuhi e i roto i tetahi ara faaiti i te tuhinga. Ko te copier mea
ki
Kua whakaurua i teie mau irava konei i te pohehe. Ia fokotu'u anō
e
e kore kia paopao i roto i te hohoro tenei whakaaro. "ka mea ia e
enei
tuatahi no te mau irava ki te pene tuarua o Deuteronomy. Tatou
kia tāpiri i konei e te whiu kitea nei i te mutunga o te irava
8 Ko te
nui ngā taunakitanga o te meka e ngaahi veesi ko ko te tua i muri.
Rerekētanga waru
Deuteronomy 32: 5 i roto i te putanga Hiperu kei:
Kua pirau ratou, e kore e ko to ratou wahi i te wahi
o ana tamariki; Ko ratou, he generadon maro, parori ke.
Puta rerekē tēnei irava i roto i te Kariki me Hamaria tohi lēsoní,
te mau. Na ô te reira:
Kua pirau ratou, kihai i reira e tika mō te
ratou: he ratou tamariki poriro, me te ki te wahi.
A'oraa Henry a Scott kōrero ake e tenei putanga mea ki te
e ofi ange ki te taketake.
E ai ta Horsley i te whārangi 215 o te vol. 1 o tona kōrero:
Kia pānui i tēnei veesi rite ki te Kariki me
Versions.2 Hamaria
Anga ke ki te runga ake, nga whakamāoritanga o Houbigant me Kennicott
a kua fakakehei te whakamāoritanga Arabic tenei irava. Ko te Arabic
whakamāoritanga o 1844, e 1848 i roto i teie irava i roto i enei kupu:
Tangohia mehua ki a ratou. He motuhake i te ratou
tamariki a te kino. E te whakatupuranga maro, parori! 3
Rautau rerekētanga
He 2: Ko te putanga Hiperu o te Buka a Genesis 20:
Na ka mea a Aperahama o Hara, tana wahine, Ko toku tuahine ia:
Na ka tonoa mai e Apimereke kingi o Kerara, a tangohia ana e Hara.
1. Kei roto i tēnei irava i nga kupu "a tenei ra" nei hoki
tohu e te reira irava
Ko te tua i muri.
Heoi, 2. Ko nga whakamāoritanga hakari o te putanga Hiperu, i
kua hanga i roto i te
runga ki te Kariki me nga tuhinga Hamaria.
3.1 Kua tāruatia te irava i runga Ingarihi i te reo Ingarihi
translation o
te putanga GuJrati o Izharul Haqq. (Raazi)
E ai ki te kōrero o Henry me Scott, te irava i runga
puta i roto i te putanga Kariki i roto i te mau parau i muri nei:
Na ka mea ia o Hara, ko tana wahine, ko taku tuahine ia; hoki ko ia
wehi ki te karanga ia ia tana wahine, e wehi ana kei te tangata e whakamate ai
ia ia hoki a ia, mo te, a Apimereke, ka tonoa kingi o Pirihitia ana tangata
a tangohia ana e Hara.
Ko te whiu, "... i wehi ki te karanga ia ia tana wahine, kei wehi ana ia
te
whakamatea tangata ai ia mo ia, "e kore e he reira i roto i te Hiperu
putanga.
Te rua tekau ma rerekētanga
Genesis 30:36 i roto i te putanga o Hamaria kei:
Ko te karere o te Ariki karanga, e Hakopa, ka mea ia, Ae ra, i ahau
ahau i konei; ka mea te anahera, whakaarahia ake ou kanohi, ka na
nga koati, me te hipi haere ki ia-koati, me hipi. Ano ratou
He ma purepure, me moteley. No te mea kua mahi aha Rapana ki
koutou, ite e koutou. Ko ahau te Atua o Peteere, i roto i te wahi
whakaturia koe te kohatu, a ringihia hinu, a ka mau i te taurangi.
E kore e kitea te wahi i runga ake i roto i te putanga Hiperu.
lwenty-f "UST rerekētanga
Ko te whakaahuatanga e whai ake nei, ka kitea i muri i te rerenga tuatahi o Exodus
11: 3 o te putanga o Hamaria e kore te, i kitea i roto i te putanga Hiperu:
Na ka korero ki a Mohi ki a Parao, ka mea te Ariki, a Iharaira toku
matamua-whanau. Ka mea ahau ki a tukua koutou i aku tamariki e kia ratou
koropiko ahau, kihai koe ki te whakaora ia ratou. Kia mohio, e ka e ahau
patua e to koutou tama matamua.
lwenty-rua rerekētanga
E 7 i roto i te putanga Hiperu:: Ko e Tohi'a Numbers, 24 "
Ka riringi e ia te wai i roto i ana peere, a tona uri
shau kia i roto i te wai maha, a ka nui ake hoki tona kingi
Ka Akaka, me tona kingitanga ka whakanuia.
Ko te putanga Kariki kei tenei whakaahuatanga i roto i enei kupu:
Na ka whanau te Wiu tangata o te ia wai e he tokomaha faatere i
iwi, ka nui tona kingitanga i te Akaka, me tona basileia
kia whakanuia basileia shau. "
E rua tekau ma toru rerekētanga
Leviticus 9:21 i roto i te putanga Hiperu kei:
Rite tonu ki ta Mohi.
I nga putanga Kariki me Hamaria ki nga kupu e whai ake nei
hei utu mo:
Rite tonu ki te a Ihowa i whakahau ai ki a Mohi.
E rua tekau ma wha rerekētanga
He te Buka a Numbers 26:10 i roto i te putanga Hiperu:
Na ka whakatirohia e te whenua i tona mangai, a ka horomia ake ratou
tahi ki a Koraha, i te matenga o taua hiu, he aha te wa i te
pau te ahi e rua rau e rima tekau nga tangata: a ka waiho e ratou he
haina.
Kei roto i te putanga o Hamaria:
Na ka whakatirohia e te whenua i tona mangai, a ka horomia ake ratou
tahi ki a Koraha, i te matenga o taua hiu, he aha te wa i te
pau te ahi e rua rau e rima tekau nga tangata, a ka meinga e ratou he
e kore te mea e wātea ana ki ahau i te putanga Satnaritan. Arn ahau e kore e etahi o
te reproduc- pono
raa o teie irava. (Raazi)
1. homai te Catholic Bible (Knox putanga) ano i te putanga rerekē
o tenei irava. Te reira
ta, "rite ki te peere brimrning i runga i te pai, kia kite, e ratou
horahia huaai i
rohe kotahi te awa ki te muri! Ko te Kingi e te kingitanga i runga ia ratou ka
tāwhai a Akaka ia
ka tangohia atu tona kingitanga i ia "Numbers 24:. 7 (Raazi).
haina. "
Ko te kōrero a Henry me Scott kua mea e te runga ake
Ko te tata ana ki te horopaki irava, a he i runga i
Psalm
No. 106: 17.
E rua tekau ma rima o rerekētanga
Wehea te teolosia whakanui Karaitiana LeClerc au i te taa
mau kitea i waenganui i te Hiperu, me nga putanga o Hamaria ki ono
kāwai:
(E ahau) nga mau irava o te putanga o Hamaria e tika ake
atu i te putanga Hiperu. E tekau ma tahi taua mau irava.
(2) ki te mau irava i roto i te putanga Hiperu e kiia ana kia atu totonú
tano i to ratou horopaki. Taua rerekētanga e whitu.
(3) Ko nga mau irava o te putanga o Hamaria e roto muri te tahi
mau e ma toru.
(4) Ko nga mau irava o te putanga o Hamaria i kua ngangahu
e whitu.
(5) Ko nga mau irava o te putanga o Hamaria e titiro atu mau tumu
titauraa i to te putanga Hiperu e kotahi tekau.
(6) Ko nga mau irava e hapa i roto i te putanga o Hamaria e
e rua.
Ko te tohutoro ki te Au i te mau irava i runga he rite rite e whai ake nei
ki te tau i homai i runga
(E ahau) Genesis: 4: 2, 7: 3,19: 19, 20: 2, 23:16, 34:14, 49: 10,11,
50:26. (9)
Tuhinga: 1: 2, 4: 2 (2)
(2) Genesis: 31:49, 35: 17,35, 41: 34,37,41, 47: 3 (6)
Deuteronomy: 32: 5 (1)
1. Ko te putanga King James tenei irava i roto i runga i te
Tohi lēsoní, Hamaria
Hiona. Kua ai tatou kaituhi faahiti i te reira i te putanga Hiperu
he rerekē
kuputuhi. Na ko ōrite i te mau irava e rua. (Raazi).
(3) Genesis: 29:15, 30:36, 14:16 (3)
Tuhinga: 7:18, 8:23, 9: 5, 21:20, 22: 5, 23:10, 32: 9 (7)
Leviticus: 1:10, 17: 4 (2)
Deuteronomy: 5:21 (1)
(4) Genesis: 2: 2, 4:10, 9: 5,10: 19,11: 21,18: 3,19: 12, 20:16
24:55, 35: 7, 36: 6, 41:50 (13)
Tuhinga: 1: 5, 13: 6,15: 5 (3)
Numbers: 22:36 (1)
(5) Genesis: 8: 5, 31:11, 9:19, 34:37, 4:39, 25:43 (6)
Tuhinga: 40:12, 17:14 (2)
Numbers: 14: 4 (1)
Deuteronomy: 16:20 (1)
(6) Genesis: 14: 25,16: 20 (2)
Ko te mataotao rongonui Horne ta i roto i te vol. 2 o tona kōrero
tāngia i roto i te tau 1822:
Ko te ingoa teolosia LeClerc, me te mamae nui
me te mahi, kua kōmaka i nga rerekētanga o te Hiperu, a
Putanga o Hamaria, a ka mutu, kua e te Hamaria
putanga ko te auhia atu tika.
Taua rerekētanga i waenganui i te Hiperu, me nga putanga o Hamaria
kāore e whāiti noa ki te ono tekau tohu i te taha o LeClerc. He maha
kitea i roto i te putanga e rua atu i taua dissimilarities. He LeClerc
ei
whainatia ia ki nga rerekētanga i o te natura tino. Ki te tatou
tāpiri
e rua tekau ma wha o nga hapanga e rua tekau ma rima i faahitihia i runga ki te
e ono tekau
kitea e LeClerc, te tapeke o hapanga mai ki te
e waru tekau ma wha. E kore tēnei tatau i nga rerekētanga katoa, me
hapanga
e te tīariari i waenganui i te Hiperu, me nga putanga Latin o te
Pentateuch; a hoki te hunga i kitea i waenganui i maha atu pukapuka o te
Faufaa Tahito.
Ko te runga ake feunga io tatou mata i whakaarahia i te whakahe
e nga Karaitiana ki te pono o te whakakitenga mai Koranic
i runga i
Mâro o Koranic ki etahi o nga whakaahuatanga o te Tahito me te
e kore e he whaimana te Faufaa New, a e kore e mahi ki te tikanga
mau opuaraa
tū.
Whakahe Tuatoru
Ko te whakahe tuatoru maha whakaarahia e kau Kalisitiane ki te pono o te
faatumuhia te Koran Tapu te ariā e toru i roto i roto i te a tawhio noa
Koran Tapu. Ko te tuatahi ko te kerēme Koranic e ko Allah e kore e anake
te
Kei te hoki hanga Kaihanga o te arata'iraa, engari e misguidance i ia.
Te
tuarua ko te take i te Koran Tapu kei ngā whakamārama o
Palataisi e ngā te aroaro o te houris, awa me te
whare.
Ko te tuatoru, ko e kei te Koran Tapu i te whakahau ki te utu
pakanga (iihad) ki nga kau ta'etuí.
Ratou totohe matua ki te whakaaro ki enei mea, ko e te kupu
o te Atua, kia noa i taua ariā tikanga. Tenei whakahe
Ko
whakaaro e ratou ki te hei i te tautohe tino fakalotoa ki te
natula fakalangi o te Koran. He whakauaua tetahi pukapuka i tuhituhia e
te
Karaitiana i runga i te tumu parau e kore e roto i to ratou ke
elabora-
mau i runga i tenei āhuatanga o te Koran Tapu.
Kia, Na, titiro matou te mana o te whakahe i runga
ki te whakaaro ki ia o te toru ngā āhuatanga i runga motuhake.
Te ārahitanga, te Misguidance i Allah
Ko tētahi o nga whakautu maha ki tenei āhuatanga o te whakahe, ko e te
pukapuka tapu o nga Karaitiana mea ano te mea ano i roto i te maha
wahi.
E ai ki tenei tirohanga i te aroaro o taua mau irava i roto i a ratou, kia
he tautohe ki he ratou ki te kupu a te Atua. Uri tatou
i raro te tahi mau hi'oraa motuhake o taua mau irava i to ratou pukapuka.
(1) te kupu Exodus 4:21:
Na ka mea te Ariki ki a Mohi, E haere koe, e hoki
ki Ihipa, kia mahara kia meatia e koe aua merekara katoa ki te aroaro o Parao,
i hoatu e ahau ki roto ki tou ringa: otiia maku e whakapakeke tona ngakau, kia
e kore e tukua e ia te iwi kia haere.
(2) Exodus 7: 3 Kei roto ano:
A maku e whakapakeke te ngakau ake a Parao, e whakamaha hoki aku tohu
me aku merekara i te whenua o Ihipa.
3) Kei roto i te pukapuka taua te whai ake i roto i te 10: 1:
Na ka mea te Ariki ki a Mohi, Haere ki a Parao: no te ahau
kua whakapakeke hoki tona ngakau, me te ngakau o ana pononga, e ahau
kia whakakite ai i enei tohu aku ki tona aroaro.
(4) Exodus 10:20 ta:
Otiia whakapakeke ana a Ihowa te ngakau o Parao ake, na e pai ia
e kore e tukua atu e nga tamariki a Iharaira.
(S) ano he veesi 27 o te pene taua he:
Otiia whakapakeke ana a Ihowa te ngakau o Parao ake, a kihai ia i pai
kia haere ratou.
(6) Exodus 11:10 kua:
Na ka meatia ana e Mohi raua ko Arona enei merekara katoa ki te aroaro
Parao: a, i whakapakeke te Ariki te ngakau Parao ake, na e ia
kihai ia i tuku i nga tama a Iharaira i haere i roto i tona whenua.
(7) Deuteronomy 29: 4 ta:
Kahore ano i homai e te Ariki ki a koutou i te ngakau ki te kite, me te
kanohi ki te kite, me taringa ki te whakarongo, ki tenei ra.
(8) Kei Isaiah 6:10:
Meinga te ngakau o tenei ngako iwi, a ka meinga o ratou taringa
taimaha, a tutakina ana o ratou kanohi; kei kite ratou ki o ratou ngakau ...
a ka tahuri, ka whakaorangia.
(9) episetole ki te Romans 11: 8 ta:
Kua homai e te Atua ki a ratou i te wairua o te hiamoe, he kanohi e ratou
e kore e kite, he taringa e kore ai e rongo, ki tenei
ra.
(10) Ko e Evanelia o Hoani, pene 12, "ta :.
Na reira kihai ratou i ahei te whakapono, no te mea i mea i taua Ihaia
ano, I whakamatapotia e ia o ratou kanohi, i whakapakeketia o ratou ngakau;
e kore ai ratou e kite ki o ratou kanohi, kei matau hoki
kia tahuri o ratou ngakau, a.
Ko te korukī i runga i te Pentateuch, te pukapuka o Isaia, me te
New Testament He märama i roto i te fakahu'unga e whakamatapotia te Atua i nga kanohi,
takatakahia ana te taringa, a ka whakapakeke nga ngakau o nga tama a Iharaira kia
ratou
e kore ai e tahuri ki te pono, me te kore kia ora i
to ratou mate o te whakawa. Ko ratou e kaha ki te kite i te
te parau mau,
ki te whakarongo i te reira ki te matau i te reira e aore. Ko te whai ake whakamārama Koranic
Ko roto i
kore rerekē te ara i te mea ta tatou e kua kite i runga ake:
Kua whakaturia e te Atua he hiri (takatakahia) i runga i to ratou ngakau, me te ki runga ki o ratou
rongo, a ki runga ki o ratou kanohi, ko te arai; A mo ratou ko te faautuaraa nui
ishment.2
(11) Ko nga whakamāoritanga Arabic o Ihaia tā 1671, 1831 me te
1844 i roto i te whai ake i te 63:17:
E te Ariki, he aha koe i hanga e koe ia matou ki te kotiti atu i au ara, a
whakapakeketia ana o matou ngakau i tou wehi ki? Hoki mo au pononga "
whakaaro, i nga iwi o tou inheritance.3
Kei roto i te Buka a Ezekiel te parau i muri nei i te 14: 9:
A, ki te he te poropiti, ina kua korero ia i te
mea, kua tinihanga ki ahau te Ariki i taua poropiti, a ka totoro ahau
i roto i toku ringa ki runga ki a ia, a ka ngaro ia i te waenganui
o taku iwi, a Iharaira.
Ko te pukapuka o Ezekiel ana ta te te mahi o tinihanga, a ka te Buka o te
Huanga Ihaia te mahi o te misguiding ki te Atua.
(13) e ahau Kings 22: 19-23 kei te wahi e whai ake nei:
"Na ka mea hel, Mo reira whakarongo mai koe ki te kupu a te Ariki:
Kite ahau i te Ariki e noho ana i runga i tona torona, me te ope katoa o te rangi
e tu ana e ia i runga i tona ringa matau, ki tona maui. Na te
Na ka mea a te Ariki, Ko wai hei whakapati ia Ahapa, kia haere ia ki runga, ka
hinga ai ki Ramoto Kireara? Na ka mea a tetahi i runga i tenei tikanga, me te
Na ka mea tetahi i runga i taua tikanga. Na i reira ka puta mai he wairua,
a ka tu ki te aroaro o te Ariki, a ka mea, Maku ia e whakapati. Na
ka mea te Ariki ki a ia, Me pehea? Na ka mea ia, Ka haere ahau
atu, a ka waiho e ahau he wairua Iying i roto i te mangai o te katoa i tona
poropiti. Na ka mea ia, me koe e whakapati ia, a ka taea e
hoki: haere atu, a ka mahi pera. Na reira, na, te Ariki
kua hoatu he wairua Iying i roto i te mangai o enei poropiti katoa au,
me te Ariki i te kino korero mo koe.
Ehara i te mea uaua ki te kite i te horo'a mai ia tatou i te whakamārama i runga ki te
whakapono e noho ana te Atua i runga i tona hui torona ki te ope o te rangi
ki
e rapu ratou whakaaro mō te tinihanga, a ka misguiding iwi, ka he
e takoto ana
whakarite wairua ki te misguide ratou.
(14) Ko e episetole Tuarua ki Thessalonians 2 12 ta:
A mo tenei take e tukua atu ratou e te Atua he pohehe e,
kia whakapono ai ratou ki te teka: e ai ratou katoa e faahapahia
kahore nei i whakapono i te pono, i ahuareka ke i roto i te parau ti◊a
naá.
Ko te faahitiraa i runga o Paora he unambiguous i roto i te fakahu'unga e te Atua
deludes iwi ki te ārai ia ratou i te whakapono i roto i te pono.
(15) Ko e Evanelia o Matthewl pūrongo Ihu rite mea i te whai ake
i muri i tona aue te karanga ki nga pa ta'efakatomalá:
Whakawhetai ahau ki a koe, e te Matua, e te Ariki o te rangi, o te whenua, no te mea
kua huna e koe enei mea i te hunga whakaaro nui, me te tupato, me te koe
whakakitea ana ki nga kohungahunga. Ae ra, Matua: hoki te penei te reira
pai i roto i tou aroaro.
(16) Ko te pukapuka o Isaiah 45: 7 e:
Ahau i whai ahua ai te marama, a ka hanga te pouri: meinga ahau te rongo, a ka
te waihanga i te kino: i ahau i te Ariki e rave i enei mea katoa.
(17) Ko e Lamentations o Jeremiah 3:38 Kei:
Roto i o te mangai o te Runga Rawa e kore e kino
me te pai?
Ko te pātai i runga tetahi mea titau ki te kahore te Atua te kaihanga
o te pai, te kino.
(18) kei te pukapuka o Mika 1:12:
Na ka haere mai te kino heke iho i te Ariki ki te kuwaha o te
Hiruharama.
Ko te runga ake ta mania ki te meka e tika kia rite ki te Atua, ko te
kaihanga o te pai, ka pera ko ia te kaihanga o te kino.
He (19) te episetole ki te Romans 8:29:
Hoki ai i mua, ano i ia i mua ki te hei e ia
rite ki te ahua o tana Tama, kia ai ia i te matamua
whanau i roto i nga teina tokomaha.
(20) te tai'o ano tatou i roto i te 9 21 o te episetole kotahi:
(E kore hoki te nga tamariki ano i whanau, e kore ka mahi
tetahi pai ranei, he kino, e te whakaaro o te Atua, kia rite ki te uira
raa ai tu, ehara i nga mahi, engari na te kaikaranga;) Ko e
ka mea ki a ia, ka te tuakana mahi i te teina. I te mea te reira i tataia ki
tekau, E Hakopa aroha ahau, engari i kino ki a Ehau.
Na, kia pehea ta tatou e mea nei? He kino i reira ki
Te Atua? Te Atua e arai. I mea hoki ia ki a Mohi, E tohu ahau i runga i
e tohungia ana e ahau, a ka aroha ahau ki runga ki
nei e ahau aroha. Na reira e kore e te mea ki a ia e
te oma, e kore o te tangata e rere, engari o te Atua e whakakitea ana ki a
tohu. Mea te karaipiture ki a Parao, Ahakoa hoki THS hoki
taua whakaaro kua a koe i whakaara ahau ake, kia whakakite ai ahau i toku
mana i roto ia koe, a e toku ingoa kia korerotia na roto
i roto i te whenua katoa. Na reira i ia aroha e ia i runga i nei
tohungia, ka e whakapakeketia ana e ia ia ia.
Tera koe e mea mai ki ahau, He aha e ia ano i riri flnd?
Ko wai hoki e whakakeke ana ki tana i pai ai? Kahore, engari, e te tangata, ko wai koe
e whakahoki kupu ki te Atua? E te mea hanga koia e mea ki a ia
e hanga ana e ia, He aha koe i hanga ai e koe ki ahau te kupu? E kore e I te
kaihanga riri te tikanga mo te paru, o te pokepokea taua ki te hanga tetahi oko
ki te honore, me tetahi hei mea ware?
Ko te faahitiraa i runga o Paora ko te mārama ta o te whakapono i roto i te
iku'anga me hoki he tohu tino e te arata'iraa, e
misguidance
Ko e rua i te Atua.
Ko te faahitiraa parau i muri o te peropheta Isaia, 45: 9:
Aue te mate mo te tangata e totohe ana ki tona Kaiwhakaahua! Kia te pot-
kongakonga totohe ana ki te rihi o te whenua. E mea te paru
ki a ia e kaiwhakaahua, He aha koe i ana tou mahi, ia ranei
kua kahore ringa? "
Ko te i runga i te kaupapa o te taua mau irava e Luther, te kaiwhakarewa o te
Whakapono Protestant, i puai i tahuri ki te whakapono i roto i te
faaineine
ūnga o te whakarau tangata. He maha tauākī o Luther e
kawe i roto i ona whakaaro ki runga ki tenei ariā. Te whakaputa rua taua tauākī tatou
i te Vol Katorika Herald. 9 page 277:
Kua hanga rite tahi te tangata, me te hoiho. Haapa'o ratou i to ratou
kaieke. Ki te te rere te tangata te Atua i talangofua ia ana whakahau, me te mea Hatana
te rere ia haere e ia te ara kei te whakahau ia, na Hatana. E ia
e kore e riro e pai noa ki te whiriwhiri i waenganui i nga kaieke e rua,
e rua kei te e tohe tonu nga kaieke ki te tiki mau o ia ia.
Kua puta mai hoki te faahitiraa parau i muri i roto i te Katorika Herald:
Taime atoa e ite e koe he ture i roto i te pukapuka tapu ki
mahi i te mahi tetahi, kia mohio e kore te tono koe tenei pukapuka ki te mahi
te reira, no te mea e kore e ahei i te raveraa i te reira o to koutou ake hinaaro koe.
Na ka mea te tohunga rongonui Katorika Thomas Inglis i roto i tona pukapuka
Mira "atus Sidk tāngia 1851 i te whārangi 33:
Ua haapii ratou e ratou ecclesiastics wawe te heahea e whai ake nei
Tokāteliné:
(1) Ko te Atua te Kaihanga o te hara.
(2) te tangata e kore mana i pai noa ranei ki te mawehe i te hara.
(3) E kore e taea ki te mau i te ture kotahi tekau.
(4) Sins, noa'tu te nui, me te urupa, e kore e tuku hifo i te
te tangata i roto i te kanohi o te Atua.
(5) whakapono anake i roto i te Atua he nui hoki te ora mure ore,
no te mea anake i runga i te kaupapa o te whakapono e hei te tangata Wiu
whakawhiwhia whiua ranei. Ko te tino fakafiemālie tenei e tokāteline
me te whai hua.
Luther, ka mea te papa o te Faaapî:
Anake whakapono a ka hokona ki a koe. Kahore he
hei akiaki ia ki te mau i te mau ati o te mahi pai ano he nohopuku, absti-
nence i hara, me te te haehaa o te whaki, kia mohio e
kahore he ratou a anake mo to koutou whakapono pono i roto ia te Karaiti, ka koe
tino whiwhi ora rite ki te ora o te Karaiti. No
mea, ki te whakauru koe i roto i te moepuku, mo te patu i te
mano nga wa i te ra, e ua faataahia e koe ki te tae ora
anake hoki koutou whakapono pono. Ripiti ahau anake e whiwhi koutou whakapono ki a koe
hokona.
He iti rawa te runga ake ki te whakaatu e te ngangare tuatahi o te
Palotisaní ko nanakia te hanahana o te Koran Tapu
no te mea
pēnei ana te reira he rawa noatia te hanganga o te kino ki te Atua, me te
ki
take. Ko te hanganga o te kino e kore e roto i tetahi ara e rapu i te
matakitaki
o te Kaihanga, rite tonu te hanganga o ma, me te pango e kore e
te tikanga
e te Kaihanga kua ki te kia mangu ma ranei. Ko te hanganga o Hatana i
Ko te wāhanga o tona whakaaro nui fakalangí te Atua; Ko reira i roto i te whakaaro nui taua
te
i hanga e o te kino.
Hiahia kino hanga Waihoki kua te Atua, hae me ētahi atu negative
ope i roto i te natura taata, ahakoa i te reira i roto i To'na ite mure ore
e
ope kino e hua i te hua kino. Hanga mea katoa,
pai, ahakoa kino, Na, au tona oraraa ki te Atua.
Ko e Ngaahi Tāpuaki 'o e Palataisí
I hoki ratou mata tuarua o te totohe e pā ana ki te aroaro o
whare, kotiro, me te tahi atu rauemi pai i roto i te Palataisi, tenei rawa
Ko
e kore i te whakahe tika. I roto i tetahi take e kore e titau i te Mahometa e
te
He tinana anake tāpuaki me ahuareka o Palataisí, ko te tino rite
maha
misstated e nga theologians Protestant, engari e whakapono ana te Mahometa -
a
Kei te kaha tautoko i tenei whakapono e ngaahi veesi Koranic me ētahi atu
authen-
tohenga Tic - e te mau haamaitairaa, e nga whakaahuareka o te Palataisí e
e rua,
tinana me te wairua, ko te whakamutunga he kaha me te ake
nui
atu i te mua. Ko te Koran Tapu te kupu: l
Fafau mai Allah kua ki te whakapono, te tangata me nga wahine,
rere awa kari i raro i nei, i roto i nei e noho ana e ratou mo te
ake; me nga nohonga i ataahua i roto i nga Gardens o Erene, ko te
kāpasá rahi Ko te pai ai o Allah. Ko te nui rawa
popou.
Ko te "pai ai o Allah" i roto i te irava i runga, kua whakaahuatia rite
he te nui o te mau haamaitairaa katoa o Palataisí, qualitatively
me
rite quantitively. Ko te mea, tenei haamaitairaa pae varua o te ia
te
nui i pai ai o Allah nga ahuareka tinana katoa pērā i
nohonga i,
kari me kotiro etc te taua te alsQ tohua e te whakamutunga
parau, "Ko te popou rahi."
Kua tangata kua hanga o ngā pūmotu e rua: wairua, me te mea. Te
popou rahi o te tangata i tana angitu hopea ranei takoto i roto i te
achieve-
Tuhinga o rua ahuareka tinana, me te wairua. E kore e taea te mea ia ki
Kua tutuki tona whakaoranga hopea ki te whakakahore ia ranei o te
e rua
felicities.
Ko te Christian Concept o te Palataisí
Kua oti kē elucidated reira earlierl e ki te Mahometa te
Evangel tino tikanga o te pukapuka i whakakitea tuatahi ki te
Palōfita Ihu. Na, ki te kitea e tetahi o nga tauākī o Ihu ki te kia
i roto i te
totohe ki tetahi faaueraa Koranic, kia hanga kaha
ki
te whakamārama atu i te rerekētanga. E ai ki te Karaitiana
te mau papa'iraa mo'a,
te faaauraa o te noho o Palataisí ki nga anahera e kore e mahi
pēpēhia ratou kai, me te inu i reira. Kahore ranei ratou i kite i roto i
Genesis
pene 18 e te anahera nana nei i tae mai a Aperahama i te aroaro ki te
"Kakahu kuao kau, te pata me te waiu, e i kai ratou"? 2 atoa te
nga anahera i puta mai nei ki a Rota kai te taro, me te tahi atu kai e Rota
faaineine
ineine hoki ratou, e te āta tuhituhia i roto i te ch? pter 19 o te pukapuka
o Genesis.
Te mea maere e whakapono nga Karaitiana i roto i te tinana
raa
raa o te tangata i runga i te ra whakawa, me te ano tohe i runga i deny-
mau ahuareka tinana mo ratou i roto i te Parataito! E kua reira iti
whakarihariha ki te rawa ratou whakakahore te aranga o te tangata, e pera i
te
associators o Arapia, anake i roto i te aranga i te pae varua e aore whakapono
rite
i whakapono e nga kau muimui o Aristotle.
Ngaahi'ulungāanga ā-, ano he kai, me te inu, e hoatu ki a te Atua
e nga Karaitiana, no te ratou whakapono ko Ihu incamate te Atua.
I te tahi atu i te ringa e hanga tatou ki te matau, e kore ko Ihu rite
abstinent me te fefeka rite ko Hoani Kaiiriiri. Te Karaiti hoariri ake
ara
whakapangia ki a ia o te, "kakai, me te waina", "ahakoa tatou
Mahometa rawa whakakahore i tenei kupu, me te ti'aturi papű e, ko ia
rawa i roto i hē taua.
Tatou tuku noa titau ko te peropheta Ihu pono tangata.
Na, ka kore i taea ahuareka tinana ano he kai, me te inu
faaineine
pouri ite ia ahuareka pae varua, e rite fiefia ia te
varua
varua te mau haamaitairaa hau atu i te nga mea tinana i roto i teie oraraa, na te
tinana
ahuareka i roto i te Palataisi kore e te faaere te iwi o to ratou i te pae varua
pai.
I roto i te hono mo'oní, titau te Porotetani e reira e kore tinana
pai ai
i roto i te Palataisi te mārama whakakahore e tauākī tini putanga
i roto i te
te Bibilia. Te whakaputa tatou i te tahi mau hi'oraa o te mau faahitiraa parau pēnei i raro:
Na ka whakahaua e te Ariki, te Atua, i te tangata (Adamu) i mea ia,
O nga rakau katoa o te kari noa kia kai ai koe. "2
Mārama tohu ana tēnei i reira e maha rakau i roto i te Palataisi
whanau
hua ki te kai. I roto i tēnei horopaki ratou totohe ko Adamu Palataisí ake
i runga i
te whenua i te mea kei te Palataisi o te Haere ake nei i roto i nga rangi, me
e
Ko rerekē i te whakamutunga o te to mua. Tuatahi, ratou take o
Ake a Arama
E kore te Palataisi te i runga i te whenua e tautokona ana e tetahi faahitiraa parau o ratou
pukapuka tapu; tuarua, ki te amo tatou i te reira ki te kia pono, kahore to ratou
aimaroraa e
ta'na ki te tautoko i te rerekē i te tetahi i roto i tenei Palataisi
ra'i
vevetehia. I te anga ke te ngaahi Kōsipelí, kia whakapono tatou e, te vai ka
ahuareka tinana i roto i te Palataisi o te ake. Te peropheta
Ihu
Kei te korerotia ki te i mea itto ana apotoro:
Ko taku kupu tenei ki a koutou, E kore ahau e inu i mua ake nei o tenei
hua o te waina, a tae noa taua ra e inu i te ahau hou te reira ki a koutou
i roto i toku Matua kingdom.l ake
Kite ano Mark 14:25, Luke 22:18. Waihoki te tai'o nei tatou i te e whai ake nei
i raro i te whakaahuatanga o te ake i roto i te Luke 13:25:
A ka haere mai ratou i te rawhiti, a i te hauauru,
a i te raki, a i te tonga, a ka noho iho i roto i
te rangatiratanga o te Atua.
Ko runga i te kaupapa o te taua tauākī e nga Karaitiana i tahito ra
whakapono i roto i te rua ahuareka tinana, me te wairua i roto i te Parataito.
Saint
Augustine ka mea a ano i pai ia ki te whakaaro e Palataisi
Ko ngā
o ahuareka tinana me te wairua. Saint Thomas Aquinas
He
ta te hunga e whakakahore ahuareka tinana i roto i te Palataisí ano hoki.
Ko te totohe tuatoru ki te whakaaro ki Jihad (Religious War) ka
kōrero i muri i roto i tenei pukapuka. Te whakaaro tenei e te Karaitiana rite
ratou
wāhi kaha ki te peropheta Tapu, a mea ana matou ki te matapaki i
te reira i roto i
hohonu.
Whakahe maha
Tetahi whakahe te maha i tuku atu e kau Kalisitiane ki
te takenga mai hanahana o te Koran Tapu ko e te Koran Tapu,
fakatatau
mau ki a ratou e kore e, te korero o nga taumu'a me ngā whakaritenga o te
te wairua te tangata.
E rua anake nga mea e taea te mea ki te taumu'a me
ngā whakaritenga o te wairua tangata. Whakapono Firm me mahi pai. Te
Ko tonu i te whakaahuatanga Koran Tapu ki te whakaaro ki te runga ake
pae varua
hiahia me ngā whakaritenga. Whakaahuatanga whīwhiwhi E kitea i roto i
tata
nga vahe katoa o te Koran Tapu. Ko te ngaro o era atu mea
e
E riro e te Palotisaní, ki te hei i te taumu'a me ngā whakaritenga
o
e kore e te wairua whakamatau i tetahi koha i roto i te Koran Tapu. Ko te Bible
a kahore e Koran whakaaro ki te kia hapa hoki e kore ārai
kakaí
ei i te kai kai, te mea whakaaro nei e te Hindu
Pandits ki te hei ki te taumu'á mo e ngā whakaritenga o te tangata
vaerua
te reira, no te mea, i roto i to ratou whakaaro, te patu kararehe mo te kai anake
a
e kore te ahuareka tinana pai e te wairua. E ai ki a Hindu
the-
ologians kore e taea e te ohipa taua i fakangofua hanahana. Totohe ratou e
e kore e taea e tetahi pukapuka kei roto i taua whakaaro, kia ki te kupu a te Atua.
Whakahe Tuarima
Ko te whakahe tuarima whakaarahia e nga Karaitiana ki te Tapu
Koran Ko e te kore etahi mau irava o te Koran Tapu ki
maitai
mou'ai ētahi atu. No te tauira i te mau irava i muri nei o te Koran Tapu
He
Na ka mea a ki te pehi te hunga mau irava e te kauwhau i te parau haapiiraa o te
Jihad.
(L) "Kahore he tohe i roto i te haapa'oraa." "
2) "tou ohipa he noa ki te whakatupato ia ratou: e kore e koe kaitiaki ratou." 2
(3) "Mea atu, Whakarongo Allah, me te whakarongo ki tona anahera. Ki te tahuri atu ia koutou, e ia
Kei te herea tonu ki te waha tona pikaunga, a ka herea koe ki te mau i
koutou kawenga. Ki te rongo ki a koutou ia hei koutou i runga i te tika
Ara. Ko te fatongia o te karere he mea, engari ki te kawe i te
mārama karere. "3
Titau ratou e te mau irava i runga e whakahē ki te mau irava
e ako i te fatongia o te Jihad (whawhai) ki nga kau ta'etuí.
Waihoki, kua kī te reira e nga Karaitiana e te Koran Tapu
korero i roto i te tahi mau wahi o Ihu rite te pono te tangata, me te
Messenger o te Atua i te korero o tona te pai ki ētahi atu mau irava
te tangata. No te tauira i te wahi kotahi ta te Koran Tapu:
Al Masih IS (Ihu), te tama a Mariam, kahore ake ko
i te Allah karere ake me tana kupu i maka e ia ki o
Mariam: he wairua i a ia.
Faahitihia te irava i muri te, pera me whakateka i te irava i runga:
Na ka Meri te tamahine a Imran, i tiaki nei i ia
te viivii, a hemo matou ki (tona tinana) o to tatou spirit.2
Kua tukuna te whakahe i runga e rua i nga Karaitiana ki
kaha nui. Pera i te matara āwangawanga te whakahe tuatahi, i te mau irava
ua faahiti
ikuiku i runga whakakahoretia e te faaheporaa etc. he ngaahi veesi e i heheuhia mai
mua
ki te mau irava o te Jihad. I pakaru ratou e nga mau irava i muri
e
Jihad whakatakoto ai ma. Abrogation, me pera me taku kōrero tatou i mua i roto i te taipitopito,
Ko
e kore i roto i tetahi ara i te rerekētanga totohe ranei. Kore i pai te reira
e titau e nga whakahau pakaru katoa o te Pentateuch me
te
Kia whakaaro Kōsipelí rite ngā whakahēnga tūturu. Kia tapiritia te reira i konei
e te irava 2: e kore e te 256 i roto i te verses.3 pakaru
Ko te whakahoki ki te rua o nga whakahe kua oti kē i kōrero i roto i te
tenei pukapuka i reira whakamatauria matou e kore e mahi i te mau irava i runga, me te kore e taea e
fakahu'unga e kore e Ihu, te tama a Meri, no te taata e aore
e
ko ia pai ki te tangata. Tenei ahua o te mōhiotanga i enei
mau irava he mea ko te pohehe anake. He miharo ki te kite pēhea te tatou
ratou tau'a ore i te ketanga a mania presen i roto i to ratou ake pukapuka o
e kua hua tatou na e rave rahi mau hi'oraa motuhake mua i roto i tenei
pukapuka
Ko te mana o te ngā kōrero i roto i te Bible
I tū ngā kōrero i roto i te kiritau tiketike i nga iwi o te Buka,
e rua nga Hurai a Karaitiana, o nga wa katoa. I tū te reira e ratou ki te hei
rite
tūturu me te pono rite te ture i tuhituhia. Nga Hurai hoatu ake ara
te faatura ki te ngā kōrero atu i te mahi ratou ki to ratou ture, tuhituhia. Te
Katorika mau e rua o ratou rite rite i roto i te tūnga ia i te
Palotisaní
whakateka, ka whakakahore ngā kōrero rite nga Haruki, he Hurai
wehenga.
Whakakahore nga Palotisaní reira no te mea kua ratou ki te whakakahore i te reira, te kore te reira
e kia uaua rawa mo te ki a ratou whakamatautau to ratou hou i roto i
Karaitiana. Ahakoa o tenei, rawa kitea te Palotisaní, ia ratou
i roto i te
urupa hiahia o te kōrero tuku iho ā-waha i runga i etahi taime, i te mea kitea
i nga tauira i kitea i roto i to ratou pukapuka tapu, a nei e
poto
kia hanga te au mārama.
Ko te Talmud me te Mishnah
Na ka mea a Arama Clarke i roto i te omuaraa o te Buka a Etera i roto i tona
kōrero tā i te tau 1751. ko o rua nga tu te Hiperu kēnana:
te buka i tuhituhia nei i huaina ture me te tahi atu i te
tohia a ka karanga i te whakarerenga iho ā-waha. Tenei tikanga tuku iho ā-waha i
iritiraa
atura waha e nga kaumatua ki te whakatupuranga i muri mai. Titau ratou e
e rua o enei kēnana i heheuhia mai e te Atua ki a Mohi i runga i Maunga Hinai.
Tae e te Pentateuch ratou e te tikanga o te tuhituhi i te wā i te tahi atu
I tukua ki raro, ki a ratou waha i roto i nga whakatupuranga. Nga Hurai
whakapono e rite i roto i te tūnga e rua o ratou, hiahia, i roto i te meka,
waha
ngā kōrero ki te ture i tuhituhia o Mohi, i te ture. Whakaaro ana ratou e
i tataia ki
Ko maha tekau ture ake uaua atu i te tikanga tuku iho ā-waha, me te reira
ho'ie
e kore e kia hanga te pūtake o te whakapono ki te kahore te tuku iho ā-waha. Enei
mataanga,
te mau, i roto i to ratou whakaaro, he ohie me mārama, ka nau fakamahino'i e te
i tataia ki
kotahi tekau kēnana. Ko tenei he aha Hurai whakakino i tetahi kōrero i kitea e te
ki te hei i roto i te tautohenga ki te whakarerenga iho ā-waha. Ko reira noa
whakapono
e nga Hurai e te kawenata, i nga tamariki o Iharaira
hanga
ki te tomo ki roto ki, ko hoki te ture waha, me te kore hoki te ture.
Na roto i tenei kereme i takahi ratou i te ture i tuhituhia me te
i hoatu ngā kōrero ā-waha i te mana o te te puna o ratou
te faaroo.
Waihoki nga Katorika Roma ano hoki i whiriwhiria e te ara kotahi, ka tautuhia
a faataa i te kupu a te Atua i roto i ngā kōrero tuku iho ā-waha, me kahore mau
hi'oraa o tona oranga ki maha ngaahi veesi o te kupu a te Atua. I roto i te
te
i haere kia matara i riria e ia ki a ratou mo te wa o Ihu, ratou
parori
ki te kupu a te Atua, i mea ia,
Ko te kupu i hanga e koutou te whakahau a te Atua o tetahi
pānga i tou tradition.2
Kua he hoki e ratou te Atua ake te kawenata, a hanga te whakarerenga iho ā-waha
pai ki te ture i tuhituhia. Kei te kī te reira i roto i to ratou pukapuka e te
kupu
o ratou kaumatua e Rawe ki a ratou i to nga kupu o te
Pentateuch.
He pai ētahi kupu o te ture, engari ko etahi atu e heahea, me te
maumau i te he e minaminatia nga kupu katoa o ratou kaumatua, me
whakamanamana
tika, tawhiti pai noa atu i nga kupu o nga poropiti.
Ano te mea te tuhituhi Hurai e te ture, tuhituhia e rite ana ki te wai,
ia nga ngā kōrero i roto i te Talmud me Mishnah e rite
otaota kakara. Ano ratou tuhituhi kī e te ture, tuhituhia he
rite
tote i te te Talmud me Mishnah e rite te pepa. He maha
te tahi atu mau parau rite kē i te ngā kōrero ki te
i tuhituhia
kēnana. Tautuhi te kupu a te Atua, ka mohio ki e ratou i roto i
ngā kōrero. I titiro te ture, tuhituhia e ratou ano he tinana mate
me te kōrero tuku iho ā-waha ki a ratou, e rite ana te wairua i roto i te tinana.
Tautoko ana tēnei ngā kōrero tuku iho ā-waha e ratou ki te tautohe, e i
te wa o te ture i whakakitea e te Atua ki a Mohi, elucidat- hoki te Atua
ed te kuputuhi o te ture ki a Mohi, a ka whakahaua e ia kia tuhituhi ki raro
te ture, a ki te mahara te whakamārama, kahore e maka ana i te reira ki
tuhituhi. I whakahaua ano e ia ki te kawe i tenei elucidation-waha ki te
te iwi, kia taea te tuku i te reira-waha i te whakatupuranga
ki
whakatupuranga. Ka whakamahi rātou i te wā "tuhituhia canon" mo te ture, me te
"Waha
canon "mo te whakarerenga iho. nga whakaritenga, me tikanga whakapono e
Kei roto i te runga i te whakarerenga iho waha e kiia rite "te kēnana
o
Mohi ".
Ratou titau hoki e pera me te ture i whakakitea ki a Mohi i roto i
e wha tekau nga ra, he kōrero hāngai i waenganui i te Atua, e Mohi, ko te waha
I whakakitea hoki ngā kōrero ki a ia i roto i te ara ano. Kawea e ia e rua
o ratou i Maunga Hinai, a kawea ana ratou e ia ki nga tama a Iharaira. Ko te reira
kī e i runga i tona hokinga mai i Maunga Hinai, i te tuatahi ka karanga a Mohi
Arona
ki tona teneti, a whakaako ia te tuhituhia Kēnana ka whakaako ia i te ia
ngā kōrero ā-waha e ko te elucidation o te ture i hoatu ki a ia
e
Te Atua. Afler te whiwhi i te matauranga, ka haere a Arona, ka noho i te
parau-
te taha ringa o Mohi. Na ka haere mai nga tama e rua a Arona, ko Ereatara, ko
Itamara. I whakaako ano hoki e ratou nga kēnana i roto i te ara ano, me te i muri
ako ia ratou ka whakatika ratou, ka ki tetahi o ratou e noho ana i te ringa maui o te
Mohi me te atu i te ringa matau o Arona.
Na ka haere mai nga kaumatua e whitu tekau. Ua haapii atoa ratou i te kēnana me ka
tangohia ana e ratou o ratou nohoanga i roto i te teneti. I aru ratou e te tahi atu
tangata nei i te mana'o i runga i te ako i te kēnana. Tu te a Mohi
ki runga ka taki e Arona te mea i homai ki a ia, a ka whakatika ki runga,
ka takina hoki Eleazer me Itamara i nga canoPs me pera i te
ētahi atu
nei i haapii mai ia ratou. I roto i tenei ara ka rongo nga tangata katoa e te reira i te reira
e wha nga wa a ka mahara te pai.
I to ratou hokinga mai kōrero te iwi i te ture i tuhituhia i roto i
kawea i waha tuhituhi me tona elucidation ki nga tama a Iharaira.
I roto i te
tenei ara i tukua nga kēnana ki raro, ki era atu whakatupuranga. Te
maha o te mau faaueraa i tuhituhia i roto i te ture i te ono rau
a kotahi tekau ma toru i muri wehea nei ki nga wahi.
Ratou titau hoki e huihuia ana ratou e Mohi ki roto ki te whakaminenga nui i roto i
i muri i to ratou faarueraa i te tekau ma tahi o nga marama, o te wha tekau o nga tau
Ihipa,
i roto i te e ia ano hoki mōhio ratou o tona mate, ka ako ia ia ratou ki
ako i tetahi wahi o te ture i wareware ratou. Karangatia ano hoki e ia
te iwi
ki te makona ratou feaa, ki te mea he, ki te whakaaro ki tetahi whakahau ranei,
tauākī o te ture. Muri noho ia femo'uekina e whakaako ana i te
Ture tana mate tae noa ki (e ko, i te ra tuatahi o te tekau ma tahi
marama
ki runga ki te ono o nga ra o te tekau ma rua o nga marama,). Ua haapii ia raua o ratou,
te
i tuhituhia me te tuhi kēnana. Ia ano taka ma toru tārua
o
te ture i tuhituhia i roto i tona ringa ake, ka hoatu e tetahi kape ki ia iwi kia
kia noho haumaru i roto i nga whakatupuranga. Ko tētahi tārua o tenei
te ture i hoatu ano hoki ki nga tama a Riwai mo te tiaki i roto i te
mau hiero
ei. I kawea te tuku iho ā-waha ki a Hohua. Na i runga i te
te whitu o nga ra o tenei marama ka piki ake ia ki Maunga Nepo te wahi mate ia.
I muri i tona mate kōrero Hohua nga ngā tikanga-waha ki te
kaumatua o nga tama a Iharaira, ratou, i roto i te tahuri i haere ia ratou ki te
Poropiti.
Kawea nga Palōfitá ki tana iwi, a tae noa hoatu a Heremaia i te reira
ki raro, ki a Paruku e haere ana ki a Etera, a kōrero Ezra reira ki
nga karaipi o nei Haimona te tika i muri. Tuku iho a Haimona reira
ki Antigonus nana nei i homai ki a Jose, te tama a Iohanana. Haere e ia i te reira
ki
Jose, ko te tama a ko Toetere. Kawea e ia ki a Natana te Aurelite me
Hohua, ko te tama a Perekia. Enei e rua haere ki a Hohua, ake tama
A Hura, a Haimona, tama a Shetah. Haere te reira e ratou ki a Hemaia, a
Abtalion, enei e rua ki a hirere, a ia ki tana tama, Haimona. Tenei Simon
Ko
mahara ki te hei i te tangata e ka mau a Ihu i roto i tona ringa, i Mary
kawea ana ia e ia ki te temepara i muri i tona herehere. Tenei Simon ka
haere ki a tana tama, ko Kamariera te. Ko ia te tetahi i nei ako Paora
te reira.
Na ka haere ia ki a Haimona, te hunga i roto i te tahuri haere ki a Rabbi a Hura
ha-
Rangatira i. Na ka kohia ana ratou e tenei Hura ki te pukapuka i karangatia e ia
te
Mishnah.
Kua kitea Arama Clarke e mau tenei pukapuka nga Hurai i roto i te nui
te faatura, me whakapono e ona tirotiro e hanahana, me te whakakitenga mai
i te Atua, whakakitea ki a Mohi me te ture. Kei te mau fare hoki te reira
na'ina'i e e kua te whakaako o tenei pukapuka kua he mahi noa
i roto i nga Hurai tika i te wa i haere mai te reira ki te oraraa. Pūkenga
a kua tuhituhia theologians nui ngā kōrero i runga i tenei pukapuka, e rua
o
e noho whakapehapeha o te wahi ki a ratou. Ko te mahi he Sēnesí tuatahi
ko
i tuhituhia i roto i te ki Hiruharama i roto i te toru o te rau tau AD, i te rua o nga faaueraa
i tuhituhia mentary i Papurona a tawhio noa te timatanga o te ono
AD rau. E ingoa e rua o ratou "Gemara" arā, te Haohaoá.
Whakapono ana ratou kua tino elucidated te nga kōrero e rua
kuputuhi o te Mishnah. E rua enei kōrero, me te kuputuhi o te
Mishnah tahi e karangatia te Talmud. Ki te istinguish i waenganui i te
e rua ngā kōrero, ka karanga tetahi ko te Pirihitia Hiruharama ranei Talmud
me te tahi atu i te Babulonia Talmud. Ko te haapiiraa oti me te
E roto ngā tohutohu o nga Hurai hou i enei pukapuka e rua
e taa ę i te pukapuka o nga poropiti.
Mai
Ko te auhia atu uaua te Talmud Hiruharama, i te
Babulonia Talmud te atu nuitia i kite, a aru ana.
Ka mea Home i roto i te pene 7 o te rōrahi tuarua o tona kōrero
nene'ihia i roto i te tau 1822 e te Mishnah ko te pukapuka ngā i te Hurai
peu
ditions me te kōrero i runga i nga tuhinga o nga pukapuka tapu. Ratou
whakapono i hoki enei kōrero tuku iho i homai e te Atua ki a Mohi, haere
ki te ture. Haere a Mohi ki a ratou ki raro, ki a Arona. Mai i Arona ratou
i kōrero ki a Hohua, a Eleazer me ētahi atu kaumatua, me ka
i tukua e ratou ki raro, i te whakatupuranga ki te whakatupuranga tae noa ki ratou
kitea e ratou te ara ki a Haimona. Ko tenei Haimona te taua nei ka mau a Ihu
i roto i ona ringa. Hoatu ana e ia ki reira ki Kamariere e haere ana ratou ki a Hura
ha-rangatira i.
SmiT nui te mamae, me te mahi ka tango e pā ana ki wha tekau nga tau e ia ki te kohikohi ia ratou
i roto i te puka o te pukapuka i roto i te rau tau rua. Mai taua wā kua reira
i roto i te pupau i roto i nga Hurai. Tenei pukapuka, ko te tino maha atu venerat-
ed atu te ture i tuhituhia ano.
Ia atu tapiritia e reira e rua ngā kōrero i runga i te Mishnah
mohio e rua o nei e rite Cemara, he tetahi o ratou te Hiruharama
Gemara, mahara e te tahi mau kau mataotao ki te i tuhituhia i roto i
Hiruharama i roto i te rau tau toru, me te rite ki te Matua Insoue i roto i
te
rau tuarima, ia te atu mohiotia te rite i te Babulonia Gemara
tuhituhia i roto i te Papurona i roto i te rau tau ono. Ko te ki tonu i te tenei Gemara
fabu-
pakiwaitara lous me ngā pūrākau, ko reira te atu whakaaro e nga Hurai i te
te
te tahi atu. Kei te nui ake te puai whakaako te reira, ka aru ana e ratou. Ratou
tahuri
ki reira ki te e'iló nui ki te imi i te arata'iraa no te kitea ratou
ratou
i roto i te raru. Ko te ingoa "Gemara" signifles Haohaoá. Whakaaro ana ratou e
tenei pukapuka ko te tino o te ture, a, e kore e te reira
taea hoki
tetahi atu kōrero ki te kia pai atu i tenei, a ka makona i te reira katoa
te faatupu
titauraa ore o te whakapono. A, no te te tāpiri i te Gemara Hiruharama ki te
kuputuhi tahi e huaina ana e ratou te Talmud.l Hiruharama
Ko te runga ake feunga io e wha nga ngā e whai ake nei:
Whakanui (l) ngā kōrero korikori tinana i roto i nga Hurai rite nui rite ki te
Pentateuch; kaua ratou te tahi mau taime te hiahia i te whakarerenga iho waha ki
te ture. Whakapono ana ratou e ko te ngā kōrero rite te wairua
i te mea kei rite te tinana te ture i tuhituhia. Tenei he i te mana o te
te Pentateuch, ka taea e tetahi imi i te mana o te tahi atu mau buka i roto i
ratou
(2) Tuarua, i matau ai tatou i te i runga i te whakarerenga iho ā-waha
I kohia te tuatahi, ka tuhituhia e Hura ha-rangatira i roto i te rua
rau, tera e hoki 1700 tau i kawea reira i roto i
mahara te tangata. I roto i tenei wā i nga Hurai ki te amohia e te
mau ati nui o to ratou aamu. Ko te mea, i te whakaekenga o
Nepukaneha, Antiochus me Taituha katoa no ki tenei wā.
Kua oti kē te reira mohiotia mua i nga pukapuka tapu
huna me te haere tonutanga o te kōrero tuku iho, ko kino affect-
ed a paraparau ai maua i mua i roto i tenei pukapuka. Ahakoa katoa i, he ratou
tū tonu i roto i te atu karakiatia atu te Pentateuch.
(3) Tuatoru kua korerotia enei ngā kōrero kua i to'u
raa ki te whakatupuranga i reprters kotahi. Hei tauira ko Kamariera te ahau
a II a Haimona ahau, II me III. Kihai ratou ara mau peropheta
kia rite ki nga Hurai, ka ko kino rawa o infidels te huru, i
deniers o te Mesia i rite kī e te Karaitiana. Ēnei kōrero tuku iho,
ahakoa tuku i roto i ngā kaipūrongo kotahi, e mahara ana ki te hei
te pūtake o to ratou whakapono, i te rite ki te pūtaiao Islamic
o ngā kōrero tuku iho, tuku tetahi tikanga tuku iho i roto i tētahi kaipūrongo kotahi
e kore e te parauhia rite Khabar al-Uahiti whakaaetia kia whakamahia ano he
puna o tetahi tuhinga i te whakapono.
(4) Fourthly, i matau ai tatou ko i tataia ki te Babulonia Gemara
kotahi tekau i roto i te rau tau ono, ka rite ki Horne "tenei kohinga
o pūrākau heahea, me ngā kōrero "noho pono i roto i te puka o
ngā kōrero tuku iho ā-waha mō te rua mano tau, te tuku i roto i
nga whakatupuranga pono i te mahara.
Eusebius, nei hītori mahi te whakaaro tūturu rite e
nga Katorika, me te Palotisaní,, ka mea i roto i te pene 9 o te tuarua
turuia
ume o tona pukapuka tāngia i roto i te tau 1848 i raro i te whakaahuatanga o Hakopa:
I roto i te tuhi e pā ana ki a Hakopa, faahiti Clement, he korero i roto i
pukapuka e whitu e he utu te haamana'oraa. Korerotia Clement tenei
i te tikanga tuku iho ā-waha i tuku ki a ia i tona
matua.
Ia hua ano he tauākī o Ileniasi i te whārangi 123 o te tuatoru
pene o tona pukapuka tuatoru:
Ko te kaunihera o Epeha, whakaarahia e Paora, i roto i nei i te
noho apotoro John tae noa ki te ture o Trajan, ko te pa- kaha
naá ki te tuku iho o te apotoro.
Hua e ia te parau i muri nei a Keremeneta i runga i te whārangi kotahi:
Tahuri mai ki te whakarerenga iho o te akonga a Hoani i te
tua atu i te feaa, e pono, e kua ora taua-waha
puta noa.
Ia ano ka mea i te whārangi 124 o te pene 24 o te pukapuka tuatoru:
Ko te maha o te Karaiti ake akonga, rite ana apotoro, ko te
kotahi tekau ma rua, ka i reira he poropiti e whitu tekau, a he tokomaha etahi atu nei
kihai i kuware o nga mau ohipa tuku ki (e ko, te mau ohipa
tuhia e te mau haapii evanelia), engari i roto i o ratou anake John me
Matthew kua whakaurua ratou. Kei te mohiotia te reira na roto i te peu-waha
mau e ko to ratou whakaurunga o enei mau ohipa i roto i te tikanga.
I te api 132 o te pene 28 o tona pukapuka tuatoru ia ano te kupu:
Kua whakaurua Ileniasi he aamu i roto i tona pukapuka tuatoru i te
utu tuhi. Riro ia teie aamu i Polycarp
na roto i te kōrero tuku iho ā-waha.
Ta ano ia ki runga ki te whārangi 147, pene 5 o te pukapuka tuawha:
Kihai i ahau i kite i e pā ana ki te mau episekopo o Hiruharama i roto i tetahi
Kei te whakatūria i roto i ngā kōrero tuku iho ā-waha pukapuka ko reira e ratou
noho i reira hoki etahi wa.
Ia hoki tenei a te whārangi 138 o te pene 36 o te pukapuka tuatoru:
Haere mai matou ki te mohio i roto i ngā kōrero tuku iho ā-waha e Ignatius,
te ki he Karaitiana, i kawea ki Kariki, ki te whakaeke ki te e tufakanga
kararehe nivorous. I kawea e ia i raro i te tiaki ope.
Rapu te iwi o nga hahi katoa i runga i tona ara
kaha i roto i ta'na mau a'oraa, me admonishments. E ia
kauwhautia ki a ratou ki te titorehanga i he noa i roto i taua
wā, ka korero ki a ratou ki te mau ki te whakarerenga iho ā-waha. E ia
ka tuhituhia e heke iho i te ngā kōrero mō te tiaki, a tukia ana kia
ki tona ingoa.
Ta ano ia ki runga ki te whārangi 142, pene 39 o tona pukapuka tuatoru:
Na ka mea a Papias i roto i te whakataki ki tona mahi, "tuhituhi ahau mo
tou painga i nga mea katoa i riro mai i ahau i nga kaumatua
i tiaki i ahau i muri i ata ui marie e ki o ratou authentici-
ty, na kia he atu tohu o toku iteraa papű to ratou
pono. Ko te tikanga e kore e ahau rite ki te farii i te whakarerenga iho i te hunga
nei e pā ana pinepine kōrero heahea. Kua riro mai i ahau te peu
ta'a'ia anake i te hunga e matau ki tetahi mea anake te mea kua
Kua korerotia pono i to tatou Ariki. E taimi pē tutaki ahau tetahi
o nga akonga o nga kaumatua, ka ui tika ki a ratou e ahau te aha
i mea e Anaru, Pita, a Piripi, a Tamati, e Hakopa,
Matthew atu tetahi akonga o to tatou Ariki, no te mea i te ina- ahau ranei
efited ake i te kōrero tuku iho ā-waha atu i te taha o nga pukapuka tapu.
I tua atu ka mea ia i roto i te pene 8 o tona pukapuka wha i te whārangi 151:
Ko Hegesippus he ingoa whai ingoa i roto i histori- te Ekalesia
Ans. Kua hua e ahau he tokomaha mau irava i ona pukapuka e ia
korerotia i nga akonga i roto i ngā kōrero tuku iho ā-waha. Tēnei kaituhi
kohia, i roto i te rima pukapuka, ture o nga akonga tuku ki
ia ia i roto i ngā kōrero tuku iho ā-waha.
I roto i te pene 14, page 158 o te pukapuka taua korero e ia he tauākī
o Ileniasi e pā ana ki Polycarp:
Kua kauwhautia tonu Polycarp te mau parau haapiiraa e ia
riro waha i nga akonga ranei i te Ekalesia.
Ano i te whārangi 201, pene 6 o te pukapuka 5 Na ka mea ia, whakarārangi i te
episekopo
o Roma:
Tenei mekameka o episekopo e whakawhānui ake ki te Pihopa Antherus,
ko wai te mea tekau ma iwa i roto i tenei raupapa. Riro matou i te reira i roto i
puna pono, me te pono i nga akonga, tuku ki a matou
na roto i te kōrero tuku iho ā-waha.
Ia Arā ano te tauākī o Keremeneta i te whārangi 206, pene 8 o
te pukapuka tuarima:
Kahore hoki ahau i tuhituhi i enei pukapuka ki te ngä ahau ranei ki
whakaatu atu toku matauranga, kaua, he mea i roto i te whakaaro o toku
koroheketanga, me te ki te fakatonutonu oku. Kua kohia e ahau
ratou ka rite ki fakamatala o te tuhinga. Kia whakaaro ratou rite
kōrero i runga i nga pukapuka faauruhia. I roto i te hunga nana i
ahau ki tenei nui, me te nui, a whakanohoia ana ahau e i roto i
te pono te manaakitia, ko Janicus o Kariki me anoth-
er i Magna Graecia. Ētahi ētahi atu i ana i te Te Tai Rāwhiti,
i tetahi i Hiria, ko tetahi he Hiperu i Paratetina,
a ko te rangatira i tae ahau whakamutunga ki Ihipa ora i te
te ora fefeka. Ko ia pai ki te tahi atu mau orometua katoa. Kihai i ahau
ongo'i rite te kitenga o te tahi atu rangatira i muri ia ia, e kore e kaiako pai
i te vai ia i runga i te whenua. Ka ora ēnei kaumatua i te peu
ditions waha kōrero i Paora, Hemi, a John Ch
i roto i nga whakatupuranga.
E ia pūrongo hoki i te parau i muri nei o Ileniasi i te whārangi,
pene 20, o te rima o pukapuka:
Na te aroha noa o te Atua i whakarongo ahau ki te hunga tuku iho
maitai a taia ratou i runga i toku mahara hei utu mo o
tuhituhi ratou i runga i te pepa. Kua reira kua hoki te wā roa toku peu
rauhia ia ki te taki i pono ki a ratou mo te whakaaro ki o te tiaki ia ratou.
Ano i te whārangi 222, pene 24 o te pukapuka tuarima ka mea ia:
I tuhituhi Bishop Polycrates he tikanga tuku iho ā-waha i roto i tona pukapuka ki
te hahi o Roma, me te ki Ictor. Ko iritihia tēnei tikanga tuku iho
oia i ki a ia-waha.
Ano e ia ka mea runga i te whārangi 226, pene 25 o te rima o pukapuka:
Rite Narcotius, Theophilius me nga mau episekopo o Palestine
Cassius, a episekopo Ptolemy me Clarus me ētahi atu episekopo
maha nga mea te aroaro o ratou ki te whakaaro ki taua haere tahi
te ngā kōrero e pā ana ki te kapenga, tuku ki a ratou oral-
tikai i te akonga i roto i nga whakatupuranga. I tuhituhi katoa o ratou
i te mutunga o te pukapuka e kia tonoa e nga kape o tenei pukapuka ki
hahi katoa, kia te pukapuka kia tauturu i te hahi whakaora
nga rerenga.
Ia ano ka mea i runga i te whārangi 246, pene 13 o te pukapuka ono i raro i te
Ihi
pūkete o Keremeneta o Alexandrla, wno ko tne Iollower o tne te
mau o te Mesia:
Africanus i tuhituhi te pukapuka e vai tonu i roto i nei e ia
tamata ki te whakamārama atu i te hë i kitea i roto i te
whakaahuatanga whakapapa i homai e Matthew me Luke
i roto i riro e ia i tona forefa- te tuku iho ā-waha
thers.
Ko te tekau ma whitu tauākī i runga fe'unga whakamatau e te tawhito
Iristians i whakawhirinaki nui i roto i te kōrero tuku iho ā-waha. John Milner, ko wai te
te
Katorika, ka mea i roto i te tekau pukapuka o tona pukapuka tāngia i roto i te Derby:
Kua mea kua ahau e te kaupapa o te whakapono Katorika, ko te
te kupu i tuhituhia a te Atua e kore e anake. Ko ni te kupu a te Atua
al, tuhituhia ranei e kore e tuhituhia. Ko te mea, i te pukapuka tapu, me te
te tikanga tuku iho ā-waha tonu tana i whakaatu e Katorika Ekalesia.
I tua atu i roto i te pukapuka kotahi ta ia:
Kitea Ileniasi i roto i te wahi e toru me te pene e rima o tona
pukapuka e te ara māmā rawa atu mō te fekumi o te pono, ko te ki te rapu
mo nga ngā kōrero tuku iho ā-waha o nga apotoro, ka kauwhau ki a ratou i roto i te
te ao.
Ano ta ia i roto i te pukapuka kotahi:
Na ka mea a Ileniasi i roto i te wahi kotahi pene e toru o tona pukapuka e i roto i
noa'tu o te rerekētanga o te iwi ake reo, i te ngako, me te
te taua i nga wahi katoa he tonu mooni o nga tuku iho. Te
e kore e ngaahi akonaki mo e ngaahi tokāteline o te Ekalesia o te fenua Heremani
rerekē i te mau haapiiraa o te Churches o Wīwī, Spain,
te Te Tai Rāwhiti, i Ihipa, me Ripia.
I tua atu ka mea ia i roto i te pukapuka kotahi:
Kitea Ileniasi i roto i te pene e rua o te wāhanga e toru o tona
pukapuka, "E kore e tukua Prolixity ki te homai ki ahau he pūkete taipitopito
o nga Churches katoa. Katorika, Heoi, ka whakaaro kia
rite te whakapono paerewa i te matamua o te katoa me te nuinga
rongonui, a ka mea i hanga e Pita, a Paora. Katoa te tahi atu
Te whai hoki i te reira hahi, no te mea penei nga tradidons waha katoa
ikuiku e nga akonga i roto i ora i roto i te whakatupuranga
Te Ekalesia Katorika.
Kei hoki te taua reta i te whai ake nei:
Ahakoa te mea e rave tatou i te reira rite hoatu hoki he taime e te pĭpĭ
mahue mau e kore tuhituhi i muri ia ratou, e herea tatou i te pee i te
te mau parau haapiiraa tuku ki a tatou i roto i tradidons ā-waha o te ite
mau parau nei tukua ana ratou e ki raro, ki te iwi, ki te kia kawea
ki te Ekalesia. He nga kōrero tuku e kua aru e
te iwi tareka te wai i whakapono i roto ia te Karaiti, kahore i te tauturu
o te waituhi, me te pukapuka.
Ano ka mea ia i roto i te pukapuka kotahi:
Tetuliane ka mea i runga i ngā whārangi 36 37 o tona pukapuka i tuhituhia
ia ia ki nga heretics: he mea mua hoki ki te heredcs ahu ratou
Tohenga anake i te pukapuka tapu, me te kerēme e kahore
atu i tua atu i te pukapuka tapu ka taea e whakarato i te pūtake mō ngā
te faaroo. Tinihangatia ratou iwi i roto i tenei aronga. Matou, mou
mua, tohe kia kaua e whakaaetia ratou ki te rapu i to ratou aimaroraa e
mau i te pukapuka tapu. No te mea na roto i tenei ahua o te
huarahi e kore e taea tatou e ti'aturi i tetahi atu pai atu i racking to tatou
roro. Ko reira he ki te whakawhirinaki i runga i nga pukapuka tapu, e kore e
Ka taea e tino whakamutunga te tutuki i roto i a ratou, tetahi
i takea mai i ratou e hapa. Haunga, te tika
titauraa aronga e tuatahi kia reira whakatau ki te nei
kia enei pukapuka te pēnei? Me mohio tatou e pā ana ki te
pukapuka e faaoti tatou Chrisdans nei rite ki te hunga tuku
ki a ratou nei me te ka? No te mea te parau mau o te evangels
a kua kitea nga parau haapiiraa o Karaitiana anake i roto i te puka o
ngā kōrero.
Ano i roto i te pukapuka ano ka mea ia:
Na ka mea a Oliseni e kore i te reira tika ki te whakawhirinaki i runga i te iwi
nei tohutoro mō i te pukapuka tapu, me te mea e te kupu a te Atua
Ko te aroaro o ki a koutou i kite i a ka wero ia ki, ranei kia whakapono tatou
i roto i te tahi mea atu te tahi atu i te kōrero ki a tatou e te
Te Ekalesia na roto i te tradidon ōrite waha.
I tua atu i roto i te pukapuka ano ka mea ia:
Ka mea Basilides e, e rave rahi mau parau haapiiraa Karaitiana te faaineineraa
i mahi e te Ekalesia, a maha te aroaro i roto i te mau a'oraa. Ētahi
o ratou i tono i nga pukapuka tapu, ia
E hāngai ana ētahi atu i runga i ngā kōrero tuku iho ā-waha. Rua o ratou e rite i roto i te
uara. Kahore e taea e kore whakahe ki tenei i tetahi
he mohio o te whakapono Karaitiana iti.
I tua atu ka mea ia i roto i te pukapuka kotahi:
Na ka mea a Epiphanius i roto i tona pukapuka i tuhituhia ki te heretics
ko reira tika ki te whakawhirinaki i runga i te whakarerenga iho waha rite te tapu
e kore e pukapuka i roto i nga mea katoa.
Ia i mea ano i roto i te reta kotahi:
I raro i ona kōrero i runga i II Thessalonians 2:14, John
Na ka mea a Kilisositomi, "akapapu tenei e kore i tamau i te akonga
vey ki a matou nga mea katoa i roto i te tuhituhi, engari i ratou transmit-
Ted ki nga mea maha ia tatou waha. E rua kei o te uara rite. Ko te reira
Na to tatou whakaaro e he anake te whakarerenga iho o te Ekalesia
te pūtake o te whakapono. A, no te ite nei tatou i tetahi mea mohiotia e te peu-waha
ta'a'ia, aita e faufaa e tatou tetahi mea atu ki te whakamatau i te reira te rapu.
I tua atu ta ia i roto i te pukapuka kotahi:
Augustine, kanohi i te tangata, papitaiso e heretics, ka mea e
ahakoa i taea e kore e mana te tuhituhi kia te aroaro i roto i tona manakohia,
kia tuhia te reira i tīmata i tēnei tikanga i roto i waha
ngā kōrero tuku iho. No te mea i reira e maha nga mea e ite
matarua e te Ekalesia rite te fokotu'u e nga akonga,
ahakoa kahore e ratou i roto i te tuhituhi.
Ia i mea ano i roto i te reta kotahi:
Kitea te episekopo Vincentius e heretics kia
whakamārama i te pukapuka tapu rite ki te whakarerenga iho whānui o
te Ekalesia.
Ko te runga ake tauākī fe'unga whakamatau e nga ngā kōrero tuku iho ā-waha
He
whakaaro ki te kia rite ki te pai rite i te pūtake o te whakapono i nga Katorika
te
kaumatua. E ite tatou i te parau i muri nei i te api 63 o te rōrahi 3 o
te Catholic Herald:
Hua Rabbi Dosi maha kitenga ki te whakamatautau e te kuputuhi
o nga pukapuka tapu caMot e taa i waho i te tauturu
o te kōrero tuku iho ā-waha. Kua aru te reira e nga kaumatua o nga Katorika
i roto i te wa katoa. Na ka mea a Tetuliane ko reira tika ki te whai i te
Churches whakaturia e nga akonga mō te mahara ki te
haapiiraa a te Mesia. Te tuku e ratou ki a ratou ki nga hahi
na roto i te kōrero tuku iho ā-waha.
He nui ki te whakatū i te tuku iho o te runga ake tauākī
Kei te nui atu respectcd e nga Hurai i to te ture. Waihoki ko te reira mau
hilifakinima e nga Karaitiana i tahito ra katoa rite Kelemeni, Ileniasi,
Hegesippus. Polycarp, Polycrates, Arksius, e Tiopira, Cassius,
Clarus. Alexandrius, Africanus, Tetuliane, Oliseni, Basilides,
Epiphanius, Kilisositomi, Augustine me episekopo Vincentius piri
whakaute nui ki te tuku iho ā-waha. Tohe Ignatius i te aroaro o tona
mate
i runga i mau ki nga ngā kōrero. Waihoki i tuhituhi Clement i roto i
tona
hītori o te kaumatua;
Tamau ratou i te tuku iho pono i tuku
na roto i te whakatupuranga i Pita, a Hemi, a Hoani, a Paora.
Kitea Epiphanius i painga e ia atu i te peu-waha
mau atu i nga pukapuka tapu.
Kua kua hua matou nga whakaaro o Ileniasi, Oliseni me
Tetuliane etc. ki te whakapumautia e nga ngā kōrero, me te
pukapuka toputapu
E puritia e ratou ki te kia rite i roto i te uara. Basilides korerotia e te
haapiiraa
mau parau i takea i te kōrero tuku iho ā-waha i te uara e rite ana ki taua ahu
e
nga pukapuka tapu. Na ka mea ia ko te tikanga tuku iho ā-waha i te pūtake o
Te whakapono Karaitiana.
Fakapapau'i hoki Augustine e, e rave rahi mau parau haapiiraa e te hunga
whakaae e te Ekalesia i te fakanofo e nga akonga ia
e kore e ratou i kitea i roto i tetahi tuhinga. Na te reira i te kore e tika ai ki te
paopao katoa
nga tikanga tuku iho. Ko e Ngaahi Kōsipelí tautokona ratou whakarerenga iho ā-waha.
Ko e Ngaahi Kōsipelí me te Waka Oral
Kei te Evanelia o Mark 4:34 te whai ake nei:
Otiia kahore he kupu whakarite kihai i korero ia ki a ratou: a ka
i anake ratou, ka whakaaturia e ia nga mea katoa ki ana akonga.
Ko reira e kore te e tetahi o enei i tuku e ratou ki te
te
te iwi. Ko te atu katoa taea ki te whakaaro e te akonga
kia whakawhirinaki i runga i aua tikanga tuku iho i te wā i te iwi o to tatou wā
kia
e kore e.
Ko te Evanelia o John 21:25 ta:
Na reira e maha atu nga mea i meatia e Ihu ano hoki, i te
nei, kia ki te i tuhituhia e ratou nga tangata katoa, whakaaro ahau e
ara te ao ano kihai i taea e i roto i te pukapuka e kia
kia tuhituhia.
Ahakoa te tauākī i runga ko te faarahiraa, kahore he feaa
e i reira e rave rahi mau mea e meatia e Ihu i roto i tona ora kia, kia ratou
semeio
ngaahi ētahi atu mahi e kore i ai i tuhituhia iho e te ranei
pĭpĭ
mau.
Te tai'o nei tatou i roto i te II Thessalonians 2:15:
Na reira, e oku teina, e tu, me te mau i te ngā tikanga
i whakaakona ai koutou e, te kupu, e to tatou epis- ranei
He mārama i roto i te tera e wahi o te Karaiti haapiiraa ake te whiu whakamutunga
i kōrero mau waha me tetahi i roto i te tuhituhi, e rua o ratou
rite tino rite ki Kilisositomi.
Ahau Corinthians 11:34 (Arabic putanga 1844) kua:
A ka whakaturia e ahau i te era atu i roto i te raupapa, ina haere mai ahau.
E mea papű e, mai te whakahau i fafauhia e Paora i roto i te
i runga kore e kitea i roto i te tauākī tuhituhi, me kua ratou faaueraa
municated waha.
II Timothy 1:13 te kupu:
Mau ki te tauira mo nga kupu tika, au
rongo o ahau, i roto i te whakapono, i te aroha i roto ia Karaiti Ihu.
Ko te parau, "nei me i rongo koe ki o ahau," mārama
tohu i kōrero tahi mau haapiiraa-waha i
ia ia. Kei roto i te taua pukapuka i te whai ake i roto i te 2: 2:
Na, ko nga mea e me i rongo koe ki o ahau i roto i tokomaha
kaiwhakaatu, te tukua e koe ki nga tangata pono, ko wai e
e taea ki te whakaako ki era atu hoki.
Hoki tenei a II Hoani i te mutunga:
He maha nga mea hei tuhituhinga atu ki a koutou, E kore ahau e tuhituhi
ki te pepa, ki te mangumangu: whakawhirinaki ahau ki te haere mai ki a koutou, a ka korero mata
ki te kanohi, e to tatou hari e full.l
Na, i te mutunga o te Tolu Episetole a Hoani kitea tatou:
He maha nga mea hei tuhituhinga atu, otira e kore ahau ki te mangumangu, ki te pene
tuhituhi ki a koe: Engari whakawhirinaki ahau e kite wawe ia koe, a matou
ka korero mata ki te face.2
Homai ki a matou i te mau irava i runga e rua ki te mahino he tokomaha e Hoani
mea waha rite ia ia i korero ai. Na e taea anake kua aua mea
waha haere i runga i.
I roto i te tirohanga o te runga ake, he pohehe hoki mārama anake mo tetahi
Porotehana ki te whakakahore i te mana me te uara o te whakarerenga iho ā-waha. Tetahi
taua
e riro kerēme he kerēme ki te pukapuka tapu, me nga whakatau
o
nga Karaitiana i tahito ra, a ka rite ki etahi o ratou i taua, he
kaikerēme
kia whakaaro he, ka kotahi. Haunga, nama Palotisaní maha haapiiraa
mau parau whakaaro e ratou kaumatua ki te ngā kōrero, hei tauira
ratou
whakapono e te Tama, ko te rite ki te Matua i runga i tona ngako; e te
Tapu
Varua oraraa ake ko na roto i te Tama, e te Matua; e te Karaiti, ko te
kotahi
tangata taonga e rua huru i te wa ano; e ia e rua
wira,
te tangata me te hanahana; a e tomo ia te reinga i muri i tona mate. I roto i te meka
Ka taea te kitea tetahi o enei ngangau i roto i te Faufaa New. Te
Te whakaurunga o ngā ariā pērā katoa i roto i to ratou whakapono mai anake i roto i
waha
ngā kōrero tuku iho.
Tura'ii te hoki tēnei whakakāhoretanga o te kōrero tuku iho ā-waha te whakakāhoretanga o ētahi wāhanga
o
nga pukapuka tapu. No te tauira, te Evanelia o Mark, a Luke, me
i tuhituhia iwa vahe o te buka a Te Ohipa i roto i waha
mataanga,
no. Kihai i tuhituhia ratou roto i te heheuraa i roto i te orama ranei,
rite
Kua kōrero tatou i roto i te rōrahi o mua. Waihoki e rima mau pene (5
ki
9) o te Buka a Proverbs e whakakahore ano hoki, no te ratou
kohia i roto i te hunga ngā kōrero tuku iho i te wā i roto i te
wā o
Hetekia. Kua wehea te haaputuraa o teie mau pene e rua
rau, e whitu tekau nga tau i i te mate o te peropheta Horomona.
Te tai'o nei tatou i roto i te Buka a Proverbs 25: 1:
He whakatauki ano enei o Horomona, i nga tangata o
Hetekia, tārua Kingi o Hura i roto i.
Ko te whai ake nei nga kōrero o Arama Clarke i runga i te i runga ake
irava i rite kitea i roto i tāngia i roto i te 1801 i tona kōrero:
E au ra e tuku i te Proverbs ki runga ake i collect-
ikuiku i raro i nga whakahau a Hetekia i nga ngā kōrero e
i tēnei wā i roto ia ratou, i te wa o Horomona.
Muri iho i tāpiri ratou ano he tāpiritanga ki tenei pukapuka.
Pea ko Hetekia hoa ake a Ihaia, a Sophanias nei
i roto i nga poropiti o aua wa. I roto i taua take tenei ia pii-
plement e whiwhi ano te mana o te tahi atu mau buka, kehé
ho'i i te reira e kore e kua uru i roto i te pukapuka tapu.
Ko te whakarato ana rawaka tohu i vaa i ngā kōrero i runga
vauvauhia i raro i nga whakahau o te Kingi Hetekia. Tona pokanoa e
I kore hoki e taea te whakaaetia te mau peropheta aua copiers te kore te mea
patururaa
pikikaa i e te tahi mau tohenga pono mana fakalotoa ranei e te
e kore kua kaituhi whakaratohia. Ano tona fakava'e e ratou whakauru i roto i
te
kia waiho pukapuka toputapu he tohu e te copiers mau peropheta i te mea
obvi-
puairaa no te mea kei te tū i te ngā kōrero he he mutunga i roto i
whakaute i te Hurai atu te ture iho. Ko te ture reira ko
vaa i
vauvauhia i meimei 1700 tau i muri i te kohinga o te waha
ngā kōrero,
whakaae nei e nga Hurai rite ki te kupu a te Atua. Waihoki
whakaae ki te Babulonia Gemara hei pukapuka tūturu, ahakoa te
kohia ngā kōrero kei reira i 200 tau i muri mai. He ko
eiaha e
mau ki te mutu a ratou i te tae atu i teie mau vahe e rima i roto i te tapu
pukapuka.
He aha Palotisani pūkenga Mea atu
Ētahi pūkenga Palotisani kua uru tika e te peu-waha
He rite tūturu rite ki nga pukapuka tapu ditions. Ko te Catholic Herald
vol. 2 page 63 kua:
Dr. Bright, he mataotao Palotisani nui, ka mea i runga i
page 63 o tona pukapuka e te reira kitea i te pukapuka tapu
i tuku i te whakapono Karaitiana ki nga pee o te
akonga, me te tīmatanga o te mau episekopo i roto i ngā kōrero tuku iho ā-waha, me te
i ui ratou ki te tiaki i te reira, a faaite i te reira ki te angitu
whakatupuranga. E kore matou e kitea e tetahi taunakitanga i roto i te pukapuka, kia reira
i Paora, ranei era atu tetahi akonga, e i fakafo'ituitui ranei ratou
ngātahi tuhituhia nga mea katoa e pā ana ki to tatou whakaoranga.
Kahore he tohu e tika katoa tokāteline mahu'inga
no te salvadon herea ki te ture i tuhituhia anake. I te mau api 32
me 33, te parau ia koutou e kua mohio koutou e Paora, me era atu
Kua tuku akonga i te whakarerenga iho ki a matou e kore e anake i roto i
tuhi engari ano hoki i rite tauākī kōrero. Na kei te ngaro te hunga
e kore e tiaki i raua o ratou. Ko te kōrero tuku iho ā-waha mo
Ko te rite pono, me te manakohia te whakapono Karaitiana. Te
Na ka mea a Pihopa Munichl e nga ngā kōrero o te akonga
He rite manakohia rite ko ratou mau episetole, me te tahi atu mau papa'iraa. No
Ka taea e Palotisani whakakahore i te meka e nga ngā kōrero o te ite
He pai ki a ratou mau papa'iraa mau parau. Na ka mea a Chilingworth Kua
e te tautohe e pā ana ki te mea buka Evanelia a i te
e kore e, e taea te faaoti i roto i ngā kōrero tuku iho ā-waha i te he reason-
puna taea ki te whakatau i tetahi tautohe.
Tāngia te episekopo Thomas Inglis i roto i tona pukapuka Miraatu-Sidq i roto i
1851 Na ka mea i runga i ngā whārangi 180, me te 181:
Bishop Maniseek, he mataotao Protestant, kitea e
i reira e ono rau ako, whakaritea e te Atua, ka aru
i te Ekalesia e kore e i kī i roto i te pukapuka tapu.
Tenei fakamo'oni'i e hāngai ana e ono rau ako kei i runga i ngā kōrero tuku iho ā-waha
a ka e aru ana ratou i nga Palotisaní,.
Ko te natura taata e te hui faahiahia rerekē ranei rau he
ia ngā kaupapa mua, me te ngā e tonu ongo i runga i te ngakau tangata
e kore e tuturu penapena i roto i te mahara. No te tauira he kaupapa onge rite te
Ka ahua o te unahiroa e maharatia e te hunga i kite i te reira. I
e kore e e te tahi atu i te ringa e taea ki te mea rite te mea kai ratou ratou
i kainga e toru, ka wha nga ra i ki muri.
Mai te tamau aauraa o te Koran Tapu kua he mea o
te hiranga nui i roto i nga tau mo te Mahometa, i reira kua
tonu he tokomaha nui o te iwi nei i ako i te katoa o
te kuputuhi Koranic i te ngakau. E karangatia e ratou i z haf. Neke atu i te kotahi
hanere
He hakari dred mano haflz pērā i roto i to tatou wa i roto i te Ihirama
a'o
feinga, i roto i te noa'tu o te meka e kore e Ihirama hei rangatira mo te hunga
whenua.
He tonu neke atu i te kotahi mano hafiz i roto i te University o
Al-Azhar, i Ihipa anake, e kore e ki te korero i te kainga o Ihipa, ki te wahi
ara
atekōkiri kata me loaders he hafiz pinepine tino tohu nei
E
tamau aau i te katoa o te kuputuhi Koranic. "Ko enei tangata noa e
tino pai i roto i tenei ki nga episekopo o te Karaitiana
te ao.
Kei te tino, e kore e taea te kitea tatou ara tekau taua hafiz o te Bible
puta noa i te ao Karaitiana.
Ko te take i tetahi faufaa, e no te nui, ko te
Ka taia
a ka ora ngāwari i roto i te ara i kore i pangia e te irava
o
wā. Ko te Koran Tapu anake rite te titauraa o te mau
te marū roa i raro, me te semeio tūturu. I roto i enei kotahi tekau ma rua
rau, e waru tekau nga tau i, kihai i anake ka ora 2 i te Koran Tapu
i roto i te tuhituhi, engari ano hoki i roto i te ngakau tangata. Haunga, te taki o te
Ko te kuputuhi Koranic i roto ano i te wahi o te koropiko Islamic, me te mua
mahi
o nga Mahometa, i te kore ko te taki o te Bibilia i te tikanga
peu
rauhia ia i roto i te au Kerititiano.
Ko tētahi o nga karaipi Porotetani, Michael Mechaka, kitea i runga i
page 316 o tona pukapuka, Kitab-ad-Dalil o 1849:
I te hoę mahana, ua ui au i te hoę tohunga Katorika ki te korero ki ahau, tika pehea te
he maha nga wa i korerotia ano e ia te pukapuka toputapu i roto i te ki tonu i roto i tona ora. E ia
mea i korerotia e ia i te reira i roto i tona tau wawe maha nga wa i roto i te tonu, engari
mo te tekau ma rua nga tau whakamutunga e kore i taea e ia e tohu i tetahi wa mo te lau
mau i te reira ia ia femo'uekina te taviniraa i te teina Karaitiana.
He Historical Tirohia o nga Kohinga Hadith
Kua tū te ngā tikanga (hadiths) ki te kia tūturu, me te manakohia e
Mahometa ki te e kitea e ratou ki te hei i runga i nga ture, me te
tamau
lations e hohoro tatou e aparau i.
Ko te whai ake ko te ture e tu ana o te peropheta Tapu:
Kia tupato i roto i te pūrongo i te hadith i ahau te kahore to koutou
haapii (i ahau) mawehe i te pūrongo ētahi atu mea. Te tangata
pūrongo i te teka i runga i toku ingoa, ka whai te ite tona
i noho i roto i te ahi.
Ko te kōrero tuku iho i runga te mutawatir (he tokomaha nui o
kaipūrongo i roto i tika i te wa o te peropheta Tapu nga wā)
ka kua korerotia e kore e iti iho i te ono tekau ma rua nga hoa o te
Palōfita Tapu. Ko te whakatūpato i runga e haere mai ana i te peropheta Tapu i
nui hoki ki te hoa kia tino tupato i roto i te pūrongo
mataanga,
mau i te peropheta Tapu. Tuhia History kua tauira ahurei
o te scrupulousness pito o nga Mahometa, e te ratou tino
tupato i roto i te te pupuri i te paerewa teitei o te tika i roto i te
pūrongo
nga tuku iho, te tahi mea e he hakari tino kore i roto i te take o te
Ngā kōrero tuku iho Karaitiana. No te etahi take pai nga hoa o
kihai i te peropheta Tapu kohikohi i te tuku iho i roto i te puka o
pukapuka.
Ko e taha o nga take ko e ko te te heheuraa i te "oma Qu Tapu o
i roto i te
te tuhituhia te ahunga whakamua, me te heke i nga hoa. Ki te karo i tetahi
Mixing taea o te kuputuhi Koranic ki te whakarerenga iho ta ratou i
e kore e
kohikohi i te tuku iho i roto i te puka pukapuka. "
Heoi, i kohia e ratou i muri i nga akonga o te
Hoa rite Imam Zuhri, Rabi "ibn Sabih me Sa" id etc. tonu
kihai ratou i whakarite ngā kohinga ratou kia rite ki te paerewa
whakaritenga o te jurisprudents. I muri, ko te muri katoa
ngā pūkenga
whāngai i te whakaritenga paerewa i roto i a ratou mahi nui. I roto i te Madina, te
nui Imam Malik whakaemi tona coUection mohiotia rite Muwatta ". Imam
Bom Malik i roto i te 95 AH. I roto i te Makka i haaputuhia i te kohinga e
Abu Muhammad "Abdul-Malik ibn" Abdul- "Aziz Ibn Jurayj. I roto i te Kufa,
Sufyan ath-Thawri whakaemi tona mahi i roto i Basra, Hammad ibn
Whakaemi hoki Harama tona kohinga.
Na ka hanga e Bukhari me Muslim ngā kohinga a ratou mo o ratou pukapuka
tae atu anake sahih hadiths o te peropheta, a kihai i tukua tetahi
peu
ta'a'ia kihai i i tohu rite sahih. Ngā pūkenga hadith Muslim
imiraa
ed mahi nui, a tangohia ana mamae nui i roto i te tiaki i te tika o te
nga tikanga tuku iho poropiti. Tīmataria te peka hou o te matauranga i
e mohiotia ana ko Ambarda "ur-Rijal, e ko te haurongo o ia me nga
kaipūrongo o te matau hadith i te hoa ki te wa. Te reira
te tauturu ia e matau ana ki a ratou nga mea katoa e pā ana ki te pūrongo ngā i roto i te
mekameka
o ngā kaipūrongo o tetahi whakarerenga iho kotahi. Nga kohikohinga katoa e mohiotia ana ko
Sihah (nga pukapuka kei roto sahih anake hadiths) i na haaputuhia e
ratou kaituhi i prefixed ia me nga faahitiraa parau i te
oti
mekameka o ngā kairīpoata timata mai i te kaituhi ki te peropheta Tapu
'aó-
whaiaro. He etahi hadiths korerotia e Bukhari e whai anake
e toru
ingoa i waenganui ia ia, me te peropheta Tapu.
1. I roto i te Ahakoa o nga rahuitia i runga i reira i tokomaha kohikohinga
o ngā kōrero tuku iho
i tuhituhia iho e nga hoa o te peropheta Tapu. E ai ki te
Abu Dawud, te
hoa "Abdullah ibn" amr ibn "I tuhituhi a iho tuku iho ki te
whakaaetanga o te
te peropheta Tapu ia (Jam "al-Fawa" id Vol 1, api 26). Ko te reira
kī e tenei vaa i
ko lection i rite ki-Sakiha Al-Sadiqa. He kohinga o ngā kōrero tuku iho
haaputuhia e
Kua tata Humam Ibn Munabbih kitea i fakahā atu
ki a ia e te
te Companion Abu Hurayra e fakamo'oni'i i te tuku iho
tuhituhia iho i roto i te
te wa o nga hoa. No te atu kōrero e kite Tadveen-e adih-e
Sheikh
Munazir Ahsan Geelani.
E toru o Hadith
Kua wehea atu nga hadiths sahih ki toru momo:
(E ahau) Mutawatir:
Ko te hadith mutawatir he hadith korerotia e te e taua te nui
tokomaha o te iwi i te wāhanga katoa o te te tuku na e ratou
roa i
whakakahore oro'a i runga i te tauākī teka ana i te kore tangata. Tauira o
Ko te hadlth whakaahua i te maha o te RAK enei "ats (genuflexion)
i roto i te
salat te tauwhāiti ranei te moni kia utua i roto i te zakat.
(2) Maha-Penehuru:
Tenei ahua o te kōrero tuku iho, ko te tangata e i korerotia e te kotahi
Companion o te peropheta Tapu, engari i ngā wāhanga i muri, e ko, i roto i te
wā
o nga pee o nga hoa i roto i te wa e o ranei ratou
akonga, i te reira
ka rongonui a whänui ana te whakaaetia e te Umaha. Na
i tēnei wā era atu i korerotia i te reira e te tokomaha nui o te iwi,
na whiwhi i te mana o te mutawatir. No te tauira, te ture
whakaahua i te whiu o te fomication roto i akina ki te mate.
(3) Khabar al-Uahiti:
Tenei ahua o te hadith ko te tetahi korerotia e te e te kotahi
kaipūrongo
ki te takitahi ranei, ki te rōpū o te iwi, he rōpū o te iwi ranei
korerotia
te reira ki te takitahi.
Na te matauranga homai i roto i te hadith mutawatir he
tonu whakakorekore, me te etahi. Whakakāhoretanga o tenei ahua o te hadith
Ture
mau p∂p∂ whakaponokore. Ko te makona ai mashhur hadith nga feaa katoa, me
hanga
utu. E kore ko te tangata e whakakahore ana i tenei ahua o te hadith
whakaponokore
engari he, ka kotahi, me te tangata hara.
E kore e Khabar al-Uahiti horo'a mōhiotanga rite etahi rite i roto i te
runga ake tauira e rua. Ahakoa e kore e taea e te reira i te puna o te whakapono, me te
haapiiraa tumu he mea e manakohia i roto i te whakahau i ngā. Ki te reira
tupu ki te
rere counter ki te puna kaha, me hanga kaha kia ki te houhanga rongo
te
e rua. Ki te kore tenei kaha ka kia tenei ahua o te hadith
whakarerea.
Rereketanga o Koran me te Hadith
E toru nga momo o rerekētanga i waenganui i te Koran Tapu me
hadith:
Tuatahi, ko te he pūrongo mutawatir te katoa o te kuputuhi Koranic. Te reira
He
Kua korerotia verbatim, a rite i whakakitea mai ki a te Tapu
Te peropheta, i waho te whakarereketia o te kupu kotahi ranei whakakapi i tetahi
kupu
e te kupu taurite. Notemea whakaaetia te hadith sahih i ki kia korerotia
e te tohunga, me te kaipūrongo tohu i roto i tona words.l ake
Tuarua, he mutawatir mai te katoa o te kuputuhi Koranic, te
whakakāhoretanga o te rerenga kotahi o te Koran ko ha ngāue o te taiata
ia
te whakakāhoretanga o te hadith, anake mutawatir, e kore ko te ohipa o
infidelity.2
Tuatoru, i reira e maha parau e pā hāngai ki te
te
kupu o te tuhinga Koranic, ano he salat te āhua semeio o ranei
te
Kupu Koranic, te mea kahore e tika i nga kupu o te hadith
e pā ana ki tetahi whakahau ai i roto i ratou.
I roto i te tirohanga o te runga ake, kia waiho te reira fe'unga mārama e ko te reira i roto i
kahore
ara ki te arorau take tangata ranei ki te whakawhirinaki i runga i te tuku iho, ź
roa, ka e korerotia e ratou i roto i te mekameka tamau o te pono
kairīpoata.
1. fakahu'unga tenei e te kupu tūturu korero e te peropheta Tapu
e kore e penei
ed, tuku engari kei te te karere pono i roto i te pūrongo ake ake
kupu.
2. Kia kď hoki, e te whakakāhoretanga o te mashhur, me te khabar al-Uahiti
Ko te kore e te ohipa o
te taiata, engari tetahi whakakahore ana i te hadith rawa, ano he pūtake
o te matauranga ko te
korerotia te tangata whakaponokore i nga kura katoa o te whakaaro. I roto i te ara ano
e kore te mea he Karaitiana
rapae no te kī e te tino irava o te Bible, ko
he tua i muri,
ko ia wlll kia korerotia tangata whakaponokore, ki te whakapono, ia te Tohi Tapú, ano he
katoa. (Taqi).
Whakahe ki nga kōrero Tapu
E rima ngā matua whakaarahia e nga Karaitiana ki te
motuhenga o nga kōrero Tapu.
Whakahe Tuatahi
Mai i nga kairīpoata o nga ngā tikanga tapu rānei te
whanaunga
o te peropheta Muharnmad rite ana wahine, me ētahi atu whanaunga, ranei tana
Hoa me hoa ratou whakaatu i roto i te manakohia o te peropheta, he
e kore e
e manakohia.
E wehi tatou e stares tenei whakahe rawa ki nga kanohi o te
Karaitiana rawa threateningly no te mau aamu wawe katoa o
Ihu
tuhia e te mau haapii evanelia i roto i to ratou mau Evanelia e korerotia ranei e
tona
whaea tana pāpā, a Hohepa i te Carpenter, ranei ana akonga ranei,
mou
e kore me mua enei pūkete katoa kia manakohia. I hoki ratou
totohe
e te whakapono o nga whanaunga me nga hoa o te Tapu
Palōfita
Ko kihai i pono i te mea whakakitea e ratou i to ratou whakapono i roto i te peropheta anake
mo te whakaaro ki o te whiwhi mana tōrangapū me ētahi atu o te ao
ngākau nuitanga,
he nui atu i kitea mo te te baselessness o tenei whakahe
take
e nga tau tuatahi kotahi tekau ma toru o te misioni Fakaepalōfita i roto i te Makka
i "
ki tonu i te te pouri, me nga mate mo nga Mahometa. Ko te pono
Mahometa
i tonu whakatoia ana e te whakapakoko-karakia ki a Makka. Ratou
i ora noa na nui te ora i roto i te Makka e ratou ki te waiho i to ratou
kāinga hoki te tuatahi Etiopia, a ka Madina. I raro i enei huru
huru, e mea rahi, e taea e ratou te whakaaro o te whiwhi
taonga
ahua tetahi o te mana o te ao nei na roto i te peropheta Tapu ranei.
Tenei ai, Heoi, kia pono i roto i te take o nga akonga o Ihu,
katoa o nei i kaimahi rawakore. I korerotia e ratou i nga Hurai e
te
Karaiti e he kingi nui. A, no te korerotia a Ihu i ko ia te
i korero ai Karaiti, pai ai i faaite ratou i whakapono ki a ia i roto i
te tono ki te whiwhi tūranga ao i roto i tona rangatiratanga, me te ki te pehea e
ratou
reira ohipa o te hī ika, me te tahi atu things.l rawa i homai te
muri
e tala'ofa tangi o Ihu i hanga ki a ratou rite korerotia e Matthew i roto i
pene 19:
Na ka mea a Ihu ki a ratou, He pono taku e mea nei ki a koutou, e koutou
e aru nei i ahau, i roto i te houtanga, te wa o te Tama a te
ka noho te tangata i roto i te torona o tona kororia, ka noho ano koutou ki runga
torona kotahi tekau ma rua, whakawa ai i nga iwi kotahi tekau ma rua o Iharaira. "
Waihoki i korero ai ki a ratou i roto i enei kupu, kia rite ki Mark
10: 29-30:
He pono taku e mea nei ki a koutou, Kahore he tangata i mahue e kua
whare, he teina, he tuahine ranei, he papa, he whaea, he wahine, he
tamariki, he mara, he whakaaro ki toku, me te evanelia ake, Engari me ia
farii i te hoź rau i roto i tenei wa.
He maha atu mau fafauraa e Ihu i hanga ki ana akonga.
Ko te akonga, Na ka i mohio e haere ana ratou, ki te tiki i tetahi wahi
i roto i te
tona kingitanga me nga taonga, me te rangatira mo nga iwi o te
A Iharaira,
ranei i te tino iti rawa te rau o te mea katoa i mahue ratou hoki
ratou
te faaroo. Ratou na etahi o teie fafauraa e Hemi raua ko Hoani,
te
ka ui nga tama a Heperi, ratou whaea ranei minita i roto i tona rangatiratanga,
na kia noho tetahi o ratou i runga i te ringa matau o Ihu, me te
te tahi atu
i runga i tona maui i roto i tona rangatiratanga. Ka taea te manatoko tēnei i te pene 20 o
Matthew me te pene 10 o Mark.
I muri, ka kitenga o nga akonga, e kore pea o taua te
vai a e Ihu, ko ia kia rite ki te rawakore, e kore e moni rite ia ia
i te aroaro o, a ka kite ratou piri ia a Ihu i roto i te wehi o te
Nga Hurai;
a i nga Hurai i muri i tona ora, ko o ratou tūmanako katoa
fiemālié
varaoa a ratou disappointed.2 rawatia e taha o nga akonga
ara
haere tae noa ki ki te tuku a Ihu no te hiriwa e toru tekau noa o te hiriwa, me te
i
ia hopukina e nga Hurai. Ko te toenga o nga akonga e kore e mahue anake
ia
anake, engari whakakahore ano hoki ia e toru nga wa. Pita, te kaiwhakarewa o te
, Ara kanga te Ekalesia, e te Runga Rawa i roto i nga akonga a Ihu, me te
oati teka e kore i mohio ia ki a ia. I roto i te poto, ratou katoa
a mo'e
tohu tae noa ki te aranga o Ihu, ka ora ratou i to ratou
tumanako
kotahi ano, ka huihui ki a ia, ka ui ki a ia, ki te nga tama a Iharaira
e ka e taea faahou ki te kingitanga ngaro. Vakai te tuatahi
pene o
te pukapuka o Ohipa mō ngā taipitopito.
I muri i te Maueraa o Ihu ki a te rangi i piri ratou ki te ake
whakaaro ataahua i e hohoro Ihu heke i te rangi, a e
te
Ko Last Day i te ringa, me te e Ihu e whakamatea te anatikaraiti me
he kaiherehere te rewera no te te mano tau. I muri i tenei e noho ratou
i runga i
torona, me te ora i te oraraa whakapaipai aua tau katoa. Kī ana tēnei i roto i
te
Te Buka a mau heheuraa i (vahe 19,20) me ahau Corinthians 6: 2. Na
i muri i te Tae Pitiraa Mai, e tomo ratou Palataisi mo te mure ore
te oaoa
naá. Meinga ana e te Evanelia exaggerations i roto i tona whakamoemiti. Ko te tuawha
E ai ta te Evanelia:
Na reira atu ano tona tini mea i mea ai a Ihu, te
e kia ki te i tuhituhia e ratou nga tangata katoa e mea ana ahau, e ara
te ao ano kihai i taea e i roto i te pukapuka e kia
i tuhituhia. "
Ka taea e nga tangata tika kite i te faarahiraa i roto i tēnei tauākī.
Na reira e kore e taea te whakaaro ratou whakaatu i roto i te manakohia o Ihu
e manakohia. Aita i titauhia ia tatou te faahiti i te meka e kore ko te runga ake to tatou
whakapono, kua mea tatou i te reira noa ki te whakaatu i te rawakore o te whakaaro
muri
te whakahe i runga ki hadiths. Ka rite ki nga whakapae i runga, ka
e kore e manakohia ki nga Karaitiana, rite ratou
Kāore ki te
tono ki nga hoa o te peropheta Tapu.
Tautohetohe i roto i Shi "Tauākī melie
He wā ka tamata ngā pūkenga Karaitiana ki te waihanga veiveiuá
i roto i te iwi i roto i nga korero teka, loi o
Shi "kaituhi melie. Taea te ta taua whakahe e rua dialectically
a
te mātauranga.
Whakautu Tuatahi "
Na ka mea te kōrero rongonui Mosheim i roto i te pukapuka tuatahi o tona
pukapuka:
Te Ebionites, he wehenga Karaitiana o te rau tau tuatahi, i
te whakapono e ko Ihu anake i te tangata, i whanau o tona metua
mau metua a Hohepa a Meri, rite tahi atu tangata. Puritia ratou
ko obligatory te haapa'oraa o te ture a Mohi kihai
anake mo nga Hurai, engari ano hoki rite titauhia hoki ētahi atu
a ko taea kahore he whakaoranga i waho te faaohiparaa i te ture
o Mohi. Mai kihai i whakaae a Paora ki tenei whakapono, ko ia
tino whakahē a disapprobated. E kore e ki ana i tuhituhi
faaturahia e ratou.
Lardner ka mea a i te whārangi 376 o te vol. 2 o tona pukapuka:
Kua rongo ano matou e te kaumatua e tenei wehenga
katahi ka paopao a Paora, me ana pukapuka.
Waihoki fakamatala'i Bell ratou i roto i tona aamu i roto i enei kupu:
E whakaae ana tenei wehenga anake te Pentateuch o te Tahito
Faufaa me nga poropiti Horomona, a Rawiri, a Heremaia, me te
Hezekiel i puritia i roto i te whakarihariha e ratou. Roto i o te New
Whakaae Faufaa anake te Evanelia o Mataio e
ratou, heoi kua fakakehei e ratou ona kuputuhi i roto i nga wahi maha. Ratou
Kua kapea nga vahe tuatahi e rua o tenei Evanelia.
Ko te taua kōrero, Bell, fakamatala'i te Marcionites i roto i tona hītori
i roto i enei kupu:
Whakapono ana tēnei wehenga i roto i te rua nga atua; te kaihanga o te pai, me te
te kaihanga o te kino. Ratou titau hoki e te Pentateuch me katoa
te tahi atu mau buka o te Faufaa Tahito mai te Atua o te kino.
Ko katoa o ratou ki nga pukapuka o te Faufaa New.
Ia anō ka mea:
Whakapono ana ano hoki ratou e tomo a Ihu reinga i muri i tona mate
a tukua nga wairua o Kaina, me nga iwi o Horoma rite
tukuna ratou ki a ia, a kihai i haere i te Atua o te kino. E ia
mahue nga wairua o Apera, Noa, a Aperahama, me ētahi atu i roto i te reinga rite
Ko ratou hoki ona hoariri. Whakapono ana ratou ano e te kaihanga
E kore, ko ia anake te Atua te Atua i tonoa mai e Ihu, na reira ratou mahi
e kore e whakaae ki e faauruhia nga pukapuka o te Faufaa Tahito
pukapuka. Roto i o te Faufaa New ratou e farii i anake te Evanelia
o Mataio ki te haunga o te vahe tuatahi e rua o tenei
te evanelia. E mōhio ana hoki ratou i nga pukapuka o Paora, engari whakakahore
tetahi kitea ratou e poka ke ana i to ratou whakaaro.
Lardner faahiti te parau i muri nei o Augustine i raro i tona
whakaahuatanga o Manichaeans i roto i te toru o rōrahi o tona kōrero:
Ko te Atua, nana nei i whakakitea i te ture ki a Mohi, a ka korero
ki nga tama a Iharaira kihai te Atua, engari Hatana. Ahakoa tenei wehenga
whakaae nga pukapuka o te Faufaa Tahito, i te reira i te wa ano
'Okú e kua tautau i hanga i roto i enei pukapuka. Ratou
anake farii i te aha rite ratou o enei pukapuka me paopao aha
e kore ratou e rite. Farii i ratou i te pukapuka Ngaahi Kōsipeli rite te
tino pono me te pono.
Furer i roto i te taua rōrahi ka mea a Lardner:
Kore te iwi o te tenei wehenga i whakaae i te
pukapuka o Old Testament.
Ko te whakapono o te iwi o tenei wehenga whakaahuatia i roto i te Acts
o
Archillas e whai ake nei:
I tinihanga a Hatana i te poropiti o nga Hurai, a ko ia te
kotahi te tangata i korero ki a Mohi, me te tahi atu mau peropheta. Ahu ratou
to ratou tautohe hoki tenei kerēme i John 10:81 i roto i ai a Ihu
ka mea i ratou tahae, me kaipahua. Whakorekore ana ratou ki te
Testament New.
E puritia e maha atu mau haapa'oraa tirohanga e rite. Na pai ai ia tatou ia ui
ki te nga pūkenga Porotetani whakaae ratou ki whakahuatia i roto i te whakaaro
te
tauākī i runga? Ki te pera, kia korerotia ana e ratou e te e whai ake nei tekau
Ko te wāhanga o to ratou whakapono whakapono:
Ko (l) a Ihu i te tangata anake whanau o Hohepa te Carpenter.
(2) Practising i te ture a Mohi mea faufaa no to ratou ora
Ko hao (3) Paora, a ko te tino ana tauākī ki te hei
paopao.
(4) E rua anake atua, te kaihanga o te pai, me te kaihanga o
kino.
(5) tukua nga wairua o Kaina, a o nga iwi o Horoma i
i te reinga i roto i te mate o Ihu ia nga wairua o Apera,
Noho a Noa, a Aperahama, me etahi atu i reira ki te mamae i te tautea
Tuhinga o reinga.
(6) ko te hunga poropiti nga kau muimui o Hatana.
(7) ko te ture me ētahi atu pukapuka katoa o te Faufaa Tahito i
Hatana.
(8) Ko e Hatana, kahore te Atua, tei paraparau ia Mohi raua ko ētahi atu
Poropiti.
(9) Kua hē te pukapuka o te Faufaa New i roto i
tāpiritanga muri.
(10) Ko ētahi pukapuka Ngaahi Kōsipeli he pono, me te pono.
Ki te kore e manakohia ki nga tauākī o te toru hāhi i runga ake
te
Palotisaní nahea e nehenehe ai ratou e whakatikatika ana ia ratou whakahe ki te
Mahometa
i runga i te pūtake o te mau faahitiraa parau i te iwi te hunga e, kia rite ki
authen-
tohenga Tic o te umrnah Muslim katoa, he wehenga?
econd Whakautu
Mātauranga e korero ana, ratou tautohetohe i runga i te kaupapa o te
tauākī o Shi "ngā pūkenga melie he teka no te mea, rite tonu ki te
Ithna-
"Ashari (te Twelvers) titorehanga o te Shi" ngati, te Koran Tapu ko
free
i nga mea katoa o te distortions me ngā whakarerekētanga. Tetahi tauākī taratahi
kī ke i ki reira te tino paopao, ka whakakahore e te
Ithna-
"Pūkenga Ashari. Ko nga tauākī e whai ake nei o te Shi" mataotao melie
kia nui atu i nui ki te haamau i to tatou take.
Shaykh Saduq Muhammad ibn Babuyah ko tetahi o te nui
mataotao o te Twelvers, te "titorehanga Ashari o te Shi" Ithna- ngati.
E ia
ka mea i roto i tona pukapuka Al-A "taqadiya:
Tatou whakapono ki te whakaaro ki te Koran Tapu ko e te
Koran i roto i nga ringa o te iwi i tenei ra, ko te taua Koran
i heheuhia i te peropheta Tapu, a kahore he mea
rerekē i roto i te reira anake e te maha o surahs o te Tapu
Kei te te tikanga puritia Koran ki te kia 114 ia e whakapono tatou e
surahs Al-Duha me Al-lnshirahl e kore e rua surahs motuhake
engari tahi e ratou tetahi. Waihoki Surah Al-Quraysh me
Al-Rauemi e kotahi Surah tahi. Tangata nahi ki a tatou te tahi
neke atu i te tenei mea, ko te he teka.
"Whakaaro al-Bayan e te Shi" Majma ngati ki te hei i te akonoanga tino
exegesis taea o te Koran Tapu. I roto i tenei pukapuka Sayyed Murtaza
Na ka mea a Abu "l-Qasim" Ali ibn Husain Musawi:
Ko te kohinga o te Koran Tapu i roto i te wa o te Tapu
Palōfita ko rite i roto i te puka rite te mea i teie mahana.
E hāngai ana ia i tona tautohe i runga i te meka i whakaako reira, a ko melo
orized e te iwi i roto i taua wā me te he katoa. Fakalau e ia he nui
maha o nga hoa i hafiz. Ia tapiritia ano e te
I takina toutou Koran Tapu i mua i te peropheta Tapu. E ia
kī atu e he maha hoa rite "Abdullah ibn
Mas "ud me Ubayy ibn Ka" b ētahi atu nei oti te taki o te
Koran katoa te maha o ngā wā i mua i te peropheta Tapu. Katoa te
he mau ohipa i runga, i roto i tona whakaaro, he kaha tohu e i te
Tapu
Koran i reira i roto i te puka o te kohinga i roto i te wa o te
Tapu
Te peropheta.
E ia ta ano te titorehanga Imamiyal o te "ngati Shi, ka mea e
ratou
e kore e manakohia whakaaro ke i ki te Koran mai to ratou
trust-
ed ētahi kōrero hārakiraki, me te ngoikore i korerotia e etahi
Muhaddiths no te mea ratou whakaaro ratou ki te kia tika.
Na ka mea a Sayyed Murtaza i roto i tetahi atu wahi:
Ko te tino me te matauranga o te pono o te
Ko rite ki te tino e to tatou e pā ana ki te nui Koran
pa o te ao, ngā kaupapa nui o mua, ranei te tuhituhi nui
titonga o nga Arapi etc.
Ko no o te whai wāhi nui o te Mahometa i roto i te preserv- tenei
mau a authentically te päoho i te Koran Tapu. Mai te Tapu
Koran te mana o te merekara Fakaepalōfita me ko te puna o
ture hanahana, kua haumi tonu ngā pūkenga Muslim mahi nui, me te
tangohia mamae rerekē i roto i tona kupu-i-kupu aauraa, me
whakarite ona pronunciation tūturu me notations pū, me te
phonet-
ICS. I roto i te aroaro o nga āhuatanga i runga ara te huringa iti
i roto i te
Ko a'ee tona kuputuhi.
He mataotao rongonui o te "ngati Shi, Qazi Nurullah Shostri, ka mea i roto i
tona pukapuka, Masaib-u-Nawasib:
Ko te tirohanga o te distortion Koranic i homai nei ki te
E kore e taea te hoatu Imamites (Imamiya wehenga) ki te nuinga
o te Shi "iwi melie. puritia tenei tirohanga anake i te disrespected
me te taratahi torutoru.
Na ka mea a Mulla i roto i tona kōrero i runga i Kalini: l
I te ahua o te tekau ma rua Imam, te Koran Tapu
Ka puta me te kia mohiotia ki te taua kia me te mau faanahoraa
ment.
Muhammad Ibn Hasan Amili, he "muhaddith" nui (mataotao hadith)
o nga Imamites, ka mea i roto i tetahi o ana pukapuka, i te hanga etahi
evane-
icism i runga i etahi o ona to'utangatá:
He rangahau kōrero o mua me te tino titauraa whīwhiwhi o
arata'i ia tatou i ngā hui ki te mutunga tino e te Koran Tapu
pai te faito teitei o te ore authen- hītori
nene'i. Mano o nga hoa whakamahia ki te tamau aau i te reira, e
te tuku i te reira ki ētahi atu. I kohia te reira, ka fakatahataha'i i roto i te
wā o te peropheta Tapu.
Ko te runga ake tauākī fe'unga whakamatau e te Shi "mataotao melie
i roto i te
whānui kahore feaa e te putanga o te Koran Tapu, i te mea
i roto i te
o matou ringa tenei ra, ko te rite te rite i whakakitea ki te Tapu
Palōfita, a e i te ahua o te tekau ma rua Imam te taua
Ka whakapuakina Koran i roto i te iwi. Ko te kaituhi ruarua nei i
te tirohanga i reira he āhua i te Koran Tapu e kore e
whakaaro
pono, e tino whakakinongia hoki e te Shi "ngati ratou
no te mea
nga kōrero tuku iho e tautoko ratou tirohanga e inauthentic, me te kore
pono
i roto i te mata o te pūrongo whakakorekore, e whakamatau ana ki te runga rawa
tohu tona pono. Ko te pono hoki tenei no te mea te ite e te mea
ahu e al-khabar al-Uahiti (te pūrongo kotahi) kua ki te kia
paopao ki te
e kore e te mea e tautokona ana e te atu etahi tautohetohe. Faataa tēnei e
Ibn Al-Mutahhar Al-Hilli i roto i tona pukapuka Mabadi "al-Wasul ila" llm ohipa
Usul.
Na, kua kotahi te tüturu o te Koran Tapu kua fokotu'u
ua, te tikanga kia tukua tatou tohutoro i te taunakitanga Koranic ki te tautoko i
to tatou whakapono e nga hoa o te peropheta Tapu, i roto i te whānui,
kore
mahia te mahi kotahi ki a iman, haapa'o ki Ihirama, me te Tapu
Te peropheta.
Ranea ki te whakamatau i to tatou kerēme ko te whai ake i te mau irava Koranic
tautautefito ki he ki te Shi "melie whakapae o te
painga i o
"Ali i runga i te tahi atu caliphs.
He korero e taunaki Tuatahi
Ko te tuatahi Muhajireen, ka tauturu i te hunga i hoatu e ratou
(Ansar) me te hunga e whai ana ia ratou i roto i te mahi pai pai
pai ko Allah ki a ratou rite ratou ki a ia. Fo; ratou
He rite ia māra rere awa i raro i nei, ki te noho
reira ake ake: e ko te felicity.l nui rawa
Korero te irava i runga o 'ulungaanga e wha o te hunga Muhajirun o
Makka a Ansar o Madina i te whakapono i te tuatahi i roto i te Ihirama.
Kua korerotia 1. Allah tana i pai ai ki a ratou.
2. He pai ki a Allah ano hoki ratou.
3. Ko nga Gardens o Palataisí kua korero ai ki a ratou.
4. Ka ora ratou i roto i te Palataisí ake ake.
Na ko reira kitea e nga caliphs Abu Bakr, "Umar," Uthman me
"Ko Ali i te tihi o te rārangi o te hunga e awhi mua Ihirama.
Te
Kua runga ake te honore Koranic kua foaki ki runga ki katoa o ratou aifaito
i waho i tetahi wehewehe o te hoa "Ali i runga i ētahi atu. tetahi
whakahe tau'a ranei mo tetahi o nga caliphs e toru tuatahi ko te rite
heahea
me te teka i te mea he reira mo te caliph "Ali.
He korero e taunaki Tuarua
Ta te Koran Tapu i roto i te Surah Al-Tawba:
Ko te hunga e ua farii i te whakapono, me te heke i
to ratou mau fare a whawhai hoki Allah ake take ki a ratou taonga
a kua puritia ratou tangata i roto i te whakaaro o runga e Allah. Ko ratou
ko wai e upooti'a. Fafau mai ratou e Ihowa, kua ki a ratou i te hari, me te
tohu, me ngā māra o te he fiefia ta'engatá te wahi e noho ratou hoki
ake. Allah ake te utu he nui pono. "
Korero te irava i runga o te wha utu e whai ake nei mō te hunga e
nei awhi Ihirama, heke mo te whakaaro ki o ratou whakapono, me te tusia
ficed ratou taonga, me iho.
1. E tū ana ratou i roto i te whakaaro o runga e te Atua.
2. Ka sewarded ratou ki te angitu, me te whakamanamana.
3. te mau haamaitairaa e korerotia e ratou, me te pai ai o Allah me
Pararaiha.
4. Ka whai ratou nohoanga mure ore i roto i te he Palataisí.
Kua te tuawha kupu whakaari, kua whakakaha ki te toru Koranic
ngā Muqim, Khalidin me Abadan, katoa e toru whakaatu i te
eternali-
ty o ratou nohoanga i roto i te Palataisi. Ko reira te whakakorekore e te tuatahi
e toru
caliphs te whakatutuki i nga whakaritenga o te whakapono pūmau, me te
te tusia
faa ia ratou taonga, me te tango mamae mo to ratou whakapono, pera me te
hoa
katote "Ali i.
He korero e taunaki Tuatoru
Kei te kī ano te reira i roto i te Surah Al-Tauba:
Ko te Messenger me te hunga ki a ia whawhai ki a ratou
taonga me o ratou tangata. Te hunga ka whai utu ki te pai
mea. Te hunga ka kake rawa. Kua rite Allah hoki
ratou Gardens i raro nei awa o te rere o te wai, i roto i nei
ka noho ratou mo ake tonu atu. Ko te felicity.2 nui rawa
Korero hoki tenei irava o te wha utu mo nga whakapono nei whawhai
me a ratou taonga, me a ratou tangata. Ko te caliphs e toru tuatahi
He
decidedly te pai whakapono me Mujahidin. Na reira ratou
necessari-
tika te au i te utu i runga ake.
He korero e taunaki maha
Ano te tai'o nei tatou i roto i te Surah taua (Tawba) te irava e whai ake nei:
Kua hokona o te to ratou oraraa faaroo e te ao Allah
taonga i roto i te retum mo Palataisi. No tona take, ka whawhai ratou
patua a kia whakamatea. He pera ano te True rawahia e kua hanga e ia
ratou i roto i te ture, te Evanelia, me te Koran. Na ko wai te mea
atu pono ki tona Tala'ofa i te Allah. Ka hari i roto i te bar-
riro i hanga e koe. Ko te popou rahi. Ko te hunga e
tatarahapa e te hunga e mahi Allah, ka whakamoemiti ki a ia, te hunga e
tuturi ka koropiko ratou, te hunga e ako pai, e riria
kino, me te mau i te Hudud o Allah ko te pono nei
tika news.l pai
Ko te irava i runga rite korero o te kupu whakaari a Palataisí hoki
nga whakapono, a hoki kua korero te irava o te iwa atu
ngā huanga o
nga hoa e atu tino mohiotia i roto i nga Caliphs e wha
o Ihirama.
He korero e taunaki Tuarima
Ta te Koran Tapu i roto i te Surah Al-Hajj:
Te hunga e kotahi i homai te mana i roto i te whenua e mau fare
ha'oha'onga te faanahoraa o te ake alat ", me te utu i te Zakat, ka whakatakoto
pai, me te e araia atu te kino, a Allah anake whakatau te iku'anga o
things.2 katoa
Ko e kupu'i lea "hoatu te mana i roto i te whenua" e pā ana ki te Muhajirun (te
manene i Makka) i te kitea i te wahi i mua o te
i teie nei irava. E kore e te Ansar o Madina ngā rite kihai i ratou i
E
ki te heke atu i to ratou whenua. Na teie irava titau e te
uhajirun. kotahi i roto i riro i te mana tōrangapū, ka
whakapumautia
Ka tohaina te pūtahi o Salat me Zakat me te pai, me te
e riria
kino. Ko mua kitea i hanga te Muhajirun te
rangatira
o te whenua, me te i whakapumautia e ratou nga pūtahi i runga, me te
found-
ed te hapori noa o nga kino katoa. Na reira i te irava Koranic runga ake
Ko te he
ta o te parau mau o nga caliphs e wha katoa o Ihirama. Ko te whakamutunga
sētesi
matamua o te irava, "Allah anake whakatau te iku'anga o te katoa
mea, "
fakapapau'i e tino ka whiwhi ratou i te mana i roto i te whenua, a e
Allah ake
Ko etemal me te mau tonu rangatiratanga anake.
E taunaki ana te ono o
Ko tētahi atu irava o te taua Surah te kupu:
Whawhai mo te take o Allah ki te lī'oa tika ki
Ia. Kua whiriwhiria e ia ki a koe, ka whakatakotoria ki runga ki a koutou, kahore constriction i roto i
te mea o te whakapono, te whakapono o Ibrahim, to koutou papa. Kei a ia
ko koutou Mahometa ki te aroaro o, i roto i tenei, kia te Messenger
kia ai hei kaiwhakaatu mo koutou, a ka e koutou, koutou, kia
kaiwhakaatu mo te iwi. Na reira whakapumautia Salat, ka utu i
te Zakat ka mau nohopuku ki Allah hoki ko ia to koutou kaitiaki. A
kaitiaki atawhai me te kaiawhina atawhai. "
He korero e taunaki Fitú
E ite tatou i te irava i muri nei i roto i te Surah Al-Nur:
Fafau mai Allah kua hunga o koutou te hunga e whakapono, me te mahi
mahi pai ki te hanga ia ratou rangatira i roto i te whenua, pera me i hanga e ia
ratou matua ki a ratou i te aroaro o, ki te whakapakari i te Faaroo i whiriwhiria e ia
mo ratou, a ka ki te taui i ta ratou e wehi mo te pai, me te haumaru, kia
kia koropiko ratou ki ahau, ka pupuri kahore hoa ki ahau.
Ko te tangata e whakakahore ana i muri i tenei, ko ratou pono te hunga kino.
Ko e kupu'i lea "te feia o koutou" i roto i te irava i runga tohu e te
e pā ana irava i runga anake ki te hunga torutoru whakapono nei i reira i
te
wā o tona te heheuraa. Ko kitea i te kupu Koranic ano te reira
"Ratou matua ki a ratou i mua i" e teie fafauraa o to ratou ture ki runga
te
Ka rite te whenua e te tahi wa i muri i te matenga o te Tapu
Te peropheta,
Ko te whakamutunga o nga poropiti katoa mo te peropheta Tapu, a ki reira he
kahore
ruma mo te tangata ki te waiho i te Palōfita i muri ia ia, na reira te kupu whakaari o
tikanga kia mo nga caliphs. Ko te whakamahi o te vahine i roto i te katoa
e fakamatala
te mau o te fafauraa i roto i te irava i runga fe'unga fakamo'oni'i e te
rii e
e kore kia iti iho i te toru fa'ahinga o te kupu whakaari i runga, me te te
Arabic
e kore e plurals tono ki tetahi tau iti. Na reira e titau te reira
e
e kore kia iti iho i te toru te maha o nga rangatira. Ko te runga ake
Ua fafau atoa i te irava e te whakapono e whakakaha
i roto i
ki a ratou, ua titauhia ratou kainga o te mana ao ki te taea ai
faaitoito ia ratou i te whakapono.
Waihoki e mārama i roto i te mau parau i roto i te irava Koranic i runga
i kō atu i te whakapono kauwhautia e ratou e kia te whakapono whiriwhiri
e
Allah, a e pai kia ratou wā pule he wā o te rangimarie me te
faati'araa
rauhia ia. Whakaū te irava e rite te roa rite, ka waiho ratou e whakapono pono
ratou
ora.
I roto i te poto, te irava i runga ko te tautohe kaha o te pono o te
katoa
nga caliphs e wha i roto i te whānui, me o nga hoa Abu Bakr, "Umar
a "Uthman i roto i te ngā, no te mea ko te reira i roto i to ratou wā e
Ihirama
ikuna'i whenua maha, ka i te ture tino kaha, me te pūmau.
Kihai i tenei te take i roto i te wā o te wha o caliph, "Ali. Ia
noho noa ana i tona wa katoa i roto i te whakakore fifi rohe. Te
raaa
te mau whakaara ki nga Caliphs tuatahi e toru i te Shi "ngati e
Na
ungrounded me te muhu.
He korero e taunaki Tuawaru
Ko te whai ake i mea kua i roto i te Surah Al-Fath e pā ana ki te Muhajirun
a Ansar i reira i te Tiriti o Hudaybiya:
Ahakoa whakatupu ake nga hunga whakaponokore i roto i to ratou aau i te wera
a, kua tonoa e Allah o Aotearoa te pohehe iho ata i runga i tona
karere me i runga i nga whakapono, a hanga piri ratou ki te
whakahau o te taqwa, hoki ratou tika rawa, me te tika
o te reira. He mohio o te things.l katoa Allah
Tenei irava kaiwhakaatu ki te whai ake 'ulungaanga e wha o te
faaueraa
hoa o te peropheta Tapu:
1. faaite ratou i te ata noho i tonoa e iho Allah i runga i tona
Messenger.
2. Ko ratou whakapono.
3. Ko te huanga o te taqwa ko ha konga rāua o ratou
pūāhua.
4. Ko ratou te hunga nei te tikanga te nuinga tenei ateriputi o te taqwa.
Ko te wha 'ulungaanga i runga e atu tino mohiotia i roto i te take
Abu Bakr, "Umar me" Uthman. Tetahi whakapono kerēme ranei e poka ki tenei
Ko
teka, me te ki te taunaki Koranic.
E taunaki ana te iwa
E ite tatou i te irava i muri nei i roto i te Surah Al-Fath:
Muhammad Ko Allah ake Messenger me te hunga ki a ia e
pakeke i runga i te whakaponokore, engari e atawhai ana ki tetahi ki tetahi. Kite koe i
ratou iti (i roto i te Salat) me koropiko ratou ia ratou e rapu ana i te
te aroha noa o Allah me tana i pai ai. Ratou tohu o te prostration
kei runga i o ratou mata. 2
I roto i teie irava kua nga hoa o te peropheta Tapu
fakamatala'i e Allah rite te u, me te takoto ki te raa
lievers i roto i nga whawhai, aroha, me te tohu ki tahi i te tahi,
nui
e wehi, me fekumi o Allah ake te aroha noa, me te pai ai. Na tetahi
kī ki te waiho i te Muslim e kia hara nui ki te whakapono ia i te tahi
mea ke i ki tenei.
E taunaki ana te tekau
Na ka mea a Allah kua i roto i te Surah Al-Hujurat:
Ko taamu ia Allah i te whakapono ki a koutou, a whakapaipai ana e ia
i roto i to outou aau, a ka hanga whakarihariha koutou whakaponokore, misdeed me
tutu. Ko ratou te hunga e arahina tika nei. "
E i konei nga 'ulungaanga e whai ake nei whakapumautia e te Koran mo te
Hoa:
1. Irnan Belief ranei ko te tino aroha ki te hoa.
2. i ratou kawakawa nui mo te ti'aturi ore, misdeed me te tutu.
3. Ko nga hoa i te iwi o te arata'iraa, i nga tika
arahina ana e Allah.
Tetahi whakapono ke i ki te i runga reira e kia tino
he.
E taunaki ana te tekau ma tahi
Kitea te whakaahuatanga e whai ake nei i roto i Surah Al-Hashr:
Ko e tika ana ki te rawakore Muhajirun hoki te wahi o taonga,
te hunga i peia i to ratou mau fare, me o ratou rawa,
te hunga e rapu ana Allah ake te aroha noa, me te manaaki, me te tautoko Allah, me ana
Messenger, Ko nga whakapono pono enei. Ko te hunga e, i mua i
ratou, i mau utuafare (i roto i te Madina), ka awhi i te whakapono i mua i
ratou, te aroha te hunga i haere ki a ratou mo te rerenga atu, ka whakangahau
kahore hiahia i roto i to ratou aau no te mau mea e hoatu ratou. Na ratou
kaua e whakanui ia ratou ki runga ake ratou ahakoa he ratou i roto i te hapa.
Na te hunga ora i apo o ratou wairua e te hunga
e whakatutuki pai 2
Kua whakamanatia e te irava i runga ki te whai ake ono kounga o te
Muhajirun me te Ansar (kaiawhina o Madina):
1. ratou hekenga ki Madina i anake hoki te rapu i te
pai ai o Allah, a kihai hua te ao hoki.
2. ratou tautoko i katoa o te whakapono o Allah me ana
Messenger.
3. ratou pono i roto i to ratou kupu, i roto i to ratou mahi.
4. i aroha nui me te aroha te Ansar mo te hunga i haere ki te
ia ratou no te rerenga.
Tino koa 5. te Ansar i te o ratou tuakana, Muhajirun
riro tetahi waimarie. "
6. Ko te Ansar o Madina, i roto i te ahakoa o te rawakore, i roto i te fifi e pupuri
ano, kua meinga o ratou teina Muhajirun ki runga ki a ratou ano.
Ko te āhuatanga i runga ono ahurei tohu i te tino o to ratou
te faaroo. Kīia te rawakore Muhajirun ki e te Koran Tapu whakamahia ki
karanga
Abu Bakr te kawana te caliph o te anahera o Allah ranei, a
Kua to ratou parau, kua whakapumautia e Allah i roto i teie irava. Tenei
'oku fie ma'u ke ratou pono i roto i to ratou e mea ana i ko Abu Bakr
te
Caliph tuarua o Allah, ranei i roto i te tahuri te akapapu i tona caliphate ki
E
kua tika, me te pono.
E taunaki ana te tekau ma rua
Ta te reira i roto i te Surah Ali-lmran:
Ko koe te iwi lelei taha ia kuo i whakaarahia ake hoki
te iwi. Ako koe te whakawa, me te e araia atu te kino, a ka whakapono koutou i roto i
Allah 2
E whakaatu ana te irava i runga ki te toru ngā huanga e whai ake nei o te
Hoa.
1. Ko e ratou te pai o nga iwi katoa.
2. ratou kauwhau tonu te mea he pai, me te rāhuitia te mea he kino.
3. Ko ratou whakapono pono i roto i te Allah.
He maha atu mau irava i roto i pērā i te Koran Tapu, engari i ahau
herea ahau ki te tekau ma rua tauira i runga, te haapa'oraa i ratou rite ki
te tokomaha o nga akonga o te Mesia, me nga Imams o te
Shi "ngati. Ahau
e, Heoi, i rite ki ki te whakaputa uri rima tauākī o te Shi "melie
kuo
Pea whakaatu ki te mana o te caliphs tuatahi e toru o Ihirama.
1. Ko te whai ake tauākī o te hoa, "Ali, kua kua
korerotia i roto i te Najhul Balagha, te pukapuka tino tūturu o te
Shi "ngati:
Kia pehea te whakapainga me te tika, ko te e "tetahi tangata",
no te mea tika, e ia te whanoke, whakaorangia te ore kino
noho noa, whakapumautia te ara o te peropheta Tapu, ātete
titorehanga mate harakore,, i mahi i nga mahi pai, ora'aó-
whaiaro i te kino, i iti hē, e noho ana i roto i te te haapa'oraa i
Allah, a ko te mataku tino o Allah i roto i te haapa'oraa i Ta'na
tika.
Ko e kupu'i lea "e tetahi tangata" i roto i te irava i runga e pā ana ki te
Companion, Abu Bakr, kia rite ki te nuinga o exegetes me ihoa
putuputu al-Bahrani. Whakaaro ētahi atu körero e te hoa
"Umar, ko te tumu parau o tenei tohutoro. Ko te hoa," Ali,
enumer-
na'e tekau attributesfound i Abu Bakr, kia rite ki te kiteia e mua
katote, a i roto i "rite Umar ki te muri. Mai i tēnei tauākī,
hanga i muri i te matenga o nga caliphs e rua, ka tangohia tetahi veiveiua ki
whakaaro ki to ratou riiwhi totonu ki te caliphate Islamic.
2. ", Mu melie mataotao" tamad "Ali ibn" IS, ka mea te Shi nui i roto i tona
tāpui Kashf Al-Ghumma:
Tetahi ki a Imam Ja "tae noa ki-Sadiq e pā ana ki te whakamahi o te
hoari purepure. Na ka mea ia i te mea e whakaaetia no te mea i te
I whakamahia hoki hoa Abu Bakr te hoari purepure. Te
ka ui questioner, "te aha e taea te mea e koe tenei mea?" Imam
la "matara peke i tona moenga, a ka mea ki te ngākau nui,
"Pono ko ia pono, kahore te feaa pono ia, pono
ia e kore e pono, tetahi i whakapono ia kia kia Kia pono
kia kihai e Allah. "
Ko te tauākī i runga fakapapau'i e te hoa, Abu Bakr, maitai
tainly oaoa te mana o te ake iddiq ", te Truthful. tangata whakakahore ana
ia ia i tenei huanga he teka, i konei me te i roto i te ake.
3. Kua tāruatia nga körero o Nahj-al-Balagha etahi
pukapuka o te hoa, "Ali. te whai ake whakamārama i roto i te manakohia
o
nga hoa, Abu Bakr me "Umar kitea, i roto i tetahi o enei reta
mau:
Oati ahau e toku ora i nui enei kaumatua e rua me o
tūnga teitei. Ratou matenga ko, pono, he mate nui ki a Ihirama.
Ia Allah nui ana te aroha noa ki a ratou, ka utu ia ratou mo te
ratou mahi pai.
4. Ko te Shi nui "melie mataotao me te kaituhi o Kitab-al-Fusul kua
korerotia Imam Baqir rite mea:
Kite te Imam whakaaro etahi iwi teimaha noa ana
nga hoa Abu Bakr, "Umar me" Uthman. Ka ui ia ki
ratou, "Ko koe i roto i te Muhajirun o Makka nei mahue ratou
mau fare me taonga pono hoki te rapu i te pai ai o
Allah me tona Messenger, a mo te tautoko i a ratou? "Ratou
Na ka whakahoki, "Kahore, e kore e tatou i roto i te Muhajirun." E ia
mea, "Na ko koe i te hunga e noho ana i roto i te Madina
a kua whakaae te faaroo, a aroha katoa Muhajir i haere
"ratou uru ki a ratou mo te rerenga? e kore hoki ratou e
i roto ia ia ratou. Na ka mea te Imam ki a ratou, "i admit- koe
Ted e kore koutou e no ki ranei o nga rōpū e rua. Na, i ahau
whakaatu e kore e no hoki te iwi e koe ki te rōpū o
iwi fakamatala'i e Allah i roto i te Koran e whai ake:
Ko te hunga i haere mai i muri ia ratou (nga kamupene) mea:
Murua o matou, to tatou Ariki, a ka hipokina hoki o matou teina nei
awhi i te Faaroo i mua ia tatou. Kei te e kore maka ki roto ki to tatou aau
tetahi mauahara ki te pono, e Ihowa, e te aroha koutou
haro'aro'a me te merciful.l
E mea papű e te hunga e korero kino o nga hoa, Abu Bakr,
"Umar me" Uthman he i roto i te toru ngā rōpū i runga nei Allah
whakamoemiti i roto i te Koran Tapu.
5. Ko te kōrero o te Koran Tapu pēnei nei i te
Shi "ngati ki Imam Hasan tahá" Askari kei:
Ka tono Allah i Ta'na te heheuraa ki Arama kupu, ka tukua atu e ahau
Taku aroha ki nga tangata katoa he aroha o Muhammad me ana
Hoa me tona utuafare, na nui kia, ki te te wehea te reira
i roto i te hunga e hanga i te timatanga o te ao ki runga ki te
te ra whakamutunga, e meinga ana e ia e tika ratou Palataisi na roto i
te fariiraa i te whakapono, me te raveraa i mahi pai. Na ka tetahi
he kino me te mauahara mo Muhammad me tona utuafare, a
ona hoa, ka kia kia whiua nuitia te e Allah, ki te
kia wehea te reira i roto i te hunga katoa i hanga, kia nui ki reira e
whakamatea katoa o ratou.
Tenei fakahu'unga e hiahiatia ana i te pono i Allah ki te aroha e rua
te
te utuafare, me nga hoa o te peropheta Tapu, e tetahi e kore anake o
ratou. Fakapapau'i hoki tenei e mauahara whanau mauahara ranei ki
rānei
o te mau piiraa e rua mō te whiu kino i Allah. Kia Allah whakaora
tatou
katoa i taua misbelief me te tau'a ki te utuafare e aore
Hoa o Palōfita Tapu, a kia Allah pupuri i whakakiia o tatou aau
ki te aroha o ratou kia rite ki te roa e ora tatou i.
Whakahe Tuarua ki nga hadiths
Ratou whakahe tuarua ki te tuku iho ko e te karaipi
o
hadiths (Muhaddiths) i bom roa i muri i te peropheta Tapu. Ratou
ko, Na, e kore kanohi-kaiwhakaatu o te ake misioni e Palōfitá, me tona
mau semeio. Kihai ratou i whakarongo ki te kupu o te peropheta Tapu
tika
i ia, kaua haaputuhia ratou ratou i muri i neke atu i te kotahi rau
tau ka rongo ratou, i te mekameka ore o ngā kaipūrongo. Ano
Whakorekore ana ratou ki meimei hawhe o enei pūrongo hoki e kore te tūturu.
Kua mua tatou i kōrero e founga te ngā kōrero e manakohia e
nga Karaitiana katoa, me pēhea te hoki tohe tona ia fariihia na roto i te
te faaineine
ka unga Bible. He he maha nui o te mau parau haapiiraa, whakapono e te
Palotisaní, e hāngai ana ki ngā kōrero tuku iho ā-waha. Ko te maha o taua
Na ka mea a whakahau ki te kia kaua e iti iho i te ono rau rite uru e
te
Bishop Manisek. I tua atu i tenei, e rima vahe o te pukapuka o te
I haaputuhia Proverbs roto i ngā kōrero tuku iho ā-waha i roto i te wā o
Hetekia, e ko te rua rau e whitu tekau nga tau i muri i te matenga o
te
Palōfita Horomona. Waihoki i te Evanelia o Mark, i te Evanelia o Luke
a i tuhituhia iwa vahe o te Buka o Acts i roto i te
ngā kōrero tuku iho ā-waha.
Kua hoki matou kōrero e mea, me ngā kaupapa o te mahu'inga makehe
auraa te tikanga kia ongo pūmau i runga i te tangata ake hinengaro, me te
kua tīmata kē te pee o nga hoa te whakahiato
pukapuka o nga tuku iho i roto i to ratou wā ake ahakoa to ratou
whakaritenga
o vahe kihai i rite ki te tikanga whāngai i te
jurispru-
mau. Muri whakaemi ratou akonga nga pukapuka o
Ngā kōrero
kia rite ki te whakaritenga paerewa o te jurisprudents.
Muri
nga Imams nui, al-Bukhari me Muslim, haaputuhia a ratou mahi nui.
Ngā ratou anake nga hadiths i sahih, hāunga te katoa
pūrongo o te motuhēhē ngoikore. Korerotia enei kaituhi i te
Ngā kōrero,
tautāwhi nga mana katoa e tika ana i ia ratou ki te Tapu
Te peropheta.
Ko te Ambarda "al-Rijal, e ko te tino ora-pūkete o nga mano
o
kaipūrongo o hadiths, i kohia e ratou taea ia tatou ki te mohio
nga mea katoa e pā ana ki ia me nga kaipūrongo o te hadith. Tetahi whakahe
ki te motuhenga o hadiths i runga i tenei whenua, reira, he
e kore e
whaimana.
Ratou totohe i kohia nga kōrero i te iwi
muri nui i roto i rongo ratou i nga kairīpoata, a e pā ana ki
te hawhe o taua tuku iho i paopao e ratou mo te kore te
authen-
Tic, he tika noa e kore e. Kihai hoki ratou i ara he hadith kotahi
e
Ko tūturu. Tetahi pūrongo tautoko e te mekameka ore o
i huaina kairīpoata te mutawatir i te tū te nuinga
tūturu
te pūrongo me te hanga he e fekau obligatory mo nga Mahometa. Ratou,
Heoi, ki te paopao te hunga anake pūrongo i kitea i incom
kakato tuku. E kore e taea e tenei pato'iraa e whakarihariha ki tetahi
sen_
tangata ho'i. Kua tāruatia kua matou i te iteraa papű e whai ake nei o
Arama Clarke mua i roto i tenei pukapuka. Na ka mea ia:
Kua whakapumautia te reira i tokomaha evanelia teka i roto i
pupau i roto i nga rau tau wawe o Karaitiana. Tenei profusion o
hanga pūrongo puremu, me te teka Luke ite i reira ko tetahi mea hei akiaki ia
ki te whakahiato i tētahi evanelia hou. Ko te maha o taua evanelia teka ko
kī ki te kua neke atu i te whitu tekau. Fabricius kohia te
i ngā wahi o enei evanelia teka i roto i te toru ngā pukapuka.
Whakahe Tuatoru
Ratou totohe hoki e te nuinga o nga hadiths e kore e rite ki te
mooni. Māia tatou titau e, e nehenehe tetahi o nga hadiths sahih e
te aroaro rite ia tetahi mea ki te take me te mooni. I hoki i te
ngā whakamārama o te merekara, me mo'oni e pā ana ki te aahuatanga o
ao rite te reinga, e Palataisí, e kore e taea te paopao enei noa
no te mea
Ko ratou i tawahi o matou rongo. Na reira tetahi kereme o te ti'aturi ore i roto i
enei
mau titau tohenga atu fakalotoa. A, ki te ratou
whakateka
i roto ia ratou no te mea noa e nohinohi, me te onge taua mea, tenei
hanga te whakahe muhu te mea, ki te riro merekara common-
wahi me te tikanga "al mahi ratou kore merekara. Ko te kaimahi
tahuri ki te nakahi, tona horomia ake nga nakahi katoa o te
magi-
e kore te mea he tikanga ranei, he fare ma◊i, na ka tahuri hoki ona ki te kaimahi
common-
wahi.
Waihoki e te mea he ki te whakawa i mo'oni aahuatanga i te
paerewa o to tatou ao tinana. E pā ana ki te Tera tetahi mea,
Heoi, e taea te whakakahore anake i runga i te kaupapa o te mārama, me te whakakorekore,
Tautohetohe. I roto i te ngaro o te taua tohenga kia whakakahore e kore tetahi te
oraraa o te tetahi mea i roto i te ake.
E kore e taea te whakakahore te reira e te tahi mau mau e ahurei, me te rawe ki ki
etahi wahi o te whenua, me te tetahi no ki tetahi atu wahi
ko wai
Fanongo o aua mea e tino ke ki te kitea ia i te reira
fifi
fifi ki te whakapono i roto i te, a ki te farii i te oraraa i te tahi taime e pai
o aua mo'oni tae noa ki te ia ta'etukú ngā o reira i te
te iwi.
imilarly mea maere i roto i te kotahi wā i te tahi realties me riro
mahi ormal i roto i tetahi. Raupatu Recent o te tawhiti i roto i te taokotaianga
fafauhia i. locomotives me steamships ko rahi mo te iwi
o te mua i te mea kei reira te mea o te ngā i roto i to tatou mau wa.
Kore tatou ki te mārama me pēhea te nga Karaitiana e taea te whakatika ki a ratou
ratou whakakāhoretanga o te mea katoa e kore e matau ratou. Paopao ana ratou
tenei
noatia whanonga, ina tae mai te reira i te hunga e karanga ana ratou heretics,
engari
E ki tonu i te reira ratou ake pukapuka. Hamani ratou i te Mahometa i roto i te taua
ara. Ko te heretics, nana nei i kapea e te mau parau haapiiraa, me nga ngā tikanga o
te
Karaitiana hoki te ki te take, i roto i te meka whakakitea tikanga ake atu i te
nga Karaitiana e kore e ki te maka tetahi tikanga ki a ratou whakahe
ki
nga hadiths.
Ko reira o te moni ki te faahiti te tahi mau hi'oraa o te hunga mau irava i roto i te
Bible i paopao nei a kata i te taha o te heretics.
1. Ko e Tohi'a Numbers 22: 28-30 te kupu:
Na whakatirohia ana e te Ariki ki te mangai o te kaihe, a ka mea ia
ki a Paraama, l kua aha taku i mea ai ki a koe, e koe
patua ahau enei wa e toru? Na ka mea a Paraama ki te kaihe,
No te mea koe maminga ra ki ahau: e reira ahau i tetahi hoari i roto i
toku ringa, e whakamatea ahau ki a koe mo inaianei. Na ka mea te kaihe ki a
A Paraama e kore ahau, e ahau tau kaihe ... ki tenei ra? Ko taku hanga
ki te rave i te reira ki a koe? Na ka mea ia, Kahore.
Horne ka mea a i te whārangi 636 o te rōrahi 2 o tona kōrero e te
whakakahore infidels te parau mau o te kaihe korero ki te tangata. Ka meinga e ratou
te
manuki o tenei hui.
2. ahau Kings, pene 17, i roto i te aamu o te tahi mau pehea te raweni
i pupuri i te whangai i te poropiti, Iraia ki te taro, me te kai. Tenei kaupapa ko te
whakaaro ki te hei kawekawe korero e ngā Kalisitiane whakatara rite
heretics.
Horne, te kaikōrero rongonui, whakaae ki a ratou, kia rite ki to tatou aka-
aparau i mua i roto i tenei pukapuka.
3. Ko te pukapuka o Ezekiel 4: kei 4-12 te whai ake nei:
Takoto ano hoki koe ki runga ki tou taha maui, a ka takoto te kino o
te whare o Iharaira, ki runga ki taua mea: kia rite ki te maha o te
ra e takoto koe ki runga ki taua mea e koe wahanga i to ratou kino.
Kua whakatakotoria e ahau ki runga ki a koe i nga tau o to ratou kino, ... fakatatau
te mau ki te maha o nga ra, e toru rau e iwa tekau nga ra:
na ka waha e koe te he o te whare o Iharaira. Na
ka koe rite ratou e koe, takoto ano i runga i tou matau
taha, a ka waha i te kino o te whare o Hura e koe
e wha tekau nga ra: e ahau kua whakaritea koe e ia ra mo te tau.
Na reira koe anga atu tou mata ki te whakapaenga o koe
Hiruharama, a tou ringa ka takoto tahanga, me te koe
poropititia te he mo reira. A Nana, ka totoro atu toku ringa ki runga ki a koe,
a kore koe e huri koe i tetahi taha ki tetahi, ra ano koe
mutu e koe nga ra o te whakapaenga.
Tikina ano koe ki a koe he witi, me te parei, he pini,
he mirete, he rai, ka maka, ka hoatu ki a ratou i roto i te kotahi ves-
sel, a ka hanga i tetahi taro, kia rite ki te maha o
i nga ra i takoto koe ki runga ki tou taha, e toru rau me te
e iwa tekau nga ra e kai ai koe ona. Na, ko tou kai nei e koe
he ra e kai koe, ka kia e te taimaha, e rua tekau hekere: i te wa
koe wā ki e koe e kai i te reira. Inu e koe e koe ano te wai e faito
tino, te wahi whakaono o te hine: i te wa ki te wa ano e koe
inu. A me kai ano he keke parei, a koe e koe
tunua ana e ia ki te paru e puta mai ana i te tangata i roto i ta ratou tirohanga.
Te peropheta Ezekiel kua whakaakona mai kua i roto i te irava i runga ki te rave
te hanga i nga mahi e toru e whai ake nei:
1. kia moe ia i runga i tona taha maui mō te toru rau, e iwa tekau
ra, me te amo i te hara o nga tama a Iharaira. Na kia takoto ia i runga i
tona taha matau mō te wha tekau nga ra ki te waha i te anuanu o te whare
o Hura.
2. kia fehangahangai ia ki te whakapaenga o Hiruharama ki ona ringa
herea a hurahia e; a mo tae noa ki te mea i te pa e whakapaea ana e kore e kia ia
tahuri atu i tetahi taha, ki tetahi.
Kia kai ia taro tunua ki te paru o te tangata mo te toru rau
me e iwa tekau nga ra.
Ētahi Karaitiana, kinotia rite heretics, kia he kata o enei
ako, me te whakakahore i whakakitea mai ia ratou e te Atua. Titau ratou e
He heahea ki te take tangata i te meatanga iho i runga. Te Atua ko te
tawhiti
i te tono i tona Palōfita ki te kai taro ki te paru mō te toru rau
a
e iwa tekau nga ra. Ko reira kahore atu hoki ia ki te kai?
Ratou kia, Heoi, totohe i te mea ano hoki te paru o te parakore parakore.
Ko te kupu tenei āhua mea ki te i whakapono e Paora, ka ko
i matau i tona pukapuka ki a Taituha 1: 15.1
Haunga, ua pato'i te irava i runga e 18:20 o te taua
pukapuka o Ezekiel te wahi e ai ta te reira:
E kore te tama e waha i te kino o te papa, e kore ano
ka te papa e waha i te kino o te tama: ko te tika
o te tangata tika e ka ki a ia, me te kino o te
kia ka kino ki runga ki a ia.
Tenei whakahe ana i te ture i homai ki a Ehekiera o ia ki te mau i
nga hara o Iharaira, a Hura hoki e wha rau e toru tekau nga ra i.
4. I whakahaua e ano ia e te Atua ki te haere tahanga, me te hu no te
e toru nga tau e whakaahuatia ana i roto i te pukapuka o Isaiah 20: 3:
Na ka mea te Ariki, haere rite ki taku pononga, kua Ihaia
tahanga, e toru nga tau hu.
Ētahi o nga Karaitiana tawaia ano hoki, me te kata i tenei mea e te Atua
e kore e taea i whakahaua e tona Palōfita, he tangata tino mahara, ki te
haere tahanga i te aroaro o nga tangata katoa, me nga wahine hoki e toru nga tau.
5. Te ite nei te tuhituhi e matou i roto i te buka o Hosea 1: 2:
Haere, tangohia ki a koe i tetahi wahine o moepuku, me nga tama a
moepuku.
Ano i roto i te 3: 1 o te pukapuka kotahi e tai'o tatou:
Haere ano, e aroha ki te wahine e arohaina o tona hoa, ano he adul-
teress.
Anga ke ki te runga ake i te ture e whai ake nei puta i roto i
Leviticus 21: 13-14 ki te whakaaro ki te tapu o nga tohunga:
A ka tango ia i tetahi wahine i roto i tona wahinetanga. He pouaru, he ranei
i whakarerea wahine, ranei noa, he wahine kairau ranei, e kore e enei ia
tango: engari me tango e ia he wahine i tona iwi ake hei wahine.
Ano i roto i te Evanelia o Matthew 5:28 te tai'o nei tatou i te e whai ake nei:
Te tangata e titiro i runga i te wahine ki te hiahia i muri i a ia, kua
puremu ki a ia kua i roto i tona ngakau.
I roto i te aroaro o nga whakahau i te mea e kore e taea
i taea e kua whakahaua e te Atua i Ta'na peropheta i te tango i te wahine kairau mo te
wahine. He maha atu taua mau irava maiorooro e taea e
kite i roto i to ratou pukapuka.
Whakahe maha
Tetahi whakahe posit ratou ki nga hadiths ko e maha
He hadiths i roto i te pato'iraa ki te Koran. Hei tauira, titau ratou
e
e whakaatu i te Koran ki te meka e kore i Muhammad mahi i tetahi
korero o merekara tini whakamana ia nga hadiths merekara
e ia. Korero te Koran o Muhammad rite ia hara mahia
i te titau i te hadiths ko ia tino harakore. Waihoki i te
Koran ta e i roto i te timatanga, ko Muhammad kuware, me te
č e titau ratou te tohua e te papu (kia Allah e arai)
mau irava mou'ai Koranic i roto i surahs Al-Shu "ara, me te Al-Dhuha: e ko:
I mohio koe kahore (i mua i) he aha te Buka me te
whakapono, engari kua hanga e matou i te reira (te Koran) he marama ai tatou
ārahi nei e etahi o tatou i to tatou mau pononga.
Ko te atu irava na ô mai e:
Na ka meatia e kore ia i kitea ki a koe e pohehe ka ārahi ia koe? 2
Ko te irava i runga, kia rite ki a ratou, kua tohua e i roto i te
timata i kahore he whakapono, me te matauranga ia, ia nga hadiths
te korero ki a ia kia rite ki te hanga ki te iman tohua nei e maha
merekara i puta i roto i a ia.
Ko te āhuatanga e rua tuatahi o tenei whakahe e pā ana ki te merekara, me ana
Ka hara, ka kōrero i roto i te wāhanga i muri mai, i te wahi tino tika
hoki
ratou rite e ko te wāhanga i āta i rongoa mo te whakamātautau
o
whakahe katoa ki te mana o te hadiths.
Tenei matou e mahi ki te whakahe i takea e ratou i te
Te mau irava Koranic faahitihia i runga. Kia aparau i tatou i te irava tuarua
tuatahi.
E kore e te dhall kupu (misguidance) i roto i te irava tuarua tohu
ine i te ara o te whakapono i roto i te ara e tohu ana
te taiata. Tenei
irava e te whakamārama, me te kua reira kua te tikanga
rerekē
e nga exegetes. He pūrongo tūturu i te peropheta Tapu haere:
Kia, i roto i to'u apîraa, i wehea e ahau i toku grandfa-
Metua ka ngaro toku ara. Ko ahau na hiakai ko endan- toku ora
gered, tae noa ki ahau i awhina Allah kitea te path.3 tika
Na ka mea te irava ki te kōrero mō tenei hui.
Tuarua, ko te irava i roto i te pātai kua te tikanga ki te mea e
Kitea Allah te peropheta i mohio o te ture Islamic, a hoatu ana e ia e
mōhiotanga ki a ia i roto i tona te heheuraa i muri i runga i. Ko te mea,
Tataki Allah te peropheta i roto i te iti ranei ko te nui
te heheuraa. Baydawi me te Jalalayn mea e te auraa te reira e Allah
kitea ia
i mohio o te matauranga o nga whakahau, a ka hoatu ana ki a ia i tenei
mōhiotanga roto i Ta'na heheuraa. Ko te taua ahua o te faahitiraa parau o te
kitea e pā ana ki te peropheta a Mohi i roto i te irava Koranic e whai ake nei:
I ahau i te i te ahau i roto i te pohehe. Ahau
Whakamahia te taua dhall kupu Arabic te konei. I roto i te Arabic tenei kupu kua
he momo o o tikanga, hei tauira, kua whakamahia te reira ki te tikanga o te whakauru
ki
te tahi mea. Hei tauira, kua mea te reira, "i konatunatua te wai (dhall) ki
te waiu ".
I roto i te tirohanga o tenei kďwaha te tikanga o te irava i kitea ia Allah
i konatunatua ki te nga associators o Makka, kahore he motuhake i
ratou, i hanga ia e kaha Allah me te arata'iraa kauwhautia e ia. Ko te Tapu
Whakamahia Koran Kua tenei kupu i roto i te tikanga i runga i roto i te e whai ake nei
irava:
Kia e konatunatua tatou (dhall) ki te whenua me pehea ka tatou
kia hou hanga?
Fourthly, te kupu dhall i roto i te irava i runga kia hoki faaite e
e kore e taea e te peropheta Tapu noa whakaaro o te whakahonoretia ki
peropheta, a ki te titiro a te reira e taea no te mea i te Karaitiana
me nga Hurai i whakapono u e herea peropheta i kiaia
honotanga ki nga tamariki o Iharaira, ka whakakororiatia ia e Allah ki reira.
Fifthly, kihai ia i mohio ranei mana'o e, e whakahaua e ia ki
heke atu i Makka, ka tonoa e Allah tana whakahau mo te hekenga
i whakamatauria ki te waiho i te hui nui i roto i te aamu.
Sixthly, Kei te maha whakamahia hoki te kupu dhau mo te rakau i kitea e te
anake, me te taratahi i roto i te koraha. I roto i tenei tikanga e te tikanga o te irava
e
Ko Arapia he wahi mokemoke, me te koraha ki te wahi e kore rakau o te whakapono,
ki te kahore
te peropheta Tapu, vai, e ko te mea, ka mea a Allah ki a ia: tatou
kitea
koe anake, me te taratahi, ka arahina e matou te iwi i roto i a koutou. Tenei
Kei te hoki whakapumautia e te kupu e whai ake nei o te peropheta Tapu:
He mata o te whakaaro nui ko "min te taonga ngaro o nga mu
(Belever).
Te tahi tikanga o tenei veesi ko e te peropheta Tapu
i te
tino hiahia kia whakaritea te Ka "ko Hepetipa rite qiblah (te fariuraa
raa) mo nga Mahometa. Mai i ia kahore he mohio e tona hiahia
e hohoro te hoatu e Allah, kua tenei kore o te matauranga, kua
faaite e te kupu dhall. I muri whakamōhiotia ia i te Koran Tapu i roto i
enei kupu:
Ka meinga tahuri koe ki te qiblah e pai matou
koe.
Kua hoki te dhall kupu i whakamahia ki te tohu i te here, me te aroha, kia pera me
i roto i te irava e whai ake nei:
He pono koe i roto i tou tokonga tawhito (dhall), Ngakuku
E fakahu'unga tenei e te irava i roto i te pātai e pā ana ki te aroha o te
te peropheta Tapu mo Allah me ta e, kia rite ki te hoki mo tenei
aroha,
Tataki ia Allah ki Ta'na mau faaueraa na, kia utu ia ofi
ki a Allah i roto i a ratou.
Kua hoki te irava i te tikanga ki te mea i kitea e Allah i te
Palōfita Tapu rawakore, me te tautokona i roto i tona iwi i roto i te Makka.
Whakatoia ana e ratou, a kihai ano i hopohopo ki a ia. Ka hoatu e Allah ki a ia te mana, me te
kaha i roto i tona misioni, a hoatu ana e ia mana mo ratou.
Ko te tekau tikanga o tenei irava ko e ia kahore he mohio
o nga rangi i te aroaro o, i roto i tona tangohanga ki, ka arahina e ia i te
Allah ki te matauranga o te ratou.
Kei te whakamahia hoki te dhall kupu i roto i te Koran mō te wareware. Ko te Tapu
I wehi ua na nui Palōfita i roto i te aroaro o Allah, i runga i te po
o te pa'umaraa, i wareware ia ki te whakamoemiti Allah, ka Allah ia
fakamanatu ia o te pure tika, me te whakamoemiti ki ka e ia Allah. Te
e whai ake nei irava Koranic te he tauira o taua whakamahinga o tenei kupu i roto i te
te tikanga i runga:
Na ki te wareware ranei o ratou, ka remember.l te tahi atu
Na ka mea a Sheikh Junayd kua tuku e te irava ki te uaua i roto i te
i kitea te peropheta Tapu ia ia i roto i te whakamārama i te tikanga o te
te mau irava Koranic, ka whakaako ia ia Allah te ara tika ki te
whakamārama
i te meatanga iho. Ko te irava e whai ake nei kaiwhakaatu ki tenei:
Na ka whakakitea e matou ki a koutou i te Reminder (Koran) kia
kia hanga e koe mārama ki te tangata i te mea kua whakakitea ki te them.2
E tautoko ana hoki te irava e whai ake nei i tēnei tirohanga:
A e kore e neke koutou arero (ki te whakakitenga mai) kia
kia hohoro koe (ki te tiaki i) te reira. Ko reira hoki kia Kitautolu kite tona vaa i
lection me te recital. A, no te tai'o nei tatou i te reira, te pee tona recital. Ano
he mea hoki ki a Kitautolu whakamārama it.3
Ko te whai ake irava Koranic homai te kupu i roto i tetahi tikanga:
Ko tou hoa e kore i roto i te hapa (dhall), e kore he ia
deceived.4
Here whakamahia te kupu dhall ki te hapa i roto i te whakaaro mahi ranei pēpēhia i runga i
te wahi o te peropheta Tapu, ka mea, e kore ano i mahia e ia
hapa
o te whakaaro, i te mea whakaponokore, e kore o te mahi, e he misdeed.
Na tae noa ki te irava tuarua, korero o te peropheta ake igno-
rance o te Koran me te whakapono, kua āwangawanga, te reira'uhinga noa ki
te
unawareness o te peropheta Tapu ki te whakaaro ki te whakahau Koranic
i mua ki o ratou te heheuraa. Ko, e kore, tika e te Tapu
Palōfita
ma'u pē he whakapono kurehu i roto i te kotahitanga o Allah, tawhid. Ko ia
i mohio o nga whakahau whai kiko ki te whakaaro ki te tawhid me ētahi atu
Ture Islamic tae noa ki te Koran Tapu homai tenei matauranga ki a ia.
Whakahe Tuarima
Tetahi whakahe ki te tüturu o te hadiths ko e
E maiorooro ki ia atu hadiths.
Kia tohu tatou i roto i taua whakaurua nga hadiths i roto i te Sihah (te ono
ngā kohinga o nga hadiths sahih) e anake nga pukapuka e
consid-
ua tūturu i roto i te Mahometa. Ko te hadiths i roto i te tahi atu
E whakapono pukapuka ki te kia inauthentic i roto i te ara ano e whitu tekau
e kore e Kōsipelí tēnei wā i roto i te rau tau wawe o Karaitiana
consid-
faka tūturu kupu e arai te tetahi riri o aua evanelia
ki te hunga reira.
Tetahi ka ngoikore kitea kitea ake i roto i te hadiths sahih taea usual-
kia whakatau tikai ki te whakaaro iti. Haunga, e kore e taea e te reira rite
nui
rite ko te hunga tauira tauwhāiti e kua tāruatia tatou i roto i te tuatahi
wahi o tenei pukapuka. Ko te āhua o te rerekētanga taupatupatu ranei i roto i
te
Ko o te huru e te mea hadiths sahih te aroaro e te Karaitiana
faaineine
ka tono i roto i te pene katoa o te Faufaa Tahito. Etahi o te hunga e whakatara
rite heretics e Palotisani kau mataotao kua kohia maha pērā
hőhoatămaki
tencies ki a ratou mau parau e kata whakahawea ana. Kia kōrero kaipānui whakairo ki
ratou pukapuka.
Uri tatou i raro i te tahi mau faahitiraa parau i te whakaaro ki te Atua, me tana
huanga i te Tahito me te Faufaa New. Ēnei tauākī
He
nui ki te whakaatu e whakaatu ana e ratou te Atua kia rite ki te iti iho ki te tangata,
ascrib-
mau ki a ia nga mea maha e whakatara noa i te tangata. Tatou
Kua tāruatia enei tauira i te pukapuka o John Clark, 1839,
a i Ecce Homo, tā i roto i London, 1813.
E tāruatia ana ratou i konei ki te whakaatu e te whakahe i whakaara i te
Ko o iti nui Karaitiana ki nga hadiths tūturu
faaueraa
ineine ki te whakahe nui ki a ratou pukapuka Tapu whakaarahia e
i huaina ratou tahi-faaroo ra heretics. Te faaite tatou i to tatou aka- oti
kawenata ki puritia e ngā taha e rua o nga whakaaro, i nga Karaitiana me te
te
heretics, a ka whakawhetai tatou Ariki no ka tatou i ora ai i taua absurdi-
hononga.
Ketanga o te Bibilia rite Vauvauhia e heretics
E 8-9: 1. Psalm 145:
He atawhai, a ki tonu i te aroha te Ariki; puhoi ki te
riri, a ka nui tana mahi tohu. He pai ki te katoa te Ariki.
Whakakahore ana tēnei e te faahitiraa parau i muri nei i roto i te i ahau Samuel 6:19:
Na ka patua e ia nga tangata o Peteere-ia-mata, no te mea ratou
i titiro ki roto ki te aaka o te Ariki, ara patua e ia o te
iwi e rima tekau mano e whitu, me nga tangata tekau.
Fakatokanga'i pēhea te ngāwari to ratou Ariki patua e rima tekau mano e whitu tekau nga tangata
noa mo te he i o titiro ki roto ki te aaka. E tonu e ia
ka karanga
atawhai, me te aroha i rite kī e te faahitiraa parau tuatahi?
2. Te tai'o nei tatou i te faahitiraa parau i muri i roto i te Deuteronomy 32:10:
I kitea ia e ia i roto i te whenua koraha, a ka i roto i te tahora tuhea
te koraha; arahina ia e ia e pā ana ki, i whakaakona ia ki a ia, puritia ia ia
ano ko te whatupango o tona eye.l
A, i roto i te pukapuka o nga Numbers 25: 3-4 kitea tatou i teie parau:
Na ka mura te riri o te Ariki ki a Iharaira.
Na ka mea te Ariki ki a Mohi, Tangohia nga upoko katoa o nga kakai
ei, ka taronatia hoki ki te aroaro o te Ariki ki te ra, e
kia tahuri atu ai te riri o Ihowa e mura nei i a Iharaira.
Nana, te Ariki i puritia ratou ano ko te whatupango o tona kanohi e faaueraa
mau a Mohi ki te whakairi katoa te rangatira, ko te patu e rua tekau ma wha mano
te iwi.
3. ta te reira i roto i te Deuteronomy 8: 5:
A ka mahara koe i roto i tou ngakau, e, i rite ki te tangata
Kei te korero 1. te Peropheta a Mohi o Cod ake te aroha noa, me te aroha ki te
A Iharaira.
papaki ana i tana tama, na te papaki a koe te Ariki, ki tou Atua.
A, i roto i te pukapuka o Numbers 11:33 te tai'o nei tatou:
A, i te kikokiko ano i waenganui o ratou niho, kahore ano te reira
i ngaua, mura te riri o te Ariki ki te
te iwi ... ki tetahi whiu nui rawa.
Ko te totohe kitea i waenganui i te mau irava e rua he mārama, me te
titau kahore kōrero.
4. korero te pukapuka o Mika 7:18 o te Atua i roto i enei kupu:
E ahuareka ia i roto i te aroha.
I te tahi atu i te ringa Deuteronomy 7: 2 kua:
A ka tukua ratou e Ihowa, e tou Atua, ki te aroaro o
koe; me patu ratou e koe, me whakamoti rawa ratou; koe
Kaua e whakarite kawenata ki a ratou, e kore e tohungia ki
ratou.
I roto i te irava 16 o te pene taua ano ka kitea e tatou i teie parau:
A koe e Ihowa, e tou pau nga iwi katoa
Ka tukua koe e te Atua, ka whai tou kanohi e tohu ki runga ki
ratou.
Ko te kupu tuarua mea papű Kotahi te tauākī tuatahi.
5. kitea tatou i roto i te Episetole a Iakobo 5
Na kua kite i te mutunga o te Ariki; e ko te tino te Ariki
aroha, me tana mahi tohu.
Na, ko te pukapuka o Hosea 13:16 ta:
Ka meinga Hamaria ururua; kua whakakeke hoki ia
ki tona Atua: ka hinga ratou i te hoari: a ratou tamariki
ka taia iho i roto i te mongamonga, a ka a ratou wahine i te tamariki
Ripiripia ake.
He reira tetahi mahi ake inexorable, me te kino i te patu tamariki
me te haehae ake nga wahine hapu? l
6. kitea tatou i roto i te Buka a Lamentations 3:33:
E kore hoki ona ngakau whiu, whakapouri ranei, i nga tama a
tangata.
Ko tona hinaaro mo te pouri o te iwi i āta e te
kaupapa i faaitehia i roto i ahau Samuel pene 5, te wahi e te fakamatala'i ia rite
fana'oi te
mau patua te iwi o te pa nui, Aharoro, i roto i "te mate
o
te pukupuku i roto i to ratou wahi ngaro. "2
Waihoki, kia rite ki te pene whakatekau o Hohua:
Ka maka iho e kohatu nui te Ariki i te rangi ki runga ki a ratou
ki a Ateka, a ka mate ratou; i ratou ake patua ki hail-
kohatu i to ratou patua nei e nga tama a Iharaira ki te
sword.3
Ano te tai'o nei tatou i roto i te pene 21 o te Buka o te Numbers i tonoa e te Atua
nakahi tu a ahi i roto i te iwi, me te tokomaha nui o te
A Iharaira
mate o to ratou bites.4
7. kitea tatou i te faahitiraa parau i muri i roto i te i ahau Chronicles 16:41:
No te mea he pumau tonu tana mahi tohu ake ake.
r, nl te tai'o nei tatou i roto i te Salamo 145: 9:
He pai ki te katoa te Ariki: a ka kei runga i tona aroha
ana mahi katoa.
Ko te marama i āta tana mahi tohu kātaki i runga i ana mahi i te
hui o mua o Noa ake waipuke i roto i nei katoa te tangata, me te animala
ta raua, te hunga i roto i te aaka ki a Noa anake, i patua.
Waihoki i ngaro te iwi o Horoma, a Komora e
whanariki, he ahi, rite whakaahuatia i roto i te Genese 19.
8. I roto i te Deuteronomy 24:16 reira te kupu:
E kore ano te matua ka hoatu ki te mate mo nga tamariki, a Lazaro
ka hoatu Metua nga tamariki, kia ki te mate mo nga matua: katoa
Ka te tangata e hoatu ana ki te mate mo tona hara ake.
Whakakahore ana tēnei e te kaupapa whakaahuatia i roto i te II Samuel, pene
2,
i reira parau te peropheta a Rawiri ki te mea kua tukua e whitu nga tangata ki te
te
Kipeoni kia kia patua ratou mo te hara e
Haora. Te reira
riro ake taumaha ka mohio tatou e hanga e Rawiri i te kawenata
ki a Haora e tetahi o tona hapu e patua i muri i tona mate.
Tenei
Ka taea te kitea i te pene 24 o ahau ki a Hamuera.
9. Ko te pukapuka o Exodus 34: kua 7:
Te hahaereraa i te kino o nga matua ki runga ki nga tamariki, a
ki runga ki nga tamariki ake nga tamariki, ki te tuatoru, me te ki te tuawha
whakatupuranga.
I āta tēnei e Ezekiel 18:20:
Ko te wairua e hara ana, ka mate i te reira. E kore te tama e waha
te kino o te papa, e kore ano e mau ki te iniq- te papa
uity o te tama: te tika o te tangata tika ka
ki runga ki a ia, a ka waiho i runga i te kino o te tangata kino
ia ia.
E ai ki te tauākī i runga, e kore e tama te kawenga mō te
hara o ratou matua, engari whawhati i tenei i roto i te tauākī tuatahi.
Ko te muri
tauākī tangi i roto i te i ahau Samuel 15: 2-3 anō te kupu e ka tama
te kawenga mō te hara o ratou matua i roto i nga whakatupuranga:
Ko te kupu tenei a Ihowa o nga mano, mahara ahau e nei
Amalekl i mea ai ki a Iharaira, ki tana whanganga ia ia i roto i te ara
ka haere mai ki runga ia ia i Ihipa. Na tikina, patua a Amareke
a ka whakangaromia rawatia a ratou mea katoa, a kahore e hoki ratou e tohungia; engari
patua raua tangata me te wahine, te potiki me te mea ngote u, te kau me te hipi,
kamera me te kaihe.
Hanga te tauākī i runga ia tatou ia taa e, i muri e pā ana ki e wha
rau tau, ka mahara te Atua ki te aha i meatia nga Amareki i ki
A Iharaira. Na kua whakahau ia i nga tama a Iharaira ki te patu tangata me te wahine
tamariki me nga mea ngote u, nga hipi, me te kau, he kaihe o te hakari
te itehia
Creation o Amareki mo te hara o to ratou matua. I tua atu i te
tenei,
Puta ke te Atua i te hanganga o Haora, no te mea kihai ia i mahi i runga i tenei
faaueraa
faaueraa. E kore e oti te aamu, i konei. Ko te Tama, te rua o nga atua,
haere noa atu, i whakahau ia ki nga tama ki te waha i te whiu o te
o ratou matua i muri i wha mano nga tau. Te tai'o nei tatou i roto i te Mataio
23: 35-36:
I ki a koutou kia haere mai katoa te toto tika
ki runga ki te whenua, i te toto o Apera, tika ki te
toto o Hakaraia tama a Parakia, a patua koutou i waenganui
te temepara, me te aata. He pono taku e mea nei ki a koutou, enei katoa
ka tae mai nga mea ki runga ki tenei whakatupuranga.
Na ka tango ara ki te Matua, ko te atua tuatahi, tenei fatongia
atu
a ka hanga nga tangata katoa i reira i roto ia Karaiti ake te wa haepapa
mo te hara e Arama. E ai ki a Luke reira atu e
i te whitu tekau nga whakatupuranga mai i Arama ki a Ihu. I whakaritea e te-atua papa
1. ko te Amareke i te iwi kaha. Mutu ratou i te peropheta a Mohi
me te
A Iharaira i roto i i te wa o te Exodus to ratou ara. Te peropheta
I whakahau ai a Mohi
Hohua ki te whawhai ki a ratou, a patua h- ratou. (Exodus 17: 8-13) Ko War
korerotia
ki a ratou a ake ake. Te aroraa (Exodus 17:16 me Deut. 25:17) a Haora whawhai
ki a ratou.
(E ahau Samuel 14: 48,15: 8) patua te Peropheta a Rawiri ki to ratou rangatira (27: 9
me 30:17). Ētahi
wahi o tenei hui kua whakapumautia e te Koran. (Taqi)
e tae noa i te hara, taketake mahia e Arama i pure no te
i roto i te
etahi ara tika, e kore e faaora i te taata i roto i te ahi o
te reinga. Na ka kitea e ia kahore ara atu i te ia tana tama, te tuarua
atua,
ripekatia e nga Hurai. Kihai i taea e whakaaro ia o te ara pai o te
te faaoraraa
raa no te te iwi. Kihai ara rongo ia i te tangi nui o tana tama
i te
wā o tona ripekatia. "karanga ia no te tauturu i roto i te noa tae noa mate ia.
Ahakoa
i muri i tona mate ka haere ia ki kahore atu wahi atu i ki te reinga.
Kia tohu tatou i roto i i konei e kore e kua oti te whakamatautau e tetahi pukapuka o te Tahito
Testament e Hakaraia patua te tama a Perekia i waenganui i
te
temepara me te aata. Heoi kitea tatou korerotia ana i roto i te II Chronicles
24:21, e Hakaraia, ko te tama a Iehoiara, a akina ana ki te mate i roto i
te
marae o te temepara i roto i te rangatiratanga o Ioaha. Na ka pononga ake Ioaha
patua ana ia e i roto i tona moenga mo a Hakaraia blood.l ake te Evanelia o Mataio
ketia te ingoa Iehoiara mo Parakia, me kua fakakehei tenei te
kuputuhi. Ko te kupu tenei korero he aha i Luke te ingoa o Hakaraia i waho
te
te ingoa o tona father.3
1. Vakai, Math 27: 33-51, Luke 15: 22,38,44,46, Tohu 15: 22-38. John
19: 17-19.
1. II Chronicles 24:25.
3. Ko reira Hakaraia tama a Iehoiara i patua, a kihai
Hakaraia te tama
o Perekia rite korerotia e Mataio. Ko nga exegetes o te Bibilia e
tino mau ti'ao te
haafifirii te i tenei wahi, me te i te aroaro ke, me te akapapuanga
whakamāramatanga hoki reira.
RA Knox, mo te tauira, i mea e te tangata nei i patua i roto i te
whare o te Ariki
ko Hakaraia tama a Iehoiara. Whakaaro ia e me Perekia
kua tetahi o
nga matua o Iehoiara kua ki nei kua pēnei Hakaraia,
no te mea i te rua
whakahuatia ētahi atu wāhi Hakaraia te rite te i te tama a Perekia
(Vakai, Isaiah 8: 2 me te
Zechariah 1: 1)
I muri i muri atu tirohanga ata tetahi hui rite i roto i
hītori e
kotahi Hakaraia i hoki te whana patua te tama a Paruku. Tenei
no raruraru ki te
wā nui i mua i te hinganga o Hiruharama i roto i te 70 AD i whakaritea ai e te
kōrero
Josephus. Kia, Na, kia reira he tua i etahi tākare
copier o te
te evanelia o Mataio. Ai kua tapiritia e ia nga Parakia ingoa i konei,
timata nei e
Te Mesia e, kua mohio te hui ko te ki te hoko i roto i te heke mai, i roto i
86 AD.
E rua nga whakamārama i runga i Knox e pera mārama matara rawa atu
me te unfound-
ed e rapua e ratou kahore refutation nui. Ko te whakamārama tuarua
Ko te ara atu
wawau rite te kaupapa korerotia e Matthew he e pā ana ki te mua
a kihai i te heke mai.
Tona take i pai Perekia kua he tupuna mamao o
Ko te ano he Iehoiara
titau e tautokona e te tautohe. Na tona tohutoro ki Isaiah 8: 2 me te
Zechariah 1: 1
He he no te mea e whakaahuatia ana i te tangata ki reira, he rerekē rawa
tangata. Ko te English
translation o te putanga Bible, Knox, he tuhipoka haurokuroku i tenei
tuu fakahaa'i e
Isaiah 8: 2 a Zechariah 1: kahore e 1 pakimaero tohutoro. (Taqi)
He nui ki te pēpēhia i te tauākī te iwa tauira i runga tei
kī te Atua ake te aroha, me te aroha.
E ai ta 5: 10. Psalm 30:
Hoki tona riri ai ia i te taime.
Kei roto i te Buka o te Numbers 32:13 i teie parau:
Na ka mura te Ariki ake te riri ki a Iharaira, a ka ia
i kopikopiko ratou i te koraha, i nga tau e wha tekau, tae noa ki te katoa
whakatupuranga, i mahi i te kino i roto i te titiro o te Ariki, i
pau.
Ko te totohe i roto i te rua ngä tauäkď i runga he mea kitea.
11. Genesis 17: 1 te kupu:
Ko ahau te Atua Kaha Rawa.
I roto i Judges 1:19 te tai'o nei tatou i teie faahitiraa:
Na, ko te Ariki ki a Hura; a peia atu ana i roto i te
nga tangata o te maunga: otiia kihai i taea e pei atu i te
nga tangata o te raorao, no te mea he hariata rino a ratou.
Te Atua, e kore e he ki te pei i roto i te iwi noa kaha nui nei
no te mea he hariata rino a ratou, e kore e taea titau ki te hei Kaha Rawa.
12. Ko e Tohi a Deuteronomy 10: 17 ta:
Hoki te Ariki, to koutou Atua, ko te Atua o nga atua, a te Ariki o nga ariki,
he Atua nui, he kaha, me te whakamataku.
Whakakahore te runga ake e Amoho, 2:13:
Nana, ka pehia e ahau ki raro i a koutou, ka rite ki te kata aki te e
Ko tonu i te sheaves.l
Te tauākī taua hoki te translation Pahi. Ehara i te mea
ke e te Atua o nga atua, te Kaha, me te nui na kau
tonu aki i raro i nga tama a Iharaira?
13. Isaiah 40:28 ta:
Ko te Atua tonu, e te Ariki, e te Kaihanga o te
mutu o te whenua, e ngenge kahore, e kore ia e mauiui?
Anga ke ki tenei tai'o nei tatou i roto i te Judges 5:23:
Kanga a Meroho, ka mea te anahera a te Ariki, kanga koutou bit-
terly te ona tangata; mo ratou kihai i haere mai ki te
tauturu i o te Ariki, ki te awhina a te Ariki ki te kaha.
Nana, te "te Atua tonu, e te Ariki, te Kaihanga" kei te kanga
te hunga kihai nei i haere mai ki te āwhina ia ia ki te iwi nunui.
Ano te tai'o nei tatou i roto i te Malaki 3: 9:
Kua kanga koutou ki te kanga; hoki kei te tahae i ahau, ara
tenei iwi katoa.
Tenei irava hoki hanga mahino ia tatou e na ngoikore, ko te Atua, e
rawakore rite ki te kia pahuatia e te Israelites.2
14. Ko e Tohi a Maseli 15: 3 te kupu:
Kei roto i nga wahi nga kanohi o te Ariki.
Genesis 3: 9 korero rerekē e pā ana ki te Atua:
Na ka karangatia e te Ariki, te Atua, ki a Arama, ka mea ki a
ia, Kei hea koe?
Kihai Ko te Atua nga mea katoa-te kitenga e ahei te kite i Arama i huna
ia i muri i te rakau.
15. II Chronicles 16: 9 ta:
Hoki nga kanohi o te Ariki rere ki a kopikopiko i roto i te
te whenua katoa.
Ano Genesis 11: 5 Kotahi te runga ake:
Na ka haere mai ki raro te Ariki, ki te kite i te pa me te pourewa,
i hanga nei e nga tama a te tangata.
I ia ki te haere mai ki raro, ki kite i te pa me te pourewa, a ko
Kāore e taea e kite ia ratou i te wahi i ia (kia rapea).
E ai ta 2: 16. Psalm 139:
E matau ana koe ki toku nohoanga iho, ki toku whakatikanga ake, koe
e marama ki toku whakaaro i tawhiti.
Tenei ka taea e tatou ia maramarama e, ua ite te Atua i nga mea katoa, me nga mahi
o tona i hanga, engari i roto i te pukapuka o Genesis 18: 20-21 mai tatou ki
tenei
tauākī:
Na ka mea te Ariki, No te karanga o Horoma, o
He nui Komora, a no te mea he taimaha rawa hoki o raua hara; Ahau
Ka haere ki raro,, ka kite ranei ta raua mahi
kia rite ki te karanga o reira, kua tae mai nei ki ahau; a ki te kahore, e ahau
Ka mohio.
Te Atua i taea ki te mohio, ki te ano te karanga o te iwi o te Horoma
a ko te mau ranei e kore e Komora. I ia ki te haere mai ki raro ki te mohio ki te
meka.
E ai ta 6: 17. Psalm 139:
He mea whakamiharo rawa hoki i ahau, tenei matauranga; ko reira nui, e nehenehe ia'u
e kore e whiwhi ki reira.
Te Atua Kua ano i korerotia ki te whai i taua iti matauranga kia rite ki
kahore ki te mohio ki te mea ki te mahi ki nga tama a Iharaira a tae noa hoatu atu e ratou o ratou
taka.
Ano te pukapuka o Exodus 16: 4 ta:
Na ka mea te Ariki ki a Mohi, Nana, ka uaina iho e ahau he taro
i te rangi mo koutou; a ka haere te iwi ki waho, ka kohikohi i te
te mea o tenei ra, kia whakamatau ai ahau ia ratou, ahakoa ratou
Ka haere i roto i taku ture, kahore ranei.
A reira ta i roto i te Deuteronomy 8: 2:
Na mahara te ara katoa koe e te Ariki, e tou
Arahina e te Atua ki a koe i enei tau e wha tekau i roto i te koraha, ki te haehaa
koe, a ka ki te whakamatautau ia koe, ki te mohio he aha i roto i tou ngakau,
ka pupuri ranei koe i ana whakahau, kahore ranei.
E kore e te auraa o teie faahitiraa parau rapua e nui whakaaro.
E kore e taea e te Atua e te ti'aturi i runga i tetahi mea no te mohio ki nga hinengaro o tana
te orokohanga.
18. Ko te pukapuka o Malaki 3: kei 6:
Ko ahau hoki, i te Ariki ahau, e kore ahau e puta ke.
Numbers 22: 20-23 parau te kōrero rerekē:
Na ka haere te Atua ki a Paraama i te po, a ka mea ki a ia,
Ki te mea te haere mai nga tangata ki te karanga ia koe, whakatika ake, ka haere ki a ratou; engari
ano te kupu e mea ai ahau ki a koe, e tau e mea ai.
Na ka maranga a Paraama i te ata, a whakanohoia ana e ia tana kaihe, a
haere ki nga rangatira o Moapa. Na ka mura te Atua riri ake i
no te mea i haere ia.
Ko reira tino ke i whakahau ai te Atua a Paraama mua ki te haere ki te
137
Moapi, ka mura tona riri ki a ia no te mea noa i haere ia
ki a ratou.
Puta 19. Ko te kuputuhi e whai ake nei i roto i te Episetole a Iakobo 1:17:
Te Matua o nga whakamarama, me kahore nei, e kore ano
atarangi o te koki.
E mohio ana kua matou e homai e te Atua tana whakahau mo te toatoa
raa o te hapati ake ake, "ko te Karaitiana i puta ke te reira
ki
Rātapu. Na reira me whakaae e ratou te tauiraa i roto i te Atua faaueraa ake
ment.
Korero 20. Genesis 1:21 o te hanganga o nga rangi, me nga whetu
a ka mea:
Ka kite te Atua, he pai.
I roto i te pukapuka o Job 15:15 te tai'o nei tatou:
Ae ra, e kore e nga rangi e ma ki tana titiro.
Na, ko te pukapuka o Leviticus, vahe 11 korero o te kararehe maha rite
te poke me te rāhuitia.
21. Ko te pukapuka o Ezekiel 18:25 ta:
Whakarongo mai aianei, e te, te whare o Iharaira; He kore toku ara e taurite? He
e kore o koutou ara e taurite?
Ko te pukapuka o Malachi 1: 2 ta:
Kua aroha ahau ki a koutou, e ai ta te Ariki. Heoi kei te mea koutou, aha koe
aroha koe ki a matou? He teka ianei he tuakana a Ehau ake a Hakopa, e ai ta te Ariki,:
heoi i aroha ahau ki a Hakopa, ka kino ki a Ehau, a whakatakotoria ana maunga
me te ururua ana tona kainga tupu ki nga kirehe mohoao o te koraha.
Korerotia Here te Atua kia rite ki e kino ana ki a Ehau me whakangaro tona kainga tupu
ki tetahi o tona te hape. Tenei Kotahi te mua irava korero o
tona
te rite.
22. Ko te pukapuka o te Heheuraa 15: 3 te kupu:
Nui, me te whakamiharo au mahi, e Ihowa, e te Atua Kaha Rawa.
Ko kitea e tatou i teie parau i roto i te Ezekiel 20:25:
Na hoatu ana e ahau ki a ratou he tikanga kahore i pai,
he whakaritenga e kore ratou kia ora.
He 68: 23. Psalm 119:
Ko koe te pai, a ka pai hoki au mahi: whakaakona ahau ki au tikanga.
Na kua Judges 9:23:
Na ka unga e te Atua he wairua kino hei wehe ia Apimereke me te
nga tangata o Hekeme; a mahi treacherous- nga tangata o Hekeme
tikai ki a Apimereke.
Ka unga e te Atua i te wairua kino ki te waihanga i tohetohe nga mau taata e rua
mau.
24. He mau irava maha i āta korero o te aukati o
e puremu ana. "Ki te whakapono tatou i te mau faahitiraa parau i hanga e te tohunga he maha, te reira
pai
e rapu e mahi hoki te Atua ia e puremu (rapea) ki te
wahine o Hohepa te kamura ai hapu ia i te tamaiti. Te
heretics hanga tino pukuriri, parau whakama, me te hahani
ki te Atua i tenei wāhi. Ko te whakaaro tino o tenei hanga i te
mahara
te tangata te wiri.
Just hei tauira waiho e au aku ki tetahi tauākī i Ecce
Homo. Ka mea tenei ka kotahi i roto i tona pukapuka, tā 1813, i te page 44:
Ko te Evanelia ingoa "e Fanau'í o Mary", i teie nei whakaaro rite
Kua korerotia tetahi o nga evanelia teka, e te dedicat- Meri
ed ki te mahi i te Whare o te Ariki. Noho ia i reira mo te köpiro
tau hongofulu tupú. Matua Jerome, whakapono i teie parau, kua
faataa e hapu pea Mary i te tamaiti i roto i
etahi tohunga, a ia kia kua whakaako Mary ki te ahua i te reira ki
te Varua Maitai .....
I tua atu ka mea ia:
He maha ngā kōrero tuku iho heahea i roto i te pupau i roto i te
karakia. No te tauira, whakapono ratou ko to ratou Minerval
E te Ariki, i whanau Minerva o te whakaaro ake Hupita. Bacchus i roto i
Jupiter huha ake, a hapu Fo o nga Hainamana i roto i
nga hihi o te ngaromanga
Ko tētahi atu tauākī rite, e hāngai ana ki tenei wahi i, kua repro-
akamako e John Milner i tona pukapuka o 1838:
Kī Joanna Southcott ki te kua riro faaururaa
i te Atua, a ka korerotia e ia i te wahine o nei
Na ka mea te Atua i roto i te Genese 3:15:
Ka maru tou matenga.
Na, e heheuraa i 12: 1-2 ta te whai ake e pā ana ki a ia:
Na ka kitea he tohu nui i te rangi; te
wahine, kakahu ki te ra, me te marama i raro i ia
waewae, a ki runga ki tona mahunga he karaunga whetu kotahi tekau ma rua o: A
ia te hapu karanga, oke ana i roto i te whanau, me te
Whakapono 1. nga Roma Minerva ki te hei i to ratou atua i roto i te wā
i te aroaro o te Karaiti.
Whakatika ki te 207 BC reira ko te hoę hiero i roto i tona ingoa i roto i te Roma, a whakamahia ana e ratou
ki te celeberate
tona ra i te l9th Maehe i tenei tau (Britauica Vol 15, te mau api 533)
Jupiter, te Atua nui o te Roma rite ki to ratou whakapono, ko
Te Atua o te ua
etc ētahi mau hiero tawhito whakaturia i roto i tona ingoa kei tonu i roto i
Roma. Ko te karakia tino
whakapono te tangata i roto ia ratou i ki hei te vicegerent o Hupita. Te
te iwi e whakamahia ana ki te
celeberate te ra o Hupita i te 13 Hepetema nga tau. (Briannica
Vol 13. whārangi 187
me 188.)
mamae ki te tukua.
E kore tatou e rongo ranei tukua e ia taua tamaiti ranei e kore e, a ki te ia
, i i hirihiria te ia kia rite ki a Ihu, kahore ranei. I roto i te take ko ia te Atua, i ia
te huri i te toru ki wha atua, a ka ko te atua matua te
Ruau?
25. Numbers 23:19 ta:
E kore te mea te tangata e teka ai i te Atua; e kore te tama a
te tangata, e kia puta ke ia.
Otiia i kite matou i roto i te Genese 6: 6-7:
Na ka puta ke te Ariki i hanga e ia te tangata ki runga ki te
te whenua, a ka pouri ki a ia i tona ngakau. Na ka mea te Ariki, ahau
Ka whakangaromia te tangata i ana i te mata o te ahau i hanga nei e
te whenua; te tangata, me te kararehe, me te mea ngokingoki, me te
manu o te rangi, puta ke hoki toku whakaaro i hanga ai ratou e ahau.
26. Ko te pukapuka o e ahau Samuel 15:29 ta:
E kore ano hoki te Kaha o Iharaira e teka: no te
e kore te mea te tangata e puta ke ia ia.
A mau irava 10, e 11 o te pene taua roto:
Katahi ka puta mai te kupu a te Ariki ki a Hamuera, ka mea, te reira
puta ke oku whakaaro i meinga e ahau a Haora hei kingi; ko hoki ia
hoki tumed i te whai i ahau, a ka kihai hoki i whakamana i aku
mau faaueraa. Na ka pouri te reira a Hamuera; a ka karanga ia ki te
Ariki katoa te po.
27. Ko e Tohi a Proverbs 12:22 kua:
He mea whakarihariha ki a Ihowa nga ngutu teka.
Ko Exodus 3: 17-18 te kupu:
Na kua mea ahau, ka kawea mai e ahau ki a koe ake i roto i te mate o
Ihipa ki te whenua o Kanaani, me nga Hinites, me te
Amori, me nga Perihi, me nga Hiwi, me te
Nga Iepuhi, ki te whenua e rerengia ana e te waiu e te honi, me te. Na ratou
ka whakarongo ki tou reo; a ka haere koe, e koe, me te
kaumatua o Iharaira, ki te kingi o Ihipa, a koutou ka mea atu ki a
ia, Kua tutaki te Ariki, e te Atua o nga Hiperu ki a matou: a ka
Na, kia haere tatou, bcseech koe matou, e toru nga ra "joumey ki te
wildemess e tatou kia patunga tapu ki te Ariki, to tatou Atua.
I roto i te 5 ano: 3 o te pukapuka kotahi e tai'o tatou:
Na ka mea ratou, Ko te Atua o nga Hiperu ki tutaki ki a matou:
kia haere tatou, te pure nei matou ki a koe, e toru nga ra "joumey ki te koraha,
a ka mea patunga tapu ki te Ariki, to tatou Atua,; kei taka ia ki runga ki a tatou ki te
re.tilen. Nr ki hlo cwrr
A i roto i te 11: 2 o te pukapuka kotahi te Atua kua korerotia kua ki te whai
whakatutuki i roto i enei kupu e Mohi:
Korero inaianei ki nga taringa o te iwi, a ka kia e tangata kotoa pē
tono e o tona hoa, me nga wahine, o tona hoa,
mea o te hiriwa, me te koura mea.
Ano i roto i te Exodus 12:35 te tai'o nei tatou:
Na nga tama a Iharaira, i rite tonu ki te kupu a
Mohi; a tono ratou o nga Ihipiana o te hiriwa mea
a no te koura, me te kakahu mea.
Ko te ke e te Atua, korerotia nei ki kino teka, kua
I whakahau ia ia ona poropiti, a Mohi raua ko Arona, ki te takoto i te aroaro o
A Parao. Waihoki nga tangata katoa, me te wahine tinihanga tono
mea i to ratou taata tupu i te mau faaueraa o ta ratou e Palōfitá.
He maha ngaahi veesi o te Pentateuch tohe i runga i te whakaute mō
te
tika o tetahi hoa tata ake. E whakapono ana ranei nga Karaitiana haapii nei te Atua
ratou tinihanga me te tinihanga?
Na hoki te tai'o nei tatou i roto i te i ahau Samuel 16: 1-4, te Atua e korero ki a Hamuera:
Whakakiia tau hom ki te hinu, a ka haere, Wiu ahau unga koe e ki Hehe,
te Peterehema: kua kitea hoki e ahau he kingi ki ahau i roto i tona
tama. Na ka mea a Hamuera, Me pehea ahau e haere? Ki te rongo hoki a Haora, e ia
te whakamate i ahau. Na ka mea te Ariki, Tikina tetahi kau maku ki a koe, a ka mea ahau
kua tae mai ki te patu whakahere ki i te Ariki, ratau a Hamuera e
e korero ano te Ariki, a ka haere mai ki a Peterehema.
Oia mau te Atua i whakahau ai ki a Hamuera ki te takoto, i tonoa e ia ki te kitea he
kingi, a kahore ki te patunga tapu ki te Ariki.
28. Jeremiah 9:24 te kupu:
Ko te Ariki e te mahi tohu ahau, judge-
ment, me te tika.
Ahakoa teie mau aravihi i oti i āta e te runga ake
tauākī o te Bibilia, kia tatou, Heoi, i te tirohanga o tona judge-
ment. Ezekiel 21: 3-4 ta:
Na ka mea ki te whenua o Iharaira, Ko te kupu tenei a te Ariki;
Nana, ko ahau ki a koe, a ka maunu atu taku hoari i roto i
o tona takotoranga, a ka hatepea atu i koe te tangata tika, me te
kino. Na, ka hatepea atu e ahau i a koe i te tangata tika
me te tangata kino, Na, taku hoari e haere atu i roto i tona
takotoranga ki nga kikokiko katoa i te tonga ki te raki ki.
E kore e taea te tika ai te patu o te tangata tika i tetahi tika
wairua.
Jeremiah 13: 13-14 tenei tauākī o te Atua:
Katahi koe ka mea koe ki a ratou, Ko te kupu tenei a te Ariki.
Nana, ka whakaki nei i nga tangata katoa o tenei whenua, ara te
kingi e noho ana i runga i te torona Rawiri ake, me nga tohunga, me te
poropiti, me nga tangata katoa hoki o Hiruharama, ki te drunken-
naá. A ka akina atu ano ratou e ahau tetahi ki te atu, ara te
matua me te ngatahi nga tama, ... e kore e manawapatia, e kore e arohaina,
engari whakangaro ia ratou.
Ko te whakawa hanahana kī e te faahitiraa parau o mua tenei? Tenei
mahi
o te whakakī i te iwi ki te haurangi, me ka te patu i te katoa
inhabi-
ngaahi ◊ofefine o te whenua, kahore whakaatu tohu ko te ahua onge o te whakawa
whakaaturia e te Atua.
Ko te pukapuka o Exodus 12:29 tenei faahitiraa: ahau
A ka haere mai te reira ki'o pehē, e patua katoa te Ariki, i waenganui po
te matamua i roto i te whenua o Ihipa, i te flrstborn o
A Parao e noho ana i runga i tona torona, ki te matamua o te akaari i
tahoo i roto i te whare herehere; me te firstbom katoa o te kararehe.
He hakari tetahi tauira o te Atua ake te whakawa i patua e ia tauasini tenei
one o nga tamariki harakore. Ahau
29. Ezekiel 18:23 ta:
He koanga ngakau ranei ahau i nga mea katoa e kia mate te tangata kino?
e ai ta te Ariki, te Atua,; a kahore e kia hoki ia i tona
ara, a ka ora?
Ano ka mea a 33:11 o te pukapuka kotahi, kua:
Mea atu ki a ratou, E ora ana ahau, e ai ta te Ariki, te Atua, i ahau kahore
ahuareka i roto i te mate o te tangata kino; engari kia tahuri te tangata kino
i tona ara, me te ora.
E rua e mārama te mau irava i runga ake i roto i te mea e kore e rite Allah
te mate o te tangata kino, engari kia ripeneta ratou, ka ora i te pai
te ora no to ratou whakaoranga. Heoi, e ite tatou i te. faahitiraa parau i muri
i roto i te
Joshua 11:20:
Ko te Atua, nana nei i whakapakeketia o ratou ngakau ......... e kaha ia
rawa whakangaro ia ratou.
30. ahau ki a Timothy 2: 4 kua:
1. Ko te iritiraa o te tuhinga o Izhaul Haqq tenei. Ko te irava
kia rite ki te
King James putanga ko tenei: "He ko e a te Ariki ki te whakapakeke i to ratou
aau, e ratou
kia haere mai agariist Iharaira i roto i te baule, kia whakangaromia ratou e ia
rawa. "(Taqi)
Ko wai e whai tangata katoa kia ora, kia haere mai hoki ki te
matauranga o te pono.
Otiia i roto i te II Thessalonians 2 12 te tai'o nei tatou e whai ake nei:
A mo tenei take e tukua atu ratou e te Atua he pohehe e,
kia whakapono ai ratou ki te teka: e ai ratou katoa e faahapahia
kahore nei i whakapono i te pono, i ahuareka ke i roto i te parau ti◊a
naá.
31. Kei te pukapuka o Maseli 21:18:
Ka te tangata kino utu mo te tangata tika, a te
kopeka hei whakakapi mo te tika.
Ko te episetole Matamua a Ioane 2: 2 te faahitiraa parau i muri:
Na ko ia te whakamarie mo o tatou hara: a kihai hoki tatou iho
anake, engari ano hoki mo nga hara o te ao katoa.
Hanga te irava mua mahino kiate kitautolu e ka waiho hei iwi kino
te utu o te tangata tika, ia te irava muri korero o
Te Mesia
ka meinga te utu mo nga hara o te ao katoa.
Mea ētahi tohunga Karaitiana e kore e whai i te Mahometa tetahi
whakamarie mo o ratou hara. He he mo te maha take tenei. Te Karaiti, ko te
te
whakamarie o nga hara o te ao katoa. Ko te Mahometa, ko wai
whakapono
i roto i te kotahitanga parakore o Allah, a ka whakapono i roto i te peropheta o Ihu
a i roto i te pono me te viivii o tona whaea, ko Meri, kia atu
reason-
tōtikatia tika whakaoranga o ratou hara. I roto i te meka tūturu, ko ratou nga
anake
iwi i runga i te whenua te hunga e whakapono pono i roto i te Allah me ana poropiti.
32. Ko te pukapuka o Exodus 20: kua 13-14:
E kore e whakamatea e koe. Kaua e puremu.
Otiia i roto i te pukapuka o Zechariah 14: 2 tai'o nei tatou i teie parau:
Ka huihuia e ahau nga iwi katoa ki te whawhai ki Hiruharama, ki te whawhai; a
ka te pa e tangohia, a ka pahuatia nga whare, me nga wahine
? Avished.
T
Ko te kupu korerotia e te Atua te rite kohikohi nga iwi katoa ki te tiki i tona ake
patua te iwi, me te kia moea ano a ratou wahine. Ko te irava mua korero
ke i tika ki reira.
E 33. Habakkuk 1:13:
Koe o kanohi pokekore atu ki te na kino, a ka taea e kore
titiro i runga i te tika.
7 He: Notemea Isaiah 45:
Ahau i whai ahua ai te marama, a ka hanga te pouri; Meinga ahau te rongo, a ka
te waihanga i te kino. Ahau te Ariki mahi i enei mea katoa.
E ai ta 15-18: 34. Psalm 34:
Ko nga kanohi o te Ariki ki runga ki te tika, me ona taringa
He tuwhera ki ta ratou karanga .... te karanga te hunga tika, a te Ariki
e rongo ana, ka whakaorangia ana ratou e ia i o ratou whakapawera katoa. Te
Ko te tata ki a ratou te Ariki e te hunga o te ngakau maru; me te whakaora
pērā i waiho o te hunga wairua iro.
Ko Psalm 22: 1-2 korero e whai ake nei:
E toku Atua, e toku Atua, he aha koe i whakarere ai i ahau? he aha koe
koe i matara atu ai i ahau, a, i te kupu a toku nganga
mau? E toku Atua, e karanga nei ahau i roto i te awatea, heoi kahore koe e rongo;
a i roto i te wa po, a kahore ahau e wahangu.
Ko te Evanelia o Mataio 27:46 kua:
A, tata ki te iwa o nga haora, ka karanga a Ihu, he nui te reo,
ka mea, Eri, Eri, rama hapakatani? e ko te ki te mea, E toku Atua, e toku
Te Atua, he aha koe i whakarere ai i ahau?
Kia tukua tatou ki te ui ki te te peropheta Rawiri me te Karaiti
kihai i roto i te hunga tika, whati-ngakau, me te mărű? No te aha i
Whakarerea ratou e te Atua, e aha kihai i rongo ia i ta ratou tangi?
35. Ko te pukapuka o Jeremiah 29:13 tēnei tauākī:
A ka rapu i ahau e koutou, a ka kitea e ahau, ka e rapu koutou
ki o koutou ngakau ki nga mea katoa ki ahau.
Na te ite nei tatou i te parau i muri nei ka whakateka, i roto i te Job 23: 3:
Aue, e matau ana ahau ki te wahi e kite ia ia ai i ahau! Kia haere mai ahau
tae noa ki tona nohoanga!
Ko reira ke e whakaae te Atua ki te tika, haohaoa
raa, mo te karakia o te Hopa, l, me te ano i roto i te noa'tu o tenei, nei ia kahore
mōhiotanga
ara o te ara ki te Atua, kia anake te matauranga o te Atua Iho.
36. Ko te pukapuka o Exodus 20: kua 4:
E kore e hanga e koe ki a koe te whakapakoko mou, i tetahi ranei
ahua o tetahi mea e he i te rangi i runga, i roto i te ranei
te whenua i raro, i roto i te wai i raro i te whenua ranei i.
Na 25:18 o te pukapuka kotahi e:
A me hanga e koe kerupima e rua o te koura, he mea patu te
koe te mahi hanga e koe ki a ratou, i roto i nga pito e rua o te mahi tohu
seat.2
37. Ko te Episetole a Iuda irava 6 te kupu:
Na, ko nga anahera, kihai nei i to ratou ake rohe, heoi mahue
to ratou nohoanga ake, kua waiho e ia i roto i nga mekameka, mau tonu
i raro i te pouri ki te whakawa o te ra nui.
Mahino tatou Mai i tenei e kua herea nga anahera o te kino
i roto i tae noa ki te Day o whakawa, mekameka. Anga ke ki tenei, vahe 1
me 2 o te pukapuka o Hopa ngā tatou e kore te herea a Hatana, engari ko ia
free
a ka te maha i kitea i roto i te aroaro o te Atua.
38. Ko te episetole tuarua o Peter 2: 4 kua:
Mehemea kihai i tohungia e te Atua nga anahera i hara, engari i peia
ratou ki raro, ki te reinga, a tukua ana ratou e ia ki nga mekameka o te poiri pae;
raa, ki te tiaki mo te whakawa.
Na, ko te Evanelia o Matthew pene 4 pūrongo e kotahi hoatu Hatana
A Ihu ki te whakamātau i.
39. Ko te pukapuka o Psalms 90: 4 tēnei tauākī:
Hoki te tau mano i roto i tou titiro he engari ka rite ki inanahi
i te mea mua te reira, a ka rite ki te mataaratanga hoki i te po. Ahau
Na te ite nei tatou i teie parau i roto i te II Pita 3: 8:
Ko ki te Ariki Kotahi te ra, kia rite ki te mano, nga tau, a ka he tauasini
tau one rite te ra kotahi.
40. Ko te pukapuka o Exodus 33:20 pūrongo te Atua i mea ia ki a Mohi,
E kore e taea e koe te titiro ki toku mata: no te reira e kore te tangata e kite i
ahau, a ka ora.
Anga ke ki reira, i roto i te Genesis 32:30 Kua korerotia a Hakopa, kua ki te mea:
Kua kite ahau i te Atua, kanohi ki te kanohi, me toku ora kei te.
Ora ara a Hakopa i muri i kite ia i te Atua, kanohi ki te kanohi. Ko te kaupapa i
kua oti nei te faahiti i tenei kupu, kei tokomaha maere
parau
mau rite a Hakopa ake nonoke ki te Atua i roa mo te katoa
po, taea e hinga tetahi o te rua te tahi atu, e kore e taea e te Atua
tuku
ia ia i Hakopa, ringa ake, kaua tono ia Hakopa ki tukua
ia ia.
Tukua Hakopa te Atua i roto i te retum o te mau haamaitairaa i ia. Te Atua ka ui a Hakopa
tona ingoa, ana ta te kuware o te Atua mo tona ingoa.
41. Ko te tuatahi Episetole a John 4:12 kua:
I kite Kahore ano he tangata i te Atua i tetahi wa.
Na ka tai'o tatou i te aamu i roto i te rerekē Exodus 24: 9
Na ka piki ake a Mohi, a Arona, ko Natapa, ko Apihu, me
e whitu tekau o nga kaumatua o Iharaira: A ka kite ratou i te Atua o
A Iharaira: a i reira i raro i ona waewae me te mea he mahi whariki o
kohatu hapaira, a me te mea ki te tinana o te rangi i roto i tona ruaraa
naá. A, ki runga ki nga rangatira o nga tama a Iharaira kihai whakatakotoria ia
tona ringa: ano ka kite ratou i te Atua, a ka kai hoki, ka inu.
Ko te a Mohi e Palōfitá, a Arona, me nga kaumatua e whitu tekau o nga
A Iharaira kihai i kite noa i te Atua, me o ratou kanohi, engari ano hoki i te hakari
ki
ia ia. Hanga ana te tauākī i runga i te Atua Karaitiana rite ki te
atua o nga karakia o India, rite Krishna me Ramchander rite ratou
rawa e korerotia ki te kia i te tae rangi.
E 42. ahau ki a Timoti 6:16:
I kite nei kahore he tangata i, e kore e taea te kite.
Otiia i roto i te pene 4 o Heheuraa, te tai'o nei tatou John whakaahua tona ake
wheako o te kitenga o te Atua e noho ana i runga i te torona, me te i titiro ia
rite
he hahapa, ki te harariu kohatu.
43. Ko te Evanelia o John 5:37 pūrongo a Ihu rite mea ki nga Hurai:
Kahore ano koutou i rongo noa i tona reo i tetahi wa, kahore ano i kite i tona
te āhua.
Kua kite kē matou i te faahitiraa parau te kī e te Atua i kite i te
nga iwi maha. Ko te faahitiraa i muri nei o Deuteronomy 5:24 korero
o tona reo e rongo e nga iwi maha:
Kua whakakitea te Ariki to tatou Atua, i tona kororia, me tona mahu'inga
te akakore, a kua rongo hoki tatou i tona reo i roto i o te waenganui o te ahi.
44. Ko te Evanelia o John 4:24 tenei kupu:
He Wairua te Atua.
Ano te tai'o nei tatou i roto i te Luke 24:39:
Kihai i te wairua kikokiko, wheua.
Faaoti te rua ngä tauäkď i runga kahore kikokiko e te Atua, e
wheua. Anga ke ki reira, korero nga tuhinga Karaitiana pinepine o te katoa
te
wahi o te Atua i te mahunga ki te waewae. Kua tamata ratou ki te whakamatau ia ratou
na roto i te tauira. Kua uriuri ana tatou i tenei mua i roto i te pukapuka. Tonu
kitea e ratou taea ratou ki te whakatau he aha i roto i te meka ratou Atua ko te. He
ia he
Gardner, he Mason, rihi, he nira, he rata, he kaiheu ara he ranei
putia
ranei te kaiwhakawhanau ki te farrner ranei, rite kitea e ratou whakahuatia ia rerekē
i roto i te
ratou pukapuka?
Genesis 2: 8 ta:
Whakatokia te Ariki, tetahi kari ki te rawhiti, ki Erene.
Isaiah 41:19 he tauākī rite hoki. He ahau Samuel 2:35:
A ka hanga e ahau he whare pumau mona.
Isaiah 64: 8 kua:
E te Ariki, ko koe to matou papa, ko matou te paru, me te koe
kaihanga rihi.
Genesis 3:21 ngaahi'ulungaanga whakahāngai ki a ia:
I te Ariki, te Atua, kia ki a Arama ano me ki tana wahine
koti o hiako, a whakakakahuria ana raua.
Jeremiah 30:17 ta:
Ka whakaora koe e ahau o ou marutanga.
Isaiah 7:20 tēnei tauākī:
I te taua ra ka heua e te Ariki ki te heu i e he
utua, ara i a ratou i tawahi o te awa, i te Kingi o
Ahiria, te mahunga, me te huruhuru o nga waewae: a hoki ka te reira
pau i te pahau.
Genesis 29:31 me 30:23 korero o te Atua kia rite ki te he kaiwhakawhanau ranei he
nēhi. Isaiah 34: 6 kua:
Ki tonu te hoari a te Ariki, i te toto, i hanga te mea momona
te ngako, a ka ki te toto o nga reme, me nga koati, me te
ngako o nga whatukuhu o nga hipi toa.
Chapter41: 15 o te pukapuka kotahi te kupu:
Ka meinga koe e ahau hei patu witi, koi tonu, hou ia ahau
niho: koe witi nga maunga, a ka whiua ratou e iti,
me te koe nga pukepuke, ka meinga kia rite ki te papapa.
Korero 8 o ia ano he kaihokohoko: Ko e Tohi a Joel 3:
A ka hoko e ahau a koutou tama, a koutou tamahine, ki te
ringa o nga tama a Hura.
Isaiah 54:13 fakamatala'i ia ano he kaiwhakaako:
A ka whakaakona e au tamariki katoa a te Ariki.
Na te pene 3 o Genesis whakaatu ana ia ia, ano he tangata whātōtō.
45. II Samuel 22: 9 fakamatala'i te Atua i roto i nga kupu e whai ake:
He haere i te paowa i ona pongaponga, me te ahi i roto i
pau tona mangai: ngiha ana nga waro i te reira.
Ko Job 37:10 korero o ia e whai ake nei:
Na te manawa o te Atua i homai te huka: a te manawa o te
e tutata ana te wai te.
He 46. Hosea 5:12:
Na reira ka waiho e ahau ki ta te purehurehu, ka ki te ki a Eparaima
ka rite ki te pirau te whare o Hura.
Ko 13: 7 o te pukapuka taua kua i teie parau:
Na reira ka waiho e ahau ki a ratou ka rite ki te raiona: ka rite ki te reparo e J
te ara ka mau ratou e ahau.
He 47. Lamentations 3:10:
Ko ia ki ahau i rite ki te pea e whanga ana, a ka rite ki te raiona i roto i
nga wahi ngaro.
Ahakoa Isaiah 40:11 tēnei whakaahuatanga:
Ka whangai i tana kahui, ano he hepara.
48. Exodus 15: 3 ta o te Atua:
Ko te tangata o te whawhai te Ariki.
Ko te episetole ki te Hebrews 13:20 te kupu:
Ko te Atua o te rangimarie.
49. ahau ki a John 4: 8 kua:
Ko te aroha te Atua.
Ko Jeremiah 21: 5 He tirohanga rerekē:
Ka whawhai e ahau i ahau ki a koutou ki te ringa maro
a ki te takakau kaha, ara i roto i te riri, i te weriweri, me te i roto i te nui
riri.
Kua hua matou e wha tekau ma iwa ngā rerekētanga i runga.
1. Kia kotahi ano tohu tatou i roto i, e rave rahi o te rerekētanga i runga
tāruatia e
Kei te vrong nga heretics, urfounded me ara heahea. Ko te kaituhi nei
tāruatia ratou
konei anake ki te whakaatu i te meka e nga whakahe i whakaarahia e te
Karaitiana ki
He rite ngoikore, me te heahea rite te hunga whakaarahia e te te hadith
heretics ki te
Bible. Ko reira ke e whakakahore enei nga authoriiies te Ekalesia
whakahe rite te heahea
a he, engari e kore e mangere, ki te hoatu i mua i te taua whakahe
ki nga hadifhs.
Tangata e hiahia ake o taua rerekētanga taea kitea ratou i roto i te Karaitiana
pukapuka nui i roto i te.
Te vahine, mahue, me te unaka i roto i te Bible
He te pukapuka o Deuteronomy 21:15:
Ki te tokorua nga wahine, kotahi e arohaina ana, me te e kinongia ana te tangata.
Ko te pononga kitea tatou i te faahitiraa parau i muri i roto i te Joshua 9:27:
Na ka hanga e Hohua ratou i taua ra e tapatapahi rakau, me te
utuutu o te wai mo te huihui, a mo te aata o te
E te Ariki, a tae noa ki tenei ra, i roto i te wahi e whiriwhiri ai ia.
Ko te pukapuka o Isaiah 56: 4-5 ta:
Ko te kupu hoki tenei a te Ariki, ki te unaka e pupuri ana i aku
hapati, e whiriwhiri ana i nga mea e paingia ana e ahau, a ka tango mau
o taku kawenata; Ahakoa ki a ratou, ka hoatu e ahau i roto i toku whare, me te
i roto i toku taiepa te wahi, me te ingoa pai atu i o nga tama a a
tamahine. He ingoa mau tonu taku e hoatu e ahau ki a ratou e kore e e
ka hatepea atu.
He mārama teie mau irava i roto i te tukua te vahine me te pononga, me
whakaatu i te pai ki te unaka te Atua, ia enei mea e
whakaaro e nga Karaitiana he.
Na ka mea a ahau Corinthians 1:25 kua:
No te mea he nui atu te tangata i te kuware o te Atua; a
Ko kaha atu i nga tangata ki te ngoikore o te Atua.
Korero 9 o te Atua i roto i enei kupu: Ko te pukapuka o Ezekiel 14:
Ki te he te poropiti i te mea i korerotia e ia, ahau
kua tinihanga ki te Ariki i te peropheta.
He kitea i roto i te attributing wairangi te mau irava i runga e rua, paruparu
ei me te tinihanga ki a te Atua. John Clark, i muri i ūkuia tenei me te ma._,
te tahi atu mau faahitiraa rite, parau:
E kore te mea te Atua o nga lsraelites he kohuru anake, he hereherenga, he
teka me te wairangi, engari ano hoki i te ahi e ka ana. Kua uru te reira e
Paora. Hoki to tatou Atua, ko te ahi e kai ana.
Te riroraa i raro i te mana o te taua, he Atua he tino kino
ta Paulo i parau ia ia i roto i Hebrews 10:31:
Ko te mea mataku te taka ki roto ki te ringa o te oraraa i
raa i te Atua.
Na reira, riro te tetahi wawe e tau'atāina i te taua i te Atua
te pai. A, no te kore e te ora o tana tama anake, me te e arohaina ana
haumaru i roto i ona ringa, ko wai e taea e'amanaki te aroha, me te aroha i
Ia. E kore e taea e te Atua whakaaturia ana e enei pukapuka hei tika
a te Atua pono; kaua Ko ia te hua o to ratou whims.
Kahore ki te mahi ki te mo'oni ia. Kei te ara korerotia e ia ki te tokua ko
ārahi i tana ake poropiti.
Ko te ariā hapa a te Atua te aroaro e enei pukapuka he fatongia
ho'i hoki tenei ahua o te pato'iraa i te heretics.l
Ētahi Kaupapa fakamatala'i hipoki i roto i tenei Kōrero:
Ko te tohenga
Distortions
Ko nga uru o Christian pūkenga
Te whakaaro o te Encyclopaedia Britannica
Ko te Riihi Encyclopaedia
Watson Urunga ake
Beausobre a Lenfant Whakaaro ake
Ko nga Tirohanga o Christian pūkenga i runga i te Pentateuch
Ko te Episetole a Hemi, me te Buka a Revelation
Ko te Urunga o Keremeneta
Te uru o Palotisani pūkenga
Te uru o German pūkenga
Tiro i runga i te Kaupapa o te Chronicles
Te huru Ihirama ki te Kōsipelí
Te whakaaro o Ihirama pūkenga
Ko te whakaaro o Imam ar-Razi
Te whakaaro o Imam al-Qurtubi
Te whakaaro o al-Maqrizi
E rua ngā kerēme ki te Ponotanga o te Kōsipelí
Whakautua ngā ki te Kerēme Tuatahi
Ko te Matavai o Keremeneta reta ake
Ko te Kōrero Tuarua te o Keremeneta reta ake
Ko te Kōrero Tuatoru o Keremeneta
Ko te Letters o Ignatius
Ko te Ture o Nicaea
Whakautua ngā ki te Kerēme Tuarua
Kihai i te Evanelia o Luke kite e Paora
Human āhua o te Bible
Whakarereke i roto i te Text o te Bible
Ngā tāpiritanga ki te Kuputuhi o te Bible
Awerenga i roto i te Text o te Bible
Refutation o Takihala'i Tauākī Palotisani
E fakakikihí Tuatahi
Ngā kitenga o Non-Christian pūkenga
Ngā kitenga o whakapono Christian pūkenga
Ngā kitenga o Christian theologians
E fakakikihí Tuarua
Ko nga pukapuka ngaro o te Faufaa Tahito
Whakaaro whānui i runga i te pono o ētahi Books o te Bible
E fakakikihí Tuatoru
E fakakikihí maha
Historicity o te Bible
Ko te Tuaiho Velsions o te Bible
Abrogation i roto i te Bible
Ko te Nature teka o nga Changes Paipera
Tauira Bibilia o te Kind Tuatahi o Abrogation
Conclusions
Ko te Tuarua Kind o Abrogation i roto i te Bible
Ko te Auahatanga o te Tokotoru
Ko te Toru Tai o te Whakamātau
Tikanga o te Bibilia Veesi
Ko te Trinity ta e te Mesia iho
Tohenga Karaitiana i roto i te manakohia o te Tokotoru
He tautohe i waenganui i Imam Raazi me te tohunga
Ko te temeio kupu me me Kāhua
o te Koran
Ko te Kounga Tuatahi Atua: te aravihi o te Koran
Ko te Tuarua hanahana kounga o te Koran
Ko te Tolú hanahana kounga o te Koran: te matapae
Ko te tuawha hanahana kounga o te Koran: Knowledge o
Past Events
Ko te Tuarima hanahana kounga o te Koran
Ko te Ono hanahana kounga o te Koran
Ko te Seventh hanahana kounga o te Koran
Ko te Tuawaru hanahana kounga o te Koran
I te iwa hanahana kounga o te Koran
Ko te tekau kounga hanahana o te Koran
Te tekau ma tahi hanahana kounga o te Koran
Ko te tekau ma rua hanahana kounga o te Koran
Conclusions
Ko te Nature Āta o te Koranic Revealtion
Aua i roto i te Kuputuhi Koranic
Ngā whakahē Karaitiana ki te Koran Tapu
Whakahe Tuatahi
Tuarua whakahe: ketanga i waenganui i te
Koran me te Bible
Whakahe Tuatoru
Whakahe maha
Whakahe Tuarima
Ko te Ponotanga o te kōrero Tapu
Ko te Amerika o te ngā kōrero i roto i te Bible
He Lew Historical o nga Kohinga Ăšladith
Rereketanga o Koran me te Hadith
Whakahe ki nga kōrero Tapu
Whakahe Tuatahi
Whakahe Tuarua ki nga ladiths
Whakahe Tuatoru
Whakahe maha
Whakahe Tuarima
Te vahine, mahue, me te unaka i roto i te Bible